Eindexamen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2023, tijdvak 1: vragen en antwoorden
Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Politiek en beleid, Criminaliteit en rechtstaat, Analyse maatschappelijk vraagstuk: wolven in Nederland.
Het centraal examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2023, tijdvak 1 loopt tot vraag 41. Van 36 vragen staat het onderwerp in de vragenbank. De meeste vragen gaan over parlementaire democratie (15), criminaliteit (11) en rechtsstaat (6). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.
Onderwerpen in dit examen
| Onderwerp | Vragen | Aantal |
|---|---|---|
| Parlementaire democratie | 1-2, 4-9, 11-14, 33, 35-36 | 15 |
| Criminaliteit | 15-17, 20-23, 26, 28-30 | 11 |
| Rechtsstaat | 3, 10, 18-19, 24-25 | 6 |
| Media | 27, 38, 40-41 | 4 |
Vergeleken met andere jaren
De verdeling over de onderwerpen ligt dicht bij het gemiddelde van de andere 16 examens maatschappijkunde vmbo-gl/tl sinds 2018. Geen enkel onderwerp wijkt meer dan zes procentpunten af.
Opgaven en correctievoorschrift
De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.
Oefenen als leerling
Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2023, tijdvak 1 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.
Nakijken als docent
Start gratis vanaf deze pagina
Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2023, tijdvak 1 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Vragen en antwoorden
Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2023, tijdvak 1. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.
Politiek en beleid
tekst 1
Boze studenten in brief aan minister: laat ons in de binnensteden wonen
Studentensteden jagen studenten de stadscentra uit. Daarover klagen studenten al jaren. Maar de frustratie hierover is nu zo groot dat de Landelijke Kamer van Verenigingen (LKvV) een brief heeft geschreven aan de minister van Binnenlandse Zaken. Denise van de Sant is voorzitter van de LKvV. Ze woont in het centrum van Utrecht. “Studenten hebben een positief effect op een stad. Studenten maken een binnenstad bruisend.”
naar: nos.nl van 10 november 2020
Lees tekst 1.
Vraag 1 2 punten
De LKvV is een belangengroep. Een kenmerk van belangengroepen is dat ze opkomen voor de belangen van een groep. Noem een ander kenmerk van belangengroepen en citeer uit tekst 1 een zin waaruit dit kenmerk blijkt. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Kenmerk: … Een zin uit tekst 1 waaruit dit blijkt: …
Tekst 1
Historie
Behalve op IJsland kwamen wolven vroeger in heel Europa voor, ook in Nederland. In een ver verleden was er ontzag voor wolven en hun efficiënte jacht. Maar gaandeweg zagen mensen wolven steeds meer als bedreiging of concurrent. Wolven werden steeds intensiever bejaagd.
Door eeuwen van vervolging verdween de wolf in de loop van de 18de en 19de eeuw uit ons land. De laatste gedode wolf in Nederland was in 1881 in Helvoirt, Noord-Brabant.
Uiteindelijk werd de wolf teruggedrongen tot diep in Oost-Europa en de gebergtes van Italië en Spanje.
In 1982 werd de Conventie van Bern van kracht waarbij alle Europese landen getekend hadden om de wolf te beschermen. Deze bescherming leidde tot herstel van aantallen en verspreidingsgebied. De wolf is in Nederland sinds 25 juni 2014 een beschermde inheemse diersoort.
Wolven zijn bezig aan een terugkeer in grote delen van West-Europa. Ook in Nederland worden na meer dan een eeuw afwezigheid weer wolven waargenomen.
naar: wolveninnederland.nl van 22 november 2021
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
- Een zin uit tekst 1 waaruit dit blijkt (een van de volgende): (1p)
- “Boze studenten in brief aan minister: laat ons in de binnensteden wonen”
- “Maar de frustratie hierover is nu zo groot dat de Landelijke Kamer van Verenigingen (LKvV) een brief heeft geschreven aan de minister van Binnenlandse Zaken.”
Vraag 2 2 punten
Nederland kent verschillende politieke stromingen. Twee daarvan zijn de liberale en de nationalistische stroming. Hieronder staan vier uitgangspunten.
1 Er moet veel ruimte zijn voor de vrije markt.
2 Er moet gestreefd worden naar onafhankelijkheid en zelfbestuur van het land.
3 Immigratie is een bedreiging voor het land.
4 Er moet nadruk worden gelegd op de eigen verantwoordelijkheid van burgers. Geef per uitgangspunt aan bij welke stroming het past: de liberale of de nationalistische stroming. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met liberale stroming of nationalistische stroming. 1=… 2=… 3=… 4=…
Tekst 1
Historie
Behalve op IJsland kwamen wolven vroeger in heel Europa voor, ook in Nederland. In een ver verleden was er ontzag voor wolven en hun efficiënte jacht. Maar gaandeweg zagen mensen wolven steeds meer als bedreiging of concurrent. Wolven werden steeds intensiever bejaagd.
Door eeuwen van vervolging verdween de wolf in de loop van de 18de en 19de eeuw uit ons land. De laatste gedode wolf in Nederland was in 1881 in Helvoirt, Noord-Brabant.
Uiteindelijk werd de wolf teruggedrongen tot diep in Oost-Europa en de gebergtes van Italië en Spanje.
In 1982 werd de Conventie van Bern van kracht waarbij alle Europese landen getekend hadden om de wolf te beschermen. Deze bescherming leidde tot herstel van aantallen en verspreidingsgebied. De wolf is in Nederland sinds 25 juni 2014 een beschermde inheemse diersoort.
Wolven zijn bezig aan een terugkeer in grote delen van West-Europa. Ook in Nederland worden na meer dan een eeuw afwezigheid weer wolven waargenomen.
naar: wolveninnederland.nl van 22 november 2021
Bekijk het antwoord
- 1 = liberale stroming 2 = nationalistische stroming 3 = nationalistische stroming 4 = liberale stroming indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
tekst 2
Loekasjenko
Loekasjenko is sinds 1994 in Belarus aan de macht en werd 9 augustus weer met een overweldigende meerderheid van stemmen herkozen. De oppositie stelt dat hij in werkelijkheid bijna geen stemmen kreeg en met fraude aan de macht is gebleven. De regeringsleiders van de Europese Unie zijn woensdag bijeengekomen op een ingelaste bijeenkomst over de toestand in Belarus.
naar: ad.nl van 19 augustus 2020
Lees tekst 2.
Vraag 3 2 punten
Landen kunnen kenmerken hebben van een dictatuur. Noem een kenmerk van een dictatuur dat te herkennen is in tekst 2. Noem ook een kenmerk van een dictatuur waar Belarus volgens tekst 2 niet aan voldoet. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Een kenmerk van een dictatuur uit tekst 2: … Een kenmerk van een dictatuur waar Belarus niet aan voldoet: …
Tekst 2
Boeren willen wolvenhek om Friesland
Niet eerder werden er zoveel schapen in Nederland gedood door wolven als afgelopen jaar: 291 in totaal.
Hoewel het dier zich rustig houdt in Friesland, maken boeren zich grote zorgen om de bescherming van hun vee. Ze zien het gevaar al van ver aankomen en willen koste wat kost schade en leed voorkomen.
Vijf schapenhouders, verenigd in de stichting Wolvenhek Fryslân, willen om die reden dat er een hek om de hele provincie Friesland wordt gezet. Het gaat om ongeveer 150 kilometer aan hekwerk van anderhalve meter hoog. Maandag overhandigden de boeren een petitie voor hun wolvenplan aan commissaris van de Koning Arno Brok.
Hoewel de overheid eerder aanbood wolvenrasters1) te subsidiëren, noemt Diederik Sleurink van Wolvenhek Fryslân dit een “waardeloze oplossing”. Hij zweert bij hekken om de provincie: “Je voorkomt ellende door de wolf te weren en bovendien verklooi je ook niet het landschap.”
noot 1 wolvenraster = een afscheiding (hek) waar stroom op staat, die door de schapenhouder tijdelijk om een groep schapen kan worden gezet
naar: hartvannederland.nl van 22 maart 2021
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
- Een kenmerk van een dictatuur uit tekst 2 (een van de volgende): (1p)
- er is sprake van schijnverkiezingen
- één persoon heeft de hoogste macht
Opmerking Ook goed rekenen: grondrechten gelden niet.
Zie tekst 2.
Vraag 4 1 punt
Welke Europese instelling komt bijeen om de toestand in Belarus te bespreken in tekst 2?
Tekst 2
Boeren willen wolvenhek om Friesland
Niet eerder werden er zoveel schapen in Nederland gedood door wolven als afgelopen jaar: 291 in totaal.
Hoewel het dier zich rustig houdt in Friesland, maken boeren zich grote zorgen om de bescherming van hun vee. Ze zien het gevaar al van ver aankomen en willen koste wat kost schade en leed voorkomen.
Vijf schapenhouders, verenigd in de stichting Wolvenhek Fryslân, willen om die reden dat er een hek om de hele provincie Friesland wordt gezet. Het gaat om ongeveer 150 kilometer aan hekwerk van anderhalve meter hoog. Maandag overhandigden de boeren een petitie voor hun wolvenplan aan commissaris van de Koning Arno Brok.
Hoewel de overheid eerder aanbood wolvenrasters1) te subsidiëren, noemt Diederik Sleurink van Wolvenhek Fryslân dit een “waardeloze oplossing”. Hij zweert bij hekken om de provincie: “Je voorkomt ellende door de wolf te weren en bovendien verklooi je ook niet het landschap.”
noot 1 wolvenraster = een afscheiding (hek) waar stroom op staat, die door de schapenhouder tijdelijk om een groep schapen kan worden gezet
naar: hartvannederland.nl van 22 maart 2021
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
tekst 3
Resultaten Amerikaanse presidentsverkiezingen 2020: Biden wint
Biden wordt de 46e president van de Verenigde Staten op 20 januari 2021.
naar: nbcnews.com van november 2020
[tabel 1: zie het originele examen]
Uitslag Amerikaanse presidentsverkiezingen 2020, per staat1)
percentage percentage winnaar van de stemmen Biden stemmen Trump staat Arizona 49,4% 49,1% Biden Florida 47,9% 51,2% Trump Georgia 49,5% 49,2% Biden Iowa 44,9% 53,1% Trump Michigan 50,6% 47,8% Biden
noot 1 De tabel toont de uitslagen van de Amerikaanse presidentsverkiezingen van vijf van de
50 Amerikaanse staten.
naar: nbcnews.com van november 2020
Lees tekst 3 en bekijk tabel 1.
Vraag 5 1 punt
Er volgen drie uitspraken over gegevens uit tekst 3 en tabel 1. Welk van de uitspraken laat zien dat de Verenigde Staten een meerderheidsstelsel hebben?
Tekst 3
Nederlanders iets minder positief over terugkeer wolf
Nederlanders zijn iets minder positief over de terugkeer van de wolf. Was een jaar geleden nog 57 procent van de bevolking blij met de komst van het roofdier, nu is dat 54 procent. Dat blijkt uit onderzoek dat het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft laten houden.
Oorzaak van de daling van de populariteit is een rooftocht van een wolf in Noord-Brabant, schrijft demissionair minister Carola Schouten in een brief aan de Tweede Kamer.
Meer Nederlanders vinden dat wolven voor overlast zorgen. Maar tegelijkertijd hebben ook meer mensen er vertrouwen in dat de terugkeer van de wolf veilig gebeurt. Een jaar geleden was dat nog 63 procent en nu is dat 67 procent.
Minister Schouten heeft het onderzoek laten uitvoeren, in verband met de grote media-aandacht voor de aanvallen op schapen in Noord-Brabant.
naar: rtlnieuws.nl van 26 januari 2021
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
tekst 4
Tweede Kamer: Geen diertransporten bij tropische temperaturen
De Tweede Kamer vindt dat diertransporten in Nederland niet mogen plaatsvinden bij temperaturen van 30 graden of hoger. Ook moeten de dieren bij aankomst in het slachthuis binnen vijftien minuten zijn uitgeladen. Een meerderheid van de Tweede Kamer stemde in met twee moties daarover van de Partij voor de Dieren.
naar: melkvee.nl van 9 juli 2021
Lees tekst 4.
Vraag 6 1 punt
Welke taak van het parlement vervult de Tweede Kamer in de tekst?
Tekst 4
Beloning faunabescherming voor tip doodgeschoten wolf
De Faunabescherming heeft een beloning van 5.000 euro klaarliggen voor de tip die leidt tot opsporing en berechting van de dader die begin deze maand een wolf doodschoot in de omgeving van Stroe.
Het doden van een wolf is bij wet verboden en kan leiden tot een gevangenisstraf tot 3 jaar of een boete van maximaal 21.750 euro. Eerder deze week werd bekend dat de wolf die bij Stroe werd gevonden, was doodgeschoten. De wolf vormde een paar met een wolvin die enkele maanden eerder in de buurt van Ede werd doodgereden.
Er loopt ook een strafrechtelijk onderzoek naar het doden van de wolf. Kamerlid Leonie Vestering van de Partij voor de Dieren heeft ook aangifte gedaan tegen het doodschieten van de wolf.
Bovendien heeft Vestering Kamervragen gesteld aan demissionair minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Zo wil zij weten waarom de maximale straf voor het doden van een wolf in België bijna 25 keer hoger is dan in Nederland.
naar: nieuweoogst.nl van 16 oktober 2021
►►► ν
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
tekst 5
Tweede Kamer wil strengere uitstootnormen voor Tata Steel
De Tweede Kamer vindt de milieunormen waar Tata Steel aan moet voldoen niet streng genoeg. Een meerderheid steunt een oproep van GroenLinks aan het kabinet om de uitstoot van schadelijke stoffen verder te verlagen. Uit een recent RIVM-rapport kwam naar voren dat omwonenden van de staalfabriek van Tata Steel in IJmuiden blootgesteld worden aan hoge concentraties giftige stoffen. “Ook al voldoet Tata Steel aan de vergunningen, toch is de gezondheidssituatie voor omwonenden dramatisch”, zegt GroenLinks-Kamerlid Tom van der Lee.
naar: lokaalaanzee.nl van 17 september 2021
Lees tekst 5.
Vraag 7 1 punt
Wat laat tekst 5 zien over politieke besluitvorming in Nederland? De tekst laat zien dat
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
tekst 6
Fragmenten verkiezingsprogramma …
(1) Voor racisme en discriminatie is in ons land geen plaats. Ieder mens moet hetzelfde behandeld worden. Doe je daar niet aan mee? Dan word je hard aangepakt. Speciale agenten gaan zorgen dat mensen worden gestraft voor zulk slecht gedrag. (2) … wil dat mensen zoveel mogelijk zelf mogen beslissen over hun eigen leven. Sommige mensen die ouder zijn dan 75, vinden dat hun leven af is. Wij willen dat zij zelf mogen kiezen wanneer zij sterven. Dit gebeurt dan met stervenshulp. Het gebeurt alleen als we zeker weten dat er geen andere reden is om te sterven, zoals zorgen over geld. (3) We vinden het belangrijk dat mensen kunnen meepraten en meebeslissen over de politiek en ons land. We willen een gekozen minister-president en dat mensen meer te zeggen krijgen over hun gemeente, de provincie of ons land. (4) Wij beschermen de rechten van mensen wanneer ze het internet gebruiken. Mensen krijgen meer te zeggen over wat er gebeurt met hun eigen gegevens op internet. Zoals door Google of op Facebook. We gaan het verzamelen van die gegevens door bedrijven en de overheid goed in de gaten houden.
naar: de website van een politieke partij van 12 november 2020
Lees tekst 6.
Vraag 8 1 punt
De vier standpunten uit tekst 6 zijn van één Nederlandse politieke partij. Welke politieke partij moet er op de puntjes in tekst 6 ingevuld worden?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Zie tekst 6.
Vraag 9 2 punten
In tekst 6 staan vier standpunten uit het verkiezingsprogramma van een Nederlandse politieke partij. Hieronder staan vier uitspraken over die standpunten.
1 Standpunt 1 is meer een nationalistisch dan een liberaal standpunt.
2 Standpunt 2 is meer een progressief dan een conservatief standpunt.
3 Standpunt 3 is meer een extremistisch dan een democratisch standpunt.
4 Standpunt 4 is meer een sociaaldemocratisch dan een ecologisch standpunt. Geef per uitspraak aan of die juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met juist of onjuist. 1=… 2=… 3=… 4=…
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
- 1 = onjuist 2 = juist 3 = onjuist 4 = juist indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
Zie tekst 6.
Vraag 10 2 punten
De politieke partij laat met de standpunten in tekst 6 zien dat zij willen dat bestaande grondrechten beter worden gehandhaafd. Hieronder staan zes Nederlandse grondrechten. a alle burgers zijn voor de wet gelijk b legaliteitsbeginsel c recht op privacy d vrijheid van godsdienst e vrijheid van onderwijs f vrijheid van vergadering Welk grondrecht hoort bij standpunt 1? Welk grondrecht hoort bij standpunt 4? Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. standpunt 1 = … standpunt 4 = …
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
- standpunt 1 = a (1)
- standpunt 4 = c (1)
tekst 7
Amsterdam Zuidoost krijgt vier jongerencentra
Amsterdam Zuidoost krijgt vanaf volgend jaar vier jongerencentra. Die komen in sociaaleconomisch achtergestelde wijken en zijn volgens de gemeente onmisbaar om de jeugd gezond, kansrijk en veilig op te laten groeien. In de centra kunnen jongeren hun talenten ontwikkelen en kunnen er terecht voor hulp bij het zoeken van een stage of werk. Jongeren in Zuidoost hebben bovengemiddeld vaak te maken met problemen binnen het gezin, met armoede en ze komen vaker met politie en justitie in aanraking. Op dit moment is er geen jongerenvoorziening in Zuidoost. Wethouder Kukenheim: “Het realiseren van deze jongerencentra in Zuidoost draagt bij aan het opbouwen van zelfvertrouwen, (zelf)respect en een beter toekomstperspectief van deze kinderen en jongeren.”
naar: parool.nl van 30 oktober 2020
Lees tekst 7.
Vraag 11 1 punt
Het besluit tot de komst van jongerencentra is genomen door de Amsterdamse politiek. Bij welk kenmerk van Nederland past dat besluit het best? Bij het kenmerk dat Nederland
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Zie tekst 7.
Vraag 12 1 punt
Het besluit tot de komst van jongerencentra is genomen door de Amsterdamse politiek. Welke fase in het proces van politieke besluitvorming is net afgerond in tekst 7?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Zie tekst 7.
Vraag 13 2 punten
Hieronder staan vier mogelijke doelstellingen die de politiek van Amsterdam zou kunnen hebben.
1 het veranderen van de maatschappelijke arbeidsverdeling in de wijk
2 het verbeteren van de maatschappelijke positie van jongeren in de wijk
3 het vergroten van de sociale mobiliteit van jongeren in de wijk
4 het verkleinen van het gezag van de overheid bij jongeren in de wijk Welke twee doelstellingen passen het best bij de uitspraak van wethouder Kukenheim over de jongerencentra in Zuidoost? Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. doelstelling … (vul een nummer in) doelstelling … (vul een nummer in)
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
- doelstelling 2 (1)
- doelstelling 3 (1)
Vraag 14 1 punt
Hieronder staan vier uitspraken over beleidsambtenaren in de politieke besluitvorming. Welke uitspraak is juist? Beleidsambtenaren
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Criminaliteit en rechtstaat
[afbeelding 1: zie het originele examen]
Een wapenstok
bron: bredavandaag.nl van 29 oktober 2019
tekst 8
”Ik gebruik die wapenstok als zelfbescherming tijdens het nachtvissen”
Een 28-jarige man uit Vlaardingen wordt aangehouden. Hij staat voor de kantonrechter terecht voor twee bezittingen die de politie bij die aanhouding aantrof: hij had een wapenstok en een mes met twee snijkanten in zijn tas. “Ik had op internet gelezen dat je dit soort dingen wel bij je mag hebben, mits ze niet eenvoudig met de hand pakbaar waren. Daar had ik wel voor gezorgd”, legt de verdachte uit. De wapenstok heeft hij eigenlijk altijd bij zich. “Ik hou erg van het nachtvissen. Maar dat is niet de veiligste hobby, want voor je het weet staan er een paar mensen bij je die iets van je willen. Het is dus bedoeld voor zelfverdediging”, legt hij uit. De rechter volgt de officier van justitie in zijn eis: de verdachte hoeft nu niets te betalen, maar als hij nogmaals met een wapenstok wordt aangehouden dan moet hij toch echt 350 euro betalen.
naar: ad.nl van 17 augustus 2020
Lees tekst 8.
Vraag 15 2 punten
Er volgt een aantal uitspraken naar aanleiding van tekst 8.
1 De rechter legt de man een onvoorwaardelijke straf op.
2 De man staat terecht voor het plegen van een overtreding.
3 De man is veroordeeld voor een delict uit het Wetboek van Strafrecht.
4 Er is door de rechter een bijkomende straf opgelegd. Geef per uitspraak aan of die juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met juist of onjuist. 1=… 2=… 3=… 4=…
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
- 1 = onjuist 2 = juist 3 = onjuist 4 = onjuist indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
tekst 9
Meer boa’s mogen voortaan een wapenstok dragen
Meer buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) kunnen voortaan een wapenstok krijgen. Als de burgemeester, politie en justitie het nodig vinden, krijgen ze die. De boa’s dringen al lange tijd aan op extra verdedigingsmiddelen. De boa’s krijgen naar eigen zeggen steeds vaker te maken met agressie. Ze demonstreerden de afgelopen weken in verschillende plaatsen, waaronder Amsterdam.
naar: parool.nl van 5 juni 2020
Lees tekst 9.
Vraag 16 1 punt
Overheidsinstanties hebben verschillende taken in de criminaliteitsbestrijding. Welke taak van welke overheidsinstantie is te herkennen in tekst 9?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Zie tekst 9.
Vraag 17 2 punten
Hieronder staan vier uitspraken over de rol en bevoegdheden van boa’s.
1 Boa’s controleren of burgers zich aan regels houden en mogen boetes uitdelen bij overtredingen.
2 Boa’s hebben dezelfde bevoegdheden als politieagenten.
3 De taak van boa’s is het ondersteunen van de politie bij het handhaven van de openbare orde en veiligheid.
4 Een boete die door een boa is uitgedeeld is definitief en mag dus niet bij een rechter worden aangevochten. Geef per uitspraak aan of die juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met juist of onjuist. 1=… 2=… 3=… 4=…
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
- 1 = juist 2 = onjuist 3 = juist 4 = onjuist indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
tekst 10
Alle sisverbod-zaken Rotterdam van de baan
Justitie in Rotterdam seponeert alle zaken rond het zogeheten sisverbod. De gemeente voerde het sisverbod drie jaar geleden in. Mannen die vrouwen en LHBTI’ers1) op straat lastigvielen, intimideerden en bijvoorbeeld naar ze sisten, riskeerden sindsdien een boete van 200 euro.
Tegen één man werd een proefproces gevoerd tot bij het gerechtshof in Den Haag. Dat oordeelde eind vorig jaar dat het verbod juridisch niet houdbaar is, omdat er geen wet is die straatintimidatie verbiedt. Het openbaar ministerie denkt nu dat … tegen die uitspraak geen zin heeft.
noot 1 De afkorting LHBTI staat voor lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transgender en intersekse personen.
naar: rijnmond.nl van 14 augustus 2020
Lees tekst 10.
Vraag 18 1 punt
Wat moet er op de puntjes in tekst 10 worden ingevuld?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Zie tekst 10.
Vraag 19 2 punten
Aan de uitspraak van het gerechtshof in tekst 10 kun je zien dat Nederland een rechtstaat is. Een kenmerk van een rechtsstaat is dat er sprake is van machtenscheiding. Welk ander kenmerk van een rechtsstaat is te herkennen in de uitspraak van het gerechtshof? Leg je antwoord uit. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Een ander kenmerk is … , want …
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
- want (voorbeeld van een juiste uitleg) een rechter stelt de overheid in het ongelijk en de overheid moet daarom haar beleid veranderen (1p)
tekst 11
Cybercrime1) neemt explosief toe
Nog steeds doen weinig bedrijven en personen aangifte van cybercrime, zegt Martijn van Dam van het cyberteam van de politie Zeeland-West- Brabant. “Onder meer uit schaamte, maar ook omdat bijvoorbeeld banken de schade vaak vergoeden.”
noot 1 cybercrime = criminaliteit gepleegd via computers of met computers als doelwit
naar: Noord-Brabants Dagblad van 8 oktober 2020
Lees tekst 11.
Vraag 20 1 punt
Van Dam kan weten dat er weinig aangifte wordt gedaan omdat hij de politiestatistieken kan inzien. Waarop worden politiestatistieken gebaseerd?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Zie tekst 11.
Vraag 21 1 punt
Wat is volgens Van Dam een oorzaak voor de lage aangiftebereidheid bij cybercrime?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
tekst 12
Geen 15 maar 25 jaar cel voor doodslag
De maximale gevangenisstraf voor doodslag moet omhoog van 15 naar
25 jaar. Hiervoor hebben de ministers van Justitie en Veiligheid en van Rechtsbescherming donderdag een wetsvoorstel ingediend. Het wetsvoorstel moet nog wel worden goedgekeurd.
Vanuit rechters zijn er signalen dat de maximale straf voor doodslag als knellend wordt ervaren bij zeer ernstige gevallen.
De ministers vinden de verhoging wenselijk “omdat doodslag een zeer ernstig misdrijf is dat onherstelbaar leed bij nabestaanden van slachtoffers veroorzaakt en leidt tot onbegrip en gevoelens van onveiligheid in de samenleving. De straf doet nu geen recht aan de ernst van het misdrijf”, zeggen zij.
naar: nu.nl van 24 september 2020
Lees tekst 12.
Vraag 22 2 punten
Volgens de ministers uit tekst 12 zorgt de verhoging van de maximumstraf voor doodslag ervoor dat twee doelen van straffen beter kunnen worden behaald. Welke twee doelen van straffen zijn dat?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
Opmerking Ook goed rekenen:
- beveiliging van de samenleving
- handhaving van de rechtsorde
Zie tekst 12.
Vraag 23 1 punt
Politieke stromingen hebben verschillende opvattingen over het bestrijden van criminaliteit. Bij welke politieke stroming passen de plannen van de ministers het best?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Zie tekst 12.
Vraag 24 1 punt
Welke rechtsbron is te herkennen in tekst 12?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Zie tekst 12.
Vraag 25 2 punten
Bij het opleggen en uitvoeren van straffen in de Nederlandse rechtsstaat is er sprake van machtenscheiding. Een van de drie machten is de uitvoerende macht. Noem de twee andere machten, en geef per macht een voorbeeld uit tekst 12. Doe het zo: neem onderstaande antwoord over en vul het antwoord aan. Een andere macht is … . Een voorbeeld daarvan is … . Nog een andere macht is … . Een voorbeeld daarvan is … .
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
- Een andere macht is de wetgevende macht. Een voorbeeld daarvan is (voorbeelden van juiste antwoorden): (1p)
- de wetswijziging moet nog worden goedgekeurd (door het parlement)
- de ministers hebben (mede)wetgevende macht
- er is een wetsvoorstel ingediend
- Nog een andere macht is de rechtelijke macht. Een voorbeeld daarvan is (voorbeelden van juiste antwoorden): (1p)
- de rechters komen aan het woord / vinden de huidige straffen ‘knellend’
- de rechters moeten de straffen opleggen
- in de tekst gaat het over rechters
Opmerking Er mag alleen een scorepunt worden toegekend voor een juiste combinatie van een macht met een voorbeeld uit de tekst.
tekst 13
Woning, werk, wederhelft
Een oude wijsheid is dat recidive het best kan worden voorkomen door het garanderen van huisvesting, een baan en een vaste relatie. In dit verband wordt vaak gesproken van de drie W’s: ‘woning, werk en wederhelft’.
naar: recht.nl van augustus 2015
Lees tekst 13.
Vraag 26 1 punt
Er zijn verschillende theorieën die proberen te verklaren waarom criminaliteit ontstaat. Welke theorie paste het beste bij tekst 13?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 27 2 punten
Hieronder staan drie uitspraken over de rol van media in de beeldvorming over crimineel gedrag. Berichtgeving over criminaliteit in de media
1 gaat naar verhouding vaak over opvallende en gewelddadige vormen van criminaliteit.
2 heeft geen effect op het gevoel van onveiligheid bij burgers.
3 kan zorgen voor een stereotiep beeld over welke groepen er crimineel zijn. Geef per uitspraak aan of die juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met juist of onjuist. 1=… 2=… 3=…
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
- 1 = juist 2 = onjuist 3 = juist indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
tekst 14
Ruim 850 boetes per week voor telefoongebruik op de fiets
De politie deelt gemiddeld meer dan 850 boetes per week uit aan fietsers die een telefoon vasthouden, blijkt uit cijfers van het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). Het verbod is sinds juli 2019 van kracht.
naar: nu.nl van 8 oktober 2021
Lees tekst 14.
Vraag 28 1 punt
Welke taak voert de politie uit in tekst 14? Is dat vooral repressief of vooral preventief beleid?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
[figuur 1: zie het originele examen]
geregistreerde verdachten en veroordeelde daders
naar: CBS.nl, WODC, 31 mei 2021
Bekijk figuur 1.
Vraag 29 2 punten
Hieronder staan vier uitspraken over de gegevens in figuur 1.
1 De gegevens die zijn gebruikt voor de figuur komen vooral uit daderonderzoek.
2 In 2008 werden van de 1000 minderjarigen er 40 als verdachte geregistreerd.
3 Elk jaar tussen 2008 en 2016 is het aantal veroordeelde minderjarige daders groter dan het aantal minderjarige geregistreerde verdachten.
4 Tussen 2008 en 2016 is het aantal minderjarige geregistreerde verdachten per 1000 leeftijdsgenoten afgenomen. Geef per uitspraak aan of die juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met juist of onjuist. 1=… 2=… 3=… 4=…
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
- 1 = onjuist 2 = juist 3 = onjuist 4 = juist indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
tekst 15
Jongen (12) vast voor steekpartij en beroving leeftijdgenoot
De politie heeft een 12-jarige jongen uit Rotterdam aangehouden voor een gewelddadige beroving bij metrostation Slinge. Die beroving ging gepaard met een steekpartij waarbij het slachtoffer, een eveneens 12-jarige jongen, gewond raakte.
naar: telegraaf.nl van 7 november 2021
Lees tekst 15.
Vraag 30 1 punt
Welke uitspraak is het meest van toepassing op de verdachte uit de tekst? De verdachte
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Analyse maatschappelijk vraagstuk: wolven in Nederland
Bij de beantwoording van de vragen 31 tot en met 42 maak je gebruik van de teksten 1 tot en met 4 in het bronnenboekje.
Inleiding Ruim 140 jaar na te zijn verdreven uit Nederland, wonen er sinds 2015 weer wolven in het wild in ons land. Terwijl natuurbeschermers dit zien als een teken dat het goed gaat met de natuurgebieden, is er ook verzet tegen de komst van de wolven.
Lees tekst 1.
Vraag 31 1 punt
Het vraagstuk van de komst van wolven in Nederland kun je bekijken vanuit verschillende invalshoeken. Citeer een zin uit tekst 1 waaruit de politiek-juridische invalshoek blijkt.
Tekst 1
Historie
Behalve op IJsland kwamen wolven vroeger in heel Europa voor, ook in Nederland. In een ver verleden was er ontzag voor wolven en hun efficiënte jacht. Maar gaandeweg zagen mensen wolven steeds meer als bedreiging of concurrent. Wolven werden steeds intensiever bejaagd.
Door eeuwen van vervolging verdween de wolf in de loop van de 18de en 19de eeuw uit ons land. De laatste gedode wolf in Nederland was in 1881 in Helvoirt, Noord-Brabant.
Uiteindelijk werd de wolf teruggedrongen tot diep in Oost-Europa en de gebergtes van Italië en Spanje.
In 1982 werd de Conventie van Bern van kracht waarbij alle Europese landen getekend hadden om de wolf te beschermen. Deze bescherming leidde tot herstel van aantallen en verspreidingsgebied. De wolf is in Nederland sinds 25 juni 2014 een beschermde inheemse diersoort.
Wolven zijn bezig aan een terugkeer in grote delen van West-Europa. Ook in Nederland worden na meer dan een eeuw afwezigheid weer wolven waargenomen.
naar: wolveninnederland.nl van 22 november 2021
Bekijk het antwoord
- Citaat waaruit de politiek-juridische invalshoek blijkt (één van de volgende): − “In 1982 werd de Conventie van Bern van kracht waarbij alle Europese landen getekend hadden om de wolf te beschermen.” − “De wolf is in Nederland sinds 25 juni 2014 een beschermde inheemse diersoort.” (1)
Zie tekst 1.
Vraag 32 2 punten
Uit tekst 1 blijkt dat opvattingen en normen over de wolf in Nederland tijdgebonden zijn. Geef aan wat tijdgebondenheid van opvattingen of normen betekent. Citeer een zin uit tekst 1 waaruit blijkt dat opvattingen of normen over wolven in Nederland tijdgebonden zijn. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Tijdgebondenheid van opvattingen of normen betekent … Een zin waaruit tijdgebondenheid van opvattingen of normen blijkt …
Tekst 1
Historie
Behalve op IJsland kwamen wolven vroeger in heel Europa voor, ook in Nederland. In een ver verleden was er ontzag voor wolven en hun efficiënte jacht. Maar gaandeweg zagen mensen wolven steeds meer als bedreiging of concurrent. Wolven werden steeds intensiever bejaagd.
Door eeuwen van vervolging verdween de wolf in de loop van de 18de en 19de eeuw uit ons land. De laatste gedode wolf in Nederland was in 1881 in Helvoirt, Noord-Brabant.
Uiteindelijk werd de wolf teruggedrongen tot diep in Oost-Europa en de gebergtes van Italië en Spanje.
In 1982 werd de Conventie van Bern van kracht waarbij alle Europese landen getekend hadden om de wolf te beschermen. Deze bescherming leidde tot herstel van aantallen en verspreidingsgebied. De wolf is in Nederland sinds 25 juni 2014 een beschermde inheemse diersoort.
Wolven zijn bezig aan een terugkeer in grote delen van West-Europa. Ook in Nederland worden na meer dan een eeuw afwezigheid weer wolven waargenomen.
naar: wolveninnederland.nl van 22 november 2021
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
- Tijdgebondenheid van opvattingen of normen betekent (voorbeeld van een juist antwoord): (1p)
- dat (in een samenleving) de opvattingen of normen (over een onderwerp) over de tijd kunnen veranderen
- Een zin waaruit tijdgebondenheid van opvattingen of normen blijkt (één van de volgende): (1p)
- “In een ver verleden was er ontzag voor wolven en hun efficiënte jacht.”
- “Maar gaandeweg zagen mensen wolven steeds meer als bedreiging of concurrent.”
- “Wolven werden steeds intensiever bejaagd.”
- “In 1982 werd de Conventie van Bern van kracht waarbij alle Europese landen getekend hadden om de wolf te beschermen.”
- “De wolf is in Nederland sinds 25 juni 2014 een beschermde inheemse diersoort.”
Zie tekst 1.
Vraag 33 1 punt
In de Europese Unie werken landen samen als problemen moeilijk op nationaal niveau kunnen worden aangepakt. Leg uit dat de bescherming van wolven moeilijk alleen op nationaal niveau kan worden aangepakt. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Het is moeilijk om de bescherming van wolven alleen op nationaal niveau aan te pakken, want …
Tekst 1
Historie
Behalve op IJsland kwamen wolven vroeger in heel Europa voor, ook in Nederland. In een ver verleden was er ontzag voor wolven en hun efficiënte jacht. Maar gaandeweg zagen mensen wolven steeds meer als bedreiging of concurrent. Wolven werden steeds intensiever bejaagd.
Door eeuwen van vervolging verdween de wolf in de loop van de 18de en 19de eeuw uit ons land. De laatste gedode wolf in Nederland was in 1881 in Helvoirt, Noord-Brabant.
Uiteindelijk werd de wolf teruggedrongen tot diep in Oost-Europa en de gebergtes van Italië en Spanje.
In 1982 werd de Conventie van Bern van kracht waarbij alle Europese landen getekend hadden om de wolf te beschermen. Deze bescherming leidde tot herstel van aantallen en verspreidingsgebied. De wolf is in Nederland sinds 25 juni 2014 een beschermde inheemse diersoort.
Wolven zijn bezig aan een terugkeer in grote delen van West-Europa. Ook in Nederland worden na meer dan een eeuw afwezigheid weer wolven waargenomen.
naar: wolveninnederland.nl van 22 november 2021
Bekijk het antwoord
- Het is moeilijk om de bescherming van wolven alleen op nationaal niveau aan te pakken, want (voorbeelden van een juist antwoord): − het heeft niet zoveel zin om een wolf te beschermen als hij over de grens wordt bejaagd. − het verspreidingsgebied van wolven gaat over landsgrenzen heen, dus als je een wolf wil beschermen moet je samenwerken. (1)
Lees tekst 2.
Vraag 34 2 punten
De terugkomst van de wolf in de Nederlandse natuur is te zien als een maatschappelijk vraagstuk. We spreken van een maatschappelijk vraagstuk als dit voldoet aan een aantal kenmerken. Een kenmerk is dat een grote groep mensen het een onwenselijke situatie vindt en in strijd vindt met bepaalde normen en waarden. Een tweede kenmerk is dat het probleem door gezamenlijk optreden van burgers of de overheid kan worden opgelost. Geef nog een ander kenmerk van een maatschappelijk vraagstuk en geef een citaat uit tekst 2 waaruit dat kenmerk blijkt. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Kenmerk: … Citaat uit de tekst bij dit kenmerk: …
Tekst 1
Historie
Behalve op IJsland kwamen wolven vroeger in heel Europa voor, ook in Nederland. In een ver verleden was er ontzag voor wolven en hun efficiënte jacht. Maar gaandeweg zagen mensen wolven steeds meer als bedreiging of concurrent. Wolven werden steeds intensiever bejaagd.
Door eeuwen van vervolging verdween de wolf in de loop van de 18de en 19de eeuw uit ons land. De laatste gedode wolf in Nederland was in 1881 in Helvoirt, Noord-Brabant.
Uiteindelijk werd de wolf teruggedrongen tot diep in Oost-Europa en de gebergtes van Italië en Spanje.
In 1982 werd de Conventie van Bern van kracht waarbij alle Europese landen getekend hadden om de wolf te beschermen. Deze bescherming leidde tot herstel van aantallen en verspreidingsgebied. De wolf is in Nederland sinds 25 juni 2014 een beschermde inheemse diersoort.
Wolven zijn bezig aan een terugkeer in grote delen van West-Europa. Ook in Nederland worden na meer dan een eeuw afwezigheid weer wolven waargenomen.
naar: wolveninnederland.nl van 22 november 2021
Tekst 2
Boeren willen wolvenhek om Friesland
Niet eerder werden er zoveel schapen in Nederland gedood door wolven als afgelopen jaar: 291 in totaal.
Hoewel het dier zich rustig houdt in Friesland, maken boeren zich grote zorgen om de bescherming van hun vee. Ze zien het gevaar al van ver aankomen en willen koste wat kost schade en leed voorkomen.
Vijf schapenhouders, verenigd in de stichting Wolvenhek Fryslân, willen om die reden dat er een hek om de hele provincie Friesland wordt gezet. Het gaat om ongeveer 150 kilometer aan hekwerk van anderhalve meter hoog. Maandag overhandigden de boeren een petitie voor hun wolvenplan aan commissaris van de Koning Arno Brok.
Hoewel de overheid eerder aanbood wolvenrasters1) te subsidiëren, noemt Diederik Sleurink van Wolvenhek Fryslân dit een “waardeloze oplossing”. Hij zweert bij hekken om de provincie: “Je voorkomt ellende door de wolf te weren en bovendien verklooi je ook niet het landschap.”
noot 1 wolvenraster = een afscheiding (hek) waar stroom op staat, die door de schapenhouder tijdelijk om een groep schapen kan worden gezet
naar: hartvannederland.nl van 22 maart 2021
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
- Citaat uit de tekst bij dit kenmerk (één van de volgende): (1p)
- “Vijf schapenhouders, verenigd in de stichting Wolvenhek Fryslân, willen om die reden dat er een hek om de hele provincie Friesland wordt gezet.”
- “Hoewel de overheid eerder aanbood wolvenrasters te subsidiëren, noemt Diederik Sleurink van Wolvenhek Fryslân dit een “waardeloze oplossing”.”
- “Hij zweert bij hekken om de provincie: ‘Je voorkomt ellende door de wolf te weren en bovendien verklooi je ook niet het landschap.’” of
- Kenmerk: Het vraagstuk krijgt de aandacht van de media (1p)
- Citaat uit de tekst bij dit kenmerk (één van de volgende): (1p)
- “Boeren willen wolvenhek om Friesland” (is een artikel van hartvannederland.nl)
- “naar: hartvannederland.nl van 22 maart 2021”
Opmerking Alleen een scorepunt voor een citaat toekennen als dit past bij het juiste kenmerk.
Zie tekst 2.
Vraag 35 2 punten
Stichting Wolvenhek Fryslân is een belangengroep. Welke mogelijkheid tot het beïnvloeden van de politieke besluitvorming gebruikt Wolvenhek Fryslân in tekst 2? Noem een andere mogelijkheid die belangengroepen kunnen hebben om invloed uit te oefenen. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. mogelijkheid: … andere mogelijkheid: …
Tekst 1
Historie
Behalve op IJsland kwamen wolven vroeger in heel Europa voor, ook in Nederland. In een ver verleden was er ontzag voor wolven en hun efficiënte jacht. Maar gaandeweg zagen mensen wolven steeds meer als bedreiging of concurrent. Wolven werden steeds intensiever bejaagd.
Door eeuwen van vervolging verdween de wolf in de loop van de 18de en 19de eeuw uit ons land. De laatste gedode wolf in Nederland was in 1881 in Helvoirt, Noord-Brabant.
Uiteindelijk werd de wolf teruggedrongen tot diep in Oost-Europa en de gebergtes van Italië en Spanje.
In 1982 werd de Conventie van Bern van kracht waarbij alle Europese landen getekend hadden om de wolf te beschermen. Deze bescherming leidde tot herstel van aantallen en verspreidingsgebied. De wolf is in Nederland sinds 25 juni 2014 een beschermde inheemse diersoort.
Wolven zijn bezig aan een terugkeer in grote delen van West-Europa. Ook in Nederland worden na meer dan een eeuw afwezigheid weer wolven waargenomen.
naar: wolveninnederland.nl van 22 november 2021
Tekst 2
Boeren willen wolvenhek om Friesland
Niet eerder werden er zoveel schapen in Nederland gedood door wolven als afgelopen jaar: 291 in totaal.
Hoewel het dier zich rustig houdt in Friesland, maken boeren zich grote zorgen om de bescherming van hun vee. Ze zien het gevaar al van ver aankomen en willen koste wat kost schade en leed voorkomen.
Vijf schapenhouders, verenigd in de stichting Wolvenhek Fryslân, willen om die reden dat er een hek om de hele provincie Friesland wordt gezet. Het gaat om ongeveer 150 kilometer aan hekwerk van anderhalve meter hoog. Maandag overhandigden de boeren een petitie voor hun wolvenplan aan commissaris van de Koning Arno Brok.
Hoewel de overheid eerder aanbood wolvenrasters1) te subsidiëren, noemt Diederik Sleurink van Wolvenhek Fryslân dit een “waardeloze oplossing”. Hij zweert bij hekken om de provincie: “Je voorkomt ellende door de wolf te weren en bovendien verklooi je ook niet het landschap.”
noot 1 wolvenraster = een afscheiding (hek) waar stroom op staat, die door de schapenhouder tijdelijk om een groep schapen kan worden gezet
naar: hartvannederland.nl van 22 maart 2021
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
- andere mogelijkheid (een van de volgende): (1p)
- allerlei vormen van openlijke actie
- oprichten van politieke partijen
- indienen van klacht of bezwaarschrift bij de volksvertegenwoordiging of het dagelijks bestuur
- bij onenigheid met de overheid de rechter inschakelen
- burgerinitiatief indienen
- klachten over het gedrag van bestuursorganen, van ambtenaren van de rijksoverheid en van de politie deponeren bij de Nationale ombudsman
- gebruik maken van officiële inspraakmogelijkheden tijdens het besluitvormingsproces
- verzoek indienen om een referendum te houden
- lobbyen
Opmerking Ook goed rekenen:
- ze hebben contact opgenomen met politici
- ze hebben de openbaarheid gezocht / media ingeschakeld
- ze zijn een stichting begonnen / ze hebben zich verenigd
Opmerking Als de kandidaat bij het tweede deel van de vraag een manier noemt die bij het eerste deel van de vraag juist is, mag een scorepunt worden toegekend, mits dat scorepunt niet al bij het eerste deel van de vraag is toegekend.
Zie tekst 2.
Vraag 36 1 punt
Stel dat de commissaris van de Koning het plan van het hek wil uitvoeren. Waar moet Stichting Wolvenhek Fryslân dan proberen invloed uit te oefenen zodat het plan kan worden goedgekeurd? bij
Tekst 1
Historie
Behalve op IJsland kwamen wolven vroeger in heel Europa voor, ook in Nederland. In een ver verleden was er ontzag voor wolven en hun efficiënte jacht. Maar gaandeweg zagen mensen wolven steeds meer als bedreiging of concurrent. Wolven werden steeds intensiever bejaagd.
Door eeuwen van vervolging verdween de wolf in de loop van de 18de en 19de eeuw uit ons land. De laatste gedode wolf in Nederland was in 1881 in Helvoirt, Noord-Brabant.
Uiteindelijk werd de wolf teruggedrongen tot diep in Oost-Europa en de gebergtes van Italië en Spanje.
In 1982 werd de Conventie van Bern van kracht waarbij alle Europese landen getekend hadden om de wolf te beschermen. Deze bescherming leidde tot herstel van aantallen en verspreidingsgebied. De wolf is in Nederland sinds 25 juni 2014 een beschermde inheemse diersoort.
Wolven zijn bezig aan een terugkeer in grote delen van West-Europa. Ook in Nederland worden na meer dan een eeuw afwezigheid weer wolven waargenomen.
naar: wolveninnederland.nl van 22 november 2021
Tekst 2
Boeren willen wolvenhek om Friesland
Niet eerder werden er zoveel schapen in Nederland gedood door wolven als afgelopen jaar: 291 in totaal.
Hoewel het dier zich rustig houdt in Friesland, maken boeren zich grote zorgen om de bescherming van hun vee. Ze zien het gevaar al van ver aankomen en willen koste wat kost schade en leed voorkomen.
Vijf schapenhouders, verenigd in de stichting Wolvenhek Fryslân, willen om die reden dat er een hek om de hele provincie Friesland wordt gezet. Het gaat om ongeveer 150 kilometer aan hekwerk van anderhalve meter hoog. Maandag overhandigden de boeren een petitie voor hun wolvenplan aan commissaris van de Koning Arno Brok.
Hoewel de overheid eerder aanbood wolvenrasters1) te subsidiëren, noemt Diederik Sleurink van Wolvenhek Fryslân dit een “waardeloze oplossing”. Hij zweert bij hekken om de provincie: “Je voorkomt ellende door de wolf te weren en bovendien verklooi je ook niet het landschap.”
noot 1 wolvenraster = een afscheiding (hek) waar stroom op staat, die door de schapenhouder tijdelijk om een groep schapen kan worden gezet
naar: hartvannederland.nl van 22 maart 2021
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Zie tekst 2.
Vraag 37 2 punten
Stichting Wolvenhek Fryslân heeft belang bij het hek. Belangen komen voort uit normen en waarden. Noem een waarde van de schapenhouders die blijkt uit tekst 2 en een norm die bij deze waarde hoort. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Een waarde die blijkt uit tekst 2 is: … . Een norm die bij deze waarde hoort is … .
Tekst 1
Historie
Behalve op IJsland kwamen wolven vroeger in heel Europa voor, ook in Nederland. In een ver verleden was er ontzag voor wolven en hun efficiënte jacht. Maar gaandeweg zagen mensen wolven steeds meer als bedreiging of concurrent. Wolven werden steeds intensiever bejaagd.
Door eeuwen van vervolging verdween de wolf in de loop van de 18de en 19de eeuw uit ons land. De laatste gedode wolf in Nederland was in 1881 in Helvoirt, Noord-Brabant.
Uiteindelijk werd de wolf teruggedrongen tot diep in Oost-Europa en de gebergtes van Italië en Spanje.
In 1982 werd de Conventie van Bern van kracht waarbij alle Europese landen getekend hadden om de wolf te beschermen. Deze bescherming leidde tot herstel van aantallen en verspreidingsgebied. De wolf is in Nederland sinds 25 juni 2014 een beschermde inheemse diersoort.
Wolven zijn bezig aan een terugkeer in grote delen van West-Europa. Ook in Nederland worden na meer dan een eeuw afwezigheid weer wolven waargenomen.
naar: wolveninnederland.nl van 22 november 2021
Tekst 2
Boeren willen wolvenhek om Friesland
Niet eerder werden er zoveel schapen in Nederland gedood door wolven als afgelopen jaar: 291 in totaal.
Hoewel het dier zich rustig houdt in Friesland, maken boeren zich grote zorgen om de bescherming van hun vee. Ze zien het gevaar al van ver aankomen en willen koste wat kost schade en leed voorkomen.
Vijf schapenhouders, verenigd in de stichting Wolvenhek Fryslân, willen om die reden dat er een hek om de hele provincie Friesland wordt gezet. Het gaat om ongeveer 150 kilometer aan hekwerk van anderhalve meter hoog. Maandag overhandigden de boeren een petitie voor hun wolvenplan aan commissaris van de Koning Arno Brok.
Hoewel de overheid eerder aanbood wolvenrasters1) te subsidiëren, noemt Diederik Sleurink van Wolvenhek Fryslân dit een “waardeloze oplossing”. Hij zweert bij hekken om de provincie: “Je voorkomt ellende door de wolf te weren en bovendien verklooi je ook niet het landschap.”
noot 1 wolvenraster = een afscheiding (hek) waar stroom op staat, die door de schapenhouder tijdelijk om een groep schapen kan worden gezet
naar: hartvannederland.nl van 22 maart 2021
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
- Een norm die bij deze waarde hoort is: je moet jouw kostbare bezit beschermen / je moet waardevermindering voorkomen (1p)
Opmerking Er mag alleen een scorepunt worden toegekend aan een waarde als die is geformuleerd als een waarde.
Zie tekst 2.
Vraag 38 2 punten
Een journalistieke norm die door de schrijver van tekst 2 is toegepast, is dat feiten en meningen gescheiden moeten zijn. Leg uit wat het scheiden van feiten en meningen betekent. Geef met een voorbeeld aan dat feiten en meningen gescheiden zijn in tekst 2. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Het scheiden van feiten en meningen betekent … Een voorbeeld hiervan in tekst 2 is …
Tekst 1
Historie
Behalve op IJsland kwamen wolven vroeger in heel Europa voor, ook in Nederland. In een ver verleden was er ontzag voor wolven en hun efficiënte jacht. Maar gaandeweg zagen mensen wolven steeds meer als bedreiging of concurrent. Wolven werden steeds intensiever bejaagd.
Door eeuwen van vervolging verdween de wolf in de loop van de 18de en 19de eeuw uit ons land. De laatste gedode wolf in Nederland was in 1881 in Helvoirt, Noord-Brabant.
Uiteindelijk werd de wolf teruggedrongen tot diep in Oost-Europa en de gebergtes van Italië en Spanje.
In 1982 werd de Conventie van Bern van kracht waarbij alle Europese landen getekend hadden om de wolf te beschermen. Deze bescherming leidde tot herstel van aantallen en verspreidingsgebied. De wolf is in Nederland sinds 25 juni 2014 een beschermde inheemse diersoort.
Wolven zijn bezig aan een terugkeer in grote delen van West-Europa. Ook in Nederland worden na meer dan een eeuw afwezigheid weer wolven waargenomen.
naar: wolveninnederland.nl van 22 november 2021
Tekst 2
Boeren willen wolvenhek om Friesland
Niet eerder werden er zoveel schapen in Nederland gedood door wolven als afgelopen jaar: 291 in totaal.
Hoewel het dier zich rustig houdt in Friesland, maken boeren zich grote zorgen om de bescherming van hun vee. Ze zien het gevaar al van ver aankomen en willen koste wat kost schade en leed voorkomen.
Vijf schapenhouders, verenigd in de stichting Wolvenhek Fryslân, willen om die reden dat er een hek om de hele provincie Friesland wordt gezet. Het gaat om ongeveer 150 kilometer aan hekwerk van anderhalve meter hoog. Maandag overhandigden de boeren een petitie voor hun wolvenplan aan commissaris van de Koning Arno Brok.
Hoewel de overheid eerder aanbood wolvenrasters1) te subsidiëren, noemt Diederik Sleurink van Wolvenhek Fryslân dit een “waardeloze oplossing”. Hij zweert bij hekken om de provincie: “Je voorkomt ellende door de wolf te weren en bovendien verklooi je ook niet het landschap.”
noot 1 wolvenraster = een afscheiding (hek) waar stroom op staat, die door de schapenhouder tijdelijk om een groep schapen kan worden gezet
naar: hartvannederland.nl van 22 maart 2021
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
- Het scheiden van feiten en meningen betekent dat als er meningen in de tekst staan, dat duidelijk moet zijn dat die niet van de journalist zijn (1p)
- Een voorbeeld hiervan in tekst 2 is: in de tekst noemt Diederik Sleurink de wolvenrasters waardeloos. (Dat is een mening). De journalist laat (met aanhalingstekens) zien dat dit de mening van de man is (en niet die van de journalist) (1p)
Lees tekst 3.
Vraag 39 1 punt
In tekst 3 is te lezen wat de opvattingen zijn van groepen mensen over de terugkeer van de wolf in Nederland. Bij welke invalshoek past die informatie?
Tekst 1
Historie
Behalve op IJsland kwamen wolven vroeger in heel Europa voor, ook in Nederland. In een ver verleden was er ontzag voor wolven en hun efficiënte jacht. Maar gaandeweg zagen mensen wolven steeds meer als bedreiging of concurrent. Wolven werden steeds intensiever bejaagd.
Door eeuwen van vervolging verdween de wolf in de loop van de 18de en 19de eeuw uit ons land. De laatste gedode wolf in Nederland was in 1881 in Helvoirt, Noord-Brabant.
Uiteindelijk werd de wolf teruggedrongen tot diep in Oost-Europa en de gebergtes van Italië en Spanje.
In 1982 werd de Conventie van Bern van kracht waarbij alle Europese landen getekend hadden om de wolf te beschermen. Deze bescherming leidde tot herstel van aantallen en verspreidingsgebied. De wolf is in Nederland sinds 25 juni 2014 een beschermde inheemse diersoort.
Wolven zijn bezig aan een terugkeer in grote delen van West-Europa. Ook in Nederland worden na meer dan een eeuw afwezigheid weer wolven waargenomen.
naar: wolveninnederland.nl van 22 november 2021
Tekst 2
Boeren willen wolvenhek om Friesland
Niet eerder werden er zoveel schapen in Nederland gedood door wolven als afgelopen jaar: 291 in totaal.
Hoewel het dier zich rustig houdt in Friesland, maken boeren zich grote zorgen om de bescherming van hun vee. Ze zien het gevaar al van ver aankomen en willen koste wat kost schade en leed voorkomen.
Vijf schapenhouders, verenigd in de stichting Wolvenhek Fryslân, willen om die reden dat er een hek om de hele provincie Friesland wordt gezet. Het gaat om ongeveer 150 kilometer aan hekwerk van anderhalve meter hoog. Maandag overhandigden de boeren een petitie voor hun wolvenplan aan commissaris van de Koning Arno Brok.
Hoewel de overheid eerder aanbood wolvenrasters1) te subsidiëren, noemt Diederik Sleurink van Wolvenhek Fryslân dit een “waardeloze oplossing”. Hij zweert bij hekken om de provincie: “Je voorkomt ellende door de wolf te weren en bovendien verklooi je ook niet het landschap.”
noot 1 wolvenraster = een afscheiding (hek) waar stroom op staat, die door de schapenhouder tijdelijk om een groep schapen kan worden gezet
naar: hartvannederland.nl van 22 maart 2021
Tekst 3
Nederlanders iets minder positief over terugkeer wolf
Nederlanders zijn iets minder positief over de terugkeer van de wolf. Was een jaar geleden nog 57 procent van de bevolking blij met de komst van het roofdier, nu is dat 54 procent. Dat blijkt uit onderzoek dat het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft laten houden.
Oorzaak van de daling van de populariteit is een rooftocht van een wolf in Noord-Brabant, schrijft demissionair minister Carola Schouten in een brief aan de Tweede Kamer.
Meer Nederlanders vinden dat wolven voor overlast zorgen. Maar tegelijkertijd hebben ook meer mensen er vertrouwen in dat de terugkeer van de wolf veilig gebeurt. Een jaar geleden was dat nog 63 procent en nu is dat 67 procent.
Minister Schouten heeft het onderzoek laten uitvoeren, in verband met de grote media-aandacht voor de aanvallen op schapen in Noord-Brabant.
naar: rtlnieuws.nl van 26 januari 2021
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Zie tekst 3.
Vraag 40 2 punten
Er bestaat een aantal theorieën over de beïnvloeding van mensen door de media. Een van die theorieën is de framingtheorie. Leg uit hoe beïnvloeding van mensen door de media werkt volgens de framingtheorie. Geef een voorbeeld uit tekst 3 dat past bij de werking van media volgens de framingtheorie. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Volgens de framingtheorie kunnen media mensen beïnvloeden, want … Een voorbeeld uit tekst 3 dat daarbij past is …
Tekst 1
Historie
Behalve op IJsland kwamen wolven vroeger in heel Europa voor, ook in Nederland. In een ver verleden was er ontzag voor wolven en hun efficiënte jacht. Maar gaandeweg zagen mensen wolven steeds meer als bedreiging of concurrent. Wolven werden steeds intensiever bejaagd.
Door eeuwen van vervolging verdween de wolf in de loop van de 18de en 19de eeuw uit ons land. De laatste gedode wolf in Nederland was in 1881 in Helvoirt, Noord-Brabant.
Uiteindelijk werd de wolf teruggedrongen tot diep in Oost-Europa en de gebergtes van Italië en Spanje.
In 1982 werd de Conventie van Bern van kracht waarbij alle Europese landen getekend hadden om de wolf te beschermen. Deze bescherming leidde tot herstel van aantallen en verspreidingsgebied. De wolf is in Nederland sinds 25 juni 2014 een beschermde inheemse diersoort.
Wolven zijn bezig aan een terugkeer in grote delen van West-Europa. Ook in Nederland worden na meer dan een eeuw afwezigheid weer wolven waargenomen.
naar: wolveninnederland.nl van 22 november 2021
Tekst 2
Boeren willen wolvenhek om Friesland
Niet eerder werden er zoveel schapen in Nederland gedood door wolven als afgelopen jaar: 291 in totaal.
Hoewel het dier zich rustig houdt in Friesland, maken boeren zich grote zorgen om de bescherming van hun vee. Ze zien het gevaar al van ver aankomen en willen koste wat kost schade en leed voorkomen.
Vijf schapenhouders, verenigd in de stichting Wolvenhek Fryslân, willen om die reden dat er een hek om de hele provincie Friesland wordt gezet. Het gaat om ongeveer 150 kilometer aan hekwerk van anderhalve meter hoog. Maandag overhandigden de boeren een petitie voor hun wolvenplan aan commissaris van de Koning Arno Brok.
Hoewel de overheid eerder aanbood wolvenrasters1) te subsidiëren, noemt Diederik Sleurink van Wolvenhek Fryslân dit een “waardeloze oplossing”. Hij zweert bij hekken om de provincie: “Je voorkomt ellende door de wolf te weren en bovendien verklooi je ook niet het landschap.”
noot 1 wolvenraster = een afscheiding (hek) waar stroom op staat, die door de schapenhouder tijdelijk om een groep schapen kan worden gezet
naar: hartvannederland.nl van 22 maart 2021
Tekst 3
Nederlanders iets minder positief over terugkeer wolf
Nederlanders zijn iets minder positief over de terugkeer van de wolf. Was een jaar geleden nog 57 procent van de bevolking blij met de komst van het roofdier, nu is dat 54 procent. Dat blijkt uit onderzoek dat het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft laten houden.
Oorzaak van de daling van de populariteit is een rooftocht van een wolf in Noord-Brabant, schrijft demissionair minister Carola Schouten in een brief aan de Tweede Kamer.
Meer Nederlanders vinden dat wolven voor overlast zorgen. Maar tegelijkertijd hebben ook meer mensen er vertrouwen in dat de terugkeer van de wolf veilig gebeurt. Een jaar geleden was dat nog 63 procent en nu is dat 67 procent.
Minister Schouten heeft het onderzoek laten uitvoeren, in verband met de grote media-aandacht voor de aanvallen op schapen in Noord-Brabant.
naar: rtlnieuws.nl van 26 januari 2021
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
- Volgens de framingtheorie kunnen media mensen beïnvloeden, want: (1p)
- die theorie houdt in dat (kern van een juiste uitleg) media door de manier waarop ze berichten over een onderwerp, invloed hebben op hoe mensen over dat onderwerp denken.
- Een voorbeeld uit tekst 3 dat daarbij past is (voorbeelden van juiste antwoorden): (1p)
- dat Nederlanders minder positief zijn over de terugkeer van de wolf.
- de terugkeer van de wolf wordt beschreven als een rooftocht / berichtgeving over de wolf richt zich op de aanvallen van de wolf op schapen.
Lees tekst 4.
Vraag 41 2 punten
Tekst 4 komt van de website van Nieuwe Oogst. Die website informeert boeren en tuinders over nieuws en ontwikkelingen op het gebied van landbouw. Media passen criteria toe bij de selectie welk nieuws ze publiceren. Voorbeelden van selectiecriteria zijn of het nieuws actueel is en het commerciële belang. Noem twee andere criteria die mogelijk een rol hebben gespeeld bij de keuze voor de publicatie van tekst 4. Leg per criterium uit waarom dat criterium van toepassing is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Criterium 1: … , want … Criterium 2: … , want …
Tekst 1
Historie
Behalve op IJsland kwamen wolven vroeger in heel Europa voor, ook in Nederland. In een ver verleden was er ontzag voor wolven en hun efficiënte jacht. Maar gaandeweg zagen mensen wolven steeds meer als bedreiging of concurrent. Wolven werden steeds intensiever bejaagd.
Door eeuwen van vervolging verdween de wolf in de loop van de 18de en 19de eeuw uit ons land. De laatste gedode wolf in Nederland was in 1881 in Helvoirt, Noord-Brabant.
Uiteindelijk werd de wolf teruggedrongen tot diep in Oost-Europa en de gebergtes van Italië en Spanje.
In 1982 werd de Conventie van Bern van kracht waarbij alle Europese landen getekend hadden om de wolf te beschermen. Deze bescherming leidde tot herstel van aantallen en verspreidingsgebied. De wolf is in Nederland sinds 25 juni 2014 een beschermde inheemse diersoort.
Wolven zijn bezig aan een terugkeer in grote delen van West-Europa. Ook in Nederland worden na meer dan een eeuw afwezigheid weer wolven waargenomen.
naar: wolveninnederland.nl van 22 november 2021
Tekst 2
Boeren willen wolvenhek om Friesland
Niet eerder werden er zoveel schapen in Nederland gedood door wolven als afgelopen jaar: 291 in totaal.
Hoewel het dier zich rustig houdt in Friesland, maken boeren zich grote zorgen om de bescherming van hun vee. Ze zien het gevaar al van ver aankomen en willen koste wat kost schade en leed voorkomen.
Vijf schapenhouders, verenigd in de stichting Wolvenhek Fryslân, willen om die reden dat er een hek om de hele provincie Friesland wordt gezet. Het gaat om ongeveer 150 kilometer aan hekwerk van anderhalve meter hoog. Maandag overhandigden de boeren een petitie voor hun wolvenplan aan commissaris van de Koning Arno Brok.
Hoewel de overheid eerder aanbood wolvenrasters1) te subsidiëren, noemt Diederik Sleurink van Wolvenhek Fryslân dit een “waardeloze oplossing”. Hij zweert bij hekken om de provincie: “Je voorkomt ellende door de wolf te weren en bovendien verklooi je ook niet het landschap.”
noot 1 wolvenraster = een afscheiding (hek) waar stroom op staat, die door de schapenhouder tijdelijk om een groep schapen kan worden gezet
naar: hartvannederland.nl van 22 maart 2021
Tekst 3
Nederlanders iets minder positief over terugkeer wolf
Nederlanders zijn iets minder positief over de terugkeer van de wolf. Was een jaar geleden nog 57 procent van de bevolking blij met de komst van het roofdier, nu is dat 54 procent. Dat blijkt uit onderzoek dat het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft laten houden.
Oorzaak van de daling van de populariteit is een rooftocht van een wolf in Noord-Brabant, schrijft demissionair minister Carola Schouten in een brief aan de Tweede Kamer.
Meer Nederlanders vinden dat wolven voor overlast zorgen. Maar tegelijkertijd hebben ook meer mensen er vertrouwen in dat de terugkeer van de wolf veilig gebeurt. Een jaar geleden was dat nog 63 procent en nu is dat 67 procent.
Minister Schouten heeft het onderzoek laten uitvoeren, in verband met de grote media-aandacht voor de aanvallen op schapen in Noord-Brabant.
naar: rtlnieuws.nl van 26 januari 2021
Tekst 4
Beloning faunabescherming voor tip doodgeschoten wolf
De Faunabescherming heeft een beloning van 5.000 euro klaarliggen voor de tip die leidt tot opsporing en berechting van de dader die begin deze maand een wolf doodschoot in de omgeving van Stroe.
Het doden van een wolf is bij wet verboden en kan leiden tot een gevangenisstraf tot 3 jaar of een boete van maximaal 21.750 euro. Eerder deze week werd bekend dat de wolf die bij Stroe werd gevonden, was doodgeschoten. De wolf vormde een paar met een wolvin die enkele maanden eerder in de buurt van Ede werd doodgereden.
Er loopt ook een strafrechtelijk onderzoek naar het doden van de wolf. Kamerlid Leonie Vestering van de Partij voor de Dieren heeft ook aangifte gedaan tegen het doodschieten van de wolf.
Bovendien heeft Vestering Kamervragen gesteld aan demissionair minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Zo wil zij weten waarom de maximale straf voor het doden van een wolf in België bijna 25 keer hoger is dan in Nederland.
naar: nieuweoogst.nl van 16 oktober 2021
►►► ν
Bekijk het antwoord
Opmerking Het scorepunt mag pas worden toegekend bij een combinatie van juiste antwoordelementen.
Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen vmbo-gl/tl Maatschappijkunde 2023, tijdvak 1. Afbeeldingen en de exacte opmaak staan in het originele examen: https://www.examenblad.nl/2023/vmbo-gl/documenten/cse-1/gt-1127-a-23-1-o
Andere examens maatschappijkunde vmbo-gl/tl
- 2026, tijdvak 1
- 2026, tijdvak 2
- 2025, tijdvak 1
- 2025, tijdvak 2
- 2024, tijdvak 1
- 2024, tijdvak 2
- 2023, tijdvak 2
- 2022, tijdvak 1
- 2022, tijdvak 2
- 2022, tijdvak 3
- 2021, tijdvak 1
- 2021, tijdvak 2
- 2021, tijdvak 3
- 2019, tijdvak 1 (op examenblad.nl)
- 2019, tijdvak 2
- 2018, tijdvak 1
- 2018, tijdvak 2
Veelgestelde vragen
Hoeveel vragen heeft het eindexamen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2023, tijdvak 1?
Het centraal examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2023, tijdvak 1 loopt tot vraag 41. Van 36 vragen staat het onderwerp in de vragenbank. De meeste vragen gaan over parlementaire democratie (15), criminaliteit (11) en rechtsstaat (6).
Wat zijn de antwoorden van het examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2023, tijdvak 1?
Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.
Waar vind ik het correctievoorschrift van maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2023, tijdvak 1?
Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2023/vmbo-gl/documenten/cse-1/gt-1127-a-23-1-c). Bij dit examen hoort ook een aanvulling op het correctievoorschrift.
Hoe oefen ik met het examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2023, tijdvak 1 en krijg ik feedback?
Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.