Eindexamen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2026, tijdvak 2: vragen en antwoorden

Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Politiek en beleid, Criminaliteit & rechtsstaat, Analyse maatschappelijk vraagstuk: Nederlanders zitten te veel.

Kort antwoord

Het centraal examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2026, tijdvak 2 loopt tot vraag 41. Van 40 vragen staat het onderwerp in de vragenbank. De meeste vragen gaan over parlementaire democratie (16), criminaliteit (12) en rechtsstaat (6). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.

Onderwerpen in dit examen

Onderwerp per vraag in het centraal examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2026, tijdvak 2, voor de vragen waarvan het onderwerp bekend is. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
OnderwerpVragenAantal
Parlementaire democratie1-4, 6-15, 35, 4116
Criminaliteit16, 18, 20, 22-23, 25-27, 29-30, 32-3312
Rechtsstaat17, 19, 21, 24, 28, 316
Media5, 37-405
Pluriforme samenleving341

Vergeleken met andere jaren

De verdeling over de onderwerpen ligt dicht bij het gemiddelde van de andere 16 examens maatschappijkunde vmbo-gl/tl sinds 2018. Geen enkel onderwerp wijkt meer dan zes procentpunten af.

Opgaven en correctievoorschrift

De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.

Oefenen als leerling

Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2026, tijdvak 2 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.

Nakijken als docent

  1. Start gratis vanaf deze pagina

    Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2026, tijdvak 2 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Vragen en antwoorden

Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2026, tijdvak 2. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.

Politiek en beleid

tekst 1

tekst 1

Nederlanders zitten heel veel en dat kost meer dan een miljard euro

per jaar

(1) Elk jaar opnieuw bijna 21.000 doden, en daarbovenop nog eens 1,2 miljard euro aan zorgkosten. Het was natuurlijk bekend dat veel zitten en weinig bewegen niet heel gezond is, maar de Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO) heeft nu uitgezocht wat dat kost in euro’s en mensenlevens.

(2) De cijfers zijn reden genoeg ‘om de zitcultuur in Nederland om te buigen naar een beweegcultuur’, vindt TNO. Daar is wel een omslag voor nodig. Van alle Europeanen zitten Nederlanders het meest. Dat verhoogt het risico op hart- en vaatziekten, diabetes en sommige vormen van kanker. De oplossing is duidelijk: minder zitten. Maar méér bewegen helpt ook.

(3) “We weten natuurlijk al superlang dat zitten slecht is, maar het verandert maar niet”, zegt Erik Lenselink, directeur van de Beweegalliantie, een initiatief van de overheid. Volgens hem zit het simpelweg te veel in het systeem hier: 5,2 miljoen Nederlanders hebben een zittend beroep, en ook op scholen is zittend les krijgen de standaard.

(4) Dat kán ook anders, probeert zijn organisatie te laten zien. “Laatst was ik op een basisschool waar kinderen uit groep drie af en toe een minuut of vier bewogen tijdens de taal- of rekenles. Dan zagen ze bijvoorbeeld een plaatje van een kikker, en moesten ze kikkersprongen doen.”

(5) Maar ook op werk is veel winst te behalen. Volgens TNO zitten mensen met een kantoorbaan gemiddeld wel zeven uur per dag tijdens werk. Daar ligt een verantwoordelijkheid voor werkgevers, vindt TNO, die zit-statafels kunnen aanschaffen en aantrekkelijke fietsregelingen kunnen bedenken. En combineer die aanpassingen vooral ook met voorlichting over het belang van bewegen, schrijft TNO in zijn rapport.

bron: trouw.nl van 15 maart 2024

SGP vraagt waarom de gemeente Zaltbommel afwijkt van de geluidsnorm met carnaval

De SGP heeft van de Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) informatie ontvangen over de verleende vergunning voor het carnaval in Zaltbommel voor de jaren 2025, 2026 en 2027. Hieruit blijkt dat het college een geluidsniveau toestaat van 85 decibel.

Op 13 juni 2024 heeft de gemeenteraad echter unaniem een door GroenLinks ingediende motie aangenomen waarin wordt verzocht het maximale geluidsniveau vast te stellen op 80 decibel. De SGP verzoekt het college dan ook te reageren waarom er voor het carnaval is afgeweken.

bron: digitaalburg.com van 27 februari 2025

Lees tekst 1.

Vraag 1 1 punt

Politieke partijen in de gemeenteraad hebben een aantal taken. Welke taak heeft de SGP uitgevoerd in tekst 1?

  1. A de controlerende taak
  2. B de rechtsprekende taak
  3. C de uitvoerende taak
  4. D de wetgevende taak
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

A

Zie tekst 1.

Vraag 2 1 punt

Wie moet antwoord geven op de vraag van de SGP over de geluidsnormen tijdens carnaval?

  1. A de burgemeester van Zaltbommel
  2. B de wethouder die over het onderwerp gaat
  3. C een ambtenaar die veel van het onderwerp weet
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

B

tekst 2

tekst 2

Experts waarschuwen voor te veel zitten

Nederland is Europees kampioen stilzitten, maar al dat zitten brengt grote gezondheidsrisico’s met zich mee. Professor neuropsychologie Erik Scherder maakt zich zorgen. Hij spreekt van een stille ramp. “Zitten is echt een heel krachtige oorzaak van ziektes”, waarschuwt Scherder in het programma Stand van Nederland.

“Te veel zitten is een pandemie¹⁾.”

Wat kunnen we doen om weer in beweging te komen? Kijk zaterdag vanaf 22.00 uur naar Stand van Nederland: Generatie Next op NPO 2.

noot 1 pandemie = een ziekte die wereldwijd heerst

bron: wnl.tv van 15 maart 2024

afbeelding 1
afbeelding 1

bron: kenniscentrumsportenbewegen.nl, 2024

Thailand stelt huwelijk open voor iedereen

Thailand stelt het huwelijk definitief open voor iedereen. Dat betekent dat ook mensen van hetzelfde geslacht met elkaar kunnen trouwen. Een wet die in april en juni al door de verschillende kamers van het parlement was goedgekeurd, is door de koning ondertekend en gepubliceerd.

Thailand heeft tientallen jaren geworsteld met de discussie over het homohuwelijk.

bron: nos.nl van 18 juni 2024

Lees tekst 2.

Vraag 3 1 punt

Is de wet uit tekst 2 conservatief of progressief?

→ Leg je keuze uit.

Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. De wet is … (vul in: conservatief of progressief), omdat …

Bekijk het antwoord

De wet is progressief, omdat (voorbeeld van een juist antwoord) het een breuk is met de traditionele waarden waarin homoseksualiteit niet geaccepteerd wordt / er nu meer persoonlijke vrijheid is bij een morele/ethische kwestie.

Opmerking

Alleen een scorepunt toekennen bij een juiste keuze en bijbehorende juiste uitleg.

Zie tekst 2.

Vraag 4 1 punt

Elk land heeft een bepaalde staatsvorm, bijvoorbeeld een monarchie of een republiek. Is Thailand een monarchie of een republiek? → Leg je keuze uit met een gegeven uit tekst 2.

Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Thailand is een … (vul in: monarchie of republiek), omdat in tekst 2 staat dat …

Bekijk het antwoord

Thailand is een monarchie, omdat in tekst 2 staat dat de koning de wet heeft ondertekend / Thailand een koning heeft.

Opmerking

Alleen een scorepunt toekennen bij een juiste keuze en bijbehorende juiste uitleg.

tekst 3

tekst 3

Zitvlees door kantoorwerk

Een meerderheid van de respondenten¹⁾ van een onderzoek naar zitgedrag vindt dat minder zitten gestimuleerd moet worden. Nederlanders zijn Europees kampioen zitten: meer dan 25 procent zit meer dan acht uur per dag. Zij zitten het meest van alle inwoners van Europa.

De meeste deelnemers zijn niet verbaasd over deze zitcijfers. Twee derde van de stemmers herkent zichzelf echter niet in het beeld dat Nederlanders het minst bewegen van alle Europeanen. “In Nederland staan nou eenmaal veel kantoren en daar wordt nou eenmaal veel gezeten”, zo constateert een van de respondenten. Een andere stemmer verklaart: “Wellicht zijn wij wel het land van Europa waar het allermeest wordt gewerkt.” Iemand schrijft: “Nederland heeft de meest gejaagde maatschappij van Europa, waar werkgevers mensen geen tijd gunnen om te bewegen.”

De antwoorden op de vraag of bedrijven verplicht moeten worden werknemers minder te laten zitten, laten een verdeeld beeld zien. “Dit is voor iedereen de eigen verantwoordelijkheid. Leg dit niet bij de werkgever neer”, zo meent een stemmer. “Niet meer eten achter het bureau, de lift dichtgooien en printers en koffiemachines ver weg zetten, zodat werknemers moeten lopen”, is de aanbeveling van een andere respondent.

De meesten vinden het niet nodig dat de overheid Nederlanders stimuleert om minder op hun kont te blijven zitten.

Wel een goed idee vinden stemmers het als de openbare ruimte meer uitnodigt tot meer bewegen. “Denk aan betere voetpaden, betere en bredere fietspaden”, aldus een respondent, “beide inclusief verlichting.”

noot 1 een respondent is een persoon die mee heeft gedaan met een onderzoek

bron: telegraaf.nl van 29 februari 2024

Nieuwe … kritisch over akkoord

Veel partijen die niet in het kabinet komen, zijn slecht te spreken over de afspraken tussen PVV, VVD, NSC en BBB. Tweede Kamerlid Timmermans zegt dat "uiteindelijk de gewone mensen de rekening betalen voor de aandeelhouders en de directeuren". Hij heeft er scherpe kritiek op dat het minimumloon niet omhoog gaat en dat er plannen zijn om de duur van de Werkloosheidswet te verkorten.

Kamerlid Bontenbal is er blij mee dat de partijen veel woningen willen bouwen, maar hij vindt ook dat het akkoord "veel ik en weinig gemeenschapszin" uitstraalt. Kamerlid Van Baarle vindt dat uit de gemaakte afspraken wantrouwen spreekt tegenover vluchtelingen en moslims in Nederland. Ook Kamerlid Ouwehand heeft het over "een donkere dag". Volgens haar bevat het akkoord "allemaal maatregelen die slecht zijn voor de natuur, voor het klimaat en voor de rechtsstaat".

bron: nos.nl van 16 mei 2024

Lees tekst 3.

Vraag 5 1 punt

In tekst 3 is in de kop van het artikel een woord weggelaten. Wat moet er op de puntjes in tekst 3 worden ingevuld?

  1. A coalitie
  2. B oppositie
  3. C overheid
  4. D regering
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

B

Zie tekst 3.

Vraag 6 2 punten

Politieke partijen vertegenwoordigen verschillende politieke stromingen. Drie van deze stromingen zijn:

1 de christendemocratische stroming 2 de ecologische stroming 3 de sociaaldemocratische stroming Welke stromingen zijn te herkennen in tekst 3?

→ Kies twee van de bovengenoemde stromingen en citeer per stroming een zin uit de tekst die daarbij past.

Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Ik kies de … stroming. De zin die daarbij past is … Ik kies de … stroming. De zin die daarbij past is …

Bekijk het antwoord

Juiste antwoorden zijn (twee van de volgende): Ik kies de christendemocratische stroming.

De zin die daarbij past is (een van de volgende):

− Kamerlid Bontenbal is er blij mee dat de partijen veel woningen willen bouwen, maar hij vindt ook dat het akkoord "veel ik en weinig gemeenschapszin" uitstraalt.

− Volgens haar bevat het akkoord "allemaal maatregelen die slecht zijn voor de natuur, voor het klimaat en voor de rechtsstaat".

Ik kies de ecologische stroming.

De zin die daarbij past is: Volgens haar bevat het akkoord "allemaal maatregelen die slecht zijn voor de natuur, voor het klimaat en voor de rechtsstaat".

Ik kies de sociaaldemocratische stroming.

De zin die daarbij past is (een van de volgende):

− Tweede Kamerlid Timmermans zegt dat "uiteindelijk de gewone mensen de rekening betalen voor de aandeelhouders en de directeuren".

− Hij heeft er scherpe kritiek op dat het minimumloon niet omhoog gaat en dat er plannen zijn om de duur van de Werkloosheidswet te verkorten.

per stroming met bijpassende zin (1)

Vraag 7 1 punt

Hieronder staan vier mogelijkheden om de politieke besluitvorming te beïnvloeden.

→ Van welke mogelijkheden kunnen burgers gebruikmaken? Noteer twee nummers uit het rijtje.

1 aanvragen van een dertigledendebat 2 indienen van een amendement 3 indienen van een klacht bij de Nationale ombudsman 4 stemmen bij een referendum

Bekijk het antwoord

(nummer) 3 en (nummer) 4

Opmerking

Het scorepunt alleen toekennen als beide antwoorden juist zijn.

tekst 4

Ministers geven leiding aan een ministerie en de daar werkende … 1 … (ambtenaren / politici). De ministers en de … 2 … (koning / staatssecretarissen) vormen samen het kabinet. Het kabinet heeft een verantwoordingsplicht aan … 3 … (de minister-president / het parlement). Een machtsmiddel van leden van het kabinet is dat zij kunnen dreigen met een … 4 … (kabinetscrisis / motie van wantrouwen).

bron: Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling

Lees tekst 4.

Vraag 8 2 punten

In tekst 4 staat achter de cijfers 1, 2, 3 en 4 een keuzemogelijkheid. → Maak tekst 4 een inhoudelijk juiste tekst door bij elk cijfer het juiste woord te kiezen.

Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. 1 = … 2 = … 3 = … 4 = …

Bekijk het antwoord

1 = ambtenaren 2 = staatssecretarissen 3 = het parlement 4 = kabinetscrisis

indien vier antwoorden juist (2)

indien drie of twee antwoorden juist (1)

indien minder dan twee antwoorden juist (0)

Vraag 9 1 punt

Landelijke volksvertegenwoordigers kunnen verkozen worden volgens het stelsel van evenredige vertegenwoordiging of volgens het meerderheidsstelsel.

Welk kenmerk past bij het stelsel van evenredige vertegenwoordiging?

  1. A Kleine partijen maken nauwelijks kans om een of meerdere zetels te behalen.
  2. B Na de verkiezingen is het vaak direct duidelijk wie het land gaat regeren.
  3. C Om tot een regering te komen, is het sluiten van compromissen meestal noodzakelijk.
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

C

tekst 5

Nieuwe provinciale weg in Lochem vanaf 18 juli te gebruiken

De nieuwe provinciale weg komt ten zuiden van de Goorseweg te liggen en wordt aangesloten op het nieuwe kruispunt met de Nettelhorsterweg. “Dit heeft drie voordelen, de karakteristieke Goorseweg met zijn prachtige bomenlaan blijft behouden”, zegt gemeente Lochem. “De bestaande woningen langs de Goorseweg blijven aangesloten op de Goorseweg en de verkeersveiligheid bij Intratuin wordt verbeterd.”

bron: regio8.nl van 23 mei 2024

Lees tekst 5.

Vraag 10 1 punt

Het bestuur van de provincie heeft verschillende taken en verantwoordelijkheden. Een van die verantwoordelijkheden is het behoud van natuur.

→ Welke andere verantwoordelijkheid van de provincie is te herkennen in tekst 5?

Bekijk het antwoord

Een van de volgende:

− de inrichting van het landelijk gebied − zorgen voor een bereikbare regio − aanleg en onderhoud van provinciale wegen − ruimtelijke ordening

Zie tekst 5.

Vraag 11 1 punt

Welke instelling vormt het dagelijks bestuur van een provincie?

  1. A de senaat
  2. B de Staten-Generaal
  3. C Gedeputeerde Staten
  4. D het college van B en W
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

C

Vraag 12 2 punten

Hieronder staan vier uitspraken over twee verschillende Europese instanties.

1 Bestaat uit gekozen volksvertegenwoordigers uit alle lidstaten van de Europese Unie.

2 Controleert of de lidstaten de Europese wetgeving juist toepassen.

3 Mag als enige instantie van de Europese Unie wetsvoorstellen indienen.

4 Stemt net als de Raad van de Europese Unie over wetsvoorstellen. → Geef per uitspraak aan of deze hoort bij de Europese Commissie of het Europees Parlement.

Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. 1 = … 2 = … 3 = … 4 = …

Bekijk het antwoord

1 = Europees Parlement 2 = Europese Commissie 3 = Europese Commissie 4 = Europees Parlement

indien vier antwoorden juist (2)

indien drie of twee antwoorden juist (1)

indien minder dan twee antwoorden juist (0)

Vraag 13 1 punt

Welk uitgangspunt staat centraal bij populistische politieke partijen?

  1. A beschermen van de rechtsstaat
  2. B duurzaam consumeren en produceren
  3. C luisteren naar de wil van het volk
  4. D ruimte scheppen om te ondernemen
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

C

tekst 6

Proef met eenrichtingsverkeer

De Dorpsstraat in de plaats Laag-Keppel is misschien wel het mooiste straatje van de Achterhoek. Tegelijkertijd is het een belangrijke verbindingsweg in het westen van de Achterhoek. Dat zorgt al jaren voor grote drukte. Heen en terug worden er op dit moment 5750 motorvoertuigen per dag geteld. De provincie wil uit oogpunt van verkeersveiligheid het verkeer terugdringen. Hoe dat te doen is de vraag. Om dit te onderzoeken komt er een proef met eenrichtingsverkeer. Deze proef begint in het tweede kwartaal van 2025. Aan de hand van de bevindingen wordt in het derde kwartaal van 2026 geëvalueerd en valt een definitief besluit.

bron: gelderlander.nl van 18 oktober 2024

Lees tekst 6.

Vraag 14 2 punten

Politieke besluitvorming vindt plaats in verschillende fasen: fase 1 agendavorming fase 2 beleidsvoorbereiding fase 3 beleidsbepaling fase 4 beleidsuitvoering → Leg uit bij welke fase in het proces van politieke besluitvorming de proef met eenrichtingsverkeer in het dorp Laag-Keppel hoort. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. De fase in het proces van politieke besluitvorming is …, want …

afbeelding 1 Aantal fracties in de gemeenteraad Zaanstad
afbeelding 1 Aantal fracties in de gemeenteraad Zaanstad
Bekijk het antwoord
  • De fase in het proces van politieke besluitvorming is fase 2, (1)
  • want (voorbeelden van een juist antwoord): (1)

− een definitief besluit valt pas na de proef.

− met de proef wordt onderzocht of nieuw beleid effectief is. − met de proef wordt de haalbaarheid van het plan onderzocht. − na de proef kan de overheid bepalen of er voldoende draagvlak is voor eenrichtingsverkeer.

bron: Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling - verkiezingsuitslagen.nl

Bekijk afbeelding 1.

Vraag 15 2 punten

Geef van onderstaande informatie aan of deze wel of niet uit afbeelding 1 te halen is.

1 het aantal politieke partijen in de gemeenteraad van Zaanstad 2 het aantal fractievoorzitters in de gemeenteraad van Zaanstad 3 het aantal aangenomen moties in de gemeenteraad van Zaanstad 4 de mate van versplintering in de gemeenteraad van Zaanstad Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. 1 = … 2 = … 3 = … 4 = …

Bekijk het antwoord

1 = wel 2 = wel 3 = niet 4 = wel

indien vier antwoorden juist (2)

indien drie of twee antwoorden juist (1)

indien minder dan twee antwoorden juist (0)

Criminaliteit & rechtsstaat

Vraag 16 1 punt

Een man steelt een scooter en verkoopt deze aan zijn nicht. Zijn nicht vermoedt dat de scooter gestolen is, maar weet het niet zeker. Wie maakt of maken zich in deze situatie schuldig aan heling?

  1. A alleen de man
  2. B alleen de nicht
  3. C zowel de man als zijn nicht
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

C

tekst 7

Man bij rechter voor rijden onder invloed

“Het was een heftige dag”, zegt politierechter Donkersloot tegen de man die werd betrapt bij autorijden onder invloed van alcohol en cocaïne. De man zegt zich ‘kapot te schamen’. Zijn echtgenote zit op de publieke tribune. “Ik had veel stress en depressieve gedachten”, zegt de man die toegeeft dat hij niet alleen drank had gedronken, maar ook cocaïne had gebruikt.

Hij is blij dat zijn rijbewijs niet is afgepakt. “Dan had ik niet kunnen werken in Amsterdam”, zegt de man waarna de officier van justitie hem en zijn vrouw complimenteert.

“Goed dat uw vrouw de politie heeft gewaarschuwd. En heel goed dat u werk heeft gemaakt van uw depressieve gedachten”, zegt de officier. Zij eist 9 maanden voorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid met twee jaar proeftijd en 50 uur taakstraf. De rechter vonnist dezelfde voorwaardelijke celstraf maar hij verdubbelt de taakstraf.

bron: bd.nl van 3 april 2024

Lees tekst 7.

Vraag 17 1 punt

Een rechtszitting bestaat uit verschillende onderdelen.

→ In welke zin in tekst 7 is het requisitoir te herkennen? Citeer een zin uit tekst 7 waaruit het requisitoir blijkt.

Bekijk het antwoord

Een van de volgende:

− “Goed dat uw vrouw de politie heeft gewaarschuwd. En heel goed dat u werk heeft gemaakt van uw depressieve gedachten”, zegt de officier. − Zij eist 9 maanden voorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid met twee jaar proeftijd en 50 uur taakstraf.

Zie tekst 7.

Vraag 18 2 punten

In tekst 7 zijn risicofactoren te herkennen die de kans op het ontwikkelen van strafbaar gedrag vergroten: psychische problemen en problematisch alcohol- en drugsgebruik. In de tekst zijn ook beschermende factoren te herkennen die zorgen voor een kleinere kans op crimineel gedrag. → Noem twee beschermende factoren en laat per factor zien dat deze te herkennen is in de tekst.

Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Een beschermende factor is ....

Deze is te herkennen in de tekst, want …. Een andere beschermende factor is .... Deze is te herkennen in de tekst, want ….

Bekijk het antwoord
  • Een beschermende factor is het hebben van een baan. (1)

Deze is te herkennen in de tekst, want (voorbeeld van een juiste uitleg) de man zegt te werken in Amsterdam / de man had zonder rijbewijs niet meer kunnen werken.

  • Een andere beschermende factor is het hebben van een relatie. (1)

Deze is te herkennen in de tekst, want (voorbeeld van een juiste uitleg) zijn vrouw is bij de rechtszitting aanwezig / want zijn vrouw heeft de politie gewaarschuwd (toen hij onder invloed achter het stuur zat).

Opmerking

Een scorepunt alleen toekennen als de uitleg past bij de genoemde beschermende factor.

Zie tekst 7.

Vraag 19 1 punt

Bij welke rechterlijke instantie kan de man in hoger beroep gaan?

  1. A de Hoge Raad
  2. B de rechtbank
  3. C het gerechtshof
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

C

tekst 8

Kabinet: maximumstraffen voor drugsdelicten gaan omhoog

De maximumstraffen voor drugsdelicten gaan omhoog, staat in een wetsvoorstel van het kabinet. Met het voorstel wordt de maximale celstraf voor de smokkel van harddrugs verhoogd van 12 naar 16 jaar. De straf voor het bezit van harddrugs wordt verhoogd van 6 naar 8 jaar. Met de strafverhogingen komt het Nederlandse beleid ‘meer in lijn’ met dat van omringende landen.

Het kabinet denkt dat het Openbaar Ministerie en rechters met de nieuwe maximumstraffen makkelijker ‘gepaste straffen’ kunnen eisen en opleggen. De oude strafmaat voor veel drugsdelicten stamt uit 1976.

bron: nos.nl van 21 oktober 2024

Lees tekst 8.

Vraag 20 1 punt

Welke rechtsbron vormt de basis voor de nieuwe maximumstraffen in tekst 8?

  1. A de Nederlandse wet
  2. B de Veiligheidsmonitor
  3. C internationale wetgeving en verdragen
  4. D jurisprudentie
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

A

tekst 9

Kan ik bekeurd worden terwijl ik bezig ben met betalen voor het parkeren?

Netjes in de rij bij de betaalautomaat voor het parkeren, maar dus niet bij je auto aanwezig. Kan het dan gebeuren dat je toch een bekeuring krijgt, vraagt een lezer zich af.

Auto-expert Niek Schenk: “Voor deze situatie bestaat de zogenaamde pardontijd. Dat zijn de vijf, hooguit tien minuten die iemand normaliter nodig heeft om de parkeertransactie te regelen. Vooral bij een automatische scanauto bestaat het risico dat het kenteken van uw geparkeerde auto toch automatisch wordt vastgelegd. Mocht dit u ooit overkomen, dan kunt u bezwaar maken, met behoorlijk wat kans op succes.”

bron: ad.nl van 27 september 2024

Lees tekst 9.

Vraag 21 1 punt

Welk uitgangspunt van het strafrecht zorgt ervoor dat bezwaar maken tegen een bekeuring succesvol kan zijn?

Bekijk het antwoord

een van de volgende:

− Het uitgangspunt is dat de overtreding/het strafbare feit aan de dader te wijten moet zijn.

− Het uitgangspunt is dat er rekening wordt gehouden met de omstandigheden (zoals overmacht).

tekst 10

“Impact digitale oplichting ouderen is enorm”, zegt wijkagent, en dit kun je er tegen doen

Een groot gevoel van schaamte en een fikse deuk in het vertrouwen. Digitale oplichting van ouderen heeft enorme impact, zo merkt wijkagent Ruben Vermeulen van Nijmegen-Oost. Daarom trekt hij samen met collega’s eropuit met tips. “Ga hierover het gesprek aan met je ouders, je opa en oma of je cliënt.”

Geld, sieraden, schilderijen: alles van waarde werd meegenomen uit de woning van een oudere bewoonster van Nijmegen-Oost. Iemand had zich telefonisch voorgedaan als medewerker van de bank en haar wijsgemaakt dat criminelen uit waren op haar spullen. Daarom zou iemand langskomen om alles in veiligheid te brengen.

“Natuurlijk kun je je daarna wel voor de kop slaan dat je zo dom bent geweest, maar deze gasten gaan zó geraffineerd te werk. Ze spelen in op je gevoel, wekken vertrouwen, zetten er druk op. Ze overrompelen je en geven je geen tijd om even na te denken. Het moet nú, anders is het te laat, is hun boodschap”, vertelt Vermeulen.

bron: gelderlander.nl van 24 maart 2024

Lees tekst 10.

Vraag 22 1 punt

De politie heeft een aantal taken.

Welke taak voert wijkagent Ruben Vermeulen uit in tekst 10?

  1. A handhaven van de openbare orde
  2. B opsporen van strafbare feiten
  3. C preventie
  4. D toezicht houden
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

C

Zie tekst 10.

Vraag 23 2 punten

Criminaliteit kan verschillende soorten gevolgen hebben.

→ Welke twee soorten gevolgen zijn herkenbaar in tekst 10? Citeer voor beide gevolgen een zin uit de tekst waaruit dit gevolg blijkt. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Soort gevolg 1: …, en dit blijkt uit deze zin: … Soort gevolg 2: …, en dit blijkt uit deze zin: …

Bekijk het antwoord
  • Soort gevolg 1: materiële gevolgen, en dit blijkt uit deze zin: Geld, sieraden, schilderijen: alles van waarde werd meegenomen uit de woning van een oudere bewoonster van Nijmegen-Oost. (1)
  • Soort gevolg 2: immateriële gevolgen, en dit blijkt uit deze zin (een van de volgende): (1)

− Een groot gevoel van schaamte en een fikse deuk in het vertrouwen.

− Natuurlijk kun je je daarna wel voor de kop slaan dat je zo dom bent geweest, maar deze gasten gaan zó geraffineerd te werk.

Opmerking

Een scorepunt alleen toekennen als de zin past bij het soort gevolg.

Vraag 24 1 punt

Welk verschijnsel neemt toe wanneer overheidsinstanties willekeur toepassen in hun pogingen om criminaliteit te bestrijden?

  1. A klassenjustitie
  2. B noodweer
  3. C overmacht
  4. D rechtsbescherming
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

A

tekst 11

Veelpleger uit Goor moet twee jaar naar inrichting

Een 40-jarige veelpleger uit Goor moet twee jaar worden opgenomen in een inrichting. Martijn V. is volgens justitie een ‘zeer actieve veelpleger en stelselmatige dader’.

Tijdens de strafzaak tegen de inwoner van Goor bleek dat V. nooit goed in beeld is geweest bij de reclassering. Een medewerker van Reclassering Nederland vertelde vorige maand tegen de rechters dat de man doorgaans alle medewerking weigerde. Vanaf het moment dat hij in voorlopige hechtenis zit, werkt hij echter wel mee aan het reclasseringstoezicht. Volgens de reclassering is de kans groot dat de man opnieuw in de fout gaat.

bron: tubantia.nl van 3 oktober 2024

Lees tekst 11.

Vraag 25 1 punt

De reclassering heeft verschillende taken. Een van die taken is het begeleiden en controleren van mensen die onder toezicht staan. → Over welke andere taak van de reclassering gaat tekst 11?

Bekijk het antwoord

adviseren van de rechtbanken en het Openbaar Ministerie over daders en verdachten

Zie tekst 11.

Vraag 26 1 punt

Een rechter kan verschillende soorten sancties opleggen. Welk soort sanctie heeft de inwoner van Goor uit tekst 11 opgelegd gekregen?

  1. A een bijkomende straf
  2. B een hoofdstraf
  3. C een maatregel
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

C

tekst 12

Muziek gaf Adje van het Padje de kracht om met criminaliteit te stoppen

”Turbulent, zo kun je mijn leven wel noemen”, zegt Adje (32). ‘’Ik heb slechte tijden gehad. Toch ben ik altijd positief geweest. Ik groeide op met armoede. Ik stal omdat er thuis bij mijn moeder en tante wel liefde was, maar geen geld. En omdat er in Valkenswaard niks te doen was. Criminaliteit was een soort dagbesteding.”

Toen hij naar Arnhem verhuisde, veranderde zijn leven. Naast Arnhem zorgde de muziek ervoor dat zijn leven veranderde. ”Ik leerde hier muzikale mensen kennen. Ging meer rappen. Deed mee aan rapbattles in Rotterdam. Die zagen jongeren online, er werd gezegd: die Adje kan wel rappen. Daarna bracht ik nummers uit. De muziek gaf me de kracht om met criminaliteit te stoppen.”

bron: ad.nl van 10 september 2024

Lees tekst 12.

Vraag 27 2 punten

Er zijn verschillende theorieën die crimineel gedrag proberen te verklaren. Drie van die theorieën zijn:

1 de bindingstheorie 2 de etikettentheorie 3 de neutraliseringstheorie → Kies een van deze theorieën en leg uit hoe deze van toepassing is op de situatie van Adje.

Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. De … is van toepassing, want in de tekst staat dat …

Bekijk het antwoord
  • De bindingstheorie is van toepassing, (1)
  • want in de tekst staat dat (voorbeeld van een juiste uitleg) Adje door de invloed van muziek en muzikale mensen gestopt is met criminaliteit. (1)

Vraag 28 1 punt

Wat gebeurt er met een verdachte die een schikkingsvoorstel van de officier van justitie weigert?

  1. A De verdachte krijgt dan een strafbeschikking opgelegd.
  2. B De verdachte moet dan voor de rechter verschijnen.
  3. C De verdachte ontvangt dan een strafblad.
  4. D De verdachte wordt dan in hechtenis genomen.
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

B

tekst 13

Tienduizenden mensen gedupeerd door nepwebshops

In 2023 werd er meer dan 40.000 keer aangifte gedaan van aan- en verkoopfraude. 16.000 aangiftes hiervan gingen specifiek over webwinkels.

Voor dit jaar is de verwachting dat de aangiftes oplopen naar 45.000. En zo’n 20.000 zullen er dan verband houden met nepwebwinkels. Het Landelijk Meldpunt Internet Oplichting licht in een persbericht toe dat niet alle slachtoffers aangifte doen.

bron: crimesite.nl van 31 oktober 2024

Lees tekst 13.

Vraag 29 2 punten

Er zijn verschillende manieren om criminaliteit te meten.

→ Over welke manier van meten gaat het in tekst 13?

→ Noem een andere manier van meten die meer gegevens zou kunnen opleveren over fraude door nepwebshops.

Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. De cijfers in tekst 13 zijn afkomstig uit: … Een andere manier van meten: …

Bekijk het antwoord
  • De cijfers in tekst 13 zijn afkomstig uit: politiestatistieken (1)
  • Een andere manier van meten (een van de volgende): (1)

− slachtofferonderzoek − daderonderzoek − de Veiligheidsmonitor

tekst 14

Tweede Kamer akkoord met verbieden groepen designerdrugs¹⁾

De Tweede Kamer heeft voor een wijziging van … gestemd. Door dit wetsvoorstel worden nieuwe drugs automatisch verboden als die lijken op bekende drugssoorten zoals xtc. Nu duurt het altijd even voordat een nieuwe drugssoort verboden kan worden. Er is bij elke soort opnieuw onderzoek en nieuwe regelgeving nodig. Daar maken producenten gebruik van. Ze passen verboden drugs een beetje aan. Omdat de chemische samenstelling net een beetje anders is dan de 'oude' drugssoort, is het nu volgens de wet een andere drugssoort en is die nog niet verboden. De Tweede Kamer wil dat nu veranderen. Al zijn er ook partijen, zoals D66, die het verbod te ver vinden gaan en te veel gericht op repressie.

noot 1 designerdrugs is een verzamelnaam voor een groep kunstmatige drugs

bron: nos.nl van 16 januari 2024

Lees tekst 14.

Vraag 30 1 punt

Delicten staan omschreven in verschillende wetten en wetboeken. Welke daarvan moet op de puntjes worden ingevuld in tekst 14?

  1. A de Opiumwet
  2. B de Wegenverkeerswet
  3. C de Wet wapens en munitie
  4. D het Wetboek van Strafrecht
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

A

Zie tekst 14.

Vraag 31 2 punten

In tekst 14 is te herkennen dat Nederland een rechtsstaat is. → Vanwege welk kenmerk van de rechtsstaat is het lastig om designerdrugs te bestrijden? Leg je antwoord uit.

Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Het kenmerk is …, want …

Bekijk het antwoord
  • Het kenmerk is dat het handelen van een overheid altijd gebaseerd moet zijn op een wet / het legaliteitsbeginsel, (1)
  • want (voorbeeld van een juiste uitleg) bij iedere nieuwe drugssoort is er nieuwe regelgeving nodig / als de samenstelling van een drug verandert, is het volgens de wet een andere soort en dus niet verboden / producenten van nieuwe drugssoorten kunnen niet worden gestraft zolang deze soort niet verboden is. (1)

Vraag 32 1 punt

Welke overheidsinstelling kan op lokaal niveau vaststellen dat bepaald gedrag strafbaar is en om welk soort delicten gaat het dan?

  1. A De gemeenteraad kan dit vaststellen en het gaat dan altijd om lichte misdrijven.
  2. B De gemeenteraad kan dit vaststellen en het gaat dan altijd om overtredingen.
  3. C Het college van B en W kan dit vaststellen en het gaat dan altijd om lichte misdrijven.
  4. D Het college van B en W kan dit vaststellen en het gaat dan altijd om overtredingen.
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

B

tekst 15

Trams met stenen bekogeld in Den Haag, vervoerder doet aangifte

In Den Haag zijn de afgelopen tijd trams bekogeld met stenen. Dat meldt vervoerder HTM, die aangifte heeft gedaan van de vernielingen. Volgens HTM worden ze regelmatig bekogeld met stenen. Ook de tramhalte in de straat was doelwit van vandalisme. HTM liet trams vanwege de incidenten al meerdere keren een halte eerder stoppen. "De daders realiseren zich niet welke gevaren het bekogelen van trams met zich meebrengt." De schade bedraagt inmiddels enkele tienduizenden euro's.

bron: nos.nl van 5 april 2023

Lees tekst 15.

Vraag 33 2 punten

Een kenmerk van veelvoorkomende criminaliteit is dat er sprake is van strafbaar gedrag dat heel vaak voorkomt.

→ Welk ander kenmerk van veelvoorkomende criminaliteit is te herkennen in tekst 15? Geef aan waarom dit kenmerk van toepassing is op de tekst.

Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Kenmerk: …

Dit blijkt uit tekst 15, want: …

Bekijk het antwoord
  • Kenmerk: (veelvoorkomende criminaliteit veroorzaakt) veel schade (1)
  • Dit blijkt uit tekst 15, want (voorbeeld van een juist antwoord): De schade bedraagt inmiddels enkele tienduizenden euro’s. (1)

of

  • Kenmerk: (veelvoorkomende criminaliteit is) hinderlijk en bevordert gevoelens van onveiligheid. (1)
  • Dit blijkt uit tekst 15, want (voorbeeld van een juist antwoord): HTM liet trams vanwege de incidenten al meerdere keren een halte eerder stoppen. (1)

Analyse maatschappelijk vraagstuk: Nederlanders zitten te veel

Bij de beantwoording van de vragen 34 tot en met 42 maak je gebruik van de teksten 1, 2 en 3 en afbeelding 1 in het bronnenboekje.

Lees tekst 1.

Vraag 34 4 punten

‘Nederlanders zitten te veel’ is een maatschappelijk vraagstuk. Een maatschappelijk vraagstuk heeft vier kenmerken. Een van deze kenmerken is dat veel mensen de situatie in strijd vinden met bepaalde waarden en/of normen.

→ Noem twee andere kenmerken van een maatschappelijk vraagstuk die in tekst 1 te herkennen zijn.

→ Geef voor elk kenmerk aan hoe dit kenmerk in tekst 1 te herkennen is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Kenmerk 1: …

Dit kenmerk blijkt uit tekst 1, want: … Kenmerk 2: …

Dit kenmerk blijkt uit tekst 1, want: …

Bekijk het antwoord

Juiste combinaties van kenmerk met bijpassende uitleg (twee van de volgende):

Kenmerk: De oplossingen van een maatschappelijk vraagstuk kunnen voortkomen uit acties of maatregelen van maatschappelijke organisaties of door gezamenlijk optreden van burgers. Het probleem kan ook worden aangepakt door de overheid.

Dit blijkt uit tekst 1, want (voorbeelden van een juiste uitleg) − TNO heeft onderzoek gedaan en vindt de uitkomst reden genoeg om de zitcultuur te willen veranderen.

− de Beweegalliantie, een initiatief van de overheid, geeft aanbevelingen om minder te zitten en meer te bewegen.

Kenmerk: Er bestaan verschillende meningen over de oplossing van het probleem; betrokken burgers/groeperingen hebben verschillende waarden, normen en belangen.

Dit blijkt uit tekst 1, want (voorbeelden van een juiste uitleg) − TNO is duidelijk over de oplossing, namelijk minder zitten / méér bewegen.

− TNO vindt dat werkgevers een verantwoordelijkheid hebben om werknemers meer te laten bewegen.

− Erik Lenselink legt uit dat hij het goed vindt dat leerlingen op scholen regelmatig tot bewegen worden aangezet.

Kenmerk: Het vraagstuk krijgt de aandacht van de media en het krijgt daardoor de aandacht van de publieke opinie en de overheid. Een groep mensen of organisatie brengt het vraagstuk onder de aandacht van de media.

Dit blijkt uit tekst 1, want (voorbeeld van een juiste uitleg) Trouw heeft er een artikel over geschreven.

per juist kenmerk (1)

per juiste bijpassende uitleg (1)

Opmerking

Voor een uitleg mag alleen een scorepunt worden toegekend als het gekoppeld is aan het juiste kenmerk.

Zie tekst 1.

Vraag 35 1 punt

Organisaties als TNO hebben verschillende machtsmiddelen om de politieke besluitvorming te beïnvloeden. Een voorbeeld van een machtsmiddel is toegang hebben tot politici.

→ Welk machtsmiddel van TNO blijkt uit tekst 1?

Bekijk het antwoord

Een van de volgende:

− beschikken over kennis / deskundigheid − toegang tot en gebruik maken van de media − zitting hebben of deel uitmaken van adviesorganen

Zie tekst 1.

Vraag 36 2 punten

Een maatschappelijk vraagstuk kun je bekijken vanuit verschillende invalshoeken, bijvoorbeeld vanuit de politiek-juridische invalshoek. In alinea 2 van tekst 1 zijn twee andere invalshoeken te herkennen. → Welke twee invalshoeken zijn te herkennen in alinea 2 van tekst 1? Citeer per invalshoek een zin uit alinea 2 waaruit deze invalshoeken blijken.

Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. De … invalshoek is te herkennen, want er staat dat … En de … invalshoek is te herkennen, want er staat dat …

Bekijk het antwoord
  • De sociaal-culturele invalshoek is te herkennen, want er staat dat volgens TNO de cijfers reden genoeg zijn ‘om de zitcultuur in Nederland om te buigen naar een beweegcultuur’. (1)
  • En de veranderings- en vergelijkende invalshoek is te herkennen, want er staat dat Nederlanders van alle Europeanen het meest zitten. (1)

Opmerking

Een scorepunt alleen toekennen bij een combinatie van juiste antwoorden.

Lees tekst 2.

Vraag 37 1 punt

Er zijn verschillende theorieën over hoe mensen beïnvloed worden door de media, waaronder de framingtheorie.

→ In welke zin in tekst 2 is een frame te herkennen?

→ En met welk doel wordt dit frame ingezet?

Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. In deze zin is een frame te herkennen: … Het doel van dit frame is om …

Bekijk het antwoord

In deze zin is een frame te herkennen (een van de volgende): − Nederland is Europees kampioen stilzitten, maar al dat zitten brengt grote gezondheidsrisico’s met zich mee.

− “Te veel zitten is een pandemie.”

Het doel van dit frame is om (voorbeelden van een juist antwoord) − mensen bewust te maken dat te veel zitten heel slecht is voor de gezondheid.

− de uitzonderlijkheid van te veel zitten duidelijk te maken.

Opmerking

Het scorepunt alleen toekennen bij een combinatie van juiste antwoorden.

Bekijk afbeelding 1.

Vraag 38 2 punten

Massamedia kunnen verschillende functies hebben voor de samenleving en het individu. Een van die functies is de socialiserende functie. → Leg uit wat de socialiserende functie van de massamedia is. → En leg uit dat afbeelding 1 een socialiserende functie kan hebben. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. De socialiserende functie is …

De afbeelding kan die functie hebben, omdat …

Bekijk het antwoord

Voorbeeld van een juist antwoord:

  • De socialiserende functie is dat via de media waarden en normen worden overgedragen / cultuur wordt overgedragen (aan het publiek). (1)
  • De afbeelding kan die functie hebben, omdat er in de afbeelding normen te lezen zijn die moeten voorkomen dat je te veel stilzit. De lezers zouden deze normen kunnen gaan overnemen om een gezondere leefstijl te bereiken. (1)

Lees tekst 3.

Vraag 39 1 punt

In tekst 3 staan citaten van mensen die mee hebben gedaan aan het onderzoek van de Telegraaf.

→ Welk citaat in tekst 3 kan worden opgevat als een stereotypering?

Bekijk het antwoord

Een van de volgende:

− “Wellicht zijn wij wel het land van Europa waar het allermeest wordt gewerkt.”

− “Nederland heeft de meest gejaagde maatschappij van Europa, waar werkgevers mensen geen tijd gunnen om te bewegen.”

Zie tekst 3.

Vraag 40 1 punt

Een van de criteria van objectieve berichtgeving voor een journalist is het scheiden van feiten en meningen.

→ Voldoet tekst 3 aan dit criterium? Leg je antwoord uit. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Tekst 3 voldoet … (vul in: wel of niet) aan dit criterium, want …

Bekijk het antwoord

Tekst 3 voldoet wel aan dit criterium, want (voorbeeld van een juiste uitleg) de meningen staan in de tekst tussen aanhalingstekens aangegeven.

Zie tekst 3.

Vraag 41 2 punten

Nederland kent een aantal politieke stromingen, bijvoorbeeld de liberale stroming.

→ Noem een uitgangspunt van de liberale stroming dat aansluit bij een citaat uit tekst 3.

→ Geef ook het citaat uit tekst 3 waarop dit uitgangspunt van toepassing is.

Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Een uitgangspunt van de liberale stroming: ….

Citaat: …

Bekijk het antwoord
  • Een uitgangspunt van de liberale stroming (een van de volgende): (1)

− eigen verantwoordelijkheid − individuele vrijheid

− beperkte overheidsinvloed / passieve overheid

  • Citaat (een van de volgende): (1)

− “Dit is voor iedereen de eigen verantwoordelijkheid. Leg dit niet bij de werkgever neer”.

− “De meesten vinden het niet nodig dat de overheid Nederlanders stimuleert om minder op hun kont te blijven zitten”.

Vraag 42 2 punten

In tekst 1 zegt directeur Erik Lenselink van de Beweegalliantie dat hij op een basisschool is geweest waar leerlingen af en toe een aantal minuten bewegen tijdens de taal- of rekenles. Basisschoolleerlingen op deze manier laten bewegen is voor basisscholen niet verplicht.

→ Ben jij voor of tegen verplichte regels voor basisscholen om te veel zitten van leerlingen tegen te gaan?

→ Geef een argument voor jouw mening.

→ Noem ook een waarde die bij jouw mening past.

Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Ik ben … (vul in: voor of tegen) verplichte regels voor basisscholen om te veel zitten van leerlingen tegen te gaan, omdat … Een waarde die bij mijn argument past, is …

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van juiste antwoorden:

  • Ik ben voor verplichte regels voor basisscholen om te veel zitten van leerlingen tegen te gaan, omdat te veel zitten zonder onderbreking niet goed is voor de leerlingen. (1)
  • Een waarde die bij mijn argument past, is gezondheid. (1)

of

  • Ik ben tegen verplichte regels voor basisscholen om te veel zitten van leerlingen tegen te gaan, omdat basisscholen zelf moeten kunnen bepalen of ze leerlingen meer laten bewegen. (1)
  • Een waarde die bij mijn argument past, is vrijheid / eigen verantwoordelijkheid. (1)

Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen vmbo-gt Maatschappijkunde 2026, tijdvak 2. Figuren en de exacte opmaak staan in het originele examen.

Andere examens maatschappijkunde vmbo-gl/tl

Veelgestelde vragen

Hoeveel vragen heeft het eindexamen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2026, tijdvak 2?

Het centraal examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2026, tijdvak 2 loopt tot vraag 41. Van 40 vragen staat het onderwerp in de vragenbank. De meeste vragen gaan over parlementaire democratie (16), criminaliteit (12) en rechtsstaat (6).

Wat zijn de antwoorden van het examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2026, tijdvak 2?

Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.

Waar vind ik het correctievoorschrift van maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2026, tijdvak 2?

Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2026/vmbo-gl/documenten/cse-2/gt-1127-a-26-2-c).

Hoe oefen ik met het examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2026, tijdvak 2 en krijg ik feedback?

Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.