Eindexamen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2025, tijdvak 2: vragen en antwoorden

Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Politiek en beleid, Criminaliteit en rechtsstaat, drugsafval.

Kort antwoord

Het centraal examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2025, tijdvak 2 loopt tot vraag 44. Van 42 vragen staat het onderwerp in de vragenbank. De meeste vragen gaan over parlementaire democratie (18), criminaliteit (15) en rechtsstaat (5). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.

Onderwerpen in dit examen

Onderwerp per vraag in het centraal examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2025, tijdvak 2, voor de vragen waarvan het onderwerp bekend is. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
OnderwerpVragenAantal
Parlementaire democratie1-4, 6-15, 17, 36, 40, 4218
Criminaliteit18-20, 22, 24-26, 28, 30-34, 43-4415
Rechtsstaat16, 21, 23, 27, 295
Media5, 37-38, 414

Vergeleken met andere jaren

De verdeling over de onderwerpen ligt dicht bij het gemiddelde van de andere 16 examens maatschappijkunde vmbo-gl/tl sinds 2018. Geen enkel onderwerp wijkt meer dan zes procentpunten af.

Opgaven en correctievoorschrift

De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.

Oefenen als leerling

Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2025, tijdvak 2 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.

Nakijken als docent

  1. Start gratis vanaf deze pagina

    Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2025, tijdvak 2 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Vragen en antwoorden

Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2025, tijdvak 2. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.

Politiek en beleid

tekst 1

Een maand lang kan iedereen zijn mening geven over het toekomstige park

Het plan voor de aanleg van een park in de Maashaven in Rotterdam gaat een volgende fase in. Het nieuwe bestemmingsplan voor het park ligt ter inzage. Iedereen kan het plan bekijken en zijn mening geven. Je kunt het plan online bekijken en in Het Timmerhuis. Ook komen er in januari twee bijeenkomsten in wijkgebouw ‘t Klooster.

De gemeenteraad stelt uiteindelijk het plan vast, nadat de ontvangen reacties zijn beoordeeld, beantwoord, en waar mogelijk verwerkt in het bestemmingsplan.

In een bestemmingsplan staat waar een gebied voor gebruikt mag worden. In het huidige bestemmingsplan is de plek waar het park moet komen alleen bestemd voor water.

bron: rotterdam.nl, geraadpleegd juni 2024

Lees tekst 1.

Vraag 1 1 punt

Burgers hebben verschillende mogelijkheden om het politieke besluitvormingsproces te beïnvloeden. Van welke mogelijkheid kunnen de burgers volgens tekst 1 gebruikmaken?

  1. A contact opnemen met politici
  2. B gebruikmaken van officiële inspraakmogelijkheden
  3. C indienen van een burgerinitiatief
  4. D verzoek indienen om een referendum te houden
Tekst 1

Drugsafvaldumpingen

De dumping en lozing van synthetisch drugsafval1) is een groot probleem. Het opruimen van drugsafval gaat gepaard met hoge kosten voor de samenleving. En het afval zelf kan schadelijke gevolgen hebben voor de natuur en de volksgezondheid. Drugsafvaldumpingen komen in heel Nederland voor. Het gaat dan bijvoorbeeld om vaten en jerrycans met chemicaliën die worden verbrand, gedumpt in het water of in de bodem.

De kosten van het opruimen zijn afhankelijk van de omvang en mate van verontreiniging. Hoewel de gedachte is dat ‘de vervuiler betaalt’, is het helaas niet altijd mogelijk om de kosten door de vervuiler te laten betalen of gaat daar lange tijd overheen. Dit heeft tot gevolg dat burgers, bedrijven en overheden in veel gevallen opdraaien voor de kosten van het opruimen van het afval en het herstel van de schade aan de natuur.

noot 1 synthetisch drugsafval = afval van in het laboratorium gemaakte drugs, zoals xtc, die niet voorkomen in de natuur

bron: ipo.nl van 27 januari 2023

afbeelding

Wat te doen bij het vinden van drugsafval

Als u drugsafval vindt:

  • Bel de politie (112). Als het afval brandt, meld dat
  • Als u anoniem wilt blijven, bel dan ‘Meld Misdaad Anoniem’(0800 7000)
  • Maak foto’s, noteer nummerbord(en) en
  • beschrijf vervoermiddel(en)
  • Raak niets aan
  • Rook niet in de buurt van een dumpplaats
  • Hou, altijd met de wind in de rug,
  • voldoende afstand, zeker bij brand
  • Volg de instructies van de hulpdiensten

Meer informatie: brabant.nl/dumping

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Zie tekst 1.

Vraag 2 1 punt

Het proces van politieke besluitvorming verloopt in vier fasen. In welke fase bevindt de besluitvorming over het park zich?

  1. A fase 1: agendavorming
  2. B fase 2: beleidsvoorbereiding
  3. C fase 3: beleidsbepaling
  4. D fase 4: beleidsuitvoering
Tekst 1

Drugsafvaldumpingen

De dumping en lozing van synthetisch drugsafval1) is een groot probleem. Het opruimen van drugsafval gaat gepaard met hoge kosten voor de samenleving. En het afval zelf kan schadelijke gevolgen hebben voor de natuur en de volksgezondheid. Drugsafvaldumpingen komen in heel Nederland voor. Het gaat dan bijvoorbeeld om vaten en jerrycans met chemicaliën die worden verbrand, gedumpt in het water of in de bodem.

De kosten van het opruimen zijn afhankelijk van de omvang en mate van verontreiniging. Hoewel de gedachte is dat ‘de vervuiler betaalt’, is het helaas niet altijd mogelijk om de kosten door de vervuiler te laten betalen of gaat daar lange tijd overheen. Dit heeft tot gevolg dat burgers, bedrijven en overheden in veel gevallen opdraaien voor de kosten van het opruimen van het afval en het herstel van de schade aan de natuur.

noot 1 synthetisch drugsafval = afval van in het laboratorium gemaakte drugs, zoals xtc, die niet voorkomen in de natuur

bron: ipo.nl van 27 januari 2023

afbeelding

Wat te doen bij het vinden van drugsafval

Als u drugsafval vindt:

  • Bel de politie (112). Als het afval brandt, meld dat
  • Als u anoniem wilt blijven, bel dan ‘Meld Misdaad Anoniem’(0800 7000)
  • Maak foto’s, noteer nummerbord(en) en
  • beschrijf vervoermiddel(en)
  • Raak niets aan
  • Rook niet in de buurt van een dumpplaats
  • Hou, altijd met de wind in de rug,
  • voldoende afstand, zeker bij brand
  • Volg de instructies van de hulpdiensten

Meer informatie: brabant.nl/dumping

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Zie tekst 1.

Vraag 3 1 punt

In tekst 1 wordt een taak van de gemeente genoemd. Wat is een andere taak van de gemeente?

  1. A het aanleggen van autosnelwegen
  2. B het benoemen van een burgemeester
  3. C het inrichten van het landelijk gebied
  4. D het uitgeven van uitkeringen
Tekst 1

Drugsafvaldumpingen

De dumping en lozing van synthetisch drugsafval1) is een groot probleem. Het opruimen van drugsafval gaat gepaard met hoge kosten voor de samenleving. En het afval zelf kan schadelijke gevolgen hebben voor de natuur en de volksgezondheid. Drugsafvaldumpingen komen in heel Nederland voor. Het gaat dan bijvoorbeeld om vaten en jerrycans met chemicaliën die worden verbrand, gedumpt in het water of in de bodem.

De kosten van het opruimen zijn afhankelijk van de omvang en mate van verontreiniging. Hoewel de gedachte is dat ‘de vervuiler betaalt’, is het helaas niet altijd mogelijk om de kosten door de vervuiler te laten betalen of gaat daar lange tijd overheen. Dit heeft tot gevolg dat burgers, bedrijven en overheden in veel gevallen opdraaien voor de kosten van het opruimen van het afval en het herstel van de schade aan de natuur.

noot 1 synthetisch drugsafval = afval van in het laboratorium gemaakte drugs, zoals xtc, die niet voorkomen in de natuur

bron: ipo.nl van 27 januari 2023

afbeelding

Wat te doen bij het vinden van drugsafval

Als u drugsafval vindt:

  • Bel de politie (112). Als het afval brandt, meld dat
  • Als u anoniem wilt blijven, bel dan ‘Meld Misdaad Anoniem’(0800 7000)
  • Maak foto’s, noteer nummerbord(en) en
  • beschrijf vervoermiddel(en)
  • Raak niets aan
  • Rook niet in de buurt van een dumpplaats
  • Hou, altijd met de wind in de rug,
  • voldoende afstand, zeker bij brand
  • Volg de instructies van de hulpdiensten

Meer informatie: brabant.nl/dumping

Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 4 1 punt

Welke uitspraak over beleidsambtenaren is juist? Beleidsambtenaren

  1. A helpen met het voorbereiden van wetsvoorstellen.
  2. B worden ontslagen wanneer er een nieuw dagelijks bestuur wordt aangesteld.
  3. C zijn politiek verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid.
Tekst 1

Drugsafvaldumpingen

De dumping en lozing van synthetisch drugsafval1) is een groot probleem. Het opruimen van drugsafval gaat gepaard met hoge kosten voor de samenleving. En het afval zelf kan schadelijke gevolgen hebben voor de natuur en de volksgezondheid. Drugsafvaldumpingen komen in heel Nederland voor. Het gaat dan bijvoorbeeld om vaten en jerrycans met chemicaliën die worden verbrand, gedumpt in het water of in de bodem.

De kosten van het opruimen zijn afhankelijk van de omvang en mate van verontreiniging. Hoewel de gedachte is dat ‘de vervuiler betaalt’, is het helaas niet altijd mogelijk om de kosten door de vervuiler te laten betalen of gaat daar lange tijd overheen. Dit heeft tot gevolg dat burgers, bedrijven en overheden in veel gevallen opdraaien voor de kosten van het opruimen van het afval en het herstel van de schade aan de natuur.

noot 1 synthetisch drugsafval = afval van in het laboratorium gemaakte drugs, zoals xtc, die niet voorkomen in de natuur

bron: ipo.nl van 27 januari 2023

afbeelding

Wat te doen bij het vinden van drugsafval

Als u drugsafval vindt:

  • Bel de politie (112). Als het afval brandt, meld dat
  • Als u anoniem wilt blijven, bel dan ‘Meld Misdaad Anoniem’(0800 7000)
  • Maak foto’s, noteer nummerbord(en) en
  • beschrijf vervoermiddel(en)
  • Raak niets aan
  • Rook niet in de buurt van een dumpplaats
  • Hou, altijd met de wind in de rug,
  • voldoende afstand, zeker bij brand
  • Volg de instructies van de hulpdiensten

Meer informatie: brabant.nl/dumping

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

tekst 2

Gemeente massaal in de fout met parkeerbonnen: bijna helft bezwaren terecht

De gemeente Den Haag gaat nog steeds vaak in de fout met het uitschrijven van parkeerbonnen. Uit onderzoek van het tv-programma Kassa blijkt dat bijna de helft van de mensen die bezwaar indiende tegen een parkeerbon zijn gelijk haalde.

Er blijken veel fouten gemaakt te worden door scanauto’s die namens de gemeente controleren of iemand geen of te weinig parkeergeld heeft betaald, meldt Kassa.

Automobilisten kregen bijvoorbeeld onterecht een boete, terwijl ze helemaal niet geparkeerd stonden, maar aan het laden en lossen waren. Of er viel een boete op de mat, terwijl de ontvanger in het bezit was van een geldige parkeervergunning.

bron: omroepwest.nl van 23 maart 2024

Lees tekst 2.

Vraag 5 1 punt

Media zoals het tv-programma Kassa hebben een aantal functies die van belang zijn voor een democratie. Leg uit hoe uit tekst 2 blijkt dat Kassa de waakhondfunctie heeft vervuld. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Kassa heeft de waakhondfunctie vervuld, want …

Tekst 2

Zeldzame arrestaties na drugsdump maken wellicht mogelijk dat de vervuiler écht gaat betalen

Hoe hoog de rekening precies zal zijn, is nog niet duidelijk. Maar als de twee Arnhemmers die de politie verdenkt van het dumpen van drugsafval in de Arnhemse wijk Schuytgraaf door de rechter schuldig worden bevonden, dan wacht ze behalve een straf ook een zeer hoge rekening. Waterschap Rivierenland wil in dat geval de kosten van de opruimingsoperatie door de daders laten betalen. “De aannemer moet de factuur nog sturen, dus wat het dit keer kost, weten we nog niet. Maar gemiddeld gaat het om 20.000 tot 30.000 euro”, zegt een woordvoerder. Grondeigenaren die zich geconfronteerd zien met gedumpt (drugs)afval op hun terrein kunnen de kosten zelden doorberekenen, eenvoudigweg omdat de daders onbekend blijven. In dit geval werden twee mannen gearresteerd, 49 en 55 jaar oud, afkomstig uit Arnhem.

Dat gebeurde op donderdag 17 augustus, maakte de politie woensdag bekend. Een ‘alerte melder’ had de politie ingeseind over het dumpen van afval in de wijk Schuytgraaf. Die melding leidde ook tot de aanhoudingen.

In principe geldt voor het illegaal dumpen van afval: de vervuiler betaalt. Dat benadrukt ook Waterschap Rivierenland. Maar het lukt slechts zelden om verdachten op te pakken na het dumpen van bijvoorbeeld drugsafval, vaak afkomstig van laboratoria waar synthetische drugs worden gefabriceerd. Zij moeten dan eigenlijk op heterdaad worden betrapt.

bron: gelderlander.nl van 26 augustus 2023

Bekijk het antwoord
  • Kassa heeft de waakhondfunctie vervuld, want (voorbeeld van een juist antwoord) Kassa heeft als gevolg van eigen onderzoek politieke misstanden (de gemeente Den Haag deelt onterecht boetes uit) openbaar gemaakt. (1)

tekst 3

Landbouwakkoord mislukt

Het doel van het Landbouwakkoord was toekomstperspectief bieden voor boeren. De relatie tussen de boeren en het kabinet is de afgelopen jaren flink achteruitgegaan en daarnaast komt er steeds meer op boeren af: zij moeten bijvoorbeeld drastisch minder stikstof uitstoten. Het akkoord moest de toekomst schetsen voor boeren die nog doorgaan.

Daarom werd geadviseerd om een Landbouwakkoord op te stellen, samen met de boeren. Zeven maanden lang is er onderhandeld, maar gisteravond is het akkoord geklapt omdat de grootste boerenorganisatie LTO er geen vertrouwen meer in had.

De boeren en tuinders moeten extra maatregelen gaan nemen voor natuur en het milieu. Belangrijk discussiepunt was de wens van het kabinet een maximale norm voor het aantal koeien per hectare in te voeren, om de druk op het milieu te verminderen. Maar LTO zag dat niet zitten.

bron: rtlnieuws.nl van 21 juni 2023

Lees tekst 3.

Vraag 6 1 punt

Welke taak vervult het kabinet in tekst 3?

  1. A het controleren van overheidsbeleid
  2. B het uitvoeren van overheidsbeleid
  3. C het voorbereiden van overheidsbeleid
Tekst 3

Kosten opruimen drugsafval niet meer voor onschuldige grondeigenaar, als het aan de Kamer ligt

Het kabinet moet veel meer geld uittrekken voor het opruimen van illegaal drugsafval. Dat wil een meerderheid van de Tweede Kamer. Eigenaars van de grond waarop drugs gedumpt wordt, draaien nu zelf vaak grotendeels op voor de kosten.

Eigenaren kunnen organisaties of bedrijven zijn die grond bezitten, maar ook particulieren1). Het vorige kabinet maakte een subsidiepotje2), daar zit een miljoen euro in. En het keert maximaal 25.000 euro per vervuiling uit. De werkelijke kosten zijn bijna altijd veel hoger.

Volgens Tweede Kamerlid Ingrid Michon van de VVD kan het niet zo zijn dat particulieren moeten opdraaien voor de schoonmaakkosten: “Dat is belachelijk. Ik wil dat het kabinet het bedrag dat het Rijk beschikbaar heeft voor de schoonmaakkosten flink verhoogt. Gemeenten mogen onschuldige burgers hier niet mee opzadelen.” ChristenUnie Kamerlid Mirjam Bikker: “Voor die gevallen waar de daders niet gevonden kunnen worden, is er een schadefonds ingesteld waar slachtoffers een beroep op kunnen doen. Wij willen dat de opruimkosten volledig uit dat fonds worden gedekt. Dat betekent dus ook dat er geen maximumbedrag zou moeten gelden tot waaraan opruimkosten voor onschuldige eigenaars worden vergoed.”

D66’er Joost Sneller hoopt op een meer structurele oplossing van het probleem: “Namelijk: legaliseer xtc. Dan zijn we van dit gedoe af.” Hij ziet ook wel iets in een proef dat criminelen hun afval mogen storten op een door de overheid beschikbaar gestelde plek. Dat mogen ze dan doen zonder dat ze gepakt worden.

Bronnen rond het kabinet verwachten dat het deze week bekend zal maken dat het budget van het opruimpotje inderdaad zal stijgen.

noot 1 particulieren = individuele burgers

noot 2 subsidie = financiële steun vanuit de overheid, in het subsidiepotje zit geld dat de overheid voor het opruimen van illegaal gedumpt drugsafval beschikbaar heeft gesteld.

bron: rtlnieuws.nl van 4 april 2022

►►► ν

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Zie tekst 3.

Vraag 7 1 punt

Uit tekst 3 blijkt dat boerenorganisatie LTO een aantal machtsmiddelen tot haar beschikking heeft. Een van die machtsmiddelen is het beschikken over kennis of deskundigheid. Noem een ander machtsmiddel dat boerenorganisatie LTO volgens tekst 3 tot haar beschikking heeft.

Tekst 3

Kosten opruimen drugsafval niet meer voor onschuldige grondeigenaar, als het aan de Kamer ligt

Het kabinet moet veel meer geld uittrekken voor het opruimen van illegaal drugsafval. Dat wil een meerderheid van de Tweede Kamer. Eigenaars van de grond waarop drugs gedumpt wordt, draaien nu zelf vaak grotendeels op voor de kosten.

Eigenaren kunnen organisaties of bedrijven zijn die grond bezitten, maar ook particulieren1). Het vorige kabinet maakte een subsidiepotje2), daar zit een miljoen euro in. En het keert maximaal 25.000 euro per vervuiling uit. De werkelijke kosten zijn bijna altijd veel hoger.

Volgens Tweede Kamerlid Ingrid Michon van de VVD kan het niet zo zijn dat particulieren moeten opdraaien voor de schoonmaakkosten: “Dat is belachelijk. Ik wil dat het kabinet het bedrag dat het Rijk beschikbaar heeft voor de schoonmaakkosten flink verhoogt. Gemeenten mogen onschuldige burgers hier niet mee opzadelen.” ChristenUnie Kamerlid Mirjam Bikker: “Voor die gevallen waar de daders niet gevonden kunnen worden, is er een schadefonds ingesteld waar slachtoffers een beroep op kunnen doen. Wij willen dat de opruimkosten volledig uit dat fonds worden gedekt. Dat betekent dus ook dat er geen maximumbedrag zou moeten gelden tot waaraan opruimkosten voor onschuldige eigenaars worden vergoed.”

D66’er Joost Sneller hoopt op een meer structurele oplossing van het probleem: “Namelijk: legaliseer xtc. Dan zijn we van dit gedoe af.” Hij ziet ook wel iets in een proef dat criminelen hun afval mogen storten op een door de overheid beschikbaar gestelde plek. Dat mogen ze dan doen zonder dat ze gepakt worden.

Bronnen rond het kabinet verwachten dat het deze week bekend zal maken dat het budget van het opruimpotje inderdaad zal stijgen.

noot 1 particulieren = individuele burgers

noot 2 subsidie = financiële steun vanuit de overheid, in het subsidiepotje zit geld dat de overheid voor het opruimen van illegaal gedumpt drugsafval beschikbaar heeft gesteld.

bron: rtlnieuws.nl van 4 april 2022

►►► ν

Bekijk het antwoord

Opmerking Ook goed rekenen: toegang tot de media.

tekst 4

Verkiezingen

Met nog een week tot de verkiezingen is de strijd om de …(1)… begonnen; het grootste deel van de mensen twijfelt namelijk nog op wie ze gaan stemmen. Toch zijn er ook mensen die geen seconde hebben getwijfeld. Zij stemmen al jaren op dezelfde partij. De partij met de meest trouwe …(2)… is de SGP. Maar liefst 71 procent van hun kiezers overweegt niet om op een andere partij te stemmen.

bron: hartvannederland.nl van 16 november 2023

Lees tekst 4.

Vraag 8 2 punten

Hieronder staan zes begrippen: a achterban b commissaris van de Koning c fractievoorzitter d lijsttrekker e publieke opinie f zwevende kiezer Welk begrip moet worden ingevuld bij (1) en welk begrip moet worden ingevuld bij (2) in tekst 4? Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met een letter. (1) = … (2) = …

Bekijk het antwoord
  • 1 = f (zwevende kiezer) (1)
  • 2 = a (achterban) (1)

tabel

politieke partij aantal zetels aantal zetels Tweede Scholieren- Kamerverkiezingen 2023 verkiezingen 2023

PVV 37 25

GroenLinks/PvdA 25 17

VVD 24 17

NSC 20 4

D66 9 16

BBB 7 12

SP 5 3

CDA 5 2

Partij voor de Dieren 3 6

Forum voor Democratie 3 21

ChristenUnie 3 3

DENK 3 11

SGP 3 2

Volt 2 4

JA21 1 2

Piratenpartij/De - 3 Groenen

BIJ1 - 1

NL met een plan - 1

bron: kiesraad.nl van 4 december 2023 bron: prodemos.nl van 21 november 2023

Vraag 9 2 punten

Op 22 november 2023 vonden Tweede Kamerverkiezingen plaats. In de week voor de Tweede Kamerverkiezingen konden scholieren stemmen tijdens de Scholierenverkiezingen. De tabel laat de uitslagen van beide verkiezingen zien. Hieronder staan vier uitspraken over de tabel.

1 Het verschil in zetels tussen de Tweede Kamerverkiezingen en de Scholierenverkiezingen is het grootst bij Forum voor Democratie.

2 De christendemocratische partijen halen bij de Tweede Kamerverkiezingen meer zetels dan bij de Scholierenverkiezingen.

3 Geen enkele partij heeft bij de Tweede Kamerverkiezingen evenveel zetels behaald als bij de Scholierenverkiezingen.

4 Voor het vormen van een meerderheidscoalitie zijn er op basis van de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen minstens drie partijen nodig. Geef van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met juist of onjuist. 1=… 2=… 3=… 4=…

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • 1 = juist 2 = juist 3 = onjuist 4 = juist indien vier antwoorden goed (2) indien drie of twee antwoorden goed (1) indien minder dan twee antwoorden goed (0) (2)

Vraag 10 2 punten

Direct na de verkiezingen voor de Tweede Kamer begint de kabinetsformatie. Hieronder staan vijf stappen van de kabinetsformatie. De stappen staan niet in de juiste tijdsvolgorde. a De coalitiepartijen stellen een regeerakkoord op. b De informateur onderhandelt over de inhoud van het beleid met de partijen die een kabinet gaan vormen. c Een verkenner gaat in gesprek met alle fractievoorzitters om te kijken welke partijen samen een coalitie kunnen vormen. d Het nieuwe kabinet legt ten overstaan van de koning een eed of belofte af. e De formateur zoekt mensen die minister of staatssecretaris kunnen worden. Zet de stappen in de juiste tijdsvolgorde. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met een letter. stap 1 = … stap 2 = … stap 3 = … stap 4 = … stap 5 = …

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Opmerking Als door het weglaten van één foutief geplaatste letter een verder foutloze reeks ontstaat, wordt 1 scorepunt toegekend.

tekst 5

Jongen die FvD-lijsttrekker Baudet met bierflesje sloeg is ‘anti- fascistisch activist’

De verdachte die maandag in een café FvD-lijsttrekker Thierry Baudet met een bierflesje op zijn hoofd sloeg, is een 15-jarige scholier uit Groningen, bevestigen bronnen aan deze site. Hij is door de politie opgepakt voor mishandeling. De 15-jarige behoort tot de anti-fascistische groep AFA Noord, claimt de extreem-linkse groepering zelf. “Deze jongen heeft gehandeld vanuit overtuiging”.

Of het een vooropgezet plan was om Baudet aan te vallen, wil de woordvoerder niet zeggen, maar AFA Noord staat ‘niet altijd’ afwijzend tegenover gebruik van geweld. “Juist Baudets woorden leiden tot geweld. Genoeg is genoeg.”

bron: ad.nl van 21 november 2023

Lees tekst 5.

Vraag 11 1 punt

Aan welk kenmerk van extremistische partijen of bewegingen voldoet AFA Noord in tekst 5?

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • Ze zijn bereid geweld te gebruiken of te dreigen met het gebruik van geweld. (1)

Vraag 12 1 punt

Welke uitspraak over een constitutionele monarchie is juist? In een constitutionele monarchie

  1. A is de koning als staatshoofd politiek verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur.
  2. B kan de koning, zonder instemming van de Staten-Generaal, de grondwet veranderen.
  3. C mag de koning geen Koninklijke Besluiten ondertekenen.
  4. D zijn de bevoegdheden en de macht van de koning beperkt door de grondwet.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: D

tekst 6

Tweede Kamer wil verzorgingshuis terug voor ouderen

Ouderen moeten weer naar een soort zorgvoorziening kunnen tussen thuis en het verpleeghuis. Een meerderheid van de Tweede Kamer steunde dinsdag een oproep aan het volgende kabinet om “werk te maken” van de herintroductie van zogenoemde verzorgingshuizen.

Initiatiefnemer Joost Eerdmans (JA21) meldt dat “een groot gat is geslagen tussen thuis en het verpleeghuis” toen veel verzorgingshuizen tijdens het kabinet-Rutte II ophielden te bestaan.

bron: gooieneemlander.nl van 3 oktober 2023

Lees tekst 6.

Vraag 13 1 punt

Van welk recht maakt Kamerlid Joost Eerdmans in tekst 6 gebruik? van

  1. A het budgetrecht
  2. B het recht om moties in te dienen
  3. C het recht van amendement
  4. D het recht van enquête

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 14 2 punten

Hieronder staan vier uitspraken over de Europese Commissie. De Europese Commissie

1 controleert of lidstaten de Europese wetgeving juist toepassen.

2 heeft een uitvoerende taak.

3 heeft het recht om wetsvoorstellen te doen.

4 kiest de Raad van de Europese Unie. Geef van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met juist of onjuist. 1=… 2=… 3=… 4=…

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • 1 = juist 2 = juist 3 = juist 4 = onjuist indien vier antwoorden goed (2) indien drie of twee antwoorden goed (1) indien minder dan twee antwoorden goed (0) (2)

tekst 7

Lidmaatschap Europese Unie

Het lidmaatschap van de Europese Unie brengt niet voor iedere lidstaat dezelfde voor- en nadelen met zich mee. De meningen over de voor- en nadelen van het lidmaatschap verschillen niet alleen per lidstaat, ook binnen lidstaten zijn de meningen verdeeld. Door het lidmaatschap van de Europese Unie kunnen de regeringen van de lidstaten niet langer over alle onderwerpen zelf beslissen en zijn er regels waar alle lidstaten zich aan moeten houden.

bron: eumonitor.nl van januari 2024

Lees tekst 7.

Vraag 15 1 punt

Welke kritiek op de Europese samenwerking is te herkennen in tekst 7?

  1. A Bepaalde groepen of mensen vinden dat de EU te veel de zelfstandigheid van de afzonderlijke lidstaten beperkt.
  2. B Burgers vinden politieke besluitvorming op Europees niveau onvoldoende transparant.
  3. C Lidstaten met veel inwoners in de EU hebben veel meer macht en invloed dan lidstaten met weinig inwoners.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

tekst 8

Strengere censuur in China

China kondigt verregaande censuur rond Chinees nieuwjaar aan, om te voorkomen dat ‘sombere gevoelens’ over de coronapandemie de ronde gaan doen tijdens de festiviteiten.

bron: ad.nl van 19 januari 2023

Lees tekst 8.

Vraag 16 1 punt

Uit tekst 8 blijkt dat een grondrecht dat geldt in Nederland niet van toepassing is op China. Welk grondrecht is volgens tekst 8 niet van toepassing op China?

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • Een van de volgende: − vrijheid van meningsuiting − persvrijheid (1)

tekst 9

Utrechtse raad stemt voor houtstookverbod in buitenlucht

Vanaf 2025 is het in de gemeente Utrecht verboden om in de open lucht hout te stoken. Een krappe meerderheid van de gemeenteraad stemde gisteravond in met het voorstel om vuurkorven en barbecues die op hout worden gestookt, te verbieden.

Het voorstel komt van GroenLinks en Partij voor de Dieren. Volgens de twee partijen is het verbod nodig om de luchtkwaliteit in de stad te verbeteren. Het verbod geldt straks op alle plekken, dus ook in de eigen tuin, schrijft RTV Utrecht.

Niet de hele gemeenteraad staat achter het plan, eerder leek het er nog op dat het voorstel onvoldoende steun zou krijgen. Onder andere D66, de tweede partij in de raad, en de VVD stemden tegen.

bron: nos.nl van 3 november 2023

Lees tekst 9.

Vraag 17 2 punten

De VVD stemde tegen het houtstookverbod. De VVD is in te delen bij de liberale stroming. Leg uit dat het tegenstemmen van de VVD past bij een uitgangspunt van de liberale stroming. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Een uitgangspunt van de liberale stroming is … Het tegenstemmen past hierbij, want …

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Een uitgangspunt van de liberale stroming is individuele vrijheid. Het tegenstemmen past hierbij, want (voorbeeld van een juist antwoord) je mag je leven leiden zoals je dat zelf wilt. Je mag dus zelf bepalen of je in je eigen tuin hout wilt stoken. of Een uitgangspunt van de liberale stroming is nadruk op de kerntaken van de overheid / beperkte overheidsinvloed. Het tegenstemmen past hierbij, want (voorbeeld van een juist antwoord) het verbieden van het stoken van hout hoort niet bij de kerntaken van de overheid.

Opmerking Alleen een scorepunt voor de uitleg toekennen als dit past bij een juist uitgangspunt.

Criminaliteit en rechtsstaat

Zie tekst 9.

Vraag 18 1 punt

Uit tekst 9 is af te leiden of het niet houden aan het houtstookverbod een misdrijf of een overtreding is. Leg met behulp van tekst 9 uit of het niet houden aan het houtstookverbod een misdrijf of een overtreding is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Uit tekst 9 blijkt dat het niet houden aan het houtstookverbod een … (kies uit: misdrijf of overtreding) is, want …

Bekijk het antwoord

Opmerking Alleen een scorepunt toekennen als beide antwoordelementen juist zijn.

tekst 10

Twee jongens aangehouden

De politie heeft twee jongens van 13 en 15 jaar oud aangehouden voor de dood van een 42-jarige man die eind augustus zwaargewond is aangetroffen met een straattegel op zijn hoofd in Amsterdam-Noord. Het slachtoffer overleed een paar dagen later in het ziekenhuis.

bron: telegraaf.nl van 14 september 2023

Lees tekst 10.

Vraag 19 1 punt

Welke taak heeft de politie vervuld in tekst 10?

  1. A opsporen van strafbare feiten
  2. B preventie
  3. C verlenen van hulp
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Zie tekst 10.

Vraag 20 1 punt

Is het mogelijk dat de politie de jongens uit de tekst doorverwijst naar Halt? Leg je antwoord uit. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Een verwijzing naar Halt is … (kies uit: wel of niet) mogelijk, want …

Bekijk het antwoord

Opmerking Alleen een scorepunt toekennen als beide antwoordelementen juist zijn.

tekst 11

Weinig discussie rond inlichtingenwet

De Tweede Kamer stemt vandaag over een aanpassing van de inlichtingenwet. Door deze aanpassing kunnen de AIVD en MIVD1) sneller ingrijpen bij spionagepogingen. Hoe ver gaan we in de bescherming van onze veiligheid ten koste van onze privacy?

De wet is bedoeld om spionage vanuit andere landen, zoals China en Rusland, tegen te gaan. Onderzoeksjournalist Wil van der Schans verbaast zich erover dat deze eventuele aanpassing zo weinig discussie in het land teweegbrengt. Waar dit eerder wel gebeurde bij de zogenoemde ‘sleepwet’, hoor je er nu weinig over.

noot 1 AIVD en MIVD zijn inlichtingendiensten van de overheid.

bron: nporadio1.nl van 24 oktober 2023

Lees tekst 11.

Vraag 21 1 punt

Uit welke zin in tekst 11 blijkt het dilemma van de rechtsstaat? Citeer de zin.

Bekijk het antwoord
  • “Hoe ver gaan we in de bescherming van onze veiligheid ten koste van onze privacy?” (1)

tekst 12

Taakstraf en 1,5 jaar rijontzegging voor YouTuber die crashte met

300 km/uur

De rechtbank in Zwolle heeft YouTuber en auto-ondernemer Rick van S. veroordeeld tot een taakstraf van 120 uur en een voorwaardelijke celstraf van twee weken. Ook krijgt hij een rijontzegging van 1,5 jaar. Hij crashte in maart vorig jaar met zijn Lamborghini tegen een vangrail op de A28.

Uit onderzoek van het Openbaar Ministerie, waarvoor remsporen en technische gegevens uit de auto zijn gebruikt, blijkt dat snelheden van ten minste 314 kilometer per uur werden bereikt. De officier van justitie kwam woorden tekort om uit te drukken hoe asociaal hij het rijgedrag vond.

Met de taakstraf, de voorwaardelijke celstraf en het innemen van het rijbewijs wil de rechtbank een signaal afgeven aan de verdachte en aan de maatschappij dat dit verkeersgedrag onacceptabel is.

Rick van S. vertelde tijdens de zitting twee weken geleden aan de rechter dat hij enorme spijt heeft van die “ene keer dat hij even het gaspedaal diep intrapte”.

bron: nos.nl van 6 november 2023

Lees tekst 12.

Vraag 22 2 punten

Welk doel van straffen past bij het vonnis uit tekst 12? Leg je antwoord uit. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Het doel van straffen dat bij het vonnis past is …, want …

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Voorbeelden van juiste antwoorden zijn:

  • Het doel van straffen dat bij het vonnis past is beveiliging van de samenleving, want door de verdachte een rijontzegging te geven kan herhaling (recidive) worden voorkomen.
  • Het doel van straffen dat bij het vonnis past is vergelding, want wie een strafbaar feit heeft begaan, mag daar niet mee wegkomen. De verdachte verdient straf.
  • Het doel van straffen dat bij het vonnis past is afschrikking, want de straf kan een afschrikkende werking hebben op de dader waardoor hij niet in herhaling valt / de straf moet anderen laten zien dat een delict zoals dit zwaar bestraft wordt.
  • Het doel van straffen dat bij het vonnis past is handhaving van de rechtsorde, want door te straffen worden de regels van de rechtspraak in stand gehouden.
  • Het doel van straffen dat bij het vonnis past is resocialisatie/heropvoeding, want de straf is bedoeld om de verdachte (opnieuw) waarden en normen van de samenleving bij te brengen.
  • Het doel van straffen dat bij het vonnis past is het voorkomen van eigenrichting, want door het geven van straf wordt er voorkomen dat mensen het recht in eigen handen gaan nemen.

Zie tekst 12.

Vraag 23 1 punt

Een rechtszitting bestaat uit een aantal vaste onderdelen. Welk onderdeel van de rechtszitting wordt in de laatste zin van tekst 12 beschreven?

  1. A aanklacht
  2. B laatste woord
  3. C requisitoir
  4. D vonnis
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Zie tekst 12.

Vraag 24 1 punt

Hieronder staan twee uitspraken over tekst 12.

1 Rick van S. moet in ieder geval twee weken de cel in.

2 De rechter heeft twee hoofdstraffen en een bijkomende straf opgelegd. Geef van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met juist of onjuist. 1=… 2=…

Bekijk het antwoord

Opmerking Het scorepunt alleen toekennen als beide antwoorden juist zijn.

tekst 13

Jeugdcriminaliteit

De jeugdcriminaliteit in ons land is de afgelopen tien jaar afgenomen. De uitspraak

  • die in de media veelvuldig is herhaald
  • dat criminelen op steeds jongere leeftijd zwaardere delicten plegen, wordt weerlegd door recent onderzoek.

Tegelijkertijd zijn de straffen voor jongeren de afgelopen jaren gestegen en kreeg 25 procent van de veroordeelde minderjarigen in 2021 van de rechter een celstraf opgelegd. Dat is het dubbele van het aantal in 2015. En jongeren komen daar vaak slechter naar buiten dan dat ze naar binnen gingen. Een derde van deze daders komt binnen twee jaar weer terug in de gevangenis: de … is vooral hoog onder de groep jonge mannen die geen vangnet of veilige basis heeft om naar terug te keren.

bron: vice.com van 6 oktober 2023

Lees tekst 13.

Vraag 25 1 punt

Welk begrip moet worden ingevuld op de puntjes in tekst 13?

  1. A pakkans
  2. B recidive
  3. C sociale controle
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Zie tekst 13.

Vraag 26 1 punt

In tekst 13 wordt een verklaring gegeven voor het feit dat een derde van de daders binnen twee jaar weer in de gevangenis komt. Bij welke theorie past deze verklaring?

  1. A de anomietheorie
  2. B de bindingstheorie
  3. C de neutraliseringstheorie
  4. D de rationele-keuze-theorie
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 27 1 punt

Welke instantie kan advies uitbrengen over verdachten en daders tijdens een rechtszitting?

  1. A de Hoge Raad
  2. B de Veiligheidsmonitor
  3. C het Openbaar Ministerie
  4. D Reclassering Nederland
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 28 2 punten

Hieronder staan vier uitspraken over misdrijven en overtredingen.

1 De vrijheidsstraf voor een misdrijf heet hechtenis.

2 Een overtreding wordt berecht door een politierechter.

3 Als je veroordeeld wordt voor een misdrijf krijg je altijd een strafblad.

4 De vrijheidsstraf voor een overtreding wordt uitgezeten in een Huis van Bewaring. Geef van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met juist of onjuist. 1=… 2=… 3=… 4=…

Bekijk het antwoord
  • 1 = onjuist 2 = onjuist 3 = juist 4 = juist indien vier antwoorden goed (2) indien drie of twee antwoorden goed (1) indien minder dan twee antwoorden goed (0) (2)

tekst 14

Vader en dochter vrijgesproken van bedreiging journalist

Een ondernemer en zijn dochter uit Groningen zijn vrijgesproken van bedreiging en intimidatie van journalist Willem Groeneveld, zo oordeelt … in hoger beroep. De zaak gaat om een ondernemer, die in de stad Groningen eigenaar is van verschillende panden. In juni 2021 gaf hij de opdracht om een dertigtal fietsen van huurders van een pand te verwijderen, zonder dat zij daarvan wisten. Toen Groeneveld daarover schreef, liet de ondernemer fietsen op de stoep van Groeneveld stallen.

De dochter van de ondernemer plaatste op Facebook een bericht met de mededeling dat de huurders hun fietsen op konden halen bij Groeneveld, met daarbij vermelding van zijn thuisadres en 06-nummer.

Door de actie van de familie wisten twee mannen het adres van Groeneveld te achterhalen, waarna zij ‘s nachts een brandbom in het huis van Groeneveld gooiden. Het duo werd veroordeeld tot vijf jaar cel en tbs voor brandstichting en een poging tot moord.

In november vorig jaar werd de ondernemer veroordeeld tot 80 uur taakstraf, zijn dochter tot 60 uur, maar in hoger beroep werden zij vrijgesproken. De rechter erkende dat het verspreiden van de privégegevens van Groeneveld valt onder ‘doxing’, alleen is dat laatste pas vanaf volgend jaar strafbaar in Nederland. De actie van vader en dochter vond plaats in de zomer van 2021.

bron: villamedia.nl van 4 december 2023

Lees tekst 14.

Vraag 29 1 punt

Welke rechterlijke instantie moet worden ingevuld op de puntjes in tekst 14?

  1. A de rechtbank
  2. B de Hoge Raad
  3. C het gerechtshof
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Zie tekst 14.

Vraag 30 1 punt

In welk wetboek of welke wet staan de delicten waar de ondernemer en zijn dochter van zijn vrijgesproken?

  1. A in de Opiumwet
  2. B in de Wegenverkeerswet
  3. C in de Wet wapens en munitie
  4. D in het Wetboek van Strafrecht
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Zie tekst 14.

Vraag 31 2 punten

Tekst 14 laat zien dat criminaliteit een relatief begrip is. Leg uit dat criminaliteit een relatief begrip is. Citeer een zin uit de tekst waaruit blijkt dat criminaliteit relatief is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Criminaliteit is een relatief begrip, want ... Citaat: …

Bekijk het antwoord
  • Criminaliteit is een relatief begrip, want dat wat in de wet wordt omschreven als crimineel gedrag kan verschillen per land en kan in een land wijzigen over de tijd heen. (1)
  • Citaat: “De rechter erkende dat het verspreiden van de privégegevens van Groeneveld valt onder ‘doxing’, alleen is dat laatste pas vanaf volgend jaar strafbaar in Nederland.” (1)

Vraag 32 1 punt

Om welke reden kan een officier van justitie besluiten een zaak te seponeren?

  1. A De verdachte heeft bij de strafrechter bezwaar gemaakt tegen een schikkingsvoorstel van de officier van justitie.
  2. B De verdachte heeft een strafbeschikking van de officier van justitie geaccepteerd.
  3. C De verdachte kan schade ondervinden van een rechtszaak en een veroordeling weegt niet op tegen de noodzaak tot straffen.
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

tekst 15

Vanuit de meldkamer loodste Jeroen zijn ambulance-collega’s door de oudjaarsnacht. “Waar is de ophef?”

Op nieuwjaarsdag plaatste ambulance-centralist Jeroen Puyman uit Warfstermolen op zijn Facebookpagina een hartenkreet over het geweld tegen hulpverleners. “Waar is de ophef?’’

Puyman werkt na achttien jaar als ambulancechauffeur sinds kort op de meldkamer, waar hij ambulance-collega’s op meldingen afstuurt.

Net als in de rest van het land was de afgelopen oudjaarsnacht ook in Friesland onrustig. In Tzummarum en Marrum werd de ME ingezet om ervoor te zorgen dat hulpdiensten hun werk konden doen.

De oudjaarsnachtdienst is voor zowel centralist als het personeel op de ambulances een heftige dienst, weet hij. Toen hij op nieuwjaarsdag wakker werd en het nieuws las, viel het hem op dat er weinig te doen was om het geweld tegen hulpverleners.

bron: nieuwsbladnof.nl van 7 januari 2024

Lees tekst 15.

Vraag 33 1 punt

Welk immaterieel gevolg van criminaliteit had Jeroen Puyman na oudjaarsnacht verwacht?

  1. A gevaar voor eigenrichting
  2. B morele verontwaardiging
  3. C normvervaging
  4. D verlies aan vertrouwen in politiek en overheid
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 34 2 punten

Hieronder staan vier uitspraken over politiestatistieken.

1 De aangiftebereidheid verschilt per misdrijf waardoor de cijfers lager kunnen zijn dan het werkelijke aantal misdrijven.

2 De cijfers van politiestatistieken worden beïnvloed door selectief opsporingsbeleid.

3 Door het invullen van politiestatistieken kunnen burgers aangegeven hoe zij het werk van de politie ervaren.

4 Minder zichtbare vormen van criminaliteit zijn ondervertegenwoordigd in de cijfers ten opzichte van zichtbare vormen van criminaliteit. Geef van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met juist of onjuist. 1=… 2=… 3=… 4=…

Bekijk het antwoord
  • 1 = juist 2 = juist 3 = onjuist 4 = juist indien vier antwoorden goed (2) indien drie of twee antwoorden goed (1) indien minder dan twee antwoorden goed (0) (2)

drugsafval

Bij de beantwoording van de vragen 35 tot en met 44 maak je gebruik van de teksten 1 tot en met 3 en de afbeelding in het bronnenboekje.

Criminelen die drugs maken, willen af van het afval dat uit de illegale drugslaboratoria komt. Ze gooien het chemisch afval dan weg op een openbare plek, bijvoorbeeld langs de weg of in een bos. We noemen dit het dumpen van drugsafval. Een drugsafvaldumping is illegaal en dus strafbaar.

Lees tekst 1.

Vraag 35 2 punten

Maatschappelijke vraagstukken zijn te bekijken vanuit verschillende invalshoeken. Een van de invalshoeken is de politiek-juridische invalshoek. Bij welke andere invalshoek past de informatie in tekst 1? Citeer een zin uit tekst 1 waarin deze invalshoek te herkennen is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. De informatie uit tekst 1 past bij de … invalshoek. Citaat: …

Tekst 1

Drugsafvaldumpingen

De dumping en lozing van synthetisch drugsafval1) is een groot probleem. Het opruimen van drugsafval gaat gepaard met hoge kosten voor de samenleving. En het afval zelf kan schadelijke gevolgen hebben voor de natuur en de volksgezondheid. Drugsafvaldumpingen komen in heel Nederland voor. Het gaat dan bijvoorbeeld om vaten en jerrycans met chemicaliën die worden verbrand, gedumpt in het water of in de bodem.

De kosten van het opruimen zijn afhankelijk van de omvang en mate van verontreiniging. Hoewel de gedachte is dat ‘de vervuiler betaalt’, is het helaas niet altijd mogelijk om de kosten door de vervuiler te laten betalen of gaat daar lange tijd overheen. Dit heeft tot gevolg dat burgers, bedrijven en overheden in veel gevallen opdraaien voor de kosten van het opruimen van het afval en het herstel van de schade aan de natuur.

noot 1 synthetisch drugsafval = afval van in het laboratorium gemaakte drugs, zoals xtc, die niet voorkomen in de natuur

bron: ipo.nl van 27 januari 2023

afbeelding

Wat te doen bij het vinden van drugsafval

Als u drugsafval vindt:

  • Bel de politie (112). Als het afval brandt, meld dat
  • Als u anoniem wilt blijven, bel dan ‘Meld Misdaad Anoniem’(0800 7000)
  • Maak foto’s, noteer nummerbord(en) en
  • beschrijf vervoermiddel(en)
  • Raak niets aan
  • Rook niet in de buurt van een dumpplaats
  • Hou, altijd met de wind in de rug,
  • voldoende afstand, zeker bij brand
  • Volg de instructies van de hulpdiensten

Meer informatie: brabant.nl/dumping

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

  • Citaat: (1p)
    • “Het opruimen van drugsafval gaat gepaard met hoge kosten voor de samenleving.”
    • “De kosten van het opruimen zijn afhankelijk van de omvang en mate van verontreiniging.”
    • “Hoewel de gedachte is dat ‘de vervuiler betaalt’ is het helaas niet altijd mogelijk om de kosten door de vervuiler te laten betalen of gaat daar lange tijd overheen.”
    • “Dit heeft tot gevolg dat burgers, bedrijven en overheden in veel gevallen opdraaien voor de kosten van het opruimen van het afval en het herstel van de schade aan de natuur.” of
  • Citaat: (1p)
    • “Hoewel de gedachte is dat ‘de vervuiler betaalt’, is het helaas niet altijd mogelijk om de kosten door de vervuiler te laten betalen of gaat daar lange tijd overheen.”

Opmerking Alleen een scorepunt voor een citaat toekennen als deze past bij de juiste invalshoek.

Vraag 36 2 punten

Er zijn verschillende politieke stromingen. Twee daarvan zijn de ecologische stroming en de christendemocratische stroming. Vanuit welk uitgangspunt vindt de ecologische stroming drugsafvaldumpingen een groot probleem? Vanuit welk uitgangspunt vindt de christendemocratische stroming drugsafvaldumpingen een groot probleem? Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Uitgangspunt ecologische stroming: … Uitgangspunt christendemocratische stroming: …

Tekst 1

Drugsafvaldumpingen

De dumping en lozing van synthetisch drugsafval1) is een groot probleem. Het opruimen van drugsafval gaat gepaard met hoge kosten voor de samenleving. En het afval zelf kan schadelijke gevolgen hebben voor de natuur en de volksgezondheid. Drugsafvaldumpingen komen in heel Nederland voor. Het gaat dan bijvoorbeeld om vaten en jerrycans met chemicaliën die worden verbrand, gedumpt in het water of in de bodem.

De kosten van het opruimen zijn afhankelijk van de omvang en mate van verontreiniging. Hoewel de gedachte is dat ‘de vervuiler betaalt’, is het helaas niet altijd mogelijk om de kosten door de vervuiler te laten betalen of gaat daar lange tijd overheen. Dit heeft tot gevolg dat burgers, bedrijven en overheden in veel gevallen opdraaien voor de kosten van het opruimen van het afval en het herstel van de schade aan de natuur.

noot 1 synthetisch drugsafval = afval van in het laboratorium gemaakte drugs, zoals xtc, die niet voorkomen in de natuur

bron: ipo.nl van 27 januari 2023

afbeelding

Wat te doen bij het vinden van drugsafval

Als u drugsafval vindt:

  • Bel de politie (112). Als het afval brandt, meld dat
  • Als u anoniem wilt blijven, bel dan ‘Meld Misdaad Anoniem’(0800 7000)
  • Maak foto’s, noteer nummerbord(en) en
  • beschrijf vervoermiddel(en)
  • Raak niets aan
  • Rook niet in de buurt van een dumpplaats
  • Hou, altijd met de wind in de rug,
  • voldoende afstand, zeker bij brand
  • Volg de instructies van de hulpdiensten

Meer informatie: brabant.nl/dumping

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Uitgangspunt ecologische stroming: geen verdere aantasting van natuur en milieu / milieuvriendelijk en duurzaam produceren (1)
  • Uitgangspunt christendemocratische stroming: rentmeesterschap (1)

Zie de afbeelding.

Vraag 37 2 punten

De afbeelding is een brochure die de provincie Noord-Brabant op haar internetsite heeft staan. Massamedia kunnen verschillende functies hebben voor de samenleving en het individu, zoals de amusementsfunctie. Leg uit welke twee andere functies van de massamedia voor de samenleving en het individu de afbeelding kan hebben. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.

1 De … functie, want …

2 De … functie, want …

Tekst 1

Drugsafvaldumpingen

De dumping en lozing van synthetisch drugsafval1) is een groot probleem. Het opruimen van drugsafval gaat gepaard met hoge kosten voor de samenleving. En het afval zelf kan schadelijke gevolgen hebben voor de natuur en de volksgezondheid. Drugsafvaldumpingen komen in heel Nederland voor. Het gaat dan bijvoorbeeld om vaten en jerrycans met chemicaliën die worden verbrand, gedumpt in het water of in de bodem.

De kosten van het opruimen zijn afhankelijk van de omvang en mate van verontreiniging. Hoewel de gedachte is dat ‘de vervuiler betaalt’, is het helaas niet altijd mogelijk om de kosten door de vervuiler te laten betalen of gaat daar lange tijd overheen. Dit heeft tot gevolg dat burgers, bedrijven en overheden in veel gevallen opdraaien voor de kosten van het opruimen van het afval en het herstel van de schade aan de natuur.

noot 1 synthetisch drugsafval = afval van in het laboratorium gemaakte drugs, zoals xtc, die niet voorkomen in de natuur

bron: ipo.nl van 27 januari 2023

afbeelding

Wat te doen bij het vinden van drugsafval

Als u drugsafval vindt:

  • Bel de politie (112). Als het afval brandt, meld dat
  • Als u anoniem wilt blijven, bel dan ‘Meld Misdaad Anoniem’(0800 7000)
  • Maak foto’s, noteer nummerbord(en) en
  • beschrijf vervoermiddel(en)
  • Raak niets aan
  • Rook niet in de buurt van een dumpplaats
  • Hou, altijd met de wind in de rug,
  • voldoende afstand, zeker bij brand
  • Volg de instructies van de hulpdiensten

Meer informatie: brabant.nl/dumping

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Juiste antwoorden zijn (twee van de volgende): − De informatieve functie, want de afbeelding geeft informatie over wat je kunt doen als je iets verdachts ziet of ruikt of als je drugsafval vindt. − De socialiserende functie, want in de afbeelding wordt kennis overgebracht met als doel om mensen hun gedrag te laten aanpassen (bijvoorbeeld dat mensen verdachte situaties gaan melden). − De meningsvormende functie, want door de afbeelding te lezen en te bekijken, kun je gaan nadenken over wat jij zou doen als je een verdachte situatie ziet / kan je mening over drugs(afval) veranderen. per juiste functie met juiste uitleg (1) (2)

Lees tekst 2.

Vraag 38 2 punten

Tekst 2 is verschenen in de regionale krant de Gelderlander. De media kunnen niet alle nieuwsberichten plaatsen of uitzenden, maar moeten een keuze maken tussen verschillende berichten. Hiervoor gebruiken de media een aantal criteria. Zo kunnen de eigen waarden of normen van de journalist een rol spelen en/of moet een bericht bijvoorbeeld passen bij de identiteit van het medium. Noem twee andere selectiecriteria die een rol gespeeld kunnen hebben bij het plaatsen van tekst 2 in de Gelderlander. Geef per selectiecriterium met behulp van de tekst een reden waarom dat selectiecriterium een rol kan hebben gespeeld. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Selectiecriterium 1: … , want … Selectiecriterium 2: … , want …

Tekst 1

Drugsafvaldumpingen

De dumping en lozing van synthetisch drugsafval1) is een groot probleem. Het opruimen van drugsafval gaat gepaard met hoge kosten voor de samenleving. En het afval zelf kan schadelijke gevolgen hebben voor de natuur en de volksgezondheid. Drugsafvaldumpingen komen in heel Nederland voor. Het gaat dan bijvoorbeeld om vaten en jerrycans met chemicaliën die worden verbrand, gedumpt in het water of in de bodem.

De kosten van het opruimen zijn afhankelijk van de omvang en mate van verontreiniging. Hoewel de gedachte is dat ‘de vervuiler betaalt’, is het helaas niet altijd mogelijk om de kosten door de vervuiler te laten betalen of gaat daar lange tijd overheen. Dit heeft tot gevolg dat burgers, bedrijven en overheden in veel gevallen opdraaien voor de kosten van het opruimen van het afval en het herstel van de schade aan de natuur.

noot 1 synthetisch drugsafval = afval van in het laboratorium gemaakte drugs, zoals xtc, die niet voorkomen in de natuur

bron: ipo.nl van 27 januari 2023

afbeelding

Wat te doen bij het vinden van drugsafval

Als u drugsafval vindt:

  • Bel de politie (112). Als het afval brandt, meld dat
  • Als u anoniem wilt blijven, bel dan ‘Meld Misdaad Anoniem’(0800 7000)
  • Maak foto’s, noteer nummerbord(en) en
  • beschrijf vervoermiddel(en)
  • Raak niets aan
  • Rook niet in de buurt van een dumpplaats
  • Hou, altijd met de wind in de rug,
  • voldoende afstand, zeker bij brand
  • Volg de instructies van de hulpdiensten

Meer informatie: brabant.nl/dumping

Tekst 2

Zeldzame arrestaties na drugsdump maken wellicht mogelijk dat de vervuiler écht gaat betalen

Hoe hoog de rekening precies zal zijn, is nog niet duidelijk. Maar als de twee Arnhemmers die de politie verdenkt van het dumpen van drugsafval in de Arnhemse wijk Schuytgraaf door de rechter schuldig worden bevonden, dan wacht ze behalve een straf ook een zeer hoge rekening. Waterschap Rivierenland wil in dat geval de kosten van de opruimingsoperatie door de daders laten betalen. “De aannemer moet de factuur nog sturen, dus wat het dit keer kost, weten we nog niet. Maar gemiddeld gaat het om 20.000 tot 30.000 euro”, zegt een woordvoerder. Grondeigenaren die zich geconfronteerd zien met gedumpt (drugs)afval op hun terrein kunnen de kosten zelden doorberekenen, eenvoudigweg omdat de daders onbekend blijven. In dit geval werden twee mannen gearresteerd, 49 en 55 jaar oud, afkomstig uit Arnhem.

Dat gebeurde op donderdag 17 augustus, maakte de politie woensdag bekend. Een ‘alerte melder’ had de politie ingeseind over het dumpen van afval in de wijk Schuytgraaf. Die melding leidde ook tot de aanhoudingen.

In principe geldt voor het illegaal dumpen van afval: de vervuiler betaalt. Dat benadrukt ook Waterschap Rivierenland. Maar het lukt slechts zelden om verdachten op te pakken na het dumpen van bijvoorbeeld drugsafval, vaak afkomstig van laboratoria waar synthetische drugs worden gefabriceerd. Zij moeten dan eigenlijk op heterdaad worden betrapt.

bron: gelderlander.nl van 26 augustus 2023

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Juiste antwoorden zijn (twee van de volgende): − Selectiecriterium actualiteit, want het artikel werd kort (negen dagen) na de arrestatie van de verdachten van de drugsdump geplaatst in de krant en is dus actueel. − Selectiecriterium uitzonderlijkheid, want het gaat over twee verdachten die zijn opgepakt voor het dumpen van drugsafval en het lukt zelden om daarvoor verdachten op te pakken. − Selectiecriterium nabijheid, want de twee verdachten komen uit de regio / het speelt zich af in Nederland. − Selectiecriterium doelgroep, want de doelgroep van de krant zijn de inwoners uit de omgeving van Arnhem. Deze doelgroep is dan waarschijnlijk geïnteresseerd in wat er in de eigen regio gebeurt. − Selectiecriterium belangstelling van een (groot) publiek, want veel lezers zullen waarschijnlijk belangstelling hebben voor het onderwerp van tekst 2 / criminaliteit is een onderwerp dat de belangstelling van een groot publiek heeft. − Selectiecriterium commercieel belang, want het levert de krant geld op als mensen betalen omdat ze het artikel willen lezen. per juist selectiecriterium met juiste uitleg (1) (2)

Lees tekst 3.

Vraag 39 4 punten

In tekst 3 is te lezen dat het illegaal dumpen van schadelijk drugsafval in de natuur en de gevolgen daarvan een groot probleem zijn. We spreken van een maatschappelijk vraagstuk als dit vraagstuk voldoet aan een aantal kenmerken. Een kenmerk is dat er sprake moet zijn van een situatie die veel mensen onwenselijk vinden. Een ander kenmerk is dat het vraagstuk aandacht krijgt van de media. Noem twee andere kenmerken van een maatschappelijk vraagstuk die te herkennen zijn in tekst 3 en geef aan waarom uit tekst 3 blijkt dat het kenmerk te herkennen is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Kenmerk: … en dit is te herkennen in tekst 3, want … Kenmerk: … en dit is te herkennen in tekst 3, want …

Tekst 1

Drugsafvaldumpingen

De dumping en lozing van synthetisch drugsafval1) is een groot probleem. Het opruimen van drugsafval gaat gepaard met hoge kosten voor de samenleving. En het afval zelf kan schadelijke gevolgen hebben voor de natuur en de volksgezondheid. Drugsafvaldumpingen komen in heel Nederland voor. Het gaat dan bijvoorbeeld om vaten en jerrycans met chemicaliën die worden verbrand, gedumpt in het water of in de bodem.

De kosten van het opruimen zijn afhankelijk van de omvang en mate van verontreiniging. Hoewel de gedachte is dat ‘de vervuiler betaalt’, is het helaas niet altijd mogelijk om de kosten door de vervuiler te laten betalen of gaat daar lange tijd overheen. Dit heeft tot gevolg dat burgers, bedrijven en overheden in veel gevallen opdraaien voor de kosten van het opruimen van het afval en het herstel van de schade aan de natuur.

noot 1 synthetisch drugsafval = afval van in het laboratorium gemaakte drugs, zoals xtc, die niet voorkomen in de natuur

bron: ipo.nl van 27 januari 2023

afbeelding

Wat te doen bij het vinden van drugsafval

Als u drugsafval vindt:

  • Bel de politie (112). Als het afval brandt, meld dat
  • Als u anoniem wilt blijven, bel dan ‘Meld Misdaad Anoniem’(0800 7000)
  • Maak foto’s, noteer nummerbord(en) en
  • beschrijf vervoermiddel(en)
  • Raak niets aan
  • Rook niet in de buurt van een dumpplaats
  • Hou, altijd met de wind in de rug,
  • voldoende afstand, zeker bij brand
  • Volg de instructies van de hulpdiensten

Meer informatie: brabant.nl/dumping

Tekst 2

Zeldzame arrestaties na drugsdump maken wellicht mogelijk dat de vervuiler écht gaat betalen

Hoe hoog de rekening precies zal zijn, is nog niet duidelijk. Maar als de twee Arnhemmers die de politie verdenkt van het dumpen van drugsafval in de Arnhemse wijk Schuytgraaf door de rechter schuldig worden bevonden, dan wacht ze behalve een straf ook een zeer hoge rekening. Waterschap Rivierenland wil in dat geval de kosten van de opruimingsoperatie door de daders laten betalen. “De aannemer moet de factuur nog sturen, dus wat het dit keer kost, weten we nog niet. Maar gemiddeld gaat het om 20.000 tot 30.000 euro”, zegt een woordvoerder. Grondeigenaren die zich geconfronteerd zien met gedumpt (drugs)afval op hun terrein kunnen de kosten zelden doorberekenen, eenvoudigweg omdat de daders onbekend blijven. In dit geval werden twee mannen gearresteerd, 49 en 55 jaar oud, afkomstig uit Arnhem.

Dat gebeurde op donderdag 17 augustus, maakte de politie woensdag bekend. Een ‘alerte melder’ had de politie ingeseind over het dumpen van afval in de wijk Schuytgraaf. Die melding leidde ook tot de aanhoudingen.

In principe geldt voor het illegaal dumpen van afval: de vervuiler betaalt. Dat benadrukt ook Waterschap Rivierenland. Maar het lukt slechts zelden om verdachten op te pakken na het dumpen van bijvoorbeeld drugsafval, vaak afkomstig van laboratoria waar synthetische drugs worden gefabriceerd. Zij moeten dan eigenlijk op heterdaad worden betrapt.

bron: gelderlander.nl van 26 augustus 2023

Tekst 3

Kosten opruimen drugsafval niet meer voor onschuldige grondeigenaar, als het aan de Kamer ligt

Het kabinet moet veel meer geld uittrekken voor het opruimen van illegaal drugsafval. Dat wil een meerderheid van de Tweede Kamer. Eigenaars van de grond waarop drugs gedumpt wordt, draaien nu zelf vaak grotendeels op voor de kosten.

Eigenaren kunnen organisaties of bedrijven zijn die grond bezitten, maar ook particulieren1). Het vorige kabinet maakte een subsidiepotje2), daar zit een miljoen euro in. En het keert maximaal 25.000 euro per vervuiling uit. De werkelijke kosten zijn bijna altijd veel hoger.

Volgens Tweede Kamerlid Ingrid Michon van de VVD kan het niet zo zijn dat particulieren moeten opdraaien voor de schoonmaakkosten: “Dat is belachelijk. Ik wil dat het kabinet het bedrag dat het Rijk beschikbaar heeft voor de schoonmaakkosten flink verhoogt. Gemeenten mogen onschuldige burgers hier niet mee opzadelen.” ChristenUnie Kamerlid Mirjam Bikker: “Voor die gevallen waar de daders niet gevonden kunnen worden, is er een schadefonds ingesteld waar slachtoffers een beroep op kunnen doen. Wij willen dat de opruimkosten volledig uit dat fonds worden gedekt. Dat betekent dus ook dat er geen maximumbedrag zou moeten gelden tot waaraan opruimkosten voor onschuldige eigenaars worden vergoed.”

D66’er Joost Sneller hoopt op een meer structurele oplossing van het probleem: “Namelijk: legaliseer xtc. Dan zijn we van dit gedoe af.” Hij ziet ook wel iets in een proef dat criminelen hun afval mogen storten op een door de overheid beschikbaar gestelde plek. Dat mogen ze dan doen zonder dat ze gepakt worden.

Bronnen rond het kabinet verwachten dat het deze week bekend zal maken dat het budget van het opruimpotje inderdaad zal stijgen.

noot 1 particulieren = individuele burgers

noot 2 subsidie = financiële steun vanuit de overheid, in het subsidiepotje zit geld dat de overheid voor het opruimen van illegaal gedumpt drugsafval beschikbaar heeft gesteld.

bron: rtlnieuws.nl van 4 april 2022

►►► ν

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Opmerking Voor een uitleg mag alleen een scorepunt worden toegekend als het gekoppeld is aan het juiste kenmerk.

Zie tekst 3.

Vraag 40 1 punt

In het proces van politieke besluitvorming vindt terugkoppeling plaats. Leg uit dat in tekst 3 terugkoppeling te herkennen is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. In tekst 3 is terugkoppeling te herkennen, want …

Tekst 1

Drugsafvaldumpingen

De dumping en lozing van synthetisch drugsafval1) is een groot probleem. Het opruimen van drugsafval gaat gepaard met hoge kosten voor de samenleving. En het afval zelf kan schadelijke gevolgen hebben voor de natuur en de volksgezondheid. Drugsafvaldumpingen komen in heel Nederland voor. Het gaat dan bijvoorbeeld om vaten en jerrycans met chemicaliën die worden verbrand, gedumpt in het water of in de bodem.

De kosten van het opruimen zijn afhankelijk van de omvang en mate van verontreiniging. Hoewel de gedachte is dat ‘de vervuiler betaalt’, is het helaas niet altijd mogelijk om de kosten door de vervuiler te laten betalen of gaat daar lange tijd overheen. Dit heeft tot gevolg dat burgers, bedrijven en overheden in veel gevallen opdraaien voor de kosten van het opruimen van het afval en het herstel van de schade aan de natuur.

noot 1 synthetisch drugsafval = afval van in het laboratorium gemaakte drugs, zoals xtc, die niet voorkomen in de natuur

bron: ipo.nl van 27 januari 2023

afbeelding

Wat te doen bij het vinden van drugsafval

Als u drugsafval vindt:

  • Bel de politie (112). Als het afval brandt, meld dat
  • Als u anoniem wilt blijven, bel dan ‘Meld Misdaad Anoniem’(0800 7000)
  • Maak foto’s, noteer nummerbord(en) en
  • beschrijf vervoermiddel(en)
  • Raak niets aan
  • Rook niet in de buurt van een dumpplaats
  • Hou, altijd met de wind in de rug,
  • voldoende afstand, zeker bij brand
  • Volg de instructies van de hulpdiensten

Meer informatie: brabant.nl/dumping

Tekst 2

Zeldzame arrestaties na drugsdump maken wellicht mogelijk dat de vervuiler écht gaat betalen

Hoe hoog de rekening precies zal zijn, is nog niet duidelijk. Maar als de twee Arnhemmers die de politie verdenkt van het dumpen van drugsafval in de Arnhemse wijk Schuytgraaf door de rechter schuldig worden bevonden, dan wacht ze behalve een straf ook een zeer hoge rekening. Waterschap Rivierenland wil in dat geval de kosten van de opruimingsoperatie door de daders laten betalen. “De aannemer moet de factuur nog sturen, dus wat het dit keer kost, weten we nog niet. Maar gemiddeld gaat het om 20.000 tot 30.000 euro”, zegt een woordvoerder. Grondeigenaren die zich geconfronteerd zien met gedumpt (drugs)afval op hun terrein kunnen de kosten zelden doorberekenen, eenvoudigweg omdat de daders onbekend blijven. In dit geval werden twee mannen gearresteerd, 49 en 55 jaar oud, afkomstig uit Arnhem.

Dat gebeurde op donderdag 17 augustus, maakte de politie woensdag bekend. Een ‘alerte melder’ had de politie ingeseind over het dumpen van afval in de wijk Schuytgraaf. Die melding leidde ook tot de aanhoudingen.

In principe geldt voor het illegaal dumpen van afval: de vervuiler betaalt. Dat benadrukt ook Waterschap Rivierenland. Maar het lukt slechts zelden om verdachten op te pakken na het dumpen van bijvoorbeeld drugsafval, vaak afkomstig van laboratoria waar synthetische drugs worden gefabriceerd. Zij moeten dan eigenlijk op heterdaad worden betrapt.

bron: gelderlander.nl van 26 augustus 2023

Tekst 3

Kosten opruimen drugsafval niet meer voor onschuldige grondeigenaar, als het aan de Kamer ligt

Het kabinet moet veel meer geld uittrekken voor het opruimen van illegaal drugsafval. Dat wil een meerderheid van de Tweede Kamer. Eigenaars van de grond waarop drugs gedumpt wordt, draaien nu zelf vaak grotendeels op voor de kosten.

Eigenaren kunnen organisaties of bedrijven zijn die grond bezitten, maar ook particulieren1). Het vorige kabinet maakte een subsidiepotje2), daar zit een miljoen euro in. En het keert maximaal 25.000 euro per vervuiling uit. De werkelijke kosten zijn bijna altijd veel hoger.

Volgens Tweede Kamerlid Ingrid Michon van de VVD kan het niet zo zijn dat particulieren moeten opdraaien voor de schoonmaakkosten: “Dat is belachelijk. Ik wil dat het kabinet het bedrag dat het Rijk beschikbaar heeft voor de schoonmaakkosten flink verhoogt. Gemeenten mogen onschuldige burgers hier niet mee opzadelen.” ChristenUnie Kamerlid Mirjam Bikker: “Voor die gevallen waar de daders niet gevonden kunnen worden, is er een schadefonds ingesteld waar slachtoffers een beroep op kunnen doen. Wij willen dat de opruimkosten volledig uit dat fonds worden gedekt. Dat betekent dus ook dat er geen maximumbedrag zou moeten gelden tot waaraan opruimkosten voor onschuldige eigenaars worden vergoed.”

D66’er Joost Sneller hoopt op een meer structurele oplossing van het probleem: “Namelijk: legaliseer xtc. Dan zijn we van dit gedoe af.” Hij ziet ook wel iets in een proef dat criminelen hun afval mogen storten op een door de overheid beschikbaar gestelde plek. Dat mogen ze dan doen zonder dat ze gepakt worden.

Bronnen rond het kabinet verwachten dat het deze week bekend zal maken dat het budget van het opruimpotje inderdaad zal stijgen.

noot 1 particulieren = individuele burgers

noot 2 subsidie = financiële steun vanuit de overheid, in het subsidiepotje zit geld dat de overheid voor het opruimen van illegaal gedumpt drugsafval beschikbaar heeft gesteld.

bron: rtlnieuws.nl van 4 april 2022

►►► ν

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • In tekst 3 is terugkoppeling te herkennen, want er is al beleid op dit vraagstuk, maar Kamerleden vragen het kabinet hier opnieuw naar te kijken / Kamerleden vragen het kabinet om bestaand beleid te veranderen. (1)

Zie tekst 3.

Vraag 41 1 punt

Bronnen kunnen in meer of mindere mate objectief of subjectief zijn. Is tekst 3 te beschouwen als een objectieve tekst of een subjectieve tekst en waarom?

  1. A een objectieve tekst, want de gegevens berusten op controleerbare feiten
  2. B een objectieve tekst, want de tekst is vanuit een bepaald frame geschreven
  3. C een subjectieve tekst, want er is geen hoor- en wederhoor gepleegd
  4. D een subjectieve tekst, want er staan meningen van Tweede Kamerleden in
Tekst 1

Drugsafvaldumpingen

De dumping en lozing van synthetisch drugsafval1) is een groot probleem. Het opruimen van drugsafval gaat gepaard met hoge kosten voor de samenleving. En het afval zelf kan schadelijke gevolgen hebben voor de natuur en de volksgezondheid. Drugsafvaldumpingen komen in heel Nederland voor. Het gaat dan bijvoorbeeld om vaten en jerrycans met chemicaliën die worden verbrand, gedumpt in het water of in de bodem.

De kosten van het opruimen zijn afhankelijk van de omvang en mate van verontreiniging. Hoewel de gedachte is dat ‘de vervuiler betaalt’, is het helaas niet altijd mogelijk om de kosten door de vervuiler te laten betalen of gaat daar lange tijd overheen. Dit heeft tot gevolg dat burgers, bedrijven en overheden in veel gevallen opdraaien voor de kosten van het opruimen van het afval en het herstel van de schade aan de natuur.

noot 1 synthetisch drugsafval = afval van in het laboratorium gemaakte drugs, zoals xtc, die niet voorkomen in de natuur

bron: ipo.nl van 27 januari 2023

afbeelding

Wat te doen bij het vinden van drugsafval

Als u drugsafval vindt:

  • Bel de politie (112). Als het afval brandt, meld dat
  • Als u anoniem wilt blijven, bel dan ‘Meld Misdaad Anoniem’(0800 7000)
  • Maak foto’s, noteer nummerbord(en) en
  • beschrijf vervoermiddel(en)
  • Raak niets aan
  • Rook niet in de buurt van een dumpplaats
  • Hou, altijd met de wind in de rug,
  • voldoende afstand, zeker bij brand
  • Volg de instructies van de hulpdiensten

Meer informatie: brabant.nl/dumping

Tekst 2

Zeldzame arrestaties na drugsdump maken wellicht mogelijk dat de vervuiler écht gaat betalen

Hoe hoog de rekening precies zal zijn, is nog niet duidelijk. Maar als de twee Arnhemmers die de politie verdenkt van het dumpen van drugsafval in de Arnhemse wijk Schuytgraaf door de rechter schuldig worden bevonden, dan wacht ze behalve een straf ook een zeer hoge rekening. Waterschap Rivierenland wil in dat geval de kosten van de opruimingsoperatie door de daders laten betalen. “De aannemer moet de factuur nog sturen, dus wat het dit keer kost, weten we nog niet. Maar gemiddeld gaat het om 20.000 tot 30.000 euro”, zegt een woordvoerder. Grondeigenaren die zich geconfronteerd zien met gedumpt (drugs)afval op hun terrein kunnen de kosten zelden doorberekenen, eenvoudigweg omdat de daders onbekend blijven. In dit geval werden twee mannen gearresteerd, 49 en 55 jaar oud, afkomstig uit Arnhem.

Dat gebeurde op donderdag 17 augustus, maakte de politie woensdag bekend. Een ‘alerte melder’ had de politie ingeseind over het dumpen van afval in de wijk Schuytgraaf. Die melding leidde ook tot de aanhoudingen.

In principe geldt voor het illegaal dumpen van afval: de vervuiler betaalt. Dat benadrukt ook Waterschap Rivierenland. Maar het lukt slechts zelden om verdachten op te pakken na het dumpen van bijvoorbeeld drugsafval, vaak afkomstig van laboratoria waar synthetische drugs worden gefabriceerd. Zij moeten dan eigenlijk op heterdaad worden betrapt.

bron: gelderlander.nl van 26 augustus 2023

Tekst 3

Kosten opruimen drugsafval niet meer voor onschuldige grondeigenaar, als het aan de Kamer ligt

Het kabinet moet veel meer geld uittrekken voor het opruimen van illegaal drugsafval. Dat wil een meerderheid van de Tweede Kamer. Eigenaars van de grond waarop drugs gedumpt wordt, draaien nu zelf vaak grotendeels op voor de kosten.

Eigenaren kunnen organisaties of bedrijven zijn die grond bezitten, maar ook particulieren1). Het vorige kabinet maakte een subsidiepotje2), daar zit een miljoen euro in. En het keert maximaal 25.000 euro per vervuiling uit. De werkelijke kosten zijn bijna altijd veel hoger.

Volgens Tweede Kamerlid Ingrid Michon van de VVD kan het niet zo zijn dat particulieren moeten opdraaien voor de schoonmaakkosten: “Dat is belachelijk. Ik wil dat het kabinet het bedrag dat het Rijk beschikbaar heeft voor de schoonmaakkosten flink verhoogt. Gemeenten mogen onschuldige burgers hier niet mee opzadelen.” ChristenUnie Kamerlid Mirjam Bikker: “Voor die gevallen waar de daders niet gevonden kunnen worden, is er een schadefonds ingesteld waar slachtoffers een beroep op kunnen doen. Wij willen dat de opruimkosten volledig uit dat fonds worden gedekt. Dat betekent dus ook dat er geen maximumbedrag zou moeten gelden tot waaraan opruimkosten voor onschuldige eigenaars worden vergoed.”

D66’er Joost Sneller hoopt op een meer structurele oplossing van het probleem: “Namelijk: legaliseer xtc. Dan zijn we van dit gedoe af.” Hij ziet ook wel iets in een proef dat criminelen hun afval mogen storten op een door de overheid beschikbaar gestelde plek. Dat mogen ze dan doen zonder dat ze gepakt worden.

Bronnen rond het kabinet verwachten dat het deze week bekend zal maken dat het budget van het opruimpotje inderdaad zal stijgen.

noot 1 particulieren = individuele burgers

noot 2 subsidie = financiële steun vanuit de overheid, in het subsidiepotje zit geld dat de overheid voor het opruimen van illegaal gedumpt drugsafval beschikbaar heeft gesteld.

bron: rtlnieuws.nl van 4 april 2022

►►► ν

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Zie tekst 3.

Vraag 42 1 punt

Kamerlid Joost Sneller van D66 ziet het legaliseren van xtc als oplossing voor het illegaal dumpen van drugsafval. Standpunten van politieke partijen kunnen beschouwd worden als conservatief of progressief. Is het standpunt van Kamerlid Joost Sneller conservatief of progressief? Leg je antwoord uit. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Het standpunt is …, want …

Tekst 1

Drugsafvaldumpingen

De dumping en lozing van synthetisch drugsafval1) is een groot probleem. Het opruimen van drugsafval gaat gepaard met hoge kosten voor de samenleving. En het afval zelf kan schadelijke gevolgen hebben voor de natuur en de volksgezondheid. Drugsafvaldumpingen komen in heel Nederland voor. Het gaat dan bijvoorbeeld om vaten en jerrycans met chemicaliën die worden verbrand, gedumpt in het water of in de bodem.

De kosten van het opruimen zijn afhankelijk van de omvang en mate van verontreiniging. Hoewel de gedachte is dat ‘de vervuiler betaalt’, is het helaas niet altijd mogelijk om de kosten door de vervuiler te laten betalen of gaat daar lange tijd overheen. Dit heeft tot gevolg dat burgers, bedrijven en overheden in veel gevallen opdraaien voor de kosten van het opruimen van het afval en het herstel van de schade aan de natuur.

noot 1 synthetisch drugsafval = afval van in het laboratorium gemaakte drugs, zoals xtc, die niet voorkomen in de natuur

bron: ipo.nl van 27 januari 2023

afbeelding

Wat te doen bij het vinden van drugsafval

Als u drugsafval vindt:

  • Bel de politie (112). Als het afval brandt, meld dat
  • Als u anoniem wilt blijven, bel dan ‘Meld Misdaad Anoniem’(0800 7000)
  • Maak foto’s, noteer nummerbord(en) en
  • beschrijf vervoermiddel(en)
  • Raak niets aan
  • Rook niet in de buurt van een dumpplaats
  • Hou, altijd met de wind in de rug,
  • voldoende afstand, zeker bij brand
  • Volg de instructies van de hulpdiensten

Meer informatie: brabant.nl/dumping

Tekst 2

Zeldzame arrestaties na drugsdump maken wellicht mogelijk dat de vervuiler écht gaat betalen

Hoe hoog de rekening precies zal zijn, is nog niet duidelijk. Maar als de twee Arnhemmers die de politie verdenkt van het dumpen van drugsafval in de Arnhemse wijk Schuytgraaf door de rechter schuldig worden bevonden, dan wacht ze behalve een straf ook een zeer hoge rekening. Waterschap Rivierenland wil in dat geval de kosten van de opruimingsoperatie door de daders laten betalen. “De aannemer moet de factuur nog sturen, dus wat het dit keer kost, weten we nog niet. Maar gemiddeld gaat het om 20.000 tot 30.000 euro”, zegt een woordvoerder. Grondeigenaren die zich geconfronteerd zien met gedumpt (drugs)afval op hun terrein kunnen de kosten zelden doorberekenen, eenvoudigweg omdat de daders onbekend blijven. In dit geval werden twee mannen gearresteerd, 49 en 55 jaar oud, afkomstig uit Arnhem.

Dat gebeurde op donderdag 17 augustus, maakte de politie woensdag bekend. Een ‘alerte melder’ had de politie ingeseind over het dumpen van afval in de wijk Schuytgraaf. Die melding leidde ook tot de aanhoudingen.

In principe geldt voor het illegaal dumpen van afval: de vervuiler betaalt. Dat benadrukt ook Waterschap Rivierenland. Maar het lukt slechts zelden om verdachten op te pakken na het dumpen van bijvoorbeeld drugsafval, vaak afkomstig van laboratoria waar synthetische drugs worden gefabriceerd. Zij moeten dan eigenlijk op heterdaad worden betrapt.

bron: gelderlander.nl van 26 augustus 2023

Tekst 3

Kosten opruimen drugsafval niet meer voor onschuldige grondeigenaar, als het aan de Kamer ligt

Het kabinet moet veel meer geld uittrekken voor het opruimen van illegaal drugsafval. Dat wil een meerderheid van de Tweede Kamer. Eigenaars van de grond waarop drugs gedumpt wordt, draaien nu zelf vaak grotendeels op voor de kosten.

Eigenaren kunnen organisaties of bedrijven zijn die grond bezitten, maar ook particulieren1). Het vorige kabinet maakte een subsidiepotje2), daar zit een miljoen euro in. En het keert maximaal 25.000 euro per vervuiling uit. De werkelijke kosten zijn bijna altijd veel hoger.

Volgens Tweede Kamerlid Ingrid Michon van de VVD kan het niet zo zijn dat particulieren moeten opdraaien voor de schoonmaakkosten: “Dat is belachelijk. Ik wil dat het kabinet het bedrag dat het Rijk beschikbaar heeft voor de schoonmaakkosten flink verhoogt. Gemeenten mogen onschuldige burgers hier niet mee opzadelen.” ChristenUnie Kamerlid Mirjam Bikker: “Voor die gevallen waar de daders niet gevonden kunnen worden, is er een schadefonds ingesteld waar slachtoffers een beroep op kunnen doen. Wij willen dat de opruimkosten volledig uit dat fonds worden gedekt. Dat betekent dus ook dat er geen maximumbedrag zou moeten gelden tot waaraan opruimkosten voor onschuldige eigenaars worden vergoed.”

D66’er Joost Sneller hoopt op een meer structurele oplossing van het probleem: “Namelijk: legaliseer xtc. Dan zijn we van dit gedoe af.” Hij ziet ook wel iets in een proef dat criminelen hun afval mogen storten op een door de overheid beschikbaar gestelde plek. Dat mogen ze dan doen zonder dat ze gepakt worden.

Bronnen rond het kabinet verwachten dat het deze week bekend zal maken dat het budget van het opruimpotje inderdaad zal stijgen.

noot 1 particulieren = individuele burgers

noot 2 subsidie = financiële steun vanuit de overheid, in het subsidiepotje zit geld dat de overheid voor het opruimen van illegaal gedumpt drugsafval beschikbaar heeft gesteld.

bron: rtlnieuws.nl van 4 april 2022

►►► ν

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Opmerkingen

  • Alleen een scorepunt toekennen bij een juiste combinatie van antwoorden.
  • Als de kandidaat alleen de verandering (veranderingsgezind) benoemt, niet goedrekenen. Het moet gaan om de aard en de richting van de verandering.

Vraag 43 2 punten

D66-Kamerlid Joost Sneller ziet wel iets in een proef waarbij criminelen hun afval mogen storten op een door de overheid beschikbaar gestelde plek. Dat mogen ze dan doen zonder dat ze gepakt worden. Leg uit waarom het beschikbaar stellen van een plek waar criminelen hun drugsafval mogen storten een preventieve maatregel is voor het vraagstuk illegaal dumpen van drugsafval. Noem een repressieve maatregel om het illegaal dumpen van drugsafval tegen te gaan. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Het beschikbaar stellen van een plek waar criminelen hun drugsafval mogen storten is een preventieve maatregel, want … Een repressieve maatregel is …

Tekst 1

Drugsafvaldumpingen

De dumping en lozing van synthetisch drugsafval1) is een groot probleem. Het opruimen van drugsafval gaat gepaard met hoge kosten voor de samenleving. En het afval zelf kan schadelijke gevolgen hebben voor de natuur en de volksgezondheid. Drugsafvaldumpingen komen in heel Nederland voor. Het gaat dan bijvoorbeeld om vaten en jerrycans met chemicaliën die worden verbrand, gedumpt in het water of in de bodem.

De kosten van het opruimen zijn afhankelijk van de omvang en mate van verontreiniging. Hoewel de gedachte is dat ‘de vervuiler betaalt’, is het helaas niet altijd mogelijk om de kosten door de vervuiler te laten betalen of gaat daar lange tijd overheen. Dit heeft tot gevolg dat burgers, bedrijven en overheden in veel gevallen opdraaien voor de kosten van het opruimen van het afval en het herstel van de schade aan de natuur.

noot 1 synthetisch drugsafval = afval van in het laboratorium gemaakte drugs, zoals xtc, die niet voorkomen in de natuur

bron: ipo.nl van 27 januari 2023

afbeelding

Wat te doen bij het vinden van drugsafval

Als u drugsafval vindt:

  • Bel de politie (112). Als het afval brandt, meld dat
  • Als u anoniem wilt blijven, bel dan ‘Meld Misdaad Anoniem’(0800 7000)
  • Maak foto’s, noteer nummerbord(en) en
  • beschrijf vervoermiddel(en)
  • Raak niets aan
  • Rook niet in de buurt van een dumpplaats
  • Hou, altijd met de wind in de rug,
  • voldoende afstand, zeker bij brand
  • Volg de instructies van de hulpdiensten

Meer informatie: brabant.nl/dumping

Tekst 2

Zeldzame arrestaties na drugsdump maken wellicht mogelijk dat de vervuiler écht gaat betalen

Hoe hoog de rekening precies zal zijn, is nog niet duidelijk. Maar als de twee Arnhemmers die de politie verdenkt van het dumpen van drugsafval in de Arnhemse wijk Schuytgraaf door de rechter schuldig worden bevonden, dan wacht ze behalve een straf ook een zeer hoge rekening. Waterschap Rivierenland wil in dat geval de kosten van de opruimingsoperatie door de daders laten betalen. “De aannemer moet de factuur nog sturen, dus wat het dit keer kost, weten we nog niet. Maar gemiddeld gaat het om 20.000 tot 30.000 euro”, zegt een woordvoerder. Grondeigenaren die zich geconfronteerd zien met gedumpt (drugs)afval op hun terrein kunnen de kosten zelden doorberekenen, eenvoudigweg omdat de daders onbekend blijven. In dit geval werden twee mannen gearresteerd, 49 en 55 jaar oud, afkomstig uit Arnhem.

Dat gebeurde op donderdag 17 augustus, maakte de politie woensdag bekend. Een ‘alerte melder’ had de politie ingeseind over het dumpen van afval in de wijk Schuytgraaf. Die melding leidde ook tot de aanhoudingen.

In principe geldt voor het illegaal dumpen van afval: de vervuiler betaalt. Dat benadrukt ook Waterschap Rivierenland. Maar het lukt slechts zelden om verdachten op te pakken na het dumpen van bijvoorbeeld drugsafval, vaak afkomstig van laboratoria waar synthetische drugs worden gefabriceerd. Zij moeten dan eigenlijk op heterdaad worden betrapt.

bron: gelderlander.nl van 26 augustus 2023

Tekst 3

Kosten opruimen drugsafval niet meer voor onschuldige grondeigenaar, als het aan de Kamer ligt

Het kabinet moet veel meer geld uittrekken voor het opruimen van illegaal drugsafval. Dat wil een meerderheid van de Tweede Kamer. Eigenaars van de grond waarop drugs gedumpt wordt, draaien nu zelf vaak grotendeels op voor de kosten.

Eigenaren kunnen organisaties of bedrijven zijn die grond bezitten, maar ook particulieren1). Het vorige kabinet maakte een subsidiepotje2), daar zit een miljoen euro in. En het keert maximaal 25.000 euro per vervuiling uit. De werkelijke kosten zijn bijna altijd veel hoger.

Volgens Tweede Kamerlid Ingrid Michon van de VVD kan het niet zo zijn dat particulieren moeten opdraaien voor de schoonmaakkosten: “Dat is belachelijk. Ik wil dat het kabinet het bedrag dat het Rijk beschikbaar heeft voor de schoonmaakkosten flink verhoogt. Gemeenten mogen onschuldige burgers hier niet mee opzadelen.” ChristenUnie Kamerlid Mirjam Bikker: “Voor die gevallen waar de daders niet gevonden kunnen worden, is er een schadefonds ingesteld waar slachtoffers een beroep op kunnen doen. Wij willen dat de opruimkosten volledig uit dat fonds worden gedekt. Dat betekent dus ook dat er geen maximumbedrag zou moeten gelden tot waaraan opruimkosten voor onschuldige eigenaars worden vergoed.”

D66’er Joost Sneller hoopt op een meer structurele oplossing van het probleem: “Namelijk: legaliseer xtc. Dan zijn we van dit gedoe af.” Hij ziet ook wel iets in een proef dat criminelen hun afval mogen storten op een door de overheid beschikbaar gestelde plek. Dat mogen ze dan doen zonder dat ze gepakt worden.

Bronnen rond het kabinet verwachten dat het deze week bekend zal maken dat het budget van het opruimpotje inderdaad zal stijgen.

noot 1 particulieren = individuele burgers

noot 2 subsidie = financiële steun vanuit de overheid, in het subsidiepotje zit geld dat de overheid voor het opruimen van illegaal gedumpt drugsafval beschikbaar heeft gesteld.

bron: rtlnieuws.nl van 4 april 2022

►►► ν

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Het beschikbaar stellen van een plek waar drugsafval gestort mag worden is een preventieve maatregel, want (voorbeeld van een juist antwoord) als er een plek zou zijn waar de makers hun afval kwijt kunnen, komt dat afval niet (of veel minder) in de natuur terecht. (1)
  • Een repressieve maatregel is (voorbeelden van een juist antwoord) vrijheidsstraf / gevangenisstraf / schadevergoeding betalen. (1)

Vraag 44 2 punten

D66-Kamerlid Joost Sneller ziet wel iets in een proef waarbij criminelen hun afval mogen storten op een door de overheid beschikbaar gestelde plek. Dat mogen ze dan doen zonder dat ze gepakt worden. Ben jij het eens met D66-Kamerlid Joost Sneller? Benoem vanuit welke waarde je tot dit standpunt komt en beargumenteer je mening. Doe het zo: neem een van de onderstaande mogelijkheden over en vul het antwoord aan. Ja, ik ben het eens met D66-Kamerlid Joost Sneller. Ik kom op dit standpunt vanuit de waarde: … Een argument dat bij deze waarde past is: … of Nee, ik ben het niet eens met D66-Kamerlid Joost Sneller. Ik kom op dit standpunt vanuit de waarde: … Een argument dat bij deze waarde past is: …

Tekst 1

Drugsafvaldumpingen

De dumping en lozing van synthetisch drugsafval1) is een groot probleem. Het opruimen van drugsafval gaat gepaard met hoge kosten voor de samenleving. En het afval zelf kan schadelijke gevolgen hebben voor de natuur en de volksgezondheid. Drugsafvaldumpingen komen in heel Nederland voor. Het gaat dan bijvoorbeeld om vaten en jerrycans met chemicaliën die worden verbrand, gedumpt in het water of in de bodem.

De kosten van het opruimen zijn afhankelijk van de omvang en mate van verontreiniging. Hoewel de gedachte is dat ‘de vervuiler betaalt’, is het helaas niet altijd mogelijk om de kosten door de vervuiler te laten betalen of gaat daar lange tijd overheen. Dit heeft tot gevolg dat burgers, bedrijven en overheden in veel gevallen opdraaien voor de kosten van het opruimen van het afval en het herstel van de schade aan de natuur.

noot 1 synthetisch drugsafval = afval van in het laboratorium gemaakte drugs, zoals xtc, die niet voorkomen in de natuur

bron: ipo.nl van 27 januari 2023

afbeelding

Wat te doen bij het vinden van drugsafval

Als u drugsafval vindt:

  • Bel de politie (112). Als het afval brandt, meld dat
  • Als u anoniem wilt blijven, bel dan ‘Meld Misdaad Anoniem’(0800 7000)
  • Maak foto’s, noteer nummerbord(en) en
  • beschrijf vervoermiddel(en)
  • Raak niets aan
  • Rook niet in de buurt van een dumpplaats
  • Hou, altijd met de wind in de rug,
  • voldoende afstand, zeker bij brand
  • Volg de instructies van de hulpdiensten

Meer informatie: brabant.nl/dumping

Tekst 2

Zeldzame arrestaties na drugsdump maken wellicht mogelijk dat de vervuiler écht gaat betalen

Hoe hoog de rekening precies zal zijn, is nog niet duidelijk. Maar als de twee Arnhemmers die de politie verdenkt van het dumpen van drugsafval in de Arnhemse wijk Schuytgraaf door de rechter schuldig worden bevonden, dan wacht ze behalve een straf ook een zeer hoge rekening. Waterschap Rivierenland wil in dat geval de kosten van de opruimingsoperatie door de daders laten betalen. “De aannemer moet de factuur nog sturen, dus wat het dit keer kost, weten we nog niet. Maar gemiddeld gaat het om 20.000 tot 30.000 euro”, zegt een woordvoerder. Grondeigenaren die zich geconfronteerd zien met gedumpt (drugs)afval op hun terrein kunnen de kosten zelden doorberekenen, eenvoudigweg omdat de daders onbekend blijven. In dit geval werden twee mannen gearresteerd, 49 en 55 jaar oud, afkomstig uit Arnhem.

Dat gebeurde op donderdag 17 augustus, maakte de politie woensdag bekend. Een ‘alerte melder’ had de politie ingeseind over het dumpen van afval in de wijk Schuytgraaf. Die melding leidde ook tot de aanhoudingen.

In principe geldt voor het illegaal dumpen van afval: de vervuiler betaalt. Dat benadrukt ook Waterschap Rivierenland. Maar het lukt slechts zelden om verdachten op te pakken na het dumpen van bijvoorbeeld drugsafval, vaak afkomstig van laboratoria waar synthetische drugs worden gefabriceerd. Zij moeten dan eigenlijk op heterdaad worden betrapt.

bron: gelderlander.nl van 26 augustus 2023

Tekst 3

Kosten opruimen drugsafval niet meer voor onschuldige grondeigenaar, als het aan de Kamer ligt

Het kabinet moet veel meer geld uittrekken voor het opruimen van illegaal drugsafval. Dat wil een meerderheid van de Tweede Kamer. Eigenaars van de grond waarop drugs gedumpt wordt, draaien nu zelf vaak grotendeels op voor de kosten.

Eigenaren kunnen organisaties of bedrijven zijn die grond bezitten, maar ook particulieren1). Het vorige kabinet maakte een subsidiepotje2), daar zit een miljoen euro in. En het keert maximaal 25.000 euro per vervuiling uit. De werkelijke kosten zijn bijna altijd veel hoger.

Volgens Tweede Kamerlid Ingrid Michon van de VVD kan het niet zo zijn dat particulieren moeten opdraaien voor de schoonmaakkosten: “Dat is belachelijk. Ik wil dat het kabinet het bedrag dat het Rijk beschikbaar heeft voor de schoonmaakkosten flink verhoogt. Gemeenten mogen onschuldige burgers hier niet mee opzadelen.” ChristenUnie Kamerlid Mirjam Bikker: “Voor die gevallen waar de daders niet gevonden kunnen worden, is er een schadefonds ingesteld waar slachtoffers een beroep op kunnen doen. Wij willen dat de opruimkosten volledig uit dat fonds worden gedekt. Dat betekent dus ook dat er geen maximumbedrag zou moeten gelden tot waaraan opruimkosten voor onschuldige eigenaars worden vergoed.”

D66’er Joost Sneller hoopt op een meer structurele oplossing van het probleem: “Namelijk: legaliseer xtc. Dan zijn we van dit gedoe af.” Hij ziet ook wel iets in een proef dat criminelen hun afval mogen storten op een door de overheid beschikbaar gestelde plek. Dat mogen ze dan doen zonder dat ze gepakt worden.

Bronnen rond het kabinet verwachten dat het deze week bekend zal maken dat het budget van het opruimpotje inderdaad zal stijgen.

noot 1 particulieren = individuele burgers

noot 2 subsidie = financiële steun vanuit de overheid, in het subsidiepotje zit geld dat de overheid voor het opruimen van illegaal gedumpt drugsafval beschikbaar heeft gesteld.

bron: rtlnieuws.nl van 4 april 2022

►►► ν

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Voorbeelden van juiste antwoorden: Ja, ik ben het eens met D66-Kamerlid Joost Sneller. Ik kom op dit standpunt vanuit de waarde: veiligheid. Een argument dat bij deze waarde past is: hierdoor komen burgers niet in aanraking met gevaarlijk drugsafval.

Nee, ik ben het niet eens met D66-Kamerlid Joost Sneller. Ik kom op dit standpunt vanuit de waarde: rechtvaardigheid / gerechtigheid / eerlijkheid. Een argument dat bij deze waarde past is: drugs(afval) produceren is strafbaar, dus mensen die dit doen, moeten net als andere criminelen, gestraft worden.

Opmerking Er mag alleen een scorepunt worden toegekend aan een waarde als die is geformuleerd als een waarde.

Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen vmbo-gl/tl Maatschappijkunde 2025, tijdvak 2. Afbeeldingen en de exacte opmaak staan in het originele examen: https://www.examenblad.nl/2025/vmbo-gl/documenten/cse-2/gt-1127-a-25-2-o

Andere examens maatschappijkunde vmbo-gl/tl

Veelgestelde vragen

Hoeveel vragen heeft het eindexamen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2025, tijdvak 2?

Het centraal examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2025, tijdvak 2 loopt tot vraag 44. Van 42 vragen staat het onderwerp in de vragenbank. De meeste vragen gaan over parlementaire democratie (18), criminaliteit (15) en rechtsstaat (5).

Wat zijn de antwoorden van het examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2025, tijdvak 2?

Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.

Waar vind ik het correctievoorschrift van maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2025, tijdvak 2?

Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2025/vmbo-gl/documenten/cse-2/gt-1127-a-25-2-c).

Hoe oefen ik met het examen maatschappijkunde vmbo-gl/tl 2025, tijdvak 2 en krijg ik feedback?

Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.