Eindexamen maatschappijwetenschappen vwo 2026, tijdvak 2: vragen en antwoorden

Een juist antwoord bevat een uitleg dat de bouw van de stuwdammen in de Mekong-rivier bij rationalisering past, met:

• een toepassing van ‘ordenen/systematiseren’ of ‘voorspelbaar/beheersbaar maken’ uit de omschrijving van het kernconcept rationalisering en daarover informatie uit de inleiding (1)
• een toepassing van ‘doelgericht inzetten van middelen’ of ‘om zo efficiënt/effectief mogelijke resultaten te bereiken’ uit de omschrijving van het kernconcept rationalisering en daarover informatie uit de inleiding (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• In de bouw van de stuwdammen in de Mekong-rivier is een beheersing van de natuur te herkennen. In de inleiding staat namelijk dat met een kunstmatig stuwmeer de watertoevoer van de rivier voorspelbaar en beheersbaar kan worden gemaakt, (1)
• zodat energie opgewekt kan worden uit waterkracht, wat een doelgericht gebruik van het rivierwater is. (1)

Opmerking

Als het antwoord geen uitleg bevat, kan maximaal 1 scorepunt worden toegekend.

Een juist antwoord bevat:

• het noemen van een premoderne manier van handelen, bijvoorbeeld: ‘ingesleten gewoontes’ of ‘praktische handelingswijsheden’ of ‘(godsdienstige) tradities’ of ‘aandacht voor het bovennatuurlijke’ en informatie uit tekst 1 waaruit de gekozen premoderne manier van handelen blijkt (1)
• een uitleg dat de gekozen premoderne manier van handelen onderdeel is van de cultuur van de bewoners aan de Mekong-rivier, met een toepassing van de omschrijving van het kernconcept cultuur en daarover informatie uit tekst 1 (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• Premoderne manieren van handelen worden meer dan moderne manieren geleid door ingesleten gewoonte/praktische handelingswijsheid. Een voorbeeld hiervan is dat de boeren vanaf november hun gewassen op de drooggevallen vruchtbare riviergrond planten (r. 10-16). (1)
• Het toepassen van hun praktijkkennis over het leven met en van de rivier (r. 23-25) maakt deel uit van de uitdrukkingsvormen/normen die de oeverbewoners als groep verworven hebben. (1)

of

• Premoderne manieren van handelen worden meer dan moderne manieren geleid door godsdienstige traditie. Een voorbeeld hiervan is dat de Thai geregeld rituelen houden waarbij zij de god van de moederrivier om vergiffenis voor hun zonden vragen (r. 43-46). (1)
• De rituelen laten de spirituele waarde van de Mekong voor de oeverbewoners zien (r. 40-42), oftewel een waarde die oeverbewoners als groep verworven hebben. (1)

Een juist antwoord bevat:

• een beschrijving vanuit het conflict-paradigma dat China’s bouw van stuwdammen het leven van de oeverbewoners in Thailand heeft veranderd, met een aanname van het conflict-paradigma (1)
• informatie uit tekst 1 waaruit de gekozen aanname van het conflict-paradigma blijkt (1)
• een beschrijving vanuit het rationele actor-paradigma dat China’s bouw van stuwdammen het leven van de oeverbewoners in Thailand heeft veranderd, met een aanname van het rationele actor-paradigma (1)
• informatie uit tekst 1 waaruit de gekozen aanname van het rationele actor-paradigma blijkt (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• Een aanname van het conflict-paradigma is dat ongelijkheden het gevolg zijn van machtsverschillen. In de bouw van stuwdammen komen machtsverschillen tussen de oeverbewoners in Thailand en de Chinese overheid tot uitdrukking. China kan met de dammen het waterpeil van de rivier aanpassen en de oeverbewoners in Thailand kunnen dat niet. Dat machtsverschil leidt tot nieuwe ongelijkheid. (1)
• In tekst 1 staat namelijk dat China de hulpbronnen heeft om de stuwdammen aan te leggen, terwijl het lage waterpeil van de rivier door de aanleg van grote dammen de levens van miljoenen oeverbewoners ontwricht (r. 1-6). (1)
• Een aanname van het rationele actor-paradigma is dat mensen de kosten en de baten die aan alternatieven verbonden zijn tegen elkaar afwegen. In Thailand levert vissen de vissers veel minder baten op dan voor de bouw van de stuwdammen door China, waardoor de vissers in Thailand naar andere mogelijkheden moeten zoeken om in hun bestaan te voorzien. (1)
• In tekst 1 staat namelijk dat door de bouw van de stuwdammen de visstand daalt, waardoor vissen zo weinig oplevert dat de visser uit tekst 1 er serieus over nadenkt om iets anders te gaan doen (r. 30-39). (1)

Een juist antwoord bevat:

• het noemen van een economische of politieke machtsbron en informatie uit tekst 2 waaruit het gekozen type machtsbron blijkt (1)
• een uitleg met het gekozen type machtsbron dat China met het samenwerkingsverband LMC macht kan uitoefenen over andere staten in de Mekong-regio, met een toepassing van de omschrijving van het kernconcept macht en informatie uit tekst 2 (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• In tekst 2 staat dat China toegezegd heeft om in het samenwerkingsverband LMC voordelige leningen te verstrekken (r. 1-3), wat een economische machtsbron is. (1)
• China heeft het vermogen om deze economische machtsbron in te zetten om de doelstellingen van het samenwerkingsverband LMC, zoals armoedebestrijding (r. 15-21), te bereiken in de Mekong-regio / om de aanleg van infrastructuur te bevorderen in de regio (r. 6-9), oftewel de handelingsmogelijkheden van andere landen in de Mekongregio te vergroten. (1)

of

• In tekst 2 staat dat China met de initiatieven van het samenwerkingsverband LMC haar leidende rol versterkt (r. 38-41), wat een politieke machtsbron is. (1)
• Volgens de oppositiebeweging heeft China het vermogen om deze politieke machtsbron in te zetten om de nationale economische zelfstandigheid, oftewel de handelingsmogelijkheden van andere staten in de Mekong-regio te beperken (r. 67-69). (1)

Een juist antwoord bevat:

• het noemen van ‘prestaties’/’resultaten’ of ‘positie’ of een parafrasering daarvan als bron van gezag en daarover informatie uit tekst 2 (1)
• een uitleg dat de staten in de Mekong-regio hun gezag kunnen vergroten met het samenwerkingsverband LMC, met een toepassing van de omschrijving van het kernconcept gezag en informatie uit tekst 2 (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• In tekst 2 staat dat de binnenlandse politiek van de andere staten in de Mekong-regio (dan China) van grote invloed is op de realisering van de initiatieven (r. 48-50). Resultaten door de realisering van initiatieven kunnen een bron van gezag vormen. (1)
• Volgens tekst 2 zien de heersende elites in Zuidoost-Azië dan ook dat het voortbestaan van het regime, oftewel hun macht, gelegitimeerd wordt door resultaten/prestaties (r. 50-54). (1)

Een juist antwoord bevat:

• het noemen van de groep realistische theorieën of de groep liberale theorieën en informatie uit tekst 2 over een kenmerk van de gekozen groep theorieën (1)
• een uitleg dat de groep realistische/liberale theorieën de deelname van de staten in de Mekong-regio aan het samenwerkingsverband LMC kan verklaren, met een toepassing van het gekozen kenmerk (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• De groep realistische theorieën kan de deelname van de staten in de Mekong-regio aan het samenwerkingsverband LMC verklaren. In tekst 2 staat namelijk dat China met het samenwerkingsverband LMC bijdraagt aan de eigen economische expansie in de Mekong-regio (r. 30-34) / dat complexe politiek zakelijke relaties tussen Chinese ondernemers en lokale politici de reacties van de andere staten in de Mekong-regio op het samenwerkingsverband LMC kunnen verklaren (r. 56-61). (1)
• Dat wil zeggen dat staten in de Mekong-regio deelnemen aan het samenwerkingsverband LMC uit economisch eigenbelang. Volgens de groep realistische theorieën zal een staat alleen uit eigen belang samenwerken, zoals in het samenwerkingsverband LMC. (1)

of

• De groep liberale theorieën kan de deelname van de staten in de Mekong-regio aan het samenwerkingsverband LMC verklaren. In tekst 2 staat namelijk dat het samenwerkingsmodel voor partnerschap met meerdere belanghebbenden bij het samenwerkingsverband LMC zich richt op onder meer economie en handel (r. 15-26). (1)
• Dat wil zeggen dat de staten in de Mekong-regio deelnemen aan het samenwerkingsverband LMC om bij te dragen aan welvaart in de regio. Volgens de groep liberale theorieën is internationale samenwerking, zoals in het samenwerkingsverband LMC, namelijk wenselijk als het bijdraagt aan gemeenschappelijke belangen zoals welvaart. (1)

Een juist antwoord bevat:

• een toepassing van het begrip hegemonie en informatie over China’s streven naar hegemonie uit tekst 2 (1)
• informatie uit tekst 2 om conflict te illustreren (1)
• een uitleg dat China’s streven naar hegemonie in de Mekong-regio tot conflict kan leiden binnen de andere staten in de Mekong-regio, met een toepassing van de omschrijving van het kernconcept conflict (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• Volgens tekst 2 streeft China naar hegemonie in de Mekong-regio. China wil namelijk met het samenwerkingsverband LMC de eigen economische aanwezigheid in de regio vergroten en op de lange termijn de orde in de regio bepalen (r. 78-84), oftewel machtsoverwicht hebben in deze regio. (1)
• Om de aanwezigheid van China aan te vechten, bundelen de brede volksbewegingen en de lokale verliezers in de andere staten in de Mekong-regio hun krachten (r. 72-77). Volgens de oppositiebeweging is China namelijk een gevaar voor de economische zelfstandigheid van de eigen staat (r. 67-70), terwijl de heersende elites juist profijt hebben van economische relaties met China (r. 56-61). (1)
• Wat wil zeggen dat binnen de andere staten in de Mekong-regio de heersende elites en de oppositiebeweging elkaar tegenwerken om eigen economische doelen te bereiken. (1)

Een juist antwoord bevat:

• een toepassing van het begrip primaire groep en van het begrip secundaire groep en per groep informatie uit tekst 3 over de appgroep van het zangkoor (per type groep met informatie 1 scorepunt) (2)
• een redenering dat de appgroep van het zangkoor zich in de conflictfase van groepsvorming bevindt, met een toepassing van de conflictfase en informatie uit tekst 3 (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• De appgroep van het zangkoor is functioneel, wat een secundaire groep kenmerkt. In tekst 3 staat namelijk dat de appgroep van het zangkoor wordt gebruikt voor het delen van praktische informatie over bijvoorbeeld bladmuziek en repetitietijden (r. 3-7). (1)
• Tegelijkertijd worden in de appgroep door sommige leden berichten uitgewisseld die een persoonlijke band tonen, zoals “beterschap” en “geniet ervan” (r. 13-21). Dus is de appgroep van het zangkoor ook persoonlijk, wat een primaire groep kenmerkt. (1)
• Volgens tekst 3 zit een lid van de appgroep niet op persoonlijke berichten in de appgroep van het zangkoor te wachten (r. 24). Uit de negatieve gevoelens van dit lid blijkt dat er in de appgroep van het zangkoor verschillen in opvattingen zijn over hoe taakgericht of sociaal-emotioneel gericht de leden in de appgroep van het zangkoor met elkaar omgaan. Deze verschillen in opvattingen leiden tot conflict over normen tussen beide typen groepen. (1)

Een juist antwoord bevat:

• het noemen van ‘het er niet meer bij mogen horen’/’uitsluiting’ of een parafrasering daarvan en informatie uit tekst 3 waaruit deze situatie blijkt (1)
• een verklaring voor de gekozen situatie, met een toepassing van affectieve binding en informatie uit tekst 3 (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• Door uitsluiting hoort één lid van het oud-bestuur van de studievereniging niet bij de nieuwe appgroep. In tekst 3 staat namelijk dat het oud-bestuur een aparte appgroep heeft opgericht om af te spreken zonder dit lid (r. 47-52). (1)
• Dit lid wordt uitgesloten omdat niemand van het oud-bestuur het goed met deze studiegenoot kan vinden (r. 45-46). Daaruit blijken negatieve gevoelens van de andere leden voor dit ene lid, wat affectieve bindingen zijn. (1)

Een juist antwoord bevat:

• het noemen van rationeel versus emotioneel als paradox van modernisering (1)
• een redenering dat in appgroepen de paradox rationeel versus emotioneel te herkennen is, met een toepassing van deze paradox van modernisering en informatie uit tekst 3 (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• In appgroepen is de paradox rationeel versus emotioneel te herkennen. (1)
• Uit tekst 3 blijkt een schijnbare tegenstelling tussen enerzijds het doelrationeel handelen, namelijk in het efficiënte gebruik van de nieuwe communicatietechniek voor bijvoorbeeld het delen van informatie in appgroepen (r. 29-30 en r. 66), en anderzijds het uitdragen van het eigen gevoelsleven in die appgroepen, zoals de persoonlijke berichten van de appgroep van het zangkoor (r. 10-21). (1)

Een juist antwoord bevat ‘veelvuldige/veelsoortige/minder hechte bindingen’ en ‘scheiding tussen private sfeer en publieke sfeer’ als sociaal-culturele kenmerken van de moderne samenleving die van het gedrag van de vriendinnen door het gebruik van de appgroep verschillen en daarover informatie uit tekst 4 (per kenmerk en informatie 1 scorepunt).

voorbeeld van een juist antwoord:

• Volgens Van den Akker laat het gebruik van de appgroep duidelijk een voorkeur voor hun eigen hechte groep van beste vriendinnen zien ten koste van vreemden (r. 29-32), wat wil zeggen dat de bindingen in deze groep van gelijken hecht zijn. Dit gedrag van de vriendinnen door het gebruik van de appgroep verschilt van bindingen die minder hecht zijn, als sociaal-cultureel kenmerk van de moderne samenleving. (1)
• Volgens Van den Akker stelt de appgroep de vriendinnen in staat om in elke situatie van hun alledaagse leven hun vertrouwelijke contact voort te zetten (r. 38-43), waardoor private sfeer en publieke sfeer voor hen niet gescheiden zijn. Dit gedrag van de vriendinnen door het gebruik van de appgroep verschilt van de scheiding tussen private sfeer en publieke sfeer, als sociaal-cultureel kenmerk van de moderne samenleving. (1)

Een juist antwoord bevat:

• een uitleg dat appgroepen sociale cohesie op macroniveau kunnen verzwakken, met een toepassing van de omschrijving van het kernconcept sociale cohesie tussen groepen en daarover informatie uit tekst 4 (1)
• een uitleg dat appgroepen sociale cohesie op microniveau kunnen versterken, met een toepassing van de omschrijving van het kernconcept sociale cohesie binnen groepen en daarover informatie uit tekst 4 (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• Volgens Van den Akker heeft voor de vriendinnen het onderhouden van contact met elkaar via de appgroep de voorkeur boven het aangaan van nieuwe sociale contacten met vreemden (r. 29-32), waarmee de appgroep het aantal bindingen in een ruimer sociaal kader verhindert, namelijk tussen groepen in de samenleving. Dus kunnen appgroepen, zoals de appgroep van de vriendinnen, sociale cohesie op macroniveau verzwakken. (1)
• Volgens Van den Akker worden de individuele vriendinnen constant herinnerd aan hun groep door het voortdurend binnenkomen en checken van berichten in de appgroep (r. 44-54), waarmee de appgroep bijdraagt aan het gevoel een groep te zijn. Dus kunnen appgroepen, zoals de appgroep van de vriendinnen, sociale cohesie op microniveau versterken. (1)

Een juist antwoord bevat.

• een toepassing van een aanname van het sociaalconstructivisme-paradigma (1)
• informatie uit tekst 4 over het onderzoek naar de appgroep van vriendinnen waaruit de gekozen aanname van het sociaalconstructivisme-paradigma blijkt (1)
• een uitleg dat Van den Akker de onderzoeksmethode interviewen gebruikt zal hebben om vanuit het sociaalconstructivisme-paradigma onderzoek te doen naar de appgroep van de vriendinnen, met een toepassing van de onderzoeksmethode interviewen en informatie uit tekst 4 waaruit interviewen blijkt (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• Een aanname van het sociaalconstructivisme-paradigma is dat actoren samen betekenis geven aan de sociale werkelijkheid. De appgroep geeft als symbool voor de groep betekenis aan de groep en dus aan de sociale werkelijkheid van de hechte groep vriendinnen. (1)
• In tekst 4 beschrijft Van den Akker de appgroep van de vriendinnen namelijk als een symbool waarmee de vriendinnen constant herinnerd worden aan de groep als groep (r. 54-58). (1)
• Om deze betekenis van de appgroep voor de vriendinnen te achterhalen zal Van den Akker de onderzoekmethode interviewen gebruikt hebben. Met deze onderzoekmethode kan de onderzoeker vragen naar wat de vriendinnen het meest waarderen aan het gebruik van WhatsApp (r. 1-5). In tekst 4 citeert Van den Akker een van de vriendinnen, waarin zij uitlegt dat het een fijn gevoel geeft dat er in de appgroep altijd iemand reageert (r. 5-16). (1)

Een juist antwoord bevat:

• gegevens uit figuur 1 waaruit verandering blijkt (1)
• een toepassing van ‘richting/tempo van ontwikkelingen in de samenleving’ uit de omschrijving van het hoofdconcept verandering (1)
• een uitleg dat in de verandering van het percentage vrouwen in de politiek in de afgelopen eeuw democratisering te herkennen is, met een toepassing van de omschrijving van het kernconcept democratisering (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• Figuur 1 laat een toename van het percentage vrouwen in de politiek zien van rond de 5% halverwege de vorige eeuw naar rond de 25% aan het begin van deze eeuw. (1)
• De stijgende lijn in de figuur geeft de richting van deze ontwikkeling aan, waaruit verandering blijkt. (1)
• Met de toename van het percentage vrouwen in de politiek krijgen degenen met minder macht, namelijk vrouwen, een grotere inspraak en medezeggenschap in de politiek, waarmee de machtsverhoudingen tussen mannen en vrouwen in de politiek minder scheef worden. (1)

Een juist antwoord bevat:

• een uitleg dat het afspiegelingsmodel ter herkennen is in de visie van Mügge en Runderkamp op de representatie van vrouwen in de politiek, met een toepassing van een kenmerk van het afspiegelingsmodel en informatie uit tekst 5 over afspiegeling van de kiesgerechtigde bevolking op basis van sekse (1)
• een kritiek vanuit het partijenmodel op de visie van Mügge en Runderkamp op de representatie van vrouwen in de politiek, met een toepassing van een kenmerk van het partijenmodel (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• Volgens Mügge en Runderkamp gaat van een evenwichtig samengesteld parlement het signaal uit dat politiek een gedeelde verantwoordelijkheid is (r. 6-9). / Volgens Mügge en Runderkamp zal een politiek die door mannen gedomineerd wordt, niet voldoende tegemoet komen aan zorgen en behoeften die voortkomen uit het vrouw-zijn (r. 16-21). Dat wil zeggen dat volgens Mügge en Runderkamp in de volksvertegenwoordiging een zo goed mogelijke afspiegeling van de kiesgerechtigde bevolking op basis van sekse nodig is. Dus is in de visie van Mügge en Runderkamp op de representatie van vrouwen in de politiek het afspiegelingsmodel te herkennen. (1)
• Vanuit het partijenmodel kan de visie van Mügge en Runderkamp op de representatie van vrouwen in de politiek bekritiseerd worden. Volgens dit model zitten volksvertegenwoordigers namelijk voor een partij met een partijprogramma in de politiek. De zorgen en behoeften van vrouwen in de samenleving kunnen via partijen ook worden gerepresenteerd door mannen in de politiek. (1)

Een juist antwoord bevat:

• een uitleg dat de mate van vertegenwoordiging van vrouwen in de politiek te herkennen is in het aspect polity, met een toepassing van ‘structuren/organisaties’ of ‘gespecialiseerde/gezaghebbende (overheids)instellingen’ en informatie uit tekst 5 (1)
• een uitleg dat de mate van vertegenwoordiging van vrouwen in de politiek te herkennen is in het aspect politics, met een toepassing van ‘machtsstrijd’ of ‘waardevolle zaken toedelen’ of ‘beslissingen nemen’ en informatie uit tekst 5 (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• De mate van vertegenwoordiging van vrouwen in de politiek is volgens Mügge en Runderkamp te herkennen in het aspect polity, namelijk in het aandeel vrouwen in politieke organisaties, zoals een politieke partij (r. 53). (1)
• De mate van vertegenwoordiging van vrouwen in de politiek is volgens Mügge en Runderkamp te herkennen in het aspect politics, namelijk in het aandeel politieke beslissingen over waardevolle zaken voor vrouwen, zoals onderwerpen die eerder werden gezien als behorend tot de privésfeer, bijvoorbeeld seksualiteit en gezinsplanning (r. 23-28). (1)

Een juist antwoord bevat een uitleg dat vrouwen realisatiemacht hebben als zij deelnemen aan de politiek, met:

• het noemen van realisatiemacht en informatie uit tekst 5 om realisatiemacht te illustreren (1)
• een toepassing van ‘het (h)erkennen/(h)erkend krijgen van problemen/wensen/behoeften als politieke problemen’ en informatie uit tekst 5 (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• Vrouwen hebben realisatiemacht als zij aan de politiek deelnemen, omdat zij dan problemen en behoeften kunnen adresseren die door mannen onvoldoende worden vertegenwoordigd (r.16-21). (1)
• Vrouwen kunnen deze problemen en behoeften op de politieke agenda krijgen (r. 21-26), dat wil zeggen, erkend krijgen als politiek probleem, wat de eerste barrière van barrièremodel is. (1)

Opmerking

Als het antwoord geen uitleg bevat, kan maximaal 1 scorepunt worden toegekend.

Een juist antwoord bevat een uitleg dat ‘ongelijke verdeling van status/symbolische hulpbronnen’ of ‘ongelijke verdeling van bezit/economische hulpbronnen’ te herkennen is in een barrière voor vrouwen om deel te nemen aan de politiek, met de gekozen soort sociale ongelijkheid en informatie uit tekst 5.

voorbeeld van een juist antwoord:

In de barrières voor vrouwen om deel te nemen aan de politiek is een ongelijke verdeling van status te herkennen. Volgens tekst 5 vormt de portrettering van vrouwen in de media en het effect daarvan op de ambitie van vrouwen (r. 48-50) een barrière voor vrouwen om deel te nemen aan de politiek, waaruit een ongelijke verdeling van waardering/behandeling van vrouwen en mannen blijkt, namelijk in mate van geschiktheid voor deelname aan politiek.

Een juist antwoord bevat:

• een uitleg dat het verband in figuur 2 wel een correlatie, maar geen causaliteit beschrijft, met een verschil tussen correlatie en causaliteit en informatie uit figuur 2 (1)
• een uitleg dat representativiteit te herkennen is in het verband in figuur 2, met een toepassing van de omschrijving van het kernconcept representativiteit en informatie uit figuur 2 (1)
• een hypothese over de representativiteit van de gemeenteraad op basis van het verband in figuur 2 (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• Figuur 2 laat een samenhang (+0.24) zien tussen de variabele het aantal raadsleden in de gemeenteraad en de variabele percentage vrouwelijke raadsleden. Uit deze samenhang tussen de variabelen kun je niet concluderen dat het aantal raadsleden in de gemeenteraad een oorzaak is voor het percentage vrouwelijke raadsleden. (1)
• In figuur 2 is het percentage vrouwelijke raadsleden af te lezen in verhouding tot de omvang van de gemeenteraad. Dat wil zeggen de mate waarin het achtergrondkenmerk ‘sekse’ van gemeenteraadsleden overeenkomt met de groepen die vertegenwoordigd worden, namelijk de mannen en vrouwen in de gemeente. (1)
• Hoe groter het aantal raadsleden in een gemeenteraad, des te hoger de representativiteit van vrouwen in de gemeenteraad. (1)

Een juist antwoord bevat:

• het noemen van de pool masculien (van de dimensie feminien versus masculien) voor de cultuur in gemeenteraden met relatief veel mannen, met een kenmerk van de pool masculien (1)
• informatie uit tekst 6 waaruit het gekozen kenmerk van de pool masculien blijkt (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• Volgens tekst 6 kenmerkt de cultuur in gemeenteraden met relatief veel mannen zich door grote verschillen tussen het geaccepteerde gedrag van mannen en vrouwen. Dit duidt op een masculiene cultuur. (1)
• Een voorbeeld van die verschillen is dat bepaalde eigenschappen als positief worden gewaardeerd bij mannen, maar negatief bij vrouwen (r. 25-28). (1)

Een juist antwoord bevat een uitleg dat de burgemeester kan bijdragen aan de politieke socialisatie van de gemeenteraadsleden, met een toepassing van de omschrijving van het kernconcept politieke socialisatie en informatie uit tekst 6.

voorbeeld van een juist antwoord:

Volgens Kranendonk kan de burgemeester afdwingen dat raadsleden debatteren over de inhoud, dat wil zeggen dat de burgemeester een politieke cultuur overdraagt aan de raadsleden, zodat de raadsleden zich een bepaalde manier van debatteren eigen kunnen maken (r. 35-38).

Een juist antwoord bevat:

• de verandering van de cultuur van groepen of het reguleren van gedrag van mensen (1)
• informatie uit tekst 6 over debattrainingen waaruit de gekozen functie van socialisatie blijkt (1)

voorbeeld van een juist antwoord:

• In de beleidssuggestie van Kranendonk voor debattrainingen is een verandering van de politieke cultuur te herkennen, wat een functie van socialisatie is. (1)
• Waar het debatteren in de raad zich kenmerkt door overschreeuwen en de onwil om compromissen te sluiten (r. 19-20) doet Kranendonk namelijk het voorstel om via de trainingen debatstijlen te veranderen in nuancerend en gericht op het sluiten van compromissen (r. 52-56). (1)

of

• In de beleidssuggestie van Kranendonk voor debattrainingen is het reguleren van gedrag van mensen te herkennen, wat een functie van socialisatie is. (1)
• Kranendonk doet namelijk het voorstel om politici via de trainingen debatstijlen aan te leren die nuancerend zijn en gericht op het sluiten van compromissen (r. 54-56). (1)