Eindexamen scheikunde vwo 2025, tijdvak 2: vragen en antwoorden

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Een voorbeeld van een juiste vergelijking is: CaCN2 + CO2 + H2O → CH2N2 + CaCO3

Opmerkingen

• Als in een juiste vergelijking ook gebruik is gemaakt van structuurformules, dit goed rekenen.
• De volgende vergelijking goed rekenen: Ca2+ + CN22‒ + CO2 + H2O → CH2N2 + CaCO3

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Voorbeelden van een juist antwoord zijn:

• Filtreren. Dit is mogelijk door het verschil in (water)oplosbaarheid van cyaanamide/CH2N2 en CaCO3/stof X. CaCO3/stof X lost niet/slecht op (in water en zal dus als residu achterblijven).
• Centrifugeren/bezinken en afgieten. Cyaanamide/CH2N2 is een (water)oplosbare verbinding en CaCO3/stof X is niet/slecht oplosbaar (in water).

• verschil in oplosbaarheid (in water) (1p)

indien een antwoord als een van onderstaande is gegeven: (1)

• Filtreren. De deeltjesgrootte van stof X is groter dan die van cyaanamide (waardoor stof X in het filter achterblijft).
• Filtreren. Stof X is een vaste stof en cyaanamide is geen vaste stof (waardoor stof X in het filter achterblijft).
• Destilleren. Het kookpunt van stof X is hoger dan dat van cyaanamide.

Opmerking Het volgende antwoord goed rekenen: Filtreren. Stof X is een vaste stof en cyaanamide lost op (in water).

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Voorbeelden van een juiste berekening zijn:

250 [CH2N2] is = 5,95 (mol L−1 ). 42, 0 [H3O+ ][CHN2− ] x2 Kz = , of K z = [CH 2 N 2 ] 5,95

• x

5, 42 ·10−11 × ( 5,95

• x ) = x 2 x 2 + 5, 42 ·10−11 x
• 3, 23 ·10−10 = 0

x= −5, 42 ·10−11 + ( 5, 42 ·10 )

• 4 × 1 ×
• 3, 23 ·10 −11 2 −10

= 1,80 ·10−5 (mol L−1 )

2 ×1

pH =

• log(1,80 ·10−5 ) = 4,75

of

250 [CH2N2] is = 5,95 (mol L−1 ). 42, 0 [H3O+ ][CHN2− ] x2 Kz = , of K z = [CH 2 N 2 ] 5,95

• x Bij verwaarlozing van x ten opzichte van 5,95 (mol L–1) geldt: x = [H 3O + ] = 5, 95 × 5, 42 ·10 −11 = 1,80 ·10 −5 (mol L−1 ). pH =
• log(1,80 ·10−5 ) = 4,75

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

Uitleg: Als de NH2-groep een H+-ion heeft opgenomen, dan is er geen niet-bindend elektronenpaar meer aanwezig op het (linker) N-atoom / dan is het (linker) stikstofatoom positief geladen (en dus niet meer nucleofiel).

Opmerking De volgende uitleg goed rekenen: Als de NH2-groep een H+-ion heeft opgenomen, dan heeft het stikstofatoom vier atoombindingen.

• het juiste fragment bij A omcirkeld (1)
• beide juiste fragmenten bij B omcirkeld (1)

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

(Het reactietype is:) additie(reactie.)

Opmerking Als juiste structuurformules zijn gegeven (al dan niet met verkorte notatie) in plaats van molecuulformules, dit goed rekenen.

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Een voorbeeld van een juist antwoord is: Een zuur reageert met PO43−/OH−. Hierdoor (worden de reactieproducten aan het reactiemengsel onttrokken en) verloopt de reactie naar rechts alsmaar verder / kan de demineralisatie-reactie verder doorgaan. (Er treedt dus demineralisatie op, waardoor gaatjes kunnen ontstaan.)

Opmerking Het volgende antwoord goed rekenen: Een zuur reageert met PO43–/OH−. Hierdoor loopt het evenwicht naar rechts af (en ontstaan gaatjes).

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Een voorbeeld van een juist antwoord is: (FA demineraliseert bij een pH van 4,5 of lager.) De pH moet hoger zijn dan 4,5 om FA te remineraliseren/vormen. (Om FA te laten remineraliseren / te vormen, zal HA eerst moeten demineraliseren.) HA demineraliseert / HA wordt afgebroken bij een pH lager dan 5,5 (of gelijk aan 5,5). De toepassing is dus het meest effectief in pH-gebied 2.

Bij een pH lager dan 5,5 (of gelijk aan 5,5) vindt vooral demineralisatie van HA plaats. Bij een pH hoger dan 4,5 vindt vooral remineralisatie van FA plaats. HA moet eerst afbreken voordat FA gevormd kan worden, dus de pH moet tussen de 4,5 en de 5,5 liggen (of gelijk zijn aan 5,5). De toepassing is dus het meest effectief in pH-gebied 2.

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Voorbeelden van een juiste structuurformule zijn:

of

Opmerking Als in een juiste structuurformule meer dan één C=C-groep van een BisGMA-eenheid op een juiste manier in een keten is verwerkt, dit goed rekenen.

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Voorbeelden van een juist antwoord zijn:

• Het koolstofatoom met nummer 1 is een asymmetrisch koolstofatoom, dus er zijn spiegelbeeldisomeren.
• Het C-atoom met nummer 4 heeft vier verschillende groepen, dus er zijn spiegelbeeldisomeren.

Opmerking De volgende antwoorden goed rekenen:

• Ja, want het spiegelbeeld van kamferquinon is niet gelijk aan figuur 3, zoals in deze tekening te zien is:

Een molecuul kamferquinon heeft geen inwendig spiegelvlak, dus moet er sprake zijn van spiegelbeeldisomerie.

• Voorbeelden van een juist te rekenen antwoord zijn: − Het licht is nodig om radicalen te laten ontstaan (die nodig zijn voor de initiatie). − Het licht is nodig om de initiator te activeren. − Het licht is nodig om de activeringsenergie te overwinnen. 3x productie van aniline (1)

• benzeen (1)
• amine (1)

• stoffen links en rechts van de pijl juist (1)
• de C-balans, N-balans, Fe-balans en H-balans (1)
• de O-balans in een vergelijking met uitsluitend de juiste formules links en rechts van de pijl (1)

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Een voorbeeld van een juist antwoord is: In Fe3O4 bevinden zich 4 O2–-ionen. De totale negatieve lading is dus 8–. De positieve lading van de ijzerionen is dan 8+. Deze lading krijg je met 1× Fe2+ en 2× Fe3+. De verhouding is dus Fe2+ : Fe3+ = 1 : 2.

• de maximumtemperaturen in K in elke scheidingsruimte (1)
• bij S2 en S3 de juiste stoffen aan de bovenkant uitgevoerd (1)
• recirculatie van waterstof en nitrobenzeen juist weergegeven (1)

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Voorbeelden van een juist antwoord zijn: −68,53 ·103 + 87,03 ·103

• 2 × 2, 42 ·105 =
• 4,66 ·105 J (mol−1 )

of

Ebegin + Eeind =

− 68,53 ·103 + ( 87, 03 ·103 ) + 2 × (−2, 42 ·105 ) =

• 4, 66 ·105 J (mol−1 )

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Voorbeelden van een juist antwoord zijn:

• Bij verhoging van de temperatuur verschuift het evenwicht naar de endotherme kant (en dat is de reactie naar links). Bij verhoging van de temperatuur bewegen de deeltjes sneller. Hierdoor botsen de deeltjes vaker / botsen de deeltjes meer (per tijdseenheid). / Hierdoor is de kans op (effectieve) botsingen hoger. (Dit zorgt voor een hogere reactiesnelheid. Zo wordt er in kortere tijd meer product gevormd.)
• Bij verhoging van de temperatuur verschuift het evenwicht naar de endotherme kant (en dat is de reactie naar links). Bij verhoging van de temperatuur hebben de deeltjes meer (bewegings)energie. Hierdoor botsen de deeltjes harder/effectiever (dus is de insteltijd van het evenwicht korter. Zo wordt er in kortere tijd meer product gevormd).

Opmerkingen

• Als een onjuist antwoord op vraag 18 het consequente gevolg is van een onjuist antwoord op vraag 17, dit antwoord op vraag 18 goed rekenen.
• Als in de uitleg bij de tweede deelvraag slechts een juist verband is gegeven tussen de temperatuur en het aantal botsingen / tussen de temperatuur en de reactiesnelheid, mag voor deze uitleg 1 scorepunt worden toegekend.

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Voorbeelden van een juiste berekening zijn: massa beginstoffen

• massa werkelijke opbrengst product E= massa werkelijke opbrengst product Uitgaande van 1,00 mol fenol (massa = 94,1g) ontstaat er x mol aniline met een massa van 93,1x (g).

(94,1+17,0)

• 93,1x 0,39 = , dus x = 0,86 93,1x Het rendement is dus 0,86 × 102 (%) = 86(%) .

of

Uitgaande van 94,1 g fenol ontstaat er x gram aniline. (94,1 + 17,0)

• x 0,39 = , dus x = 79,93 (g). x Theoretisch zou er 93,1 g aniline kunnen ontstaan. 79,93 Het rendement is dus × 102 (%) = 86(%). 93,1

of

De atoomeconomie is 83,7%. Dus uit 1,0 g beginstof ontstaat maximaal 0,837 g aniline. 1,0

• 0,837 x 0,39 = , dus x = 0,86. 0,837 x Het rendement is dus 0,86 × 102 (%) = 86(%).

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Voorbeelden van een juiste berekening zijn: De molaire massa van felinine (C8H17NO3S) is 207 (g mol–1). De chemische hoeveelheid felinine die per dag wordt uitgescheiden, is

122 ·10−6 × 4,6 = 5,61·10−4 (mol). De massa felinine is 5,61·10−4 × 207 = 1,16 ·10−1 (g). Per dag wordt 3 × 30 ·10−3 = 9, 0 ·10−2 (L) urine uitgescheiden. 1,16 ·10−1 Het gehalte felinine is −2 = 1,3 (g L−1 ). 9,0 ·10 of

De molaire massa van felinine (C8H17NO3S) is 207 g (mol–1). De massa felinine die per dag per kg lichaamsgewicht wordt uitgescheiden, is 122 ·10−6 × 207 = 2,52 ·10−2 (g). Per dag wordt 3 × 30 ·10−3 = 9, 0 ·10−2 (L) urine uitgescheiden. Het gehalte felinine dat per kg lichaamsgewicht wordt uitgescheiden is 2,52 ·10−2 −2 = 2,81 ·10−1 (g L−1kg −1 ). 9, 0 ·10 Voor een volwassen kater van 4,6 kg is dat 2,81·10−1 × 4,6 = 1,3 (g L−1 ).

Opmerking Als in plaats van een 1-lettersymbool het juiste 3-lettersymbool of de juiste naam is gegeven, dit niet aanrekenen.

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Een voorbeeld van een juist antwoord is: (De laatste drie aminozuureenheden in een molecuul cauxine zijn ~IVP, en in een molecuul ‘normale’ carboxyl-esterase zijn dat ~DEL. De restgroepen in ~IVP bevatten alleen apolaire C-C- en C-H-bindingen.) De restgroepen in ~DEL / De restgroepen van D en E bevatten COOH-groepen / bevatten carboxylgroepen / bevatten OH-groepen / bevatten groepen die waterstofbruggen kunnen vormen / bevatten polaire groepen. Deze groepen zijn meer hydrofiel dan de restgroepen in cauxine. De laatste drie aminozuureenheden in een molecuul cauxine zijn dus minder hydrofiel dan het uiteinde in een molecuul ‘normale’ carboxyl-esterase.

Opmerkingen

• Als een onjuist antwoord op vraag 22 het consequente gevolg is van een onjuist antwoord op vraag 21, dit antwoord op vraag 22 goed rekenen.
• Als een juist antwoord is beredeneerd vanuit de restgroepen van ~IVP in plaats van die van ~DEL, dit antwoord goed rekenen.

Opmerking Als in plaats van de structuurformule van water de molecuulformule is gegeven, dit goed rekenen.

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Een voorbeeld van een juist antwoord is: Hypothese 1 wordt niet ondersteund door de resultaten in figuur 3. De vlek van MBG verandert niet, dus MBG wordt niet door cauxine omgezet. / Er ontstaat geen andere vlek, dus MBG wordt niet door cauxine omgezet. Hypothese 2 wordt wel ondersteund door de resultaten in figuur 3. De vlek van MBCG verandert wel. Er ontstaat een vlek ter hoogte van de vlek van felinine. Het enzym zet dus MBCG om tot felinine.

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Een voorbeeld van een juiste toelichting is:

• De piekoppervlaktes in deze chromatogrammen zijn een (relatieve) maat voor de concentratie van de stoffen X en Y in de monsters. / voor de (chemische) hoeveelheid van de stoffen X en Y in de monsters.
• De piekoppervlakte is evenredig met de hoeveelheid/concentratie van de stoffen X en Y in het (ingespoten) monster.

Voorbeelden van een juist argument zijn:

• Het piekoppervlak van stof X in het monster van de niet-gecastreerde katers (NGK) is veel hoger dan het piekoppervlak van stof X bij de andere groepen. Bij stof Y is dat verschil in piekoppervlak niet zo groot. (Stof X heeft dus een grotere invloed, dan stof Y.)
• Het piekoppervlak van stof X bij niet-gecastreerde katers (NGK) is rond de 700(·105). Het piekoppervlak van stof Y bij NGK is ongeveer 12(·105). Dat is meer dan 50× minder. (Stof X ruikt ook nog eens sterker dan stof Y. Stof X heeft dus een grotere invloed.)

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Een voorbeeld van een juiste berekening is: 7, 4 De chemische hoeveelheid MBCG per liter is = 2,80 ·10−2 (mol L−1 ). 264 1, 20 ·10 −2 Hiervan is omgezet 2,80 ·10 −2 × (2) = 3, 36 ·10 −6 (mol L−1 ). 10 3,36 ·10−6 × 109 De reactiesnelheid is = 11 (nmol L−1 s−1 ). 5,0 × 60

of

De massa MBCG die per liter wordt omgezet is 1, 20 ·10 −2 7, 4 × (2) = 8,88 ·10 −4 (g L−1 ). 10 De chemische hoeveelheid MBCG die is omgezet is 8,88 ·10−4 = 3,36 ·10−6 (mol L−1 ). 264 3,36 ·10−6 × 109 De reactiesnelheid is = 11 (nmol L−1 s−1 ). 5,0 × 60