Examenvragen lineaire verbanden wiskunde A vwo

25 vragen over lineaire verbanden uit 10 centrale examens van 2019 tot en met 2026.

Kort antwoord

Lineaire verbanden komt in 10 van de 18 examens wiskunde A vwo voor, met 25 vragen (7% van alle examenvragen). Het meest in 2022, tijdvak 1 (4 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over lineaire verbanden

Per examen de vragen over lineaire verbanden, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2026, tijdvak 1: Schaakprogramma's

Opgavetekst

Het schaakspel is een eeuwenoud bordspel waarbij twee spelers om en om een schaakstuk mogen verzetten. Hierbij heeft de ene speler witte schaakstukken en de andere zwarte schaakstukken. De speler met de witte stukken begint. De spelregels van het schaakspel zijn relatief eenvoudig. Toch lukt het al eeuwen niet om een winnende strategie te vinden.

In deze opgave laten we de spelregels verder buiten beschouwing.

De opeenvolging van zetten tijdens een schaakspel noemen we het spelverloop. Een belangrijke oorzaak waardoor een winnende strategie nog niet is gevonden, is het grote aantal verschillende spelverlopen dat voor kan komen. De Amerikaanse wiskundige Claude Shannon beschreef dit in 1950 als eerste in zijn publicatie 'Programming a Computer for Playing Chess'.

In zijn publicatie deed Shannon een ruwe schatting van het aantal mogelijke spelverlopen met 10 zetten. Bij deze schatting nam hij aan dat iedere keer dat een speler een schaakstuk verzet er 30 mogelijke spelverlopen ontstaan. De schatting van Shannon bleek veel te hoog. Als bijvoorbeeld wit en zwart beide 5 keer een schaakstuk verzetten, zijn er in werkelijkheid $6,93 \cdot 10^{13}$ verschillende spelverlopen mogelijk met deze 10 zetten.

Al jaren wordt er ook tegen schaakprogramma's geschaakt. Maar zelfs een schaakprogramma kan niet alle mogelijke spelverlopen tot aan het eind van het spel doorrekenen. Daarom rekenen schaakprogramma's een aantal zetten vooruit en beslissen op basis daarvan steeds wat de beste zet is.

Hoe goed een schaakprogramma is in het berekenen van de beste zetten en hoeveel zetten het vooruit kan rekenen bepaalt de speelsterkte van het schaakprogramma. De speelsterkte wordt uitgedrukt in een geheel getal.

In de periode 1985-1995 nam de speelsterkte van het sterkste schaakprogramma lineair toe. Zie figuur 1.

Het bedrijf IBM haalde in 1996 het nieuws met het inmiddels legendarische schaakprogramma Deep Blue. Dit schaakprogramma had in dat jaar een speelsterkte van 2853 en had daarmee volgens kenners jaren voorsprong op andere schaakprogramma's.

Vraag 2 4 punten

Bereken met behulp van figuur 1 in welk jaar een speelsterkte van 2853 verwacht had kunnen worden als de genoemde lineaire groei zich ook na 1995 voortzette.

Lijngrafiek van de speelsterkte van 1-1-1985 tot 1-1-1995, bij benadering een rechte lijn van ongeveer 1900 naar 2400. Bekijk in Opgaven, pagina 4

Bekijk het antwoord
  • Het aflezen van twee punten, bijvoorbeeld (1989, 2150) en (1995, 2390)
  • De jaarlijkse toename van de speelsterkte is dus $\frac{2390 - 2150}{6} = 40$
  • Het inzicht dat de vergelijking $2390 + 40t = 2853$ (met $t = 0$ op 1 januari 1995) moet worden opgelost
  • Dit geeft $t = 11,57...$ dus in 2006

of

  • Het aflezen van twee punten, bijvoorbeeld (1989, 2150) en (1995, 2390)
  • De jaarlijkse toename van de speelsterkte is dus $\frac{2390 - 2150}{6} = 40$
  • Vanaf 1-1-1995 moet de speelsterkte nog met $(2853 - 2390) = 463$ toenemen. Om dat te halen is $\frac{463}{40}$ jaar nodig
  • $\frac{463}{40} = 11,57...$ dus in 2006

Opmerking

Bij het aflezen van de speelsterktes is een marge van 5 toegestaan.

Vraag 2 in het hele examen

Een ander bekend schaakprogramma is Stockfish. Dit had op 1 januari 2009 een speelsterkte van 3097. Door constante verbeteringen aan Stockfish nam de speelsterkte daarna (bij benadering) lineair toe met 39 per jaar.

Begin 2010 kwam de Vlaamse programmeur Robert Houdart met het schaakprogramma Houdini. Dit was op dat moment het sterkste schaakprogramma ter wereld. Houdart bleef in de jaren erna verbeteringen aan zijn schaakprogramma aanbrengen, waardoor de speelsterkte in de eerste jaren toenam volgens de formule:

R_H = 92{,}1 \cdot \log(t + 1) + 3190

Hierin is $R_H$ de speelsterkte van Houdini en $t$ de tijd in jaren met $t = 0$ op 1 januari 2010.

De speelsterkte van Houdini nam in de jaren na 2010 langzamer toe dan die van Stockfish. Daardoor was Stockfish na enkele jaren weer het betere schaakprogramma.

Vraag 3 4 punten

Bereken hoelang na het uitkomen van Houdini de speelsterkte van Stockfish weer gelijk was aan die van Houdini. Geef je antwoord in gehele maanden.

Bekijk het antwoord
  • De speelsterkte van Stockfish op 1 januari 2010 was $(3097 + 39 =) 3136$
  • De speelsterkte van Stockfish is dus $(R_S =) 3136 + 39t$ (met $R_S$ de speelsterkte en $t$ de tijd in jaren met $t = 0$ op 1 januari 2010)
  • Beschrijven hoe de vergelijking $3136 + 39t = 92{,}1 \cdot \log(t + 1) + 3190$ kan worden opgelost
  • Dit geeft $t = 2,73...$, dus na 33 maanden (of 2 jaar en 9 maanden)

Vraag 3 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Myopie

Opgavetekst

Myopie is een veelvoorkomende oogafwijking die beter bekend staat als bijziendheid. Iemand die lijdt aan myopie ziet objecten dichtbij scherp, terwijl objecten verder weg wazig zijn.

Myopie onder kinderen is enorm toegenomen, met name doordat kinderen met hun ogen steeds vaker dicht bij schermen van tablets en telefoons zitten. Naar aanleiding van een onderzoek van het Erasmus Medisch Centrum Rotterdam (Erasmus MC) waarschuwde de Nederlandse Vereniging van Optiekbedrijven in 2018 dat als dit gedrag zo blijft, het percentage Nederlanders met myopie flink zou stijgen: van 20% in 2018 naar 50% in 2050.

In 2018 waren er 17,2 miljoen Nederlanders. Men neemt aan dat het aantal inwoners van Nederland tot 2050 exponentieel zal toenemen met 0,36% per jaar.

Neem aan dat de voorspelling van de Nederlandse Vereniging voor Optiekbedrijven uitkomt en dat het aantal Nederlanders met myopie tussen 2018 en 2050 elk jaar met hetzelfde aantal toeneemt.

Vraag 17 3 punten

Bereken hoeveel Nederlanders die lijden aan myopie er tussen 2018 en 2050 jaarlijks gemiddeld bijkomen. Geef je antwoord in een geheel aantal duizendtallen.

Bekijk het antwoord
  • Het aantal inwoners van Nederland zal in 2050 gelijk zijn aan $17{,}2 \cdot 1{,}0036^{32} = 19{,}2\ldots$ (miljoen)
  • 20% van 17,2 (miljoen) is 3,44 (miljoen) en 50% van 19,2... (miljoen) is 9,64... (miljoen)
  • $\left(\frac{9{,}64\ldots - 3{,}44\ldots}{32} \cdot 1000\,000\right)$, dus een toename van 194 000 (per jaar)

Vraag 17 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Domino-effect

Opgavetekst

Een rij dominostenen wordt achter elkaar gezet. Vervolgens wordt de eerste dominosteen omgeduwd, waarna de rest van de rij (als het goed is) ook omvalt. Dit wordt het domino-effect genoemd, waarbij kleine dominostenen ook grotere kunnen omduwen. Deze opgave gaat over dit domino-effect, waarbij we dominostenen bekijken die telkens 1,5 keer zo hoog zijn als de voorgaande steen. Een Amerikaan beweert dat wanneer de 13e dominosteen 1 meter hoog is, de 29e dominosteen hoger is dan het Empire State Building. Het Empire State Building is een wolkenkrabber in New York, met een hoogte van 381 meter.

In figuur 1 zie je een zijaanzicht van drie figuur 1 dominostenen. We nemen in het vervolg van deze opgave het volgende aan:

  • De hoogte van de eerste dominosteen is 48 mm.
  • De dikte van de eerste dominosteen is 7,5 mm.
  • Iedere volgende dominosteen is 1,5 keer zo hoog en 1,5 keer zo dik als de voorgaande.
  • Iedere dominosteen valt tegen het midden van de volgende dominosteen.
  • Als de dominostenen op een rij worden gezet, dan krijgt de kleinste steen nummer 1, de volgende steen nummer 2, enzovoorts.

Doordat de eerste dominosteen tegen het midden figuur 2 van de tweede steen moet vallen, ligt de afstand L1 vast. Zie figuur 2. Voor de dominostenen 1 en 2 is deze afstand te berekenen met de formule L1 = h12

  • (0,5 · h 2 ) 2 . Hierbij is L1 de afstand tussen dominostenen 1 en 2, h1 de hoogte van dominosteen 1 en h 2 de hoogte van dominosteen 2, alle in mm.

Voor de hoogte van dominosteen 2 geldt h 2 = 1,5 · h1 .

Door dit in te vullen in de formule L1 = h12

  • (0,5 · h 2 ) 2 is de afstand L1 ook te schrijven als L1 = a · h1 . De waarde van a is afgerond op twee decimalen 0,66.

[figuur 3: zie het originele examen]

In figuur 3 zie je de algemene situatie. Er geldt (voor n ≥ 2 ):

  • hn = 48 ·1,5n−1 , met hn de hoogte in mm
  • dn = 7,5 ·1,5n−1 , met d n de dikte in mm
  • Ln = 0, 66 · hn , met Ln de afstand in mm tussen dominosteen n en de dominosteen links daarvan
  • An = Ln−1 + d n

Uit bovenstaande gegevens volgt (voor n ≥ 2 ):

An = 19,08 ·1,5n

In het televisieprogramma MythBusters foto werd een experiment bedacht waarbij na het omduwen van de eerste dominosteen uiteindelijk dominosteen nummer 12 op een auto valt. Om het experiment uit te voeren werd een 15 meter lange parkeerplaats gebruikt.

Vraag 8 4 punten

Onderzoek of deze parkeerplaats lang genoeg is om het experiment uit te voeren.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Erratum op opgaven

Bekijk het antwoord
  • Het inzicht dat voor de eerste dominosteen alleen de dikte meetelt (1)
  • De totale tussenafstand plus dikte van steen 2 t/m 12 kan berekend 12 worden met ∑ (19, 08 ·1,5n ) en geeft 7340,… (mm) (1)
  • Het inzicht dat de hoogte van dominosteen 12 erbij moet worden opgeteld, deze hoogte is ( h12 = 48 ·1,512−1 = ) 4151,... (mm) (1)
  • De totale lengte ( 7340,... + 7,5 + 4151,... = ) 11 492,... (mm), dus de parkeerplaats was lang genoeg (1)

Vraag 8 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Honkbalsalarissen

Opgavetekst

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1

Puntdiagram. Horizontale as: leeftijd in jaren, van 21 tot 40. Verticale as: jaarsalaris in duizenden dollars, van 0 tot 6000. Van 21 tot en met 28 jaar een doorgetrokken, bijna exponentiële kromme door de punten; vanaf 29 jaar losse punten. Afleesbaar: 21 jaar ongeveer 400, 28 jaar ongeveer 2600, 29 jaar ongeveer 3400, 36 jaar ongeveer 5600 (hoogste punt), 39 jaar ongeveer 4500 en 40 jaar ongeveer 4650.

Vraag 18 4 punten

In figuur 1 staan de gemiddelde salarissen van alle honkballers uit de belangrijkste Amerikaanse competities tussen 1995 en 2018. In de grafiek kun je bijvoorbeeld aflezen dat honkballers van 21 jaar gemiddeld 0,4 miljoen dollar per jaar verdienen en honkballers van 28 jaar gemiddeld 2,6 miljoen dollar. Uit de figuur blijkt dat het salaris tussen de 21 en 28 jaar nagenoeg exponentieel toeneemt. Het is, uitgaande van exponentiële groei, mogelijk een formule op te stellen van het verband tussen de leeftijd en het gemiddelde jaarsalaris van honkballers. Stel met behulp van de gegevens van 21- en 28-jarige spelers een formule op voor het gemiddelde jaarsalaris S in duizenden dollars van honkballers van t jaar oud. Geef de getallen in je antwoord zo nodig in drie decimalen.

Bekijk het antwoord
  • De groeifactor per 7 jaar is 2600/400 = 6,5 (1p)
  • De groeifactor per jaar is dus 6,5^(1/7) ≈ 1,307 (1p)
  • De waarde bij t = 0 is ongeveer 1,457 (1p)
  • Een formule is dus S = 1,457 · 1,307^t (1p)

Een gelijkwaardige formule telt mee, bijvoorbeeld S = 400 · 1,307^(t−21). Rekent de kandidaat met een verkeerde groeifactor, zoals (2600 − 400)^(1/7), dan maximaal 2 punten.

Vraag 18 in het hele examen

Vraag 19 4 punten

Zo’n exponentiële benadering gaat ervan uit dat de salarissen steeds maar blijven stijgen, maar in de grafiek is duidelijk te zien dat de exponentiële stijging niet doorzet. Een andere benadering van de salarissen van honkballers is de formule: $W = \frac{5500}{1 + 1600000 \cdot 0{,}598^{t}}$ Hierbij is W het gemiddelde jaarsalaris in duizenden dollars en t de leeftijd in jaren. Volgens de formule voor W zal het salaris naar een grenswaarde toe stijgen. In werkelijkheid nemen de salarissen vanaf een leeftijd van (ongeveer) 36 jaar juist weer af. Professionele honkballers van 39 jaar verdienen gemiddeld 4,54 miljoen dollar per jaar. Bereken hoeveel procent lager dit salaris is dan de grenswaarde van W. Geef je antwoord in één decimaal.

Bekijk het antwoord
  • Beschrijft hoe de grenswaarde van W gevonden kan worden (1p)
  • De grenswaarde is 5500 (duizend dollar) (1p)
  • Het salaris van 39 jaar (4540) is 4540/5500 ≈ 0,8254 van de grenswaarde (1p)
  • Het antwoord: 17,5 (%) lager (1p)

Vraag 19 in het hele examen

Figuur 2

Figuur 2
Figuur 2

Staafdiagram. Horizontale as: leeftijd in jaren, van 21 tot 40. Verticale as: gemiddelde WAR-waarde per wedstrijd, van 0 tot 0,35.

LeeftijdWAR-waarde
210,31
220,27
230,23
240,26
250,26
260,27
270,28
280,29
290,32
300,30
310,26
320,22
330,20
340,20
350,20
360,19
370,23
380,09
390,13
400,09

Vraag 20 3 punten

In figuur 2 zijn de gemiddelde WAR-waarden per wedstrijd in de Amerikaanse competitie van 2019 weergegeven voor honkballers van verschillende leeftijden. De WAR-waarde van een honkballer is een getal dat aangeeft hoe belangrijk deze honkballer voor een team is. Voor een honkballer wordt elke wedstrijd zijn WAR-waarde berekend. In een seizoen worden deze WAR-waarden opgeteld tot zijn totale WAR-waarde. Uit deze totale WAR-waarde en het aantal wedstrijden dat deze honkballer speelde, is zijn gemiddelde WAR-waarde per wedstrijd te berekenen. Voorbeeld: honkballers van 30 jaar oud verdienen gemiddeld 4,1 miljoen dollar. In figuur 2 is af te lezen dat deze honkballers een WAR-gemiddelde hebben van 0,30. Het gemiddelde salaris per WAR-punt is dan 4,1 / 0,30 = 13,67 miljoen. Cody Bellinger was een van de best presterende honkballers in de Amerikaanse competitie van 2019. Cody was toen 24 jaar oud en had een WAR-gemiddelde van 0,76. Hij was daarmee destijds de meest waardevolle honkballer van de competitie. Zijn salaris was in dat seizoen $ 605 000 per jaar en dat is minder dan het gemiddelde van zijn leeftijdgenoten; dat was namelijk $ 660 000. Bereken met behulp van bovenstaande gegevens en figuur 2 hoeveel salaris Cody had moeten krijgen zodat zijn salaris per WAR-punt hetzelfde was als het gemiddelde van zijn leeftijdgenoten. Geef je antwoord in miljoenen dollars en rond in je antwoord af op twee decimalen.

Bekijk het antwoord
  • De gemiddelde WAR-waarde per wedstrijd voor 24-jarigen is 0,26 (1p)
  • Het salaris per WAR-punt is dus 0,66 / 0,26 ≈ 2,538... (miljoen dollar) (1p)
  • 2,538... · 0,76 ≈ 1,929..., dus het antwoord is 1,93 (miljoen dollar) (1p)

Het eerste scorepunt (het aflezen van de WAR-waarde 0,26) kan alleen worden toegekend als de afgelezen waarde tussen 0,25 en 0,27 ligt.

Vraag 20 in het hele examen

2023, tijdvak 2: London Eye

Opgavetekst

foto

foto
foto

Zwart-witfoto van de London Eye, het reuzenrad in Londen, met gebouwen aan de rivier op de achtergrond.

Vraag 19 5 punten

Voor de hoogte van de gondel geldt $h = 75 + 60 \cdot \sin(0,209t)$, met h in meters en t in minuten. De gondels draaien met een dusdanig lage constante snelheid dat bij het in- en uitstappen het reuzenrad niet hoeft te worden stilgezet. Deze constante snelheid is even groot als de maximale snelheid waarmee h toeneemt of afneemt. Bereken deze constante snelheid in km/uur. Geef je antwoord in twee decimalen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een tijdstip waarop de evenwichtsstand wordt gepasseerd, bijvoorbeeld $t = 0$ (1p)
  • Noemt dat de maximale helling van de grafiek van h te berekenen is met $\frac{dh}{dt}$ (1p)
  • Beschrijft hoe de maximale helling gevonden kan worden, namelijk als de waarde van $\frac{dh}{dt}$ in het gekozen tijdstip (1p)
  • Geeft de maximale helling: 12,54 (meter per minuut) (1p)
  • Rekent om: $\frac{12,54 \cdot 3,6}{60} = 0,75$, dus de gevraagde snelheid is 0,75 (km/uur) (1p)

Vraag 19 in het hele examen

Vraag 20 5 punten

Voor de hoogte van de gondel geldt $h = 75 + 60 \cdot \sin(0,209t)$, met h in meters en t in minuten. Hoe hoger je in het reuzenrad komt, hoe verder je kunt kijken. Met de formule $a = \sqrt{h^2 + 12\,742\,000h}$, waarbij a de maximale kijkafstand in meters is en h de hoogte boven de grond in meters, kun je benaderen hoe ver je kunt kijken vanaf een bepaalde hoogte boven de grond. Windsor Castle ligt hemelsbreed 40 kilometer van de London Eye vandaan. Op een heldere dag kun je vanuit de London Eye Windsor Castle zien liggen. Bereken hoelang je per rondgang vanuit de London Eye op een heldere dag Windsor Castle kunt zien. Geef je antwoord in gehele minuten.

Bekijk het antwoord
  • Beschrijft hoe de vergelijking $h^2 + 12\,742\,000h = 40\,000^2$ kan worden opgelost (1p)
  • Geeft $h = 125,56\ldots$ (1p)
  • Beschrijft hoe de vergelijking $75 + 60\sin(0,209t) = 125,56\ldots$ kan worden opgelost (1p)
  • Geeft $t = 4,79\ldots$ en $t = 10,23\ldots$ (1p)
  • Rekent uit $10,23\ldots - 4,79\ldots = 5,4\ldots$, dus 5 minuten (1p)

Vraag 20 in het hele examen

2023, tijdvak 2: NS Flex

Opgavetekst

tabel

Dal VoordeelAltijd VoordeelDal Vrij
€ 5,- per maand€ 23,- per maand€ 105,- per maand
40% korting in het weekend40% korting in het weekendonbeperkt reizen in het weekend
40% korting buiten de spits40% korting buiten de spitsonbeperkt reizen buiten de spits
geen korting in de spits20% korting in de spitsgeen korting in de spits

Vraag 21 7 punten

Voor reizigers met het openbaar vervoer verkoopt de NS de zogenaamde NS Flex-abonnementen. Je kunt dan voor elke maand opnieuw het abonnement kiezen waarmee je in die maand in totaal de laagste kosten hebt. Drie van deze Flex-abonnementen zijn Dal Voordeel, Altijd Voordeel en Dal Vrij. In de tabel staan voor deze abonnementen de kosten per maand aangegeven en de kortingen die bij deze abonnementen gegeven worden. In deze opgave beperken we ons tot deze drie abonnementen. Eefje woont in Enschede en werkt in Deventer. Ze reist altijd met de trein naar haar werk. Het aantal dagen dat ze per maand moet reizen is verschillend. Eefje wil een schema maken waaruit ze voor elk mogelijk aantal reisdagen per maand kan aflezen welk abonnement voor haar het voordeligst is. Voor het maken van dit schema moet rekening gehouden worden met de volgende gegevens: Eefjes werkdagen zijn van maandag tot en met donderdag. Eefjes heenreis is met de trein van 6.16 uur vanuit Enschede. Eefjes terugreis is met de trein van 17.30 uur vanuit Deventer. Eefje reist altijd 2e klas en via de goedkoopste route. Eefje reist alleen voor haar werk met de trein. De spits is op werkdagen van 6.30 tot 9.00 uur en van 16.00 tot 18.30 uur. Het tijdstip waarop je incheckt, bepaalt de korting die wordt berekend voor de hele reis. Een enkele reis Enschede-Deventer vol tarief 2e klas kost € 12,10. Maak met behulp van berekeningen een schema waaruit Eefje voor elk mogelijk aantal reisdagen per maand kan aflezen welk abonnement voor haar het voordeligst is.

Bekijk het antwoord
  • Bepaalt de kosten per reisdag als veelvoud van het volle tarief: Dal Voordeel $0,6 + 1 = 1,6$, Altijd Voordeel $0,6 + 0,8 = 1,4$, Dal Vrij $0 + 1 = 1$ (1p)
  • Berekent de kosten per reisdag: Dal Voordeel $1,6 \cdot 12,10 = 19,36$ euro, Altijd Voordeel $1,4 \cdot 12,10 = 16,94$ euro, Dal Vrij $1 \cdot 12,10 = 12,10$ euro (1p)
  • Stelt de kosten per maand bij x reisdagen op: $K_{\text{Dal Voordeel}} = 5 + 19,36x$, $K_{\text{Altijd Voordeel}} = 23 + 16,94x$ en $K_{\text{Dal Vrij}} = 105 + 12,10x$ (1p)
  • Het inzicht dat de snijpunten van $K_{\text{Dal Voordeel}}$ en $K_{\text{Altijd Voordeel}}$ en van $K_{\text{Altijd Voordeel}}$ en $K_{\text{Dal Vrij}}$ berekend moeten worden (1p)
  • Berekent $K_{\text{Dal Voordeel}} = K_{\text{Altijd Voordeel}}$ en vindt $x = 7,4\ldots$ (1p)
  • Berekent $K_{\text{Altijd Voordeel}} = K_{\text{Dal Vrij}}$ en vindt $x = 16,9\ldots$ (1p)
  • Geeft een schema waaruit blijkt: Dal Voordeel bij minder dan 8 reisdagen, Altijd Voordeel bij minimaal 8 en maximaal 16 reisdagen, Dal Vrij bij 17 of meer reisdagen (1p)

Het antwoordmodel geeft een schema met het voordeligste abonnement per aantal reisdagen: minder dan 8 reisdagen Dal Voordeel, minimaal 8 en maximaal 16 Altijd Voordeel, 17 of meer Dal Vrij. Bij een schema met kosten telt elke fout in de waarden bij 7, 8, 16 en 17 reisdagen voor 1 scorepunt aftrek (aanvulling op het correctievoorschrift). De waarden: 1 reisdag: 24,36 (Dal Voordeel), 39,94 (Altijd Voordeel), 117,10 (Dal Vrij); 7 reisdagen: 140,52 (Dal Voordeel) en 141,58 (Altijd Voordeel); 8 reisdagen: 159,88 (Dal Voordeel) en 158,52 (Altijd Voordeel); 16 reisdagen: 294,04 (Altijd Voordeel) en 298,60 (Dal Vrij); 17 reisdagen: 310,98 (Altijd Voordeel) en 310,70 (Dal Vrij). Het schema moet minstens de waarden voor 7, 8, 16 en 17 reisdagen bevatten.

Vraag 21 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Blindsimultaandammen

Bron 1

jaarpartijenwinstremiseverliesscore(%)
19821091095,00
198612111095,83
198714121189,29
199115132093,33
199318144088,89
199920173092,50
200222175088,64
200424204091,67
200725214092,00
200928187376,79
2014321418071,88

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1

Puntendiagram van het aantal partijen p tegen de tijd t in jaren, met t = 0 in 1982. De horizontale as loopt van 0 tot 35 (tijd t in jaren), de verticale as van 0 tot 35 (aantal partijen p). Een rechte lijn loopt bij benadering door de punten, van (0; 10) tot ongeveer (32; 31).

tp
010
412
514
915
1118
1720
2022
2224
2525
2728
3232

Vraag 3 4 punten

Sinds 1982 heeft Ton Sijbrands het wereldrecord behoorlijk stevig in handen. De tabel geeft een overzicht van zijn wereldrecords. We noteren de tijd t in jaren, waarbij t = 0 overeenkomt met het jaar 1982. De punten in figuur 1 liggen bij benadering op een lijn. Deze lijn is in figuur 1 ook getekend. De lijn suggereert dat Sijbrands in de toekomst een record van 38 partijen kan behalen.

Bereken in welk jaar dit, uitgaande van deze lijn, het geval zou zijn.

Bekijk het antwoord
  • Stelt een vergelijking van de lijn op: $p=\frac{2}{3}t+10$ (1p)
  • Stelt de vergelijking op en lost die op: $\frac{2}{3}t+10=38$ (1p)
  • Komt tot de oplossing $t=42$ (1p)
  • Het antwoord: 2024 (1p)

Vraag 3 in het hele examen

Figuur 2

Figuur 2
Figuur 2

Puntendiagram van de duur d van de recordpoging in uren tegen de tijd t in jaren, met t = 0 in 1982. Afleesbaar: in 1987 en 1991 ongeveer 11 uur, in 2014 ongeveer 48 uur.

td
07
48
511
911
1114
1715
2020
2225
2528
2742
3248

Figuur 3

Figuur 3
Figuur 3

Begin van het d-p-diagram: de duur d in uren tegen het aantal partijen p. De horizontale as loopt van 0 tot 35 (aantal partijen p), de verticale as van 0 tot 50 (duur d in uren). Er staan zeven punten in.

pd
107
128
1411
1511
1814
2015
2220

Vraag 4 4 punten

We letten eerst op het verloop van het aantal partijen p in de tijd, met t = 0 in 1982 (figuur 1, een p-t-diagram). Vervolgens is in figuur 2 de duur d in uren uitgezet tegen de tijd t in jaren; ook daar komt t = 0 overeen met het jaar 1982. In figuur 2 kun je onder andere aflezen dat de duur van de recordpoging van Sijbrands in 1987 en 1991 ongeveer 11 uur was en in 2014 ongeveer 48 uur. We noemen figuur 1 een p-t-diagram en figuur 2 een d-t-diagram. Door deze figuren te combineren, kunnen we een d-p-diagram maken. In figuur 3 is hiermee een begin gemaakt. Figuur 3 staat ook vergroot op de uitwerkbijlage.

Maak het d-p-diagram op de uitwerkbijlage af.

Bekijk het antwoord
  • Het punt (24; 25) is juist getekend (24 partijen, duur ongeveer 25 uur) (1p)
  • Het punt (25; 28) is juist getekend (25 partijen, duur ongeveer 28 uur) (1p)
  • Het punt (28; 42) is juist getekend (28 partijen, duur ongeveer 42 uur) (1p)
  • Het punt (32; 48) is juist getekend (32 partijen, duur ongeveer 48 uur) (1p)

Een d-p-diagram met op de horizontale as het aantal partijen p (0 tot 35) en op de verticale as de duur d in uren (0 tot 60). Er staan elf punten (p; d) in: (10; 7), (12; 8), (14; 11), (15; 11), (18; 14), (20; 15), (22; 20), (24; 25), (25; 28), (28; 42) en (32; 48). De eerste zeven staan al in figuur 3; de vier ontbrekende punten zijn (24; 25), (25; 28), (28; 42) en (32; 48).

Voor elk foutief getekend of niet-getekend punt 1 scorepunt in mindering brengen, tot 0. De relevante waarden van d mogen met een marge van 1 uur worden afgelezen. Het diagram bevat in totaal elf punten (p; d): (10; 7), (12; 8), (14; 11), (15; 11), (18; 14), (20; 15), (22; 20), (24; 25), (25; 28), (28; 42), (32; 48). De eerste zeven staan in figuur 3.

Vraag 4 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Levensverwachting

Opgavetekst

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1

Grafiek van de levensverwachting in Nederland sinds 1950, zoals in figuur 1 van de opgave, maar op de uitwerkbijlage 90 graden tegen de klok in gedraaid. De jaren staan langs de verticale as: 1950 onderaan, 2012 bovenaan. De levensverwachting in jaren staat langs de horizontale as: 68 rechts en 82 links, met lijnen per 2 jaar. Afleesbaar: in 1950 ongeveer 71,5 jaar en in 2012 ongeveer 81 jaar. De lijn stijgt vrijwel rechtlijnig, met kleine schommelingen.

Vraag 5 4 punten

In 2013 was de levensverwachting in Nederland 81,04 jaar. In figuur 1 is de ontwikkeling van de levensverwachting in Nederland sinds 1950 weergegeven. Deze figuur staat ook vergroot op de uitwerkbijlage. In figuur 1 is te zien dat de levensverwachting vrijwel lineair stijgt. Volgens een recente schatting zal in 2099 de levensverwachting van Nederlanders 90,78 jaar zijn.

Onderzoek met behulp van de figuur op de uitwerkbijlage of deze schatting overeenkomt met een schatting die uitgaat van een lineaire toename van de levensverwachting.

Bekijk het antwoord
  • Schat de richtingscoëfficiënt van de grafiek door twee punten af te lezen (ongeveer 0,15 jaar per jaar), en komt met het lineaire model tot een levensverwachting in 2099 van 81,04 + 86 x 0,15 = 93,94 jaar, en geeft een passende conclusie over de schatting van 90,78 jaar. Alternatief: de richtingscoëfficiënt volgens de schatting, van 2013 tot 2099, is (90,78 - 81,04) / (2099 - 2013) ongeveer 0,11, en daarmee een passende conclusie over de schatting van 90,78 jaar. (4p)

Het antwoord is een subcriterium van 4 punten: beide aanpakken zijn volledig goed. De richtingscoëfficiënt die uit de grafiek wordt afgelezen mag een ander getal in het interval [0,13; 0,17] zijn.

Vraag 5 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Bloeddruk

Opgavetekst

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1

Bloeddruk in mmHg (verticale as, zonder schaalwaarden) uitgezet tegen de tijd in seconden (horizontale as, van 0 tot 5 seconden). De curve herhaalt zich: er zijn ongeveer 5 hartslagen in 4 seconden, dus de periode is ongeveer 0,8 seconde. Elke golf heeft een hoge top (de bovendruk), een kleinere tweede top en een dal (de onderdruk).

Vraag 15 3 punten

De bloeddruk wordt in mmHg (millimeter kwikdruk) gemeten. Een modernere maat voor bloeddruk is kilopascal (kPa). Het is vrij eenvoudig om mmHg om te rekenen naar kPa. Daarvoor gebruiken we dat het verband tussen kPa en mmHg recht evenredig is en dat de gemiddelde luchtdruk op aarde gelijk is aan 760 mmHg, maar ook gelijk is aan 101,325 kPa.

Stel een formule op voor het verband tussen K, de bloeddruk in kilopascal, en H, de bloeddruk in mmHg. Rond daarbij zonodig af op twee decimalen.

Bekijk het antwoord
  • Herkent dat het verband recht evenredig is, dus de formule is van de vorm $K=a\cdot H$ (of $H=a\cdot K$) (1p)
  • Leidt uit 760 mmHg = 101,325 kPa af dat 1 mmHg ongeveer 0,13 kPa is en geeft de formule $K=0{,}13\cdot H$ (of 1 kPa ongeveer 7,50 mmHg en $H=7{,}50\cdot K$) (2p)

Voor het tweede element van elk van beide alternatieven mogen uitsluitend 0 of 2 scorepunten worden toegekend (opmerking in het correctievoorschrift).

Vraag 15 in het hele examen

2022, tijdvak 3: Temperatuurschalen

Opgavetekst

Temperatuurschalen

In Nederland drukken we temperaturen meestal uit in graden Celsius (°C), maar er bestaan veel meer temperatuurschalen. In deze opgave bekijken we een aantal van deze temperatuurschalen.

In de Verenigde Staten wordt de temperatuur uitgedrukt in graden Fahrenheit (°F). De Fahrenheitschaal is in 1724 ontwikkeld door de Duitser Gabriel Fahrenheit. Hij gebruikte bij het bedenken van deze schaal de volgende drie referentiepunten:
1 Hij maakte een mengsel van ijs, water en een bepaald soort zout. Dat was in die tijd de manier om een zo laag mogelijke temperatuur te verkrijgen. Die temperatuur noemde hij 0 °F.
2 Het vriespunt van water. Dat noemde hij 32 °F.
3 De lichaamstemperatuur van een gezond mens. Die noemde hij 96 °F.

In graden Celsius is de lichaamstemperatuur van een gezond mens gelijk aan 37 °C en is het vriespunt van water 0 °C. Zowel de Celsiusschaal als de Fahrenheitschaal is lineair. En ook het verband tussen de temperatuur in graden Celsius en die in graden Fahrenheit is lineair.

De metingen van Fahrenheit waren vrij onnauwkeurig en daarmee was zijn temperatuurschaal dat ook. Inmiddels is de Fahrenheitschaal nauwkeuriger vastgesteld en geldt tussen graden Celsius (C) en graden Fahrenheit (F) het volgende verband: $C = \frac{5}{9}(F - 32)$.

In de wetenschap werkt men meestal met de Kelvinschaal. Deze schaal is afgeleid van de Celsiusschaal, maar heeft een ander nulpunt, namelijk het zogenoemde absolute nulpunt. Dat is de laagst mogelijke temperatuur. In graden Celsius is dat −273,15 °C.

Er geldt: $K = C + 273,15$ met K in Kelvin.

Door de twee bovenstaande formules te gebruiken, kun je een formule opstellen die de temperatuur in Kelvin uitdrukt in graden Fahrenheit. Deze formule heeft de vorm $K = aF + b$.

Vraag 1 4 punten

Bereken met behulp van de bovenstaande referentiepunten de temperatuur in °C van het ijsmengsel dat Fahrenheit gebruikte. Fahrenheit noemde dat ijsmengsel 0 °F, het vriespunt van water 32 °F en de lichaamstemperatuur 96 °F. In graden Celsius is het vriespunt van water 0 °C en de lichaamstemperatuur 37 °C.

Bekijk het antwoord
  • Stelt vast dat 32 °F overeenkomt met 0 °C en 96 °F met 37 °C. (1p)
  • Rekent uit dat bij een stijging van 64 °F een stijging van 37 °C hoort. (1p)
  • Berekent dat 0 °F overeenkomt met 0 − ½ · 37 °C. (1p)
  • Geeft als antwoord −18,5 °C. (1p)

Vraag 1 in het hele examen

Vraag 2 3 punten

Bereken bij welke temperatuur beide temperatuurschalen dezelfde temperatuur aangeven. Het verband tussen graden Celsius (C) en graden Fahrenheit (F) is $C = \frac{5}{9}(F - 32)$.

Bekijk het antwoord
  • Stelt dat de temperatuur in beide schalen gelijk is: C = F. (1p)
  • Beschrijft hoe de vergelijking F = 5/9 (F − 32) (of C = 5/9 (C − 32)) opgelost kan worden. (1p)
  • Geeft als antwoord −40 (°C en °F). (1p)

Vraag 2 in het hele examen

Vraag 3 3 punten

Bereken de waarden van a en b in de formule $K = aF + b$, met K in Kelvin en F in graden Fahrenheit. Geef je antwoorden in twee decimalen. Hierbij geldt $K = C + 273,15$ en $C = \frac{5}{9}(F - 32)$.

Bekijk het antwoord
  • Stelt op: K = 5/9 (F − 32) + 273,15. (1p)
  • Werkt uit tot K = 5/9 · F − 5/9 · 32 + 273,15. (1p)
  • Herleidt tot K = 0,56 · F + 255,37, dus a = 0,56 en b = 255,37. (1p)

Als een kandidaat deze vraag beantwoord heeft op basis van enkele concrete waarden, hiervoor geen scorepunten in mindering brengen.

Vraag 3 in het hele examen

figuur

figuur
figuur

In de figuur zijn de grafieken getekend van verschillende temperatuurschalen: Celsius, Fahrenheit en Kelvin. Beide assen hebben een lineaire schaalverdeling. Op de horizontale as is echter geen schaalverdeling weergegeven: daar staan enkele natuurkundige verschijnselen die bij de betreffende temperaturen plaatsvinden. In de figuur is ook de grafiek getekend van de schaal van Rankine. Deze schaal is in de negentiende eeuw afgeleid van die van Fahrenheit, maar heeft, net als de Kelvinschaal, het absolute nulpunt als nulpunt. De grafieken die horen bij Fahrenheit en Rankine zijn evenwijdig.

Verticale as: temperatuur, van −500 tot 800. Horizontale as: geen schaalverdeling; van links naar rechts staan ‘temperatuur ijsmengsel Fahrenheit’, ‘smeltpunt van water’, ‘lichaamstemperatuur’ en ‘kookpunt van water’. Lijnen: Rankine (doorgetrokken, de steilste lijn), Kelvin (gestreept), Fahrenheit (gestippeld) en Celsius (streep-punt).

Vraag 4 4 punten

In de figuur zijn de grafieken getekend van Celsius, Fahrenheit, Kelvin en Rankine. Het verband tussen de temperatuur in °C en die in °Ra heeft de vorm $C = pR + q$, met C de temperatuur in °C en R de temperatuur in °Ra. Stel deze formule op. Licht je antwoord toe en geef de waarden van p en q in twee decimalen.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de formule C = 0,56R − 273,15 op (p ≈ 0,56 en q = −273,15), met toelichting. Een van beide aanpakken is volledig goed. (a) De grafiek van Rankine is even steil als die van Fahrenheit, dus de richtingscoëfficiënt is gelijk: p = 5/9 (≈ 0,56). Daaruit volgt: 0 °Ra komt overeen met 0 K, dus met −273,15 °C, en het antwoord is C = 0,56R − 273,15. Of (b) 0 °Ra komt overeen met −273,15 °C; uit de figuur komt 490 °Ra (of een waarde in het interval [480, 500]) overeen met 0 °C, dus p = 273,15/490 (≈ 0,56) en het antwoord is C = 0,56R − 273,15. (4p)

Bij het beantwoorden van deze vraag kan het gebruik van andere informatie uit de figuur of uit de tekst tot iets andere parameters leiden. Hiervoor geen scorepunten in mindering brengen.

Vraag 4 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Kopgroep

Vraag 1 3 punten

Een groep vluchters rijdt met een snelheid van 50 km/uur. De vluchters zijn op dat moment op 25 km van de eindstreep. Het peloton rijdt met een snelheid van 53 km/uur en is op datzelfde moment nog 28 km van de eindstreep. Haalt het peloton de vluchters in voordat zij bij de eindstreep zijn, ervan uitgaand dat zowel de vluchters als het peloton niet harder of langzamer gaan rijden? Licht je antwoord toe.

Bekijk het antwoord
  • Berekent dat de vluchters nog 25 : 50 = 0,5 uur onderweg zijn (1p)
  • Berekent dat het peloton nog 28 : 53 = 0,52... uur onderweg is, of dat het peloton in een half uur 0,5 · 53 = 26,5 km aflegt (1p)
  • Concludeert dat het peloton de vluchters niet inhaalt (bij de tweede manier: 26,5 km is minder dan 28 km) (1p)

Het antwoord is nee: het peloton haalt de vluchters niet in. Een conclusie zonder toelichting (de berekende tijd of afgelegde afstand) telt niet mee (algemene regel 3.6).

Vraag 1 in het hele examen

Vraag 2 3 punten

Voor vlakke etappes geldt bij een constante snelheid van de vluchters van 50 km/uur de formule $K = \frac{6\cdot a\cdot p^2}{3(p-50)+\sqrt{6\cdot a\cdot p\cdot c+9(p-50)^2}}$ met K het aantal km voor de eindstreep waarop het peloton moet beginnen te jagen, a de achterstand van het peloton in uren, p de snelheid van het peloton tijdens het jagen in km/uur (tussen 50 en 75 km/uur) en c = 10 - s als s < 10, en c = 0 als s ≥ 10, met s het aantal vluchters. Op een gegeven moment heeft een groep van 8 vluchters 10 minuten voorsprong. De afstand van het peloton tot de aankomst is op dat moment nog 80 km. Het peloton begint op dat moment te jagen. Bereken met de formule de minimale snelheid waarmee het peloton moet gaan jagen om de vluchters te kunnen inhalen. Geef je antwoord in een geheel aantal km/uur.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de vergelijking op: $80 = \frac{6\cdot\frac{10}{60}\cdot p^2}{3(p-50)+\sqrt{6\cdot\frac{10}{60}\cdot p\cdot 2+9(p-50)^2}}$ (1p)
  • Beschrijft hoe deze vergelijking opgelost kan worden (1p)
  • Geeft het antwoord: p ≈ 56,07, dus 57 km/uur (1p)

Het goede antwoord is 57 km/uur: de berekening geeft p ≈ 56,07, en om in te halen moet het peloton in een geheel aantal km/uur minstens 57 rijden. Een eindantwoord van 56 km/uur brengt geen scorepunten in mindering (aanvulling op het correctievoorschrift, bij vraag 2, opmerking).

Vraag 2 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Goudplevieren

Opgavetekst

figuur 1 Goudplevier

Goudplevier
figuur 1

Puntdiagram met zwarte stippen: het aantal goudplevieren in Nederland per jaar, van 1975 tot en met 2012. Door de stippen loopt een kromme die de trend aangeeft. Horizontale as: jaar, met labels '75 tot '10 per vijf jaar; de laatste stippen horen bij '11 en '12. Verticale as: aantal, van 0 tot 50 000. Afleesbaar: de trendkromme ligt rond 2005 op ongeveer 30 000 en rond 2012 op ongeveer 27 000. Het hoogste punt van de trend ligt rond 2000, op ongeveer 31 000.

Vraag 1 4 punten

In figuur 1 zijn de aantallen goudplevieren in Nederland in de jaren 1975 tot en met 2012 weergegeven als zwarte stippen. In figuur 1 is ook een kromme getekend die de trend aangeeft. We nemen aan dat vanaf 2003 deze trend een rechte lijn is en dat dit ook na 2012 zo blijft. Bereken hoeveel goudplevieren er volgens de trendlijn zijn in 2020. Geef je antwoord in gehele duizendtallen.

Bekijk het antwoord
  • Leest twee punten van de trendlijn af, bijvoorbeeld (2005, 30 000) en (2012, 27 000) (1p)
  • Berekent de afname per jaar: (30 000 - 27 000) : 7 = 3000 : 7 per jaar (1p)
  • Een berekening als 27 000 - (3000 : 7) · 8 (1p)
  • Het antwoord: 24 000 goudplevieren (1p)

Bij het aflezen mag een marge van 1000 gehanteerd worden. Het antwoord is 24 000 goudplevieren.

Vraag 1 in het hele examen

Vraag 3 5 punten

Met behulp van de trendlijnen in het voorjaar van zowel lichaamsgewicht als vethoeveelheid leiden de onderzoekers het volgende verband af: $P_{voorjaar} = \frac{1600}{2{,}3 \cdot t + 198}$. Hierbij is $P_{voorjaar}$ het vetpercentage van de vogel in het voorjaar en t de tijd in dagen na het begin van de gewichtstoename. Laat zien, gebruikmakend van de punten (0, 198) en (20, 244), hoe deze formule is af te leiden uit de gegevens in de figuur.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de richtingscoëfficiënt van de rechte door (0, 198) en (20, 244): 2,3 (1p)
  • Stelt het lichaamsgewicht op als G(t) = 2,3 · t + 198, met t in dagen (1p)
  • Ziet dat de hoeveelheid vet in het voorjaar de hele tijd gelijk blijft aan 16 g (1p)
  • Leidt de formule voor het vetpercentage af: P = 16 : (2,3 · t + 198) · 100 = 1600 : (2,3 · t + 198) (2p)

Voor het vierde antwoordelement mag voor een niet volledig juist antwoord 1 scorepunt worden toegekend.

Vraag 3 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Continu Vakantie Onderzoek

Vraag 1 3 punten

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) doet sinds 1990 jaarlijks onderzoek naar het vakantiegedrag van Nederlanders: het Continu Vakantie Onderzoek (CVO). Het CBS gaat niet uit van alle Nederlanders; mensen die niet op vakantie kunnen doordat ze bijvoorbeeld in een instelling zitten, doen niet mee. De onderzochte populatie heet de CVO-populatie. Uit het CVO blijkt dat 80,7% van de CVO-populatie in 2016 ten minste één keer op vakantie is geweest. Deze 80,7% ging maar liefst 35,5 miljoen keer op vakantie: een gemiddelde van 2,78 vakanties per persoon. Met behulp van deze gegevens is de omvang van de CVO-populatie in 2016 te berekenen. Bereken de omvang van de CVO-populatie in 2016. Geef je antwoord in gehele duizendtallen.

Bekijk het antwoord
  • Berekent het aantal personen dat op vakantie gaat: 35,5 miljoen : 2,78 ≈ 12,76 miljoen. (1p)
  • Berekent de gehele CVO-populatie: 12,76… miljoen : 0,807. (1p)
  • Antwoord: 15 824 (in gehele duizendtallen), dus 15 824 000 personen. (1p)

Het antwoord is 15 824 in duizendtallen (het correctievoorschrift schrijft 15 824 000 personen).

Vraag 1 in het hele examen

Figuur 1 Aantal buitenlandse vakanties

Aantal buitenlandse vakanties
Figuur 1

Lijndiagram met het aantal buitenlandse vakanties (aantal x1000) tegen het jaar. Horizontale as: jaar, 1990 tot en met 2014 aangegeven. Verticale as: van 10 000 tot 19 000, met een breuk onder 10 000 (0 onderaan). Doorgetrokken lijn: het verloop van het aantal buitenlandse vakanties. Stippellijn: de lineaire trend tot en met 2001. Afleesbaar volgens het correctievoorschrift: in 1990 ongeveer 11 100 en in 2001 ongeveer 14 400 (x1000). Vanaf 2002 is er een forse toename.

Vraag 2 4 punten

In figuur 1 is het verloop van het aantal buitenlandse vakanties weergegeven. In figuur 1 is bovendien de trendlijn voor het verloop van het aantal buitenlandse vakanties met een stippellijn in de periode tot en met 2001 weergegeven. Hoewel het CVO pas sinds 1990 plaatsvindt, is er, gebruikmakend van de trendlijn tot en met 2001, toch een uitspraak te doen over het aantal buitenlandse vakanties in de periode voorafgaand aan 1990. In figuur 1 is te zien dat de lineaire trend die er tot en met 2001 was, eindigt. In 2002 is er een forse toename. Die is te verklaren doordat het CBS sinds 2002 één of meer overnachtingen bij familie in het buitenland ook als een vakantie telt, terwijl dat in de jaren ervoor niet het geval was. Bereken met behulp van lineair extrapoleren het aantal buitenlandse vakanties in 1985.

Bekijk het antwoord
  • Leest twee punten van de grafiek in de periode 1990 tot en met 2001 af, bijvoorbeeld (1990; 11 100) en (2001; 14 400). (1p)
  • Berekent de gemiddelde toename per jaar: (14 400 − 11 100) : (2001 − 1990) = 300 (of: de richtingscoëfficiënt van de trendlijn is 300). (1p)
  • Berekent de waarde in 1985: 11 100 − 5 · 300 = 9 600 (of met de trendlijn A = 300t + 11 100, met t = 0 in 1990 en t = −5 in 1985). (1p)
  • Antwoord: het aantal buitenlandse vakanties in 1985 is 9 600 000 (of nauwkeuriger). (1p)

Afleesmarge: 100 (x1000) is toegestaan bij het aflezen. Een aanpak die de grafiek verlengt, krijgt geen punten.

Vraag 2 in het hele examen

Vraag 5 4 punten

Een model dat het aantal vakanties per jaar en de lengte van deze vakanties beschrijft, is: $A = 0{,}0136t + 2{,}43$ en $L = -0{,}024t + 9{,}3$. In dit model is A het gemiddelde aantal vakanties per jaar per Nederlander, L de gemiddelde lengte van een vakantie in dagen, en t de tijd in jaren met t = 0 in het jaar 1990. Volgens dit laatste model blijft het aantal dagen per jaar dat een Nederlander gemiddeld op vakantie gaat, de rest van deze eeuw stijgen. Bereken vanaf welk jaar een Nederlander gemiddeld minstens 25 dagen op vakantie gaat per jaar.

Bekijk het antwoord
  • Stelt dat het aantal dagen per jaar gelijk is aan A · L = (0,0136t + 2,43)(−0,024t + 9,3). (1p)
  • Herleidt dit tot −0,0003264t² + 0,06816t + 22,599 = 25. (1p)
  • Beschrijft hoe de vergelijking −0,0003264t² + 0,06816t + 22,599 = 25 opgelost kan worden. (1p)
  • Antwoord: t = 44,8…, dus vanaf het jaar 2035. (1p)

Als een kandidaat met 24,5 dagen vakantie per jaar rekent, breng daarvoor geen scorepunten in mindering.

Vraag 5 in het hele examen

Hoe vaak lineaire verbanden in het examen komt

Vragen over lineaire verbanden per centraal examen wiskunde A vwo. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2026, tijdvak 12-3211%
2025, tijdvak 11715%
2025, tijdvak 2815%
2024, tijdvak 118-20315%
2023, tijdvak 219-21316%
2022, tijdvak 13-5, 15420%
2022, tijdvak 31-4419%
2021, tijdvak 21-229%
2019, tijdvak 11, 3211%
2019, tijdvak 21-2, 5316%

In 10 van de 18 ingedeelde examens wiskunde A vwo staat een vraag over lineaire verbanden, samen 25 vragen (7% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2022, tijdvak 1: 4 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 6% van de vragen over lineaire verbanden, daarvoor 7%. Dat aandeel is dus stabiel.

Oefenen met lineaire verbanden

Maak de 15 nieuwste examenvragen over lineaire verbanden online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2025, 2024, 2023, 2022, 2021 en 2019). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over lineaire verbanden

Andere onderwerpen wiskunde A vwo

Lineaire verbanden op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen wiskunde A vwo onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Hoe ToetsChecker wiskunde A per vraagtype nakijkt, lees je op wiskunde A toetsen nakijken met AI.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op wiskunde oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt lineaire verbanden voor in het eindexamen wiskunde A vwo?

In de 18 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 25 vragen over lineaire verbanden, 7% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 10 van die examens.

In welk examen wiskunde A vwo stonden de meeste vragen over lineaire verbanden?

In het examen van 2022, tijdvak 1, met 4 vragen: 3-5, 15.

Hoe oefen ik examenvragen over lineaire verbanden?

Op deze pagina staan alle vragen over lineaire verbanden met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.