Examenvragen lineaire verbanden wiskunde vmbo-gl/tl
17 vragen over lineaire verbanden uit 14 centrale examens van 2018 tot en met 2026.
Lineaire verbanden komt in 14 van de 18 examens wiskunde vmbo-gl/tl voor, met 17 vragen (4% van alle examenvragen). Het meest in 2021, tijdvak 1 (3 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.
Alle examenvragen over lineaire verbanden
Per examen de vragen over lineaire verbanden, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.
Oefen de vragen over dit onderwerp online
2026, tijdvak 1: Laadpalen
Opgavetekst
In Nederland neemt het aantal elektrische auto's toe. In de tabel zie je van een aantal jaren hoeveel elektrische auto's er op 1 januari van dat jaar waren.
| 1 januari | 2014 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| aantal × 1000 | 4,6 | 13,6 | 21,8 | 44,7 | 106,6 | 174,0 |
De gegevens van de jaren 2014 tot en met 2021 zijn verwerkt in de grafiek.
Vraag 11 3 punten
We gaan ervan uit dat de grafiek van 2014 tot 2017 lineair is.
Geef een formule die hierbij past. Gebruik A voor aantal × 1000 en t voor tijd in jaren met t = 0 op 1 januari 2014.
Lijngrafiek van het aantal elektrische auto's (× 1000) van 2014 tot en met 2021 met de punten uit de tabel. Bekijk in Opgaven, pagina 9
Bekijk het antwoord
Voorbeeld van een juiste formule:
A = 4{,}6 + 3t
Opmerking
Als er geen lineaire formule is genoteerd, maximaal 1 scorepunt toekennen.
2026, tijdvak 2: Ladybower Reservoir
Opgavetekst
Het Ladybower Reservoir is een groot stuwmeer in Engeland, dat gebruikt wordt om water in op te slaan. Zie de linker foto.
Als het stuwmeer te vol wordt, stroomt het water weg via grote afvoerputten. Op de foto rechts zie je een afvoerput bij laag water.

De afvoerputten hebben een diameter van 24,4 m. Bij laag water zie je de gehele gemetselde rand van de afvoerput van 4,6 m hoog.
In 2021 daalde de waterhoogte van 1 juni tot 1 september bij benadering lineair, zie de grafiek hieronder.

Vraag 14 4 punten
Op 1 juni was de waterhoogte –0,5 m en op 1 september was dat –5 m. → Stel een formule op voor de waterhoogte in deze periode. Gebruik W voor de waterhoogte in meters en t voor de tijd in maanden met t = 0 op 1 juni 2021.
Bekijk het antwoord
Voorbeeld van een juiste formule: W = –0,5 – 1,5 × t
- Startgetal is –0,5 (1)
- Hellingsgetal is (–4,5 : 3 =) –1,5 (2)
- Linker- én rechterlid juist (1)
Opmerking
Als er geen lineaire formule is genoteerd, maximaal 2 scorepunten toekennen.
2025, tijdvak 1: Waterverbruik
Opgavetekst
Je ziet een grafiek van het waterverbruik van de inwoners van Delfland tijdens een werkdag.
Van 8.30 uur tot 15.00 uur (deel C) daalt het waterverbruik lineair van 230 m³ per uur tot 120 m³ per uur.
Vraag 6 4 punten
Geef de formule die bij deze dalende lijn hoort. Gebruik w voor het waterverbruik in m³ per uur en t voor de tijd in uren met t = 0 om 8.30 uur.
Bekijk het antwoord
Voorbeeld van een juiste formule:
w = 230 - 17t
Hellingsgetal is ((120 – 230) : 6,5 =) –17 (of nauwkeuriger)
Startgetal is 230
Linker- én rechterlid juist
Opmerking
Als er geen lineaire formule is genoteerd, maximaal 2 scorepunten toekennen.
2025, tijdvak 2: Waterhoogte
Opgavetekst
Bron 8

Lijngrafiek van de waterhoogte in cm, van 22 januari tot 2 februari 2023. De tijd staat op de horizontale as, per dag van 22 jan tot 2 feb. De waterhoogte staat op de verticale as, van 0 tot 1500 cm. Punt A (30 januari) en punt B (1 februari) zijn met een letter aangegeven. De waterhoogte was op 30 januari om 10.00 uur 1092 cm (punt A) en op 1 februari om 12.00 uur 1292 cm (punt B).
Bron 9

Lijngrafiek van de waterhoogte in cm, van 9 februari tot 15 februari. De tijd staat op de horizontale as, de waterhoogte op de verticale as, van 0 tot 1500 cm. Vanaf 9 februari daalt het water. Punt P (10 februari om 12.00 uur, 1428 cm) en punt Q (15 februari om 0.00 uur, 1158 cm) zijn met een letter aangegeven.
Vraag 12 4 punten
Vanaf 9 februari daalt het water. De waterhoogte was op 10 februari om 12.00 uur 1428 cm (punt P). Op 15 februari was de waterhoogte om 0.00 uur 1158 cm (punt Q). Tussen punt P en punt Q daalt het water bij benadering lineair. Maak een formule voor de waterhoogte in deze periode. Gebruik de letter W voor de waterhoogte in cm en t voor de tijd in uren met t = 0 op 10 februari om 12.00 uur.
Bekijk het antwoord
- Startgetal is 1428 (1p)
- Hellingsgetal: (1158 − 1428) : (4 × 24 + 12) = −2,5 (2p)
- Linker- en rechterlid van de formule zijn juist, bijvoorbeeld W = 1428 − 2,5 × t (1p)
Als er geen lineaire formule is genoteerd, maximaal 2 punten toekennen.
2024, tijdvak 1: Harp
Opgavetekst
Harp

Assenstelsel met horizontale as a (dm), van 0 tot 6, en verticale as h (dm), van 0 tot 10. Een rechte lijn loopt door A(0, 0) en B(5, 8). Een kromme loopt van C (bij a = 0) via M en Q (bij a ongeveer 3,5 tot 4) naar B. Tussen de rechte lijn en de kromme staan verticale lijnen: de snaren. Rode snaren zijn gestippeld, grijze en zwarte zijn doorgetrokken. Punten die zijn aangegeven: A, B, C, L, M, P en Q.
Vraag 10 2 punten
Hierin is h de hoogte in dm en a de afstand vanaf de rode snaar AC in dm. In het assenstelsel zie je dat de punten A(0, 0) en B(5, 8) op een rechte lijn liggen. Geef een formule van deze lijn.
Bekijk het antwoord
- Berekent het hellingsgetal: 8 : 5 = 1,6 (1p)
- Geeft een juiste formule van de lijn, bijvoorbeeld h = 1,6a, met linker- en rechterlid juist (1p)
2024, tijdvak 2: Rijksdriehoekstelsel
Opgavetekst
Drielandenpunt

Foto van een grenspaal met de letters NL. Op de achtergrond bomen, een bank en een paar vlaggen.
Rijksdriehoekstelsel

Kaart van Nederland en omgeving in een assenstelsel. De x-as loopt van 0 tot 500 km en de y-as van 0 tot 700 km, met een raster van 50 km. Op de kaart staan Amersfoort, Groningen, Middelburg en het Drielandenpunt, en de landen Duitsland, België, Frankrijk en de Noordzee. Stippellijnen lopen bij Amersfoort op x = 155 en op y = 463. Een pijl loopt van Amersfoort naar Groningen.
Vraag 16 2 punten
Het Rijksdriehoekstelsel is een assenstelsel waar Nederland in ligt. De getallen op de assen zijn in km. Vroeger sneden de x-as en de y-as elkaar in Amersfoort. Amersfoort had dus de coördinaten (0, 0). Middelburg heeft nu de coördinaten (32, 392). Bereken de coördinaten die Middelburg vroeger had. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent de x-coördinaat: 32 − 155 = −123 (1p)
- Berekent de y-coördinaat: 392 − 463 = −71 (1p)
Voor een onjuiste notatie van de coördinaten geen scorepunten in mindering brengen.
2023, tijdvak 1: Digitale munt
Vraag 10 4 punten
Op 15 januari 2018 was de waarde van de ether gelijk aan 1350 dollar. Daarna daalde de waarde lineair tot 370 dollar op 5 april 2018. Maak een formule voor de waarde van de ether in dollars in deze periode. Gebruik de letters E voor de waarde in dollars en d voor het aantal dagen met d = 0 op 15 januari 2018.
Bekijk het antwoord
- Startgetal is 1350 (1p)
- Van 15 januari tot en met 5 april is het aantal dagen 80 (16 + 28 + 31 + 5) (1p)
- Hellingsgetal is (370 - 1350) : 80 = -12,25 (1p)
- Linker- en rechterlid juist: E = 1350 - 12,25 × d (1p)
Als er geen lineaire formule is genoteerd, maximaal 2 scorepunten toekennen.
2023, tijdvak 2: Verbanden
Opgavetekst
Bron 10

Grafiek van de formule y = 3 × √(0,5x − 1), met de assen x van 0 tot 12 en y van 0 tot 6 in hele eenheden. De kromme begint bij x = 2 en stijgt steeds langzamer. Punt A en punt B liggen op de kromme en zijn met een letter aangegeven.
Vraag 23 3 punten
Je ziet de grafiek die hoort bij de formule $y = 3 \times \sqrt{0{,}5x - 1}$. Er kan een rechte lijn getekend worden die door punt A (4, 3) en punt B (10, 6) gaat. Geef de formule van deze rechte lijn.
Bekijk het antwoord
- Bepaalt het hellingsgetal: (6 − 3) : (10 − 4) = 0,5 (1p)
- Bepaalt het startgetal: 1 (1p)
- Het linker- en rechterlid zijn juist: y = 0,5x + 1 (1p)
Als er geen lineaire formule is genoteerd, voor deze vraag maximaal 1 scorepunt toekennen.
2022, tijdvak 1: Regenton
Vraag 22 4 punten
Een paar dagen later zit de regenton weer vol met water. Sven zet het kraantje om 13.00 uur open. De hoogte van het water daalt volgens $h = \frac{40 - 4\sqrt{t}}{30{,}8}$, met h in meter en t in minuten. Bereken hoe laat de regenton volgens de formule helemaal leeg is. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Door gericht proberen vinden dat als t = 100, dan h = 0 (2p)
- 100 minuten is 1 uur en 40 minuten (1p)
- Het antwoord: 14.40 uur (13.00 + 1.40) (1p)
2022, tijdvak 3: Reizen per trein
Opgavetekst
Bron 5
| Duiven - Nijmegen | enkele reis |
|---|---|
| 2e klas vol tarief | € 5,83 |
| 2e klas 20% korting | € 4,66 |
| 2e klas 40% korting | € 3,50 |
Bron 8

Bovenaan een tabel met de rij a (aantal reisdagen per jaar) en de rij b = 7 × a + 264, met zeven lege vakjes. Daaronder een assenstelsel. De horizontale as is a van 0 tot 140, in stappen van 10. De verticale as is b (euro's) van 0 tot 1600, in stappen van 100. Er staat al een getekende rechte lijn door de oorsprong; die hoort bij het volle tarief.
Vraag 23 3 punten
Bij het Altijd Voordeel-jaarabonnement krijgt Mika 40% korting op een enkele reis. Het bedrag aan reisgeld per jaar kan Mika berekenen met de formules $b = 11{,}66 \times a$ (voor het volle tarief) en $b = 7 \times a + 264$ (voor het Altijd Voordeel-jaarabonnement tarief). Hierin is b het bedrag in euro's aan reisgeld per jaar en a het aantal reisdagen van Mika per jaar. Op de uitwerkbijlage staat de grafiek die hoort bij het bedrag dat Mika kwijt is als hij reist voor het volle tarief. Teken de grafiek van het Altijd Voordeel-jaarabonnement tarief in het assenstelsel op de uitwerkbijlage. Je mag de tabel gebruiken.
Bekijk het antwoord
- Twee juiste punten van de lijn, bijvoorbeeld (0; 264) en (140; 1244) (2p)
- Een rechte lijn door de punten (1p)
Een rechte lijn met de formule b = 7 × a + 264, in hetzelfde assenstelsel als de getekende lijn van het volle tarief. De lijn gaat door de punten (0; 264) en (140; 1244). De tabel bevat bij de a-waarden de bijbehorende b-waarden.
2021, tijdvak 1: Gasfles
Bron 3

Lineaire grafiek van het gasverbruik van de verwarming. Horizontale as: branduren van de verwarming, 0 tot 14. Verticale as: hoeveelheid gas in liter, 0 tot 24, met stappen van 4. De lijn begint in (0; 0), gaat door (11; 20) en loopt door tot ongeveer (12; 21,8).
| Branduren | Gas (liter) |
|---|---|
| 0 | 0 |
| 11 | 20 |
| 12 | 21,8 |
Vraag 11 3 punten
Het gas wordt gebruikt voor de verwarming van een caravan. Op de uitwerkbijlage staat de lineaire grafiek die hoort bij het verband tussen het aantal branduren van de verwarming en de hoeveelheid gas die is verbruikt. Hierin kun je zien dat als de verwarming 11 uur brandt, er 20 liter gas verbruikt is.
Bereken na hoeveel branduren er 22 liter gas verbruikt is. Schrijf je berekening op en schrijf je antwoord zo op: ... uur en ... minuten.
Bekijk het antwoord
- Een juiste verhoudingstabel met 20 liter bij 11 branduren en 22 liter bij het gevraagde aantal branduren (1p)
- Berekent het aantal branduren: 12,1 (uur) (1p)
- Het antwoord: 12 uur en 6 minuten (1p)
Het antwoord is 12 uur en 6 minuten. Dit is 12,1 uur; 0,1 uur is 6 minuten.
Vraag 12 3 punten
Het gas wordt gebruikt voor de verwarming van een caravan. Op de uitwerkbijlage staat de lineaire grafiek die hoort bij het verband tussen het aantal branduren van de verwarming en de hoeveelheid gas die is verbruikt.
Stel de formule op die bij de grafiek hoort.
Bekijk het antwoord
- Berekent het hellingsgetal: 20 : 11 = 2 (of nauwkeuriger) (1p)
- Het startgetal is 0 (1p)
- De formule is juist, met het linkerlid: hoeveelheid gas = hellingsgetal x branduren (1p)
Voorbeeld: hoeveelheid gas = 2 x branduren. Het hellingsgetal is 20 : 11, ongeveer 1,8; een nauwkeuriger hellingsgetal dan 2 is ook goed. Voor een formule met letters geen scorepunten in mindering brengen.
Vraag 13 2 punten
Op de uitwerkbijlage staat de lineaire grafiek van het gasverbruik van de verwarming van een caravan. De gasfles is met maximaal 22 liter gas gevuld.
Je kunt ook een grafiek tekenen van het verband tussen de hoeveelheid gas die nog in een gasfles zit en de branduren van de verwarming. Teken deze grafiek in het assenstelsel op de uitwerkbijlage.
Bekijk het antwoord
- Het begin van de grafiek is bij (0; 22) (1p)
- Een rechte lijn met het einde van de grafiek bij (12,1; 0) (1p)
Rechte lijn van (0; 22) naar (12,1; 0). Horizontale as: branduren van de verwarming, 0 tot 14. Verticale as: hoeveelheid gas die nog in de gasfles zit, in liter, 0 tot 24. De lijn begint bij 22 liter op 0 branduren en eindigt bij 0 liter op ongeveer 12,1 branduren.
2021, tijdvak 2: Schaap
Vraag 2 1 punt
De energiebehoefte van een schaap is te berekenen met de formule $E = 145 \times \sqrt{s}$. Hierin is E de energiebehoefte van een schaap in kcal (kilocalorieën) en s het gewicht van het schaap in kg. Waarom is in de formule geen sprake van een lineair verband? Leg je antwoord uit.
Bekijk het antwoord
- Een juiste uitleg, bijvoorbeeld: het is een wortelverband. (1p)
2019, tijdvak 2: Kubus
Opgavetekst
n = 1 en n = 2

Links de kubus met n = 1: 2 × 2 × 2 kubusjes, allemaal grijs. Rechts de kubus met n = 2: 3 × 3 × 3 kubusjes. De randen en hoekpunten zijn grijs; het midden van elk vlak is wit.
n = 3

Kubus met n = 3: 4 × 4 × 4 kubusjes. De randen en hoekpunten zijn grijs, de rest van de kubus is wit.
Bron 5

Kubus met nummer 14 van de reeks, getekend op de uitwerkbijlage. De randen en hoekpunten zijn grijs, de rest van de kubus is wit.
Vraag 7 3 punten
Tussen het aantal grijze kubusjes en het nummer n uit de reeks bestaat een lineair verband. Geef een formule die hoort bij dit verband.
Bekijk het antwoord
- Noemt het startgetal -4 (1p)
- Noemt het hellingsgetal 12 (1p)
- Geeft een geheel juiste formule, bijvoorbeeld $a = 12n - 4$ (1p)
In het voorbeeld van het model staat a voor het aantal grijze kubusjes; in vraag 6 staat a voor het aantal witte kubusjes. Elke letter voor het aantal grijze kubusjes is goed.
2018, tijdvak 2: Sprong
Opgavetekst
Bron 1

Lijngrafiek van de hoogte tijdens de sprong. Horizontale as: tijd (seconden), van 0 tot 500. Verticale as: hoogte (×1000 m), van 0 tot 40. Met de grafiek lees je de hoogte af op elk moment van de sprong.
Vraag 2 4 punten
Baumgartner bereikte extreme snelheden. Hij bereikte zijn topsnelheid tussen tijd = 30 en tijd = 50 (seconden). Hij daalde in deze tijd van een hoogte van 34 500 meter naar een hoogte van 28 000 meter.
Bereken hoeveel kilometer per uur de topsnelheid van Baumgartner was. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent het hoogteverschil: 34 500 - 28 000 = 6500 meter (1p)
- Berekent de snelheid: 6500 meter in 20 seconden is 325 meter per seconde, omgerekend 1 170 000 meter per uur (2p)
- Het antwoord: 1170 kilometer per uur (1p)
2018, tijdvak 2: Wortelverband
Opgavetekst
Bron 14

Lijngrafiek bij de formule y = 20 - 2,5√x. Horizontale as: x, van 0 tot 80, met een streepje per 10. Verticale as: y, van -10 tot 40. De grafiek begint bij y = 20 en daalt.
Wortelverband
| x | 0 | 10 | 20 | 30 | 40 | 50 | 60 | 70 | 80 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| y |
Wortelverband

Assenstelsel op de uitwerkbijlage, met de grafiek van y = 20 - 2,5√x al getekend. Horizontale as: x, van 0 tot 80. Verticale as: y, van -10 tot 40. De leerling tekent hierin de grafiek van de nieuwe formule.
Vraag 25 4 punten
Gegeven is ook de formule $y = 10 + 2{,}5\sqrt{x}$.
Vul de tabel op de uitwerkbijlage in en teken in het assenstelsel de grafiek die bij deze nieuwe formule hoort.
Bekijk het antwoord
- De tabel is juist ingevuld (2p)
- De punten uit de tabel zijn juist in het assenstelsel getekend (1p)
- Een vloeiende kromme door de punten (1p)
Tabel: bij x = 0, 10, 20, 30, 40, 50, 60, 70 en 80 hoort y = 10, 18, 21, 24, 26, 28, 29, 31 en 32. Grafiek: een vloeiende kromme door de punten van de tabel, in het assenstelsel van de uitwerkbijlage.
Voor elke ontbrekende of foutieve waarde in de tabel 1 scorepunt aftrek, tot een maximum van 2 scorepunten. De y-waarden in de tabel mogen nauwkeuriger genoteerd worden.
Hoe vaak lineaire verbanden in het examen komt
| Examen | Vragen | Aantal | Aandeel |
|---|---|---|---|
| 2026, tijdvak 1 | 11 | 1 | 5% |
| 2026, tijdvak 2 | 14 | 1 | 5% |
| 2025, tijdvak 1 | 6 | 1 | 5% |
| 2025, tijdvak 2 | 12 | 1 | 4% |
| 2024, tijdvak 1 | 10 | 1 | 4% |
| 2024, tijdvak 2 | 16 | 1 | 4% |
| 2023, tijdvak 1 | 10 | 1 | 4% |
| 2023, tijdvak 2 | 23 | 1 | 4% |
| 2022, tijdvak 1 | 22 | 1 | 5% |
| 2022, tijdvak 3 | 23 | 1 | 4% |
| 2021, tijdvak 1 | 11-13 | 3 | 13% |
| 2021, tijdvak 2 | 2 | 1 | 4% |
| 2019, tijdvak 2 | 7 | 1 | 4% |
| 2018, tijdvak 2 | 2, 25 | 2 | 8% |
In 14 van de 18 ingedeelde examens wiskunde vmbo-gl/tl staat een vraag over lineaire verbanden, samen 17 vragen (4% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2021, tijdvak 1: 3 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 4% van de vragen over lineaire verbanden, daarvoor 4%. Dat aandeel is dus stabiel.
Oefenen met lineaire verbanden
Maak de 15 nieuwste examenvragen over lineaire verbanden online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2025, 2024, 2023, 2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.
Oefen de vragen over lineaire verbanden
Andere onderwerpen wiskunde vmbo-gl/tl
- Formules en grafieken
- Oppervlakte en inhoud
- Meetkunde
- Verhoudingen
- Goniometrie
- Getallen en bewerkingen
- Breuken en procenten
- Stelling van Pythagoras
- Vergelijkingen
- Kwadratische verbanden
Lineaire verbanden op andere niveaus
Nakijken als docent
Kies het examen in de vragenbank
In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen wiskunde vmbo-gl/tl onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Hoe ToetsChecker wiskunde per vraagtype nakijkt, lees je op wiskunde toetsen nakijken met AI.
Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op wiskunde oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak komt lineaire verbanden voor in het eindexamen wiskunde vmbo-gl/tl?
In de 18 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 17 vragen over lineaire verbanden, 4% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 14 van die examens.
In welk examen wiskunde vmbo-gl/tl stonden de meeste vragen over lineaire verbanden?
In het examen van 2021, tijdvak 1, met 3 vragen: 11-13.
Hoe oefen ik examenvragen over lineaire verbanden?
Op deze pagina staan alle vragen over lineaire verbanden met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.