Eindexamen aardrijkskunde havo 2024, tijdvak 1: vragen en antwoorden
Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: De productieketen van sheaboter, De blokkade van het Suezkanaal, De fysische geografie van Midden-Amerika, De vorming van een atol, De Pantanal, Bevolkingsgroei en verstedelijking in Brazilië, Komt de Lelylijn naar Emmeloord?, Waterveiligheid in Nederland.
Het centraal examen aardrijkskunde havo 2024, tijdvak 1 telt 33 vragen. De meeste vragen gaan over landbouw en voedsel (7), endogene en exogene processen (6) en Nederland: wonen en water (5). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.
Onderwerpen in dit examen
| Onderwerp | Vragen | Aantal |
|---|---|---|
| Landbouw en voedsel | 1-4, 19-21 | 7 |
| Endogene en exogene processen | 11-16 | 6 |
| Nederland: wonen en water | 27, 30-33 | 5 |
| Globalisering | 5-8 | 4 |
| Weer en klimaat | 9-10, 18 | 3 |
| Bevolking en migratie | 22-24 | 3 |
| Kaartvaardigheden | 26, 28-29 | 3 |
| Water en rivieren | 17 | 1 |
| Verstedelijking | 25 | 1 |
Vergeleken met andere jaren
Vergeleken met de andere 17 examens aardrijkskunde havo sinds 2018: dit examen vroeg meer over landbouw en voedsel (21% van de vragen, gemiddeld 5%) en kaartvaardigheden (9% van de vragen, gemiddeld 1%). Minder over verstedelijking (3% van de vragen, gemiddeld 15%) en ontwikkelingsvraagstukken (0% van de vragen, gemiddeld 7%).
Opgaven en correctievoorschrift
De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.
Oefenen als leerling
Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen aardrijkskunde havo 2024, tijdvak 1 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.
Nakijken als docent
Start gratis vanaf deze pagina
Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen aardrijkskunde havo 2024, tijdvak 1 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Vragen en antwoorden
Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen aardrijkskunde havo 2024, tijdvak 1. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.
De productieketen van sheaboter
Bij deze opgave horen de bronnen 1 en 2.
Gebruik de bronnen 1 en 2 en het kaartenkatern.
De wereld is verdeeld in zes landschapszones. In twee van deze landschapszones groeien karitébomen.
Vraag 1 1 punt
Geef de namen van deze twee landschapszones.
Thematische kaart Aarde Landschap met de landschapszones van de wereld. Bekijk in Bijlage kaartenkatern, pagina 12
Bekijk het antwoord
de tropische en de semi-aride (en aride) zone
Opmerking: Het scorepunt alleen toekennen als beide landschapszones juist zijn.
Aanvulling: maximumscore 1: de tropische en de semi-aride (en aride) zone; of twee van de volgende vegetatietypen: droge savanne, vochtige savanne, tropisch regenwoud. Opmerking: Het scorepunt alleen toekennen als beide landschapszones of beide vegetatietypen juist zijn. Toelichting: Uit bron 2 is af te leiden dat het gebied waar de karitébomen groeien nagenoeg volledig in de tropische zone ligt. Kandidaten kunnen daardoor in verwarring zijn geraakt en daarom twee vegetatietypen in de tropische zone (zie kaart Aarde Landschap op pagina 12) genoemd hebben.
De mondiale vraag naar plantaardige vetten zoals palmolie en sheaboter neemt toe.
Vraag 2 2 punten
Geef een reden voor deze toenemende vraag
- vanuit de demografische dimensie;
- vanuit de economische dimensie.
Bekijk het antwoord
Uit de reden vanuit de demografische dimensie moet blijken dat de wereldbevolking groeit / dat er steeds meer mensen in de wereld zijn.
Juiste redenen vanuit de economische dimensie zijn:
- De welvaart stijgt.
- De afzetmarkt wordt groter.
Gebruik bron 2.
Traditionele centrum-periferieverhoudingen, zoals in de productieketen van sheaboter, leiden in perifere landen vaak tot ruilvoetverslechtering.
Vraag 3 2 punten
Geef aan
- waaruit blijkt dat de productieketen van sheaboter een voorbeeld is van een traditionele verhouding tussen centrum en periferie;
- welke maatregel Afrikaanse landen in de productieketen van sheaboter kunnen nemen om ruilvoetverslechtering tegen te gaan.
Schema van de productieketen van kariténoot naar sheaboter. Bekijk in Opgaven, pagina 3
Bekijk het antwoord
Uit het antwoord moet blijken dat de grondstof van sheaboter wordt gewonnen in de periferie en dat de verwerking / consumptie (vooral) in het centrum of in de semi-periferie plaatsvindt.
Juiste maatregelen zijn:
- De export van onbewerkte kariténoten verbieden / bemoeilijken.
- De verwerking van kariténoten (in Afrikaanse landen) stimuleren.
Opmerking: De eerste deelscore alleen toekennen als het antwoord ingaat op zowel de periferie als het centrum / semi-periferie.
Gebruik de bronnen 1 en 2.
Door de toenemende aandacht voor duurzaamheid geven steeds meer consumenten de voorkeur aan producten waarin sheaboter in plaats van palmolie verwerkt is.
Vraag 4 2 punten
Beredeneer waarom het onwaarschijnlijk is dat sheaboter palmolie zal verdringen als belangrijkste plantaardige vet op de wereldmarkt.
Bekijk het antwoord
Een juiste redenering is:
Karitébomen staan ver uit elkaar / dragen pas na lange tijd noten,
zodat schaalvergroting in de productie van kariténoten lastig is / moeilijk aan de toenemende vraag naar sheaboter voldaan kan worden.
Opmerking: Een omgekeerde redenering die ingaat op de makkelijk te realiseren schaalvergroting in de productie van palmolie dient goedgekeurd te worden.
De blokkade van het Suezkanaal
Bij deze opgave horen de bronnen 3 en 4.
Gebruik de bronnen 3 en 4.
Tussen 1882 en 1952 had Groot-Brittannië controle over het Suezkanaal.
Vraag 5 2 punten
Beredeneer waarom deze controle voor Groot-Brittannië van essentieel belang was gezien de economische ontwikkeling in het land destijds.
Kaart van de koloniën in 1914. Bekijk in Opgaven, pagina 5
Bekijk het antwoord
Uit de redenering moet blijken dat de economie van Groot-Brittannië in die periode / in de koloniale periode sterk afhankelijk was van de industrie,
zodat de aanvoer van grondstoffen vanuit de koloniën / de afzet van Britse industrieproducten in de koloniën (rondom de Indische Oceaan) van groot belang was.
Gebruik bron 3 en het kaartenkatern.
Jaarlijks varen zo'n 17.000 schepen door het Suezkanaal. Een groot deel hiervan zijn containerschepen zoals de Ever Given.
Vraag 6 2 punten
Geef aan dat
- de aanleg van het Suezkanaal geleid heeft tot tijdruimtecompressie;
- het gebruik van containers geleid heeft tot tijdruimtecompressie.
Wereldkaart met de scheepvaartroutes tussen Azië, Europa en Amerika. Bekijk in Bijlage kaartenkatern, pagina 3
Bekijk het antwoord
Uit het antwoord moet blijken dat door de aanleg van het Suezkanaal de scheepvaartroute tussen Azië en Europa korter is geworden (dan de scheepvaartroute om Afrika heen).
Uit het antwoord moet blijken dat containers eenvoudiger / sneller overgeladen kunnen worden van het ene op het andere transportmiddel (dan losse goederen).
Gebruik het kaartenkatern.
Het Suezkanaal is een smalle doorgang op de scheepvaartroute tussen China en de Rotterdamse haven. Er zijn meer smalle doorgangen in mondiale scheepvaartroutes.
Vraag 7 3 punten
Geef
- de namen van nog twee andere smalle doorgangen op de scheepvaartroute tussen China en de Rotterdamse haven;
- de naam van de smalle doorgang op de scheepvaartroute tussen China en de oostkust van de Verenigde Staten.
Wereldkaart waarop de smalle doorgangen in de mondiale scheepvaartroutes staan. Bekijk in Bijlage kaartenkatern, pagina 3
Bekijk het antwoord
Juiste doorgangen zijn:
- Straat Malakka
- Bab al Mandab / Golf van Aden / Rode Zee
- Straat van Gibraltar
- Het Kanaal
Opmerking: Per juiste doorgang 1 scorepunt toekennen.
Panamakanaal
In West-Europa vindt al tientallen jaren de-industrialisatie plaats. De blokkade van het Suezkanaal kan het proces van de-industrialisatie vertragen.
Vraag 8 2 punten
Beredeneer waarom de blokkade van het Suezkanaal het proces van de-industrialisatie in West-Europa kan vertragen.
Bekijk het antwoord
Een juiste redenering is:
Door de blokkade van het Suezkanaal is gebleken dat internationale handelsroutes kwetsbaar zijn / dat de levering van producten in Europa in gevaar kan komen,
zodat westerse bedrijven hun (eerder geoutsourcete) productie weer in Europa gaan vestigen / besluiten hun productie niet te outsourcen.
De fysische geografie van Midden-Amerika
Bij deze opgave horen de bronnen 5 tot en met 8.
Gebruik de bronnen 5 en 6 en het kaartenkatern.
In bron 5 staan de klimaatgrafieken van de plaatsen Havana, Kralendijk, Managua en Mexico-Stad.
Vraag 9 2 punten
Noteer de namen van deze plaatsen onder elkaar op je antwoordblad.
Schrijf achter elke plaats de letter van de juiste klimaatgrafiek.
Klimaatgrafieken a tot en met d van vier plaatsen in Midden-Amerika. Bekijk in Opgaven, pagina 6
Bekijk het antwoord
Havana c
Kralendijk d
Managua a
Mexico-Stad b
indien vier juiste antwoorden: 2
indien drie of twee juiste antwoorden: 1
indien minder dan twee juiste antwoorden: 0
Gebruik bron 6 en het kaartenkatern.
Het klimaat in het noorden van de Dominicaanse Republiek verschilt van het klimaat in het zuiden.
Vraag 10 2 punten
Leg het ontstaan van dit verschil uit.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Kaart van de klimaten volgens Köppen in Midden-Amerika. Bekijk in Opgaven, pagina 7
Bekijk het antwoord
Uit de uitleg moet blijken dat
de (vochtige) noordoostpassaat / wind uit het noordoosten in het noorden van de Dominicaanse Republiek wordt opgestuwd tegen de bergen, (oorzaak)
waardoor in het noorden van de Dominicaanse Republiek meer neerslag valt dan in het zuiden / het zuiden van de Dominicaanse Republiek in de regenschaduw ligt. (gevolg)
Gebruik de bronnen 6 en 7 en het kaartenkatern.
Saba is een van de Eilanden boven de Wind. Op Saba ligt Mount Scenery, het hoogste punt van het Koninkrijk der Nederlanden.
Vraag 11 3 punten
Beschrijf in drie stappen het ontstaan van Mount Scenery.
Betrek in je beschrijving de namen van de twee betrokken platen.
Kaart van tektoniek en vulkanisme in Midden-Amerika. Bekijk in Opgaven, pagina 8
Bekijk het antwoord
Uit de beschrijving moet blijken dat
ten (noord)oosten van Saba de (Noord- en/of Zuid-)Amerikaanse plaat onder de Caribische plaat duikt,
waarbij door het smelten van de onderduikende plaat magmastromen omhoog komen,
en (strato)vulkanen / vulkanische eilanden ontstaan.
Gebruik de bronnen 7 en 8.
De Caribische plaat wordt omringd door een aantal tektonische platen.
Vraag 12 2 punten
Geef de letter van de dwarsdoorsnede uit bron 8 die hoort bij de plaatgrens tussen de
- Cocosplaat en de Caribische plaat;
- Noord-Amerikaanse plaat en de Caribische plaat.
Vier dwarsdoorsnedes a tot en met d op plaatsen langs de Caribische plaat. Bekijk in Opgaven, pagina 9
Bekijk het antwoord
dwarsdoorsnede b
dwarsdoorsnede c
De vorming van een atol
Bij deze opgave horen de bronnen 9 tot en met 11.
Gebruik de bronnen 9 en 10 en het kaartenkatern.
Alle eilanden van de Genootschapseilanden hebben een vulkanische oorsprong.
Vraag 13 2 punten
Geef
- de oorzaak van het vulkanisme bij deze eilandengroep;
- de naam van het eiland uit bron 9 dat het meest recent ontstaan is.
Tekst en kaart over de Genootschapseilanden met de namen van de eilanden. Bekijk in Opgaven, pagina 10
Bekijk het antwoord
Uit het antwoord moet blijken dat de Genootschapseilanden door een hotspot / hotspotvulkanisme ontstaan zijn.
Mehetia
Gebruik bron 10.
Gesteente a in bron 10 is op een andere manier ontstaan dan gesteente b.
Vraag 14 3 punten
Neem de onderstaande tabel over op je antwoordblad en vul de drie ontbrekende onderdelen in.
| naam van gesteente | hoofdgroep van gesteenten |
|---|---|
| a... | ... |
| b koraal of kalksteen | ... |
Schema van het ontstaan van een atol met gesteente a en gesteente b. Bekijk in Opgaven, pagina 11
Bekijk het antwoord
| naam van gesteente | hoofdgroep van gesteente |
|---|---|
| a basalt | stollingsgesteente |
| b (koraal of kalksteen) | sedimentgesteente |
per juist antwoord 1
Gebruik het kaartenkatern.
Gesteenten op de Genootschapseilanden worden door verwering afgebroken.
Vraag 15 2 punten
Leg met twee klimaatkenmerken uit door welke vorm van verwering gesteenten op de Genootschapseilanden vooral worden afgebroken.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Kaart van klimaatgebieden en zeestromen op aarde. Bekijk in Bijlage kaartenkatern, pagina 13
Bekijk het antwoord
Uit de uitleg moet blijken dat
de temperatuur op de Genootschapseilanden hoog is en dat op de Genootschapseilanden veel neerslag valt, (oorzaak)
waardoor gesteenten vooral door chemische verwering worden afgebroken. (gevolg)
Opmerking: De eerste deelscore alleen toekennen als beide klimaatkenmerken juist zijn.
Gebruik de bronnen 10 en 11 en het kaartenkatern.
Voor de westkust van Afrika en voor de westkust van Zuid-Amerika liggen nauwelijks koraalriffen.
Vraag 16 2 punten
Geef twee oorzaken waardoor daar nauwelijks koraalriffen gevormd zijn.
Kaart van de spreiding van koraalriffen in de wereld. Bekijk in Opgaven, pagina 11
Bekijk het antwoord
Juiste oorzaken zijn:
- Het zeewater voor de westkust van Afrika en voor de westkust van Zuid-Amerika is te koud. / Voor de westkust van Afrika en voor de westkust van Zuid-Amerika liggen koude zeestromen.
- De zee voor de westkust van Afrika en voor de westkust van Zuid-Amerika is te diep.
per juiste oorzaak 1
De Pantanal
Bij deze opgave hoort bron 12.
Gebruik bron 12 en het kaartenkatern.
De Pantanal is een moerasgebied in het zuidwesten van Brazilië.
Vraag 17 2 punten
Leg uit dat het reliëf in dit deel van Brazilië bepalend is voor het ontstaan van dit moerasgebied.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Kaart van Brazilië met het reliëf en de ligging van de Pantanal. Bekijk in Bijlage kaartenkatern, pagina 8
Bekijk het antwoord
Uit de uitleg moet blijken dat
het deel van Brazilië waar de Pantanal is ontstaan een door bergen omgeven (of relatief laaggelegen) vlak gebied is, (oorzaak)
waardoor het water (in dat vlakke gebied / de Pantanal) blijft staan / niet makkelijk doorstroomt. (gevolg)
Opmerking: De eerste deelscore alleen toekennen als beide elementen (door bergen omgeven én vlak) worden genoemd.
Gebruik het kaartenkatern.
De Pantanal heeft een periode waarin weinig neerslag valt.
Vraag 18 2 punten
Geef aan
in welke periode in de Pantanal weinig neerslag valt. Kies uit:
- a december - februari
- b maart - mei
- c juni - augustus
- d september - november
waardoor in deze periode weinig neerslag valt.
Thematische kaart Aarde Luchtdruk en wind voor januari, maart, juli en september. Bekijk in Bijlage kaartenkatern, pagina 14
Bekijk het antwoord
c / juni - augustus
Uit het antwoord moet blijken dat de Pantanal in die periode onder invloed staat van een hogedrukgebied / het lagedrukgebied (de ITCZ) naar het noorden verschoven is.
Om plantages aan te leggen worden lokale boeren vaak gedwongen hun land af te staan. Plantagelandbouw heeft ook effect op de biodiversiteit.
Vraag 19 1 punt
Met welk begrip wordt het gedwongen afstaan van land van lokale boeren aangeduid?
Bekijk het antwoord
land grabbing / landroof
Vraag 20 2 punten
Leg uit welk effect plantagelandbouw heeft op de biodiversiteit.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Bekijk het antwoord
Een juiste uitleg is:
De oorspronkelijke (natuurlijke) vegetatie wordt vervangen door één bepaald gewas / een monocultuur, (oorzaak)
waardoor het leefgebied van allerlei soorten planten en dieren kleiner wordt / de biodiversiteit afneemt. (gevolg)
Gebruik bron 12.
Door de plantagelandbouw rondom de Pantanal komen in de Pantanal vaker natuurrampen als overstromingen en bosbranden voor.
Vraag 21 2 punten
Kies 'overstromingen' of 'bosbranden'.
Leg uit dat door de plantagelandbouw rondom de Pantanal jouw gekozen natuurramp in de Pantanal vaker voorkomt.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Tekst en afbeelding over de Pantanal in het grensgebied van Brazilië, Bolivia en Paraguay, met de rondom aangelegde plantages. Bekijk in Opgaven, pagina 12
Bekijk het antwoord
Een juiste uitleg voor een toenemende kans op overstromingen is:
De plantages rondom de Pantanal houden (in de natte periode) minder goed water vast (dan de oorspronkelijke begroeiing), (oorzaak)
waardoor water sneller / in één keer afstroomt naar de Pantanal (en de kans op overstromingen in de Pantanal toeneemt). (gevolg)
of
Een juiste uitleg voor een toenemende kans op bosbranden is:
Op de plantages rondom de Pantanal wordt (voor irrigatiedoeleinden) water vastgehouden / veel water gebruikt, (oorzaak)
waardoor minder water afstroomt naar de Pantanal / de Pantanal droger wordt (en de kans op bosbranden in de Pantanal toeneemt). (gevolg)
Bevolkingsgroei en verstedelijking in Brazilië
Bij deze opgave horen de bronnen 13 en 14.
Gebruik de bronnen 13 en 14.
Hieronder staan drie uitspraken over de bronnen 13 en 14.
Uitspraak 1: de verstedelijkingsgraad van Brazilië nam tussen 1940 en 1990 toe.
Uitspraak 2: de deelstaten in het westen van Brazilië hadden in 2020 in het algemeen een grotere relatieve bevolkingsgroei dan de deelstaten in het oosten.
Uitspraak 3: steden in het economisch kerngebied van Brazilië groeiden in 2020 harder dan steden in het Amazonegebied.
Vraag 22 2 punten
Geef voor elke uitspraak aan of die juist of onjuist is.
Kaart van de bevolkingsgroei per deelstaat en van steden met meer dan 250.000 inwoners in Brazilië (2020). Bekijk in Opgaven, pagina 14
Bekijk het antwoord
uitspraak 1: juist
uitspraak 2: juist
uitspraak 3: onjuist
indien drie juiste antwoorden: 2
indien twee juiste antwoorden: 1
indien minder dan twee juiste antwoorden: 0
Gebruik bron 14 en het kaartenkatern.
De deelstaat Roraima heeft de grootste relatieve bevolkingsgroei in Brazilië.
Vraag 23 3 punten
Geef drie oorzaken waardoor de relatieve bevolkingsgroei in Roraima zo groot is.
Kaart van de bevolkingsgroei per deelstaat en van steden met meer dan 250.000 inwoners in Brazilië (2020). Bekijk in Opgaven, pagina 14
Bekijk het antwoord
De juiste oorzaken zijn:
- In de deelstaat Roraima wonen weinig mensen (zodat zelfs een kleine absolute groei al tot een grote relatieve groei leidt).
- De deelstaat Roraima heeft een relatief hoog geboortecijfer. / In de deelstaat Roraima worden relatief veel kinderen geboren.
- De deelstaat Roraima heeft een positief migratiesaldo. / De deelstaat Roraima kent een grote toestroom van migranten / vluchtelingen (uit Venezuela).
Migranten die naar steden trekken, hebben overeenkomstige demografische en economische kenmerken. Voor deze groep migranten zijn in de stad specifieke voorzieningen nodig.
Vraag 24 3 punten
Beredeneer met een demografisch en een economisch kenmerk van deze groep migranten welke voorzieningen in de stad nodig zijn.
Bekijk het antwoord
Uit de redenering moet blijken dat migranten die naar de steden trekken
- jong / mensen in de reproductieve leeftijd zijn,
- minder welvarend zijn,
- zodat in de stad voorzieningen nodig zijn zoals goedkope woningen en/of scholen.
Gebruik bron 14.
Vraag 25 1 punt
Toon met bron 14 aan dat de meeste kuststeden in Brazilië tegenwoordig niet meer met urbanisatie, maar met suburbanisatie te maken hebben.
Kaart van de bevolkingsgroei per deelstaat en van steden met meer dan 250.000 inwoners in Brazilië (2020). Bekijk in Opgaven, pagina 14
Bekijk het antwoord
Uit het antwoord moet blijken dat de meeste kuststeden tegenwoordig een lagere bevolkingsgroei hebben dan de deelstaten waarin die steden liggen.
Komt de Lelylijn naar Emmeloord?
Bij deze opgave horen de bronnen 15 tot en met 18.
Gebruik de bronnen 15 en 16.
Het kaartje van Emmeloord in bron 16 komt van een website waarop de bouwjaren van de bebouwing van alle Nederlandse steden te zien zijn.
Deze website gebruikt voor alle steden dezelfde standaard legenda.
Vraag 26 1 punt
Geef aan waarom deze standaard legenda voor Emmeloord minder geschikt is.
Kaartje van Emmeloord met de bouwjaren van de bebouwing. Bekijk in Opgaven, pagina 16
Bekijk het antwoord
Uit het antwoord moet blijken dat de ouderdomsklassen in de legenda standaard voor 1900 beginnen, terwijl Emmeloord pas na 1942 ontstaan is.
Gebruik de overzichtskaart van Midden-Nederland in het kaartenkatern.
Na de inpoldering van de Noordoostpolder werd aansluiting op het spoornet, vanwege het landgebruik, niet als noodzakelijk gezien.
Vraag 27 2 punten
Beredeneer waarom de aansluiting op het spoornet vanwege het landgebruik in de Noordoostpolder toen niet als noodzakelijk werd gezien.
Overzichtskaart van Midden-Nederland met de Noordoostpolder en het spoornet. Bekijk in Bijlage kaartenkatern, pagina 10
Bekijk het antwoord
Een juiste redenering is:
De Noordoostpolder had (na de inpoldering) vooral een agrarische (akkerbouw) functie,
zodat in de Noordoostpolder niet veel mensen kwamen wonen (die gebruik moesten maken van het openbaar vervoer).
Gebruik de bronnen 16 en 17.
In bron 16 staan met de letters a tot en met d vier wijken in Emmeloord aangegeven. In bron 17 staan foto's uit deze vier wijken.
Vraag 28 2 punten
Noteer de letters a tot en met d uit bron 16 op je antwoordblad.
Schrijf achter elke letter het cijfer van de bijbehorende foto uit bron 17.
Foto's van vier wijken in Emmeloord. Bekijk in Opgaven, pagina 17
Bekijk het antwoord
a1
b3
c4
d2
indien vier juiste antwoorden: 2
indien drie of twee juiste antwoorden: 1
indien minder dan twee juiste antwoorden: 0
Gebruik bron 18.
Het ontbreken van een goede aansluiting op het spoornet heeft op verschillende schaalniveaus invloed op de leefbaarheid. In de Noordoostpolder kan de Lelylijn bijdragen aan het oplossen van een demografisch vraagstuk. Op hogere schaalniveaus kan de Lelylijn bijdragen aan het oplossen van andere vraagstukken.
Vraag 29 4 punten
Neem de letters a tot en met d uit onderstaande tabel over op je antwoordblad en schrijf achter elke letter een juist antwoord.
| vraagstuk en schaalniveau | Wat is de omschrijving van het vraagstuk? | Op welke manier kan de Lelylijn bijdragen aan het oplossen van dit vraagstuk? |
|---|---|---|
| demografisch vraagstuk in de Noordoostpolder | a | Jongeren kunnen makkelijker pendelen naar hun werk of studie elders in het land. |
| economisch vraagstuk op nationaal schaalniveau | b | c |
| duurzaamheidsvraagstuk op Europees schaalniveau | uitstoot van broeikasgassen | d |
Kaart met de mogelijke route van de Lelylijn. Bekijk in Opgaven, pagina 18
Bekijk het antwoord
Juiste antwoorden zijn:
- a: ontgroening / vergrijzing
- b: (economische) ongelijkheid tussen Noord-Nederland en West-Nederland / de Randstad
- c: De Lelylijn kan bijdragen aan economische ontwikkeling in Noord-Nederland / zorgt voor een betere verbinding tussen de Randstad en Noord-Nederland.
- d: Als de Lelylijn wordt doorgetrokken naar Bremen / Hamburg / Duitsland kunnen treinen het vliegverkeer (en dus de uitstoot van broeikasgassen) terugdringen.
Waterveiligheid in Nederland
Bij deze opgave horen de bronnen 19 en 20.
De Watersnoodramp in 1953 (zie bron 19) ontstond door een combinatie van springtij en een zware noordwesterstorm. Deze natuurlijke omstandigheden leiden ook tegenwoordig nog tot een grote overstromingsdreiging in Nederland, vooral als de rivieren tegelijkertijd een hoge piekafvoer hebben.
Vraag 30 3 punten
Beschrijf waardoor de combinatie van deze drie natuurlijke omstandigheden tot een grote overstromingsdreiging in Nederland leidt.
Ga in je beschrijving in op elk van de drie natuurlijke omstandigheden.
Bekijk het antwoord
Uit de beschrijving moet blijken dat
de waterstand van de zee bij springtij hoger is dan bij een normale vloed,
en dat bij een (zware) noordwesterstorm zeewater voor de kust van Nederland opgestuwd wordt,
waardoor rivieren hun water niet goed kwijt kunnen op zee (en dat is juist bij een piekafvoer noodzakelijk).
Gebruik de bronnen 19 en 20 en het kaartenkatern.
Bij de Watersnoodramp in 1953 kwamen 1.836 mensen om het leven. Een dijkdoorbraak bij Nieuwerkerk aan den IJssel zou tot veel meer slachtoffers geleid hebben.
Vraag 31 1 punt
Geef aan waardoor een dijkdoorbraak bij Nieuwerkerk aan den IJssel tot veel meer slachtoffers geleid zou hebben.
Kaart van Nederland, met de ligging van Nieuwerkerk aan den IJssel. Bekijk in Bijlage kaartenkatern, pagina 9
Bekijk het antwoord
Uit het antwoord moet blijken dat de dijk bij Nieuwerkerk aan den IJssel een groot laaggelegen (dijkring)gebied beschermde (waarin ook toen al veel mensen woonden).
De Watersnoodramp in 1953 veranderde het denken over waterveiligheid in Nederland en leidde tot de aanleg van de Deltawerken. Ook na 1995 veranderde het denken over waterveiligheid.
Vraag 32 2 punten
Geef aan
- waardoor in 1995 het denken over waterveiligheid veranderde;
- wat er toen veranderde in het denken over waterveiligheid.
Bekijk het antwoord
Uit het antwoord moet blijken dat in 1995 sprake was van (bijna-)overstromingen in het rivierengebied / de dijken in het rivierengebied op doorbreken stonden / een grootschalige evacuatie in het rivierengebied noodzakelijk was.
Uit het antwoord moet blijken dat mensen zich bewuster werden van de overstromingsrisico's in het rivierengebied (en niet alleen in het kustgebied) / na 1995 het overheidsprogramma Ruimte voor de Rivier gestart werd.
Een overstroming in de bovenloop van een rivier verkleint de kans op een overstroming in de benedenloop.
Vraag 33 2 punten
Leg dit uit.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Bekijk het antwoord
Uit de uitleg moet blijken dat
als in de bovenloop van een rivier een overstroming plaatsvindt water aan de rivier wordt onttrokken, (oorzaak)
waardoor in de benedenloop de piekafvoer / het debiet lager wordt (en de kans op een overstroming in de benedenloop dus lager wordt). (gevolg)
Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen havo Aardrijkskunde 2024, tijdvak 1. Figuren en de exacte opmaak staan in het originele examen.
Andere examens aardrijkskunde havo
- 2026, tijdvak 1
- 2026, tijdvak 2
- 2025, tijdvak 1
- 2025, tijdvak 2
- 2024, tijdvak 2
- 2023, tijdvak 1
- 2023, tijdvak 2
- 2022, tijdvak 1
- 2022, tijdvak 2
- 2022, tijdvak 3
- 2021, tijdvak 1
- 2021, tijdvak 2
- 2021, tijdvak 3
- 2019, tijdvak 1
- 2019, tijdvak 2
- 2018, tijdvak 1
- 2018, tijdvak 2
Hoe ToetsChecker aardrijkskunde per vraagtype nakijkt, lees je op aardrijkskunde toetsen nakijken met AI.
Veelgestelde vragen
Hoeveel vragen heeft het eindexamen aardrijkskunde havo 2024, tijdvak 1?
Het centraal examen aardrijkskunde havo 2024, tijdvak 1 telt 33 vragen. De meeste vragen gaan over landbouw en voedsel (7), endogene en exogene processen (6) en Nederland: wonen en water (5).
Wat zijn de antwoorden van het examen aardrijkskunde havo 2024, tijdvak 1?
Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.
Waar vind ik het correctievoorschrift van aardrijkskunde havo 2024, tijdvak 1?
Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2024/havo/documenten/cse-1/ha-0131-a-24-1-c). Bij dit examen hoort ook een aanvulling op het correctievoorschrift.
Hoe oefen ik met het examen aardrijkskunde havo 2024, tijdvak 1 en krijg ik feedback?
Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.