Examenvragen kaartvaardigheden aardrijkskunde vwo
6 vragen over kaartvaardigheden uit 6 centrale examens van 2019 tot en met 2026.
Kaartvaardigheden komt in 6 van de 18 examens aardrijkskunde vwo voor, met 6 vragen (1% van alle examenvragen). Het meest in 2026, tijdvak 1 (1 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.
Alle examenvragen over kaartvaardigheden
Per examen de vragen over kaartvaardigheden, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.
Oefen de vragen over dit onderwerp online
2026, tijdvak 1: Het leefgebied van de Sami
Opgavetekst
Bij deze opgave horen de bronnen 3 tot en met 6.
bron 3
Leefgebied van de Sami
Lapland of Samenland is een regio in het noorden van Scandinavië, die wordt bewoond door de Sami. De Sami hechten veel waarde aan traditionele leefgewoonten en spreken meerdere eigen talen, maar hebben geen eigen staat.
De rendierhouderij speelt van oudsher een belangrijke rol in het leven van de Sami. De kuddes rendieren zwerven, afhankelijk van het seizoen, rond over de verschillende weidegronden. Tegenwoordig is toerisme de belangrijkste bron van inkomsten voor de Sami. In de winter maken toeristen tochten met sneeuwscooters en sledehonden. In de zomer is Lapland een populaire bestemming voor wandelaars en mountainbikers.
Het leefgebied van de Sami is rijk aan grondstoffen zoals ijzererts, goud, nikkel en zeldzame aardmetalen (zie bron 6).

Gebruik bron 3.
Door weidegronden voor verschillende seizoenen aan de Sami toe te kennen, wordt rekening gehouden met hun traditionele levenswijze.
Vraag 5 1 punt
Geef nog een andere aanwijzing uit bron 3 waaruit blijkt dat bij het toekennen van weidegronden rekening gehouden is met de traditionele levenswijze van de Sami.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van een juiste aanwijzing zijn:
- In Noorwegen zijn aan Zweedse Sami graasrechten toegekend op Noors grondgebied.
- Er zijn (binnen Noorwegen, Zweden en Finland) ook weidegronden toegekend in gebieden die buiten het leefgebied van de Sami liggen.
2026, tijdvak 2: Samenwerkingsverbanden tussen gemeenten
Opgavetekst
Bij deze opgave hoort bron 15.

Gebruik bron 15 en het kaartenkatern.
Op de kaart in bron 15 is een ruimtelijk patroon van samenwerkingsverbanden tussen gemeenten te herkennen. Dit patroon is in Noord-Brabant anders dan in Drenthe.
Vraag 27 2 punten
Geef met bron 15 aan
- op welk schaalniveau gemeenten vooral samenwerken;
- waardoor dit ruimtelijke patroon in Noord-Brabant anders is dan in Drenthe.
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat gemeenten die binnen dezelfde provincie (dicht bij elkaar) liggen veel met elkaar samenwerken.
- Een voorbeeld van een juist antwoord is: Noord-Brabant heeft meer inwoners / gemeenten dan Drenthe.
2021, tijdvak 1: De Trans-Siberische spoorlijn
Opgavetekst
Bron 9 Infrastructuur Rusland

Kaart van Rusland met de spoorwegen, waaronder de Trans-Siberische Lijn met de drie vertakkingen in het zuidoosten: de Bajkal-Amur-Magistrale, de Trans-Mantsjoerische Lijn en de Trans-Mongolische Lijn. Benoemd zijn onder meer Moskou, Omsk, Ulan Ude, Chabarovsk, Vladivostok en het Bajkalmeer. Legenda: spoorwegen, hogesnelheidslijnen, cirkels met het aantal passagiers per station, en bevaarbare rivieren. De kaart staat op zijn kant.
Bron 10 Foto a

Foto van een spoorlijn die in een bebost dal langs een rivier loopt. De lijn maakt een bocht tussen naaldbossen met herfstkleuren.
Bron 10 Foto b

Foto van een lange goederentrein met gekleurde wagons en blauwe locomotieven, die door een droog, geel heuvellandschap rijdt onder een blauwe lucht.
Bron 10 Foto c

Foto van een lange trein met donkerblauwe wagons over een spoorlijn in een open, groen vlakte, met lage heuvels op de achtergrond.
Bron 10 Foto d

Luchtfoto van een spoorlijn die door een glooiend, begroeid landschap met groene heuvels en landbouwgrond loopt.
Vraag 13 2 punten
Gebruik de bronnen 9 en 10 en het kaartenkatern.
De Trans-Siberische Lijn is een spoorlijn van Moskou naar Vladivostok. In het zuidoosten van Rusland heeft deze spoorlijn drie vertakkingen:
- de Bajkal-Amur-Magistrale;
- de Trans-Mantsjoerische Lijn;
- de Trans-Mongolische Lijn.
Geef
- de naam van de spoorlijn die te zien is op foto b;
- de letter van de foto met het landschap waar je duizenden kilometers doorheen rijdt in de Bajkal-Amur-Magistrale.
Bekijk het antwoord
- Noemt de Trans-Mongolische Lijn als de spoorlijn op foto b (1p)
- Noemt foto a als de foto met het landschap waar je duizenden kilometers doorheen rijdt in de Bajkal-Amur-Magistrale (1p)
2021, tijdvak 2: Een wereld vol unicorns
Opgavetekst
Bron 1 Unicorns
'Unicorns' (eenhoorns) zijn bedrijven, opgericht na het jaar 2000, met een geschatte waarde van minimaal een miljard dollar voordat ze naar de beurs gaan of op een andere manier worden verkocht. Dergelijke start-upbedrijven worden veelal geleid door jonge ondernemers. De laatste tien jaar zijn er wereldwijd zo'n 150 unicorns bijgekomen en wordt gesproken van een eenhoornplaag.
In 2017 (zie bron 2) was Ayden de enige unicorn uit Nederland. Ayden verzorgt wereldwijd online banktransacties voor bedrijven zoals Facebook, Netflix, Uber en Spotify. Inmiddels is Ayden een beursgenoteerd bedrijf.
Bron 2 Spreiding en geschatte waarde van unicorns

Anamorfosekaart: de landen zijn vergroot of verkleind naar de totale waarde van de unicorns die er gevestigd zijn. Elke cirkel is een unicorn. Hoe groter de cirkel, hoe hoger de waarde in 2017 (legenda: 1, 5, 10 en 50 miljard dollar). De kleur geeft de sector aan: financiële technologie, hardware, gezondheidszorg, internet software en service, software voor grote data-analyse, cybersecurity, handel via internet of marktplaats, mobile software en service, diensten op aanvraag, media en sociale media, vastgoed, onderwijstechnologie en overig. De grootste cirkels, met de bedrijfsnaam erbij, zijn onder meer Uber, Didi Chuxing, Airbnb, WeWork, SpaceX en Pinterest. De Verenigde Staten en China hebben de meeste en grootste cirkels.
Vraag 2 1 punt
Gebruik bron 2. De kaart in bron 2 is een anamorfosekaart. Geef aan waaraan je kunt zien dat deze kaart een anamorfosekaart is.
Bekijk het antwoord
- Noemt dat de oppervlakte van de landen een maat is voor de totale waarde van de unicorns: hoe groter een land is afgebeeld, des te groter de totale waarde van de unicorns. (1p)
2021, tijdvak 3: De Dakar Rally in Zuid-Amerika
Opgavetekst
Bron 13 Conflicten in Afrika

Kaart van Afrika met conflicten (selectie, 2017): nationale conflicten, grensconflicten en conflicten om autonomie, en conflicten om bodemschatten. Terreuraanslagen 2016/17 met het aantal doden. Gearceerd: werkgebied van militante islamitische groeperingen, met de namen Al-Qaida, IS, Boko Haram, Al-Shabaab en Ansar al-Sharia. VN-vredesmissies met het aantal blauwhelmen in 2017 (minder of meer dan 10.000), met het jaar waarin de missie begon.
Bron 14 De Dakar Rally

De Dakar Rally is een jaarlijkse wedstrijd voor motorfietsen, quads, auto's en trucks door onherbergzaam gebied, bij voorkeur woestijnen. De rally is vernoemd naar de Senegalese hoofdstad Dakar; tot 2008 was dit de traditionele finishplaats. Senegal ligt in het westen van Afrika. Oorspronkelijk startte de rally in de Franse hoofdstad Parijs, maar later kwamen er ook andere startplaatsen. In 2009 werd de rally verplaatst naar Zuid-Amerika.
Foto a Vier foto's uit de Dakar Rally 2016 (bron 15), linksboven

Foto van een auto op een uitgestrekte, witte zoutvlakte met zeshoekige scheuren in de bodem. Op de achtergrond bergen.
Foto b Vier foto's uit de Dakar Rally 2016 (bron 15), rechtsboven

Foto van een auto die over een zandweg rijdt door laag, droog struikgewas. Achter de auto stijgt een grote stofwolk op.
Foto c Vier foto's uit de Dakar Rally 2016 (bron 15), linksonder

Foto van een witblauwe pick-uptruck op een rood zandpad tussen bomen en palmen.
Foto d Vier foto's uit de Dakar Rally 2016 (bron 15), rechtsonder

Foto van een groen, heuvelachtig landschap met een rode rotswand. Onderin het dal rijdt een kleine auto over een pad langs een rivierbedding.
Vraag 19 2 punten
Gebruik de bronnen 14 en 15 en het kaartenkatern.
Geef aan tijdens welke etappe:
- de foto's a en b zijn gemaakt: etappe 1, 3, 6 of 11;
- de foto's c en d zijn gemaakt: etappe 3, 7, 9 of 13.
Bekijk het antwoord
- Noemt dat de foto's a en b zijn gemaakt tijdens etappe 6 (1p)
- Noemt dat de foto's c en d zijn gemaakt tijdens etappe 3 (1p)
2019, tijdvak 2: Filipijnen, Indonesië en Vietnam vergeleken
Opgavetekst
Bron 1
Platentektoniek
a Endogene krachten spelen in dit land een relatief kleine rol bij de vorming van het landschap.
b In dit land is de plaattektonische situatie door de aanwezigheid van een aantal microplaten zeer complex.
c Dit land ligt ingeklemd tussen twee subductiezones.
Grondstoffen
d Veel vormen van fossiele brandstoffen zijn in dit land op grote schaal winbaar.
e Door de plaattektonische situatie van het land komen er veel ertsen voor, maar in de praktijk zijn er niet veel mijnen en worden maar weinig grondstoffen geëxporteerd.
f In dit land worden in de delta's van de grote rivieren grote hoeveelheden rijst verbouwd.
Bron 2 Ontwikkelingskenmerken van een aantal landen, 2013

Bellendiagram met de levensverwachting in jaren op de verticale as (ongeveer 60 tot 84) en het inkomen per persoon in $, aangepast aan inflatie en prijzen, op de horizontale as (0 tot 80K). Elke cirkel is een land. Met naam zijn aangegeven: Brunei, Vietnam, Cambodja, Thailand, Filipijnen en Myanmar. Vier cirkels zijn met de cijfers 1 tot en met 4 aangeduid.
Vraag 22 2 punten
In bron 2 is een verband te zien tussen de levensverwachting en het inkomen per persoon van een groot aantal landen. De cijfers 1 tot en met 4 horen in willekeurige volgorde bij de landen Indonesië, Laos, Maleisië en Singapore.
Noteer de cijfers 1 tot en met 4 op je antwoordblad.
Schrijf achter elk cijfer de naam van het juiste land.
Bekijk het antwoord
- Noemt per cijfer het juiste land: 1 Laos; 2 Indonesië; 3 Maleisië; 4 Singapore. (2p)
Vier antwoorden juist: 2 punten. Drie of twee antwoorden juist: 1 punt. Minder dan twee antwoorden juist: 0 punten.
Hoe vaak kaartvaardigheden in het examen komt
| Examen | Vragen | Aantal | Aandeel |
|---|---|---|---|
| 2026, tijdvak 1 | 5 | 1 | 3% |
| 2026, tijdvak 2 | 27 | 1 | 3% |
| 2021, tijdvak 1 | 13 | 1 | 3% |
| 2021, tijdvak 2 | 2 | 1 | 3% |
| 2021, tijdvak 3 | 19 | 1 | 3% |
| 2019, tijdvak 2 | 22 | 1 | 3% |
In 6 van de 18 ingedeelde examens aardrijkskunde vwo staat een vraag over kaartvaardigheden, samen 6 vragen (1% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2026, tijdvak 1: 1 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 1% van de vragen over kaartvaardigheden, daarvoor 1%. Dat aandeel is dus stabiel.
Oefenen met kaartvaardigheden
Maak de 15 nieuwste examenvragen over kaartvaardigheden online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2021 en 2019). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.
Oefen de vragen over kaartvaardigheden
Andere onderwerpen aardrijkskunde vwo
- Verstedelijking
- Endogene en exogene processen
- Globalisering
- Weer en klimaat
- Ontwikkelingsvraagstukken
- Nederland: wonen en water
- Water en rivieren
- Energie en grondstoffen
- Bevolking en migratie
- Landbouw en voedsel
Kaartvaardigheden op andere niveaus
Nakijken als docent
Kies het examen in de vragenbank
In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen aardrijkskunde vwo onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Hoe ToetsChecker aardrijkskunde per vraagtype nakijkt, lees je op aardrijkskunde toetsen nakijken met AI.
Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op aardrijkskunde oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak komt kaartvaardigheden voor in het eindexamen aardrijkskunde vwo?
In de 18 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 6 vragen over kaartvaardigheden, 1% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 6 van die examens.
In welk examen aardrijkskunde vwo stonden de meeste vragen over kaartvaardigheden?
In het examen van 2026, tijdvak 1, met 1 vragen: 5.
Hoe oefen ik examenvragen over kaartvaardigheden?
Op deze pagina staan alle vragen over kaartvaardigheden met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.