Examenvragen landbouw en voedsel aardrijkskunde vwo
12 vragen over landbouw en voedsel uit 6 centrale examens van 2018 tot en met 2024.
Landbouw en voedsel komt in 6 van de 18 examens aardrijkskunde vwo voor, met 12 vragen (2% van alle examenvragen). Het meest in 2024, tijdvak 1 (4 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.
Alle examenvragen over landbouw en voedsel
Per examen de vragen over landbouw en voedsel, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.
Oefen de vragen over dit onderwerp online
2024, tijdvak 1: De Pamparegio
Opgavetekst
Bij deze opgave horen de bronnen 11 en 12.
bron 11: De Pamparegio in Zuid-Amerika
De Pamparegio omvat Uruguay, een groot deel van Argentinië en de Braziliaanse deelstaat Rio Grande do Sul. In de negentiende eeuw werden door machtige en rijke families in deze regio latifundia gebouwd. Tussen 1930 en 1960 industrialiseerde de regio. Tegenwoordig worden vanuit de Pamparegio vlees, wol, graan en vooral veel soja geëxporteerd. Buenos Aires en Montevideo zijn onder andere door deze agro-export uitgegroeid tot de grootste en belangrijkste steden op regionaal en nationaal schaalniveau. Een derde van de Argentijnse bevolking woont in de metropoolregio Buenos Aires. Van de Uruguayaanse bevolking woont ongeveer de helft in de metropoolregio Montevideo.
bron 12: Aantal nieuwe gated communities per jaar in de metropoolregio Buenos Aires
Gebruik bron 11 en het kaartenkatern.
Grote delen van de Pamparegio hebben een gunstig klimaat voor grootschalige landbouw.
Vraag 18 2 punten
Geef vanuit de dimensie natuur nog twee andere kenmerken van de Pamparegio, waardoor deze regio geschikt is voor grootschalige landbouw.
Overzichtskaart van Zuid-Amerika. Bekijk in Bijlage kaartenkatern, pagina 6
Bekijk het antwoord
Juiste kenmerken zijn:
- De Pamparegio is vlak / heeft weinig reliëf.
- In de Pamparegio is voldoende irrigatiewater beschikbaar. / Door de Pamparegio stromen rivieren.
- De bodem in de Pamparegio is vruchtbaar.
Per juist kenmerk 1 scorepunt.
Gebruik bron 11.
Tussen 1930 en 1960 vond industrialisatie plaats in de landen die in de Pamparegio liggen. Toch groeide de export van industrieproducten nauwelijks.
Vraag 19 1 punt
Geef vanuit de politieke dimensie aan waarom de export van industrieproducten toch nauwelijks groeide.
Bekijk het antwoord
Uit het antwoord moet blijken dat het industrialisatiebeleid van landen in de Pamparegio tussen 1930 en 1960 gericht was op importsubstitutie / gericht was op binnenlandse consumptie / weinig gericht was op de export van industrieproducten.
De afgelopen 30 jaar zijn veel voedselgewassen uit de Pamparegio naar Azië geëxporteerd. De komende decennia zal de export van voedselgewassen zoals soja naar een ander werelddeel waarschijnlijk toenemen.
Vraag 20 2 punten
Beredeneer naar welk werelddeel de export van voedselgewassen uit de Pamparegio waarschijnlijk zal toenemen.
Bekijk het antwoord
Uit de redenering moet blijken dat
- de export van voedselgewassen (vanuit de Pamparegio) naar Afrika zal toenemen,
- omdat de bevolkingsomvang / de welvaart daar groeit.
Gebruik bron 12.
In Argentinië werd vanaf het begin van de jaren 90 een nieuwe politieke koers gevaren.
Vraag 21 3 punten
Beschrijf in drie stappen dat deze nieuwe landelijke politieke koers heeft geleid tot ruimtelijke gevolgen op een lager schaalniveau.
Diagram met het aantal nieuwe gated communities per jaar in de metropoolregio Buenos Aires (bron 12). Bekijk in Bijlage, pagina 13
Bekijk het antwoord
Een juiste beschrijving is:
- Vanaf het begin van de jaren 90 werd een (neo)liberaler / kapitalistischer beleid gevoerd (dan in de decennia daarvoor),
- zodat de verschillen tussen arm en rijk groter werden / economische ongelijkheid groter werd / de criminaliteit en/of (subjectieve) onveiligheid in Argentinië toenam,
- zodat mensen uit hogere inkomensgroepen steeds vaker in beveiligde ommuurde woonwijken zijn gaan wonen.
2022, tijdvak 3: Het Turkanameer
Opgavetekst
Bron 10 Het Turkanameer
In het oosten van Afrika ligt op de grens van Ethiopië en Kenia het grootste woestijnmeer in de wereld, het Turkanameer. Het meer wordt voor het grootste deel gevoed door de rivier de Omo die vanaf het Ethiopisch Hoogland komt. De laatste 50 jaar is het waterpeil van het Turkanameer tien meter gezakt. Het meer heeft geen uitstroom.
Bron 10 Ligging Turkanameer

Kaart van het gebied rond het Turkanameer, met de landen Zuid-Sudan, Ethiopië, Oeganda, Kenia en Somalië. Het hoogteverschil is met kleuren aangegeven, van 0-200 meter (groen) tot hoger dan 3.000 meter (donkerbruin). Aangegeven zijn de rivier de Omo, de Gibe III-stuwdam, het Turkanameer en andere rivieren. Schaal 0-300 km, met een kaartfragment van Afrika rechtsonder.
Bron 10 Binnenlandse delta bij de monding van de Omo in het Turkanameer

Twee satellietbeelden van de monding van de Omo in het Turkanameer, links uit 1973 en rechts uit 2005. Het meer is donkerblauw en de delta is groen. Schaal 0-20 km.
Vraag 16 2 punten
Gebruik de bronnen 10 en 11.
Aan de noordoever van het Turkanameer en in de delta van de Omo liggen landbouwgebieden.
Geef een voordeel én een nadeel van de Gibe III-stuwdam voor de boeren in deze landbouwgebieden.
Bekijk het antwoord
- Noemt een juist voordeel: het risico op overstromingen neemt af; of: ook in de droge tijd kan de Omo zoet water aanvoeren (1p)
- Noemt een juist nadeel: door de aanleg van de stuwdam neemt de aanvoer van vruchtbaar slib af; of: een doorbraak van de dam zou desastreuze gevolgen kunnen hebben (1p)
2022, tijdvak 3: Droogte, de nieuwe uitdaging
Bron 17 Waterhouderij Walcheren
Na de droge zomers van 2018 en 2019 besloot een groep Zeeuwse akkerbouwers uit Walcheren om voor hun 300 hectare landbouwgrond de stichting 'Waterhouderij Walcheren' op te richten. De waterhouderij heeft als doel de zoetwatervoorraad in Walcheren duurzaam te beheren en te vergroten. De waterhouderij buffert door middel van drainagesystemen en stuwen het neerslagoverschot in de winter en gebruikt dit water in de zomer wanneer er maar beperkt andere bronnen beschikbaar zijn.
Bron 17 Locatie Waterhouderij Walcheren

Topografische kaart van Walcheren met de plaatsen Oostkapelle, Vrouwenpolder en Serooskerke. Een rode cirkel markeert het gebied van de waterhouderij. Het kaartfragment linksonder laat de ligging in Zeeland zien. Schaal 0-1000 m.
Vraag 28 2 punten
Gebruik bron 17.
Op steeds meer locaties in Nederland ontstaan kleinschalige initiatieven waarbij oplossingen worden gezocht voor het droogteprobleem. Een van deze initiatieven is de 'Waterhouderij Walcheren'.
Beredeneer waarom juist akkerbouwers dit initiatief hier genomen hebben.
Bekijk het antwoord
- Uit de redenering moet blijken dat akkerbouwers voor de beregening van hun gewassen / het zoet houden van het water in de bodem afhankelijk zijn van regenwater (1p)
- Uit de redenering moet blijken dat omdat zo vlak bij de kust (in Zeeland) een groot deel van het grondwater / oppervlaktewater te zout / kwalitatief ongeschikt is (1p)
2021, tijdvak 2: Geografische Kos(t)
Opgavetekst
Bron 7 Aardbeving op Kos treft toeristen
In de nacht van 21 juli 2017 vond vlak voor de kust van het Griekse eiland Kos een aardbeving plaats met een magnitude van 6.6 op de Schaal van Richter. Het was de zwaarste aardbeving sinds 1953. Het hypocentrum van de beving lag op 7 km diepte. Er vielen twee doden en ongeveer tweehonderd mensen raakten gewond. De dagen erna volgden nog negentien naschokken. Toeristen bleven op straat slapen en velen wilden direct terug naar huis.
Bron 8 Tektonische situatie bij de Egeïsche Zee

Kaart van de Egeïsche Zee met Griekenland, Turkije, Kreta en Kos. Legenda: een stippellijn voor de eilandenboog uit het Mioceen; een gestreepte lijn voor de eilandenboog met actief vulkanisme; een lijn met driehoekjes voor de subductiezone; een symbool voor actieve vulkanen; rode pijlen voor de bewegingsrichting van de plaat. Schaal: 0 tot 160 km.
Kaartenkatern Aarde Platentektoniek

Wereldkaart van de platentektoniek (Alcarta, kaartblad 218A), schaal 1: 90.000.000. De tektonische platen zijn als gekleurde vlakken met hun namen weergegeven, onder meer de Noord-Amerikaanse, Zuid-Amerikaanse, Nazca-, Afrikaanse, Euraziatische, Arabische, Indisch-Australische, Pacifische en Antarctische plaat. De legenda geeft de plaatgrenzen weer (trog, actieve subductie, divergente en transforme plaatgrenzen), de aardbevingen, de vulkanen en de bewegingsrichting van de platen in cm per jaar.
Vraag 15 2 punten
Op hellingen in het Middellandse Zeegebied worden in boomgaarden olijven en sinaasappels geteeld. Deze mediterrane tuinbouw gaat landdegradatie in de regentijd beter tegen dan akkerbouw. Leg uit dat mediterrane tuinbouw landdegradatie juist in de regentijd beter tegengaat dan akkerbouw. Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Bekijk het antwoord
- Noemt als oorzaak dat de bodem bij mediterrane tuinbouw in de regentijd (de natte wintermaanden) grotendeels door wortels wordt vastgehouden of door het gebladerte wordt beschermd, anders dan bij akkerbouw. (1p)
- Noemt als gevolg dat bodemerosie door afstromend water en/of wind op de hellingen beter wordt tegengegaan. (1p)
2019, tijdvak 2: Tuinbouw in het droogste gebied van Spanje
Opgavetekst
Bron 1 Tuinbouw in het droogste gebied van Spanje
Het gebied rondom de stad Almería in Zuid-Spanje is een van de droogste gebieden van Europa. Ten noorden van Almería ligt de Tabernaswoestijn, waar de gemiddelde jaarlijkse neerslag zo'n 250 millimeter bedraagt. Ten westen van Almería ligt Campo del Dalías. Dit gebied is de laatste 30 jaar in een snel tempo uitgegroeid tot het grootste tuinbouwgebied van Europa.
Op zo'n 26.000 hectare (driemaal de oppervlakte aan kassen in Nederland) worden in plastic kassen groenten en fruit verbouwd die worden verkocht in heel Europa. Het gebied heeft als bijnaam Mar de plástico: de plastic zee. De waterbalans in het gebied is negatief door de geringe hoeveelheid neerslag en de grote productie van groenten en fruit. Waterschaarste wordt in toenemende mate een probleem en vormt een bedreiging voor de tuinbouw.
Satellietbeeld van de plastic kassen in Campo del Dalías

Satellietbeeld van het gebied met de plastic kassen in Campo del Dalías.
Ligging satellietbeeld

Kleine kaart met de ligging van het satellietbeeld: Almería, Málaga en de Straat van Gibraltar.
Vraag 10 2 punten
De waterschaarste in Campo de Dalías is de laatste 30 jaar sterk toegenomen.
Beredeneer deze toename met kaartblad 89.
Bekijk het antwoord
- Uit de redenering moet blijken dat door de toetreding van Spanje tot de gemeenschappelijke markt van Europa de handel in / de vraag naar Spaanse tuinbouwproducten sterk is toegenomen. (1p)
- Uit de redenering moet blijken dat voor de productie hiervan veel zoet water nodig was (waardoor er waterschaarste is ontstaan). (1p)
Vraag 11 3 punten
Waterschaarste vormt een bedreiging voor de tuinbouw in Campo de Dalías. Voor de toekomst van Campo de Dalías is het belangrijk dat bij de winning van zoet water aan twee eisen voldaan wordt:
a Er moet sprake zijn van een hernieuwbare waterbron.
b Met de winning van het water moet het milieu zo min mogelijk aangetast worden.
Bij het ontzilten van zeewater wordt aan beide eisen voldaan.
Geef:
- een reden waarom ontzilting van zeewater voldoet aan eis a;
- een reden waarom ontzilting van zeewater in dit gebied voldoet aan eis b;
- twee andere manieren waarop men in Campo de Dalías aan zoet water kan komen.
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat ontzilting van zeewater voldoet aan eis a, omdat de hoeveelheid zeewater oneindig / hernieuwbaar is. (1p)
- Uit het antwoord moet blijken dat ontzilting van zeewater in dit gebied voldoet aan eis b, omdat Campo de Dalías (vanwege het klimaat) geschikt is om met zonne-energie / zonnepanelen zeewater te ontzilten. (1p)
- Noemt twee juiste manieren om aan zoet water te komen: water gebruiken uit stuwmeren; op lokaal schaalniveau regenwater opvangen; grondwater oppompen; zoet water importeren. (1p)
Het derde deelpunt alleen toekennen als twee juiste manieren om aan zoet water te komen zijn genoemd.
2018, tijdvak 1: Water in het Midden-Oosten
Vraag 16 2 punten
De wederzijdse beïnvloeding tussen mens en natuur kan juist in het Midden-Oosten leiden tot landdegradatie. Noteer twee vormen van landdegradatie die in het Midden-Oosten veel voorkomen op je antwoordblad. Geef voor elke vorm aan op welke wijze de wisselwerking tussen mens en natuur leidt tot deze vorm van landdegradatie.
Bekijk het antwoord
- Noemt een juiste vorm van landdegradatie met de juiste wisselwerking: verwoestijning (extensieve veeteelt die in wisselwerking met weinig neerslag of hoge verdamping leidt tot het uitdrogen van gebieden / het uitbreiden van woestijnen), verzilting (irrigatielandbouw die in wisselwerking met hoge verdamping leidt tot het zouter worden van de bodem / het grondwater) of bodemerosie ((extensieve) akkerbouw die in wisselwerking met felle regenbuien / harde wind leidt tot het verdwijnen van de vruchtbare bovenste bodemlaag). (1p)
- Noemt een tweede, andere juiste vorm van landdegradatie met de juiste wisselwerking, uit dezelfde lijst (verwoestijning, verzilting of bodemerosie). (1p)
2018, tijdvak 2: Landbouwgebieden in het noorden van Vietnam
Opgavetekst
Bron 1 Landbouwgebieden in het noorden van Vietnam

In het noorden van Vietnam vindt landbouw plaats in drie deelgebieden:
- in het laagland: hier vindt overwegend rijstbouw plaats. In de delta van de Rode Rivier wordt op 90 procent van het cultuurland rijst verbouwd.
- in het heuvelland: hier is de landbouw gemengd. Op de hellingen wordt rijst verbouwd op terrassen (zie foto), maar ook mais en cassave.
- in de bergen: hier wordt overwegend mais geteeld. Deze hooglandmais wordt vaak geteeld op tijdelijke akkers. Na een aantal jaren wordt de grond teruggegeven aan de natuur, zodat de bodemvruchtbaarheid en het bos zich weer kunnen herstellen.
Vraag 18 1 punt
Gebruik bron 1.
In het noorden van Vietnam vindt landbouw plaats in drie deelgebieden.
Noteer deze drie deelgebieden op je antwoordblad.
Schrijf achter elk deelgebied of de landbouw die er wordt bedreven intensief of extensief is.
Bekijk het antwoord
- Noemt de drie deelgebieden met de juiste aanduiding: laagland: intensief; heuvelland: intensief; bergen / hoogland: extensief. (1p)
Alleen wanneer alle drie de antwoorden juist zijn, 1 scorepunt toekennen.
Vraag 19 1 punt
Het verbouwen van rijst op terrassen (zie bron 1) kan worden gezien als een vorm van duurzaam landgebruik.
Geef aan waardoor het verbouwen van rijst op terrassen kan worden gezien als een vorm van duurzaam landgebruik.
Bekijk het antwoord
- Noemt dat de terrassen landdegradatie / bodemerosie / afspoeling tegengaan, zodat de bodemvruchtbaarheid behouden blijft. (1p)
Hoe vaak landbouw en voedsel in het examen komt
| Examen | Vragen | Aantal | Aandeel |
|---|---|---|---|
| 2024, tijdvak 1 | 18-21 | 4 | 12% |
| 2022, tijdvak 3 | 16, 28 | 2 | 6% |
| 2021, tijdvak 2 | 15 | 1 | 3% |
| 2019, tijdvak 2 | 10-11 | 2 | 6% |
| 2018, tijdvak 1 | 16 | 1 | 3% |
| 2018, tijdvak 2 | 18-19 | 2 | 6% |
In 6 van de 18 ingedeelde examens aardrijkskunde vwo staat een vraag over landbouw en voedsel, samen 12 vragen (2% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2024, tijdvak 1: 4 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 2% van de vragen over landbouw en voedsel, daarvoor 2%. Dat aandeel is dus stabiel.
Oefenen met landbouw en voedsel
Maak de 15 nieuwste examenvragen over landbouw en voedsel online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.
Oefen de vragen over landbouw en voedsel
Andere onderwerpen aardrijkskunde vwo
- Verstedelijking
- Endogene en exogene processen
- Globalisering
- Weer en klimaat
- Ontwikkelingsvraagstukken
- Nederland: wonen en water
- Water en rivieren
- Energie en grondstoffen
- Bevolking en migratie
- Kaartvaardigheden
Landbouw en voedsel op andere niveaus
- Examenvragen landbouw en voedsel aardrijkskunde havo
- Examenvragen landbouw en voedsel aardrijkskunde vmbo-gl/tl
- Examenvragen landbouw en voedsel aardrijkskunde havo Cariben
- Examenvragen landbouw en voedsel aardrijkskunde vwo Cariben
Nakijken als docent
Kies het examen in de vragenbank
In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen aardrijkskunde vwo onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Hoe ToetsChecker aardrijkskunde per vraagtype nakijkt, lees je op aardrijkskunde toetsen nakijken met AI.
Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op aardrijkskunde oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak komt landbouw en voedsel voor in het eindexamen aardrijkskunde vwo?
In de 18 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 12 vragen over landbouw en voedsel, 2% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 6 van die examens.
In welk examen aardrijkskunde vwo stonden de meeste vragen over landbouw en voedsel?
In het examen van 2024, tijdvak 1, met 4 vragen: 18-21.
Hoe oefen ik examenvragen over landbouw en voedsel?
Op deze pagina staan alle vragen over landbouw en voedsel met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.