Examenvragen tijd van burgers en stoommachines geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl
58 vragen over tijd van burgers en stoommachines uit 18 centrale examens van 2018 tot en met 2026.
Tijd van burgers en stoommachines komt in 18 van de 18 examens geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl voor, met 58 vragen (7% van alle examenvragen). Het meest in 2026, tijdvak 2 (6 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.
Alle examenvragen over tijd van burgers en stoommachines
Per examen de vragen over tijd van burgers en stoommachines, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.
Oefen de vragen over dit onderwerp online
2026, tijdvak 1: Nederland (1848-1914)
Vraag 2 2 punten
Rond 1870 was er veel discussie over de vraag of er een wet moest komen die de kinderarbeid afschafte. Veel fabriekseigenaren en arbeiders met kinderen waren tegen de afschaffing van de kinderarbeid. → Leg uit waarom veel fabriekseigenaren en arbeiders met kinderen tegen de afschaffing van de kinderarbeid waren.
Doe dit door:
- eerst aan te geven welk voordeel kinderarbeid had voor fabriekseigenaren
- en daarna de reden te geven waarom arbeiders met kinderen tegen de afschaffing van de kinderarbeid waren.
Bekijk het antwoord
Voorbeeld van een juist antwoord is:
- voordeel: Kinderen die in de fabrieken werkten, waren goedkope arbeidskrachten / konden werk doen dat volwassenen niet konden doen. (1)
- reden: Kinderen (die werkten) zorgden voor (extra) inkomsten voor hun ouders. (1)
Vraag 3 1 punt
Een deel van de liberalen was tegen een wet die de kinderarbeid afschafte. De reden was dat zo’n wet niet paste bij een politieke opvatting van de liberalen.
→ Welke politieke opvatting wordt bedoeld?
Bekijk het antwoord
Uit het antwoord moet blijken dat liberalen tegen te veel overheidsbemoeienis zijn / vinden dat ondernemers veel vrijheid moeten hebben.
bron 2
Uit een verslag van een onderzoek naar arbeidsomstandigheden in Nederland (1890):
Schoonheid en ventilatie waren in veel werkplaatsen onvoldoende. Enkele getuigen zeggen dat het werk in sigarenfabrieken schadelijk voor de gezondheid is. Het werk daar is slecht voor de longen.
In drukkerijen wordt geklaagd over pijn in de maag als gevolg van het omgaan met lood.
In broodfabrieken zijn de arbeidstijden zeer lang. Bij een bakker werd dagelijks 16 uur gewerkt en op zaterdag 24 uur.
De voeding van de arbeiders is over het algemeen slecht en het middagmaal sober. Vlees wordt zelden of nooit gegeten.
Gebruik bron 2.
Vraag 5 1 punt
Het onderzoek hoort bij de discussie over een breder maatschappelijk probleem.
→ Onder welke naam staat de discussie over dit maatschappelijk probleem bekend?
Bekijk het antwoord
sociale kwestie
2026, tijdvak 2: Nederland (1848-1914)
Vraag 2 1 punt
Rond 1850 waren de liberalen een belangrijke politieke groep in de Tweede Kamer.
Wie waren de aanhangers van de liberalen? En wat was een belangrijk politiek uitgangspunt van de liberalen?
| aanhangers | politiek uitgangspunt |
|---|---|
| kleine luyden | meer overheidsbemoeienis |
| kleine luyden | minder overheidsbemoeienis |
| rijke burgerij | meer overheidsbemoeienis |
| rijke burgerij | minder overheidsbemoeienis |
Bekijk het antwoord
D
Vraag 3 1 punt
In 1853 boden de protestanten koning Willem III een petitie aan. Zij vroegen de koning de rooms-katholieke kerk te verbieden om in Nederland bisschoppen te benoemen. De koning was het eens met de protestanten, maar dat mocht hij van de ministers niet zeggen. Door een onderdeel van de nieuwe Grondwet van 1848 vonden de ministers dat de koning alleen mocht zeggen wat zij wilden.
→ Welk onderdeel van de nieuwe Grondwet van 1848 wordt bedoeld?
Bekijk het antwoord
ministeriële verantwoordelijkheid / onschendbaarheid van de koning
Vraag 4 1 punt
De Luxemburgse Kwestie in 1866-1867 had een belangrijk gevolg voor de politiek in Nederland.
Welk gevolg wordt bedoeld? Door de Luxemburgse Kwestie bleek dat
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
C
Vraag 5 1 punt
In de negentiende eeuw werden in Nederland voor het eerst vakbonden opgericht.
→ Noem een doel dat de vakbonden wilden bereiken.
Bekijk het antwoord
Voorbeeld van een juist antwoord is:
De vakbonden wilden de (werk)omstandigheden van arbeiders verbeteren (of een voorbeeld daarvan).
Vraag 7 2 punten
Anke van der Vlies was in 1911 lerares op een school voor bijzonder onderwijs. Toen zij aanhanger werd van het socialisme, werd zij vanwege haar politieke opvattingen ontslagen.
→ Leg uit dat het ontslag past bij de verzuiling. Doe dit door:
- eerst een zuil te noemen waar bijzondere scholen bij hoorden
- en daarna een reden te geven waarom het ontslag bij de verzuiling past.
Bekijk het antwoord
Voorbeeld van een juist antwoord is:
- confessionele / protestantse / room-katholieke zuil (1)
- reden: Tijdens de verzuiling hadden alle mensen in een zuil dezelfde levensbeschouwing / politieke opvatting. / Socialistische opvattingen werden door confessionelen/protestanten gezien als een bedreiging. / Bijzondere scholen wilden leraren van de eigen zuil (en geen leraren die sympathie hadden voor denkbeelden uit andere zuilen). (1)
bron 1
Een tekst op een briefkaart (1912):
Volgens de wet mogen misdadigers en vrouwen niet stemmen. Maar als een man uit de gevangenis komt, mag hij wel weer stemmen. Een vrouw die nooit iemand kwaad heeft gedaan, mag nog steeds niet stemmen.
Gebruik bron 1.
Vraag 8 1 punt
De bron gaat over het vrouwenkiesrecht.
→ Is de bron gemaakt door een voorstander of tegenstander van het vrouwenkiesrecht? Verklaar je keuze met behulp van de bron. Doe het zo:
De bron is gemaakt door een … (kies uit: voorstander / tegenstander), want … (geef een verklaring met behulp van de bron).
Bekijk het antwoord
Voorbeeld van een juist antwoord is:
De bron is gemaakt door een voorstander, want volgens de bron is het niet eerlijk dat vrouwen geen kiesrecht hebben, terwijl mannen die in de gevangenis hebben gezeten, dat wel hebben.
Opmerking
Alleen als na ‘voorstander’ een juiste, bij de bron passende verklaring volgt, wordt 1 scorepunt toegekend.
Voor alleen het antwoord dat mannen wel mochten stemmen, wordt geen scorepunt toegekend.
2025, tijdvak 1: Nederland (1848-1914)
Bron 1 Een herinnering van een 17-jarige jongen aan een verhuizing naar de stad Rotterdam (1890)
Onze woning viel niet mee. Met zes gezinnen woonden we in een pand dat al tekenen van verval en aftakeling vertoonde. Onze etage bestond uit twee kamers met twee donkere nissen met vier bedden. Uit het raam aan de achterkant konden wij de overburen gemakkelijk de hand geven. We leefden hier met zijn negenen. En de huur van onze nieuwe woning was driemaal zo hoog!
Vraag 2 1 punt
In de negentiende eeuw breidde Nederland de kolonie Indonesië uit door gebieden te veroveren. Een reden voor de veroveringen was dat Nederland een grotere behoefte kreeg aan grondstoffen. Door welke economische ontwikkeling kreeg Nederland een grotere behoefte aan grondstoffen? Gebruik bron 1.
Bekijk het antwoord
- Noemt de industrialisatie als economische ontwikkeling. (1p)
Vraag 3 1 punt
De situatie in de bron was onderdeel van een maatschappelijk probleem waar in de negentiende eeuw veel over werd gediscussieerd. Onder welke naam staat de discussie over dit maatschappelijke probleem bekend?
Bekijk het antwoord
- Noemt de sociale kwestie. (1p)
Vraag 4 1 punt
In 1901 werd een wet aangenomen waardoor de overheid zich moest bezighouden met de kwaliteit van huizen. Noem de naam van deze wet.
Bekijk het antwoord
- Noemt de Woningwet. (1p)
Bron 2 Een politieke tekening van de socialisten (1905)

Toelichting
Op de tekening staat van boven naar beneden: Kleine luyden, zullen jullie nog langer jullie eigen heersers kiezen? Arbeiders, kameraden. Stem rood!
De twee mannen op de bovenste tekeningen zijn ‘kleine luyden’. De man op de onderste tekening is een arbeider met verbroken boeien in zijn handen.
Vraag 5 2 punten
Gebruik bron 2. In de tekening worden de ‘kleine luyden’ opgeroepen om in plaats van op hun eigen partij op de socialisten te stemmen. Noem eerst de naam van de politieke partij waar de ‘kleine luyden’ normaal gesproken op stemden. Geef daarna een reden waarom de ‘kleine luyden’ volgens de tekening op de socialisten zouden moeten stemmen.
Bekijk het antwoord
- Noemt de ARP (Anti-Revolutionaire Partij) als de partij waar de ‘kleine luyden’ normaal gesproken op stemden. (1p)
- Geeft een reden waarom de ‘kleine luyden’ volgens de tekening op de socialisten moeten stemmen, bijvoorbeeld: omdat ze dan vrij zullen zijn / ze niet meer onderdrukt zullen worden / de arbeiders sterker of machtiger worden. (1p)
2025, tijdvak 2: Historisch overzicht en staatsinrichting vanaf 1848
bron 1 Een uitspraak van een liberaal Tweede Kamerlid (1854)
Het is een belangrijke taak van de Tweede Kamer om ervoor te zorgen dat rijkdom eerlijk verdeeld wordt. De overheid moet zorgen voor al die mensen die niet in staat zijn om in hun eigen levensonderhoud te voorzien.
Vraag 2 1 punt
De uitspraak van het Tweede Kamerlid is opmerkelijk, omdat die niet past bij de liberale opvatting over de rol van de overheid.
Geef aan wat de liberale opvatting over de rol van de overheid was.
Bekijk het antwoord
- Noemt dat volgens de liberalen de rol van de overheid zo klein mogelijk moest zijn (er weinig overheidsbemoeienis moest zijn). (1p)
Vraag 3 2 punten
Hieronder staan twee redenen waarom Nederland in de tweede helft van de negentiende eeuw de opdracht gaf om spoorlijnen in Indonesië aan te leggen:
1 Er werden spoorlijnen aangelegd om steenkool van kolenmijnen te vervoeren naar havens voor verder transport over zee.
2 Er werden spoorlijnen aangelegd om soldaten sneller te verplaatsen.
Beide redenen passen bij verschillende doelen van het modern imperialisme.
Geef per reden aan welk doel van het modern imperialisme daarbij past.
Doe het zo:
Bij reden 1 past … (noem een doel).
Bij reden 2 past … (noem een ander doel).
Bekijk het antwoord
- Bij reden 1 (steenkool vervoeren naar havens) past het verwerven van grondstoffen / het maken van winst. (1p)
- Bij reden 2 (soldaten sneller verplaatsen) past het vergroten van de macht in de kolonie / het uitbreiden van de kolonie / het veroveren van nieuwe gebieden. (1p)
Vraag 4 2 punten
Lange tijd hief de Nederlandse regering belasting op kranten. Veel mensen waren tegen deze belasting. In 1852 schreef een groep uitgevers een brief aan de Tweede Kamer met het verzoek een wetsvoorstel te maken om de belasting af te schaffen. Toch bleef de belasting bestaan. Daarom richtte in 1867 een groep Rotterdammers een organisatie op die streed voor afschaffing van deze belasting.
Noem eerst het recht waarvan de krantenuitgevers wilden dat de Tweede Kamer gebruik zou maken.
Noem daarna het klassieke grondrecht waarvan de Rotterdammers in 1867 gebruikmaakten door het oprichten van deze organisatie.
Doe het zo:
recht Tweede Kamer: …
klassiek grondrecht: …
Bekijk het antwoord
- Noemt het recht van initiatief (het recht van de Tweede Kamer om een wetsvoorstel te maken). (1p)
- Noemt het klassieke grondrecht vrijheid van vereniging / vergadering. (1p)
Vraag 5 1 punt
In de negentiende eeuw kwam de politieke stroming van het socialisme op. In die tijd vond ook de industrialisatie plaats.
Was de opkomst van het socialisme een oorzaak of een gevolg van de industrialisatie? Geef een argument voor je keuze.
Doe het zo:
De opkomst van het socialisme was een … (kies uit: oorzaak / gevolg) van de industrialisatie, want de socialisten … (geef een argument).
Bekijk het antwoord
- Kiest ‘gevolg’ en geeft een juist argument, bijvoorbeeld: de socialisten kwamen op voor de arbeiders (in de fabrieken) / streden tegen de slechte werkomstandigheden in de fabrieken (die door de industrialisatie waren ontstaan). (1p)
Alleen als na een juiste keuze een juist argument volgt, wordt het scorepunt toegekend.
2024, tijdvak 1: Nederland (1848-1914)
Bron 2 Een oproep van een groep politici in Nederland (1889)
Door de industrialisatie worden de arbeiders steeds meer uitgebuit. De arbeiders moeten beter worden beschermd. Daarom eisen wij een werkdag van maximaal acht uren, een verbod op kinderarbeid onder de 14 jaar en een verbod op nachtelijke fabrieksarbeid. Deze maatregelen moeten in wetten worden vastgelegd en de regering moet er vervolgens voor zorgen dat die wetten worden nageleefd.
Bron: https://www.dbnl.org/tekst/dome001chri01_01/dome001chri01_01_0014.php p.284-285
Vraag 3 2 punten
In de bron worden eisen gesteld om een maatschappelijk probleem op te lossen.
Noem eerst de naam waaronder de discussie over dit probleem bekend stond.
Geef daarna aan bij welke politieke stroming de eisen passen die in de bron worden gesteld.
Bekijk het antwoord
- Noemt de Sociale Kwestie als naam van de discussie over het probleem. (1p)
- Noemt het socialisme (of de sociaaldemocratie) als politieke stroming waarbij de eisen passen. (1p)
Bron 3 Een tekening met als titel Enkele beroepen, waarin vrouwen NIET werkzaam zijn, of slechts bij hoge uitzondering (1898)

Toelichting: op de tekening staat: advocaat, architect, behanger, boekbinder, conducteur van spoor- en tramwegen.
Vraag 4 1 punt
De tekening was te zien op de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid in Den Haag in 1898 die georganiseerd werd door feministen.
Welke boodschap zullen de organisatoren van de tentoonstelling met deze tekening duidelijk hebben willen maken?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 5 2 punten
Hieronder staan drie omschrijvingen van drie politiek leiders in Nederland in de periode 1848-1900:
1 Hij was de belangrijkste schrijver van de nieuwe Grondwet van 1848 die gebaseerd was op liberale ideeën.
2 Hij was een van de oprichters van de SDAP en zat ruim 25 jaar in de Tweede Kamer voor deze partij.
3 Hij was priester en wilde ervoor zorgen dat katholieken niet langer als tweederangs burgers werden gezien.
Geef per omschrijving aan om welke politiek leider het gaat.
Bekijk het antwoord
- Noemt per omschrijving de juiste politiek leider: bij 1 Rudolf Thorbecke, bij 2 Pieter Jelles Troelstra, bij 3 Herman Schaepman. (2p)
Drie omschrijvingen juist: 2 punten. Twee juist: 1 punt. Minder dan twee juist: 0 punten. De voornaam tussen haakjes hoeft niet in het antwoord voor te komen.
2024, tijdvak 2: Nederland (1848-1914)
Vraag 3 2 punten
In 1873 diende het Tweede Kamerlid Van Houten een wetsvoorstel in om de kinderarbeid te verbieden. Twee andere Tweede Kamerleden deden een voorstel om het wetsvoorstel aan te passen. Geef eerst aan van welk recht Van Houten gebruik maakte door het indienen van een wetsvoorstel. Geef daarna aan van welk recht de andere Tweede Kamerleden gebruik maakten door het voorstel te doen om het wetsvoorstel aan te passen.
Bekijk het antwoord
- Van Houten: het recht van initiatief (1p)
- De andere Tweede Kamerleden: het recht van amendement (1p)
Vraag 4 1 punt
In 1874 werd de Kinderwet van Van Houten door de Tweede Kamer aangenomen. Sommige mensen vonden de wet niet voldoende, omdat door de wet de kinderarbeid niet helemaal zou verdwijnen in Nederland. Geef een reden waarom na de invoering van de Kinderwet van Van Houten de kinderarbeid niet helemaal was verdwenen.
Bekijk het antwoord
- Noemt een juiste reden, bijvoorbeeld: de Kinderwet gold niet voor kinderen van twaalf jaar en ouder / de Kinderwet gold niet voor arbeid op het land, in het huishouden of in de huisnijverheid / de Kinderwet voorzag niet in controle op de naleving van de wet, waardoor ouders hun kinderen naar de fabrieken bleven sturen (1p)
Bron 1 Spoorwegennet in Nederland rond 1860 (afbeelding 1 van bron 1)

Kaart van het spoorwegennet in Nederland rond 1860. Bron 1 bestaat uit twee kaarten van Nederland; deze kaart is afbeelding 1.
Bron 1 Spoorwegennet in Nederland rond 1880 (afbeelding 2 van bron 1)

Kaart van het spoorwegennet in Nederland rond 1880. Bron 1 bestaat uit twee kaarten van Nederland; deze kaart is afbeelding 2.
Vraag 5 1 punt
Gebruik bron 1. In de bron is een ontwikkeling te zien. Wat is een belangrijke oorzaak van deze ontwikkeling?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Bron 2 Een Nederlandse politieke tekening (1913)

Boven de tekening staat: Zaken gaan vóór. Bij de tekening hoort de tekst: Voor deze keer mag je die zwager van je nog begraven. Maar denk er voortaan aan: in deze drukke tijd kunnen wij geen begrafenissen hebben.
Vraag 6 1 punt
Gebruik bron 2. De tekening past bij een maatschappelijke discussie. Welke maatschappelijke discussie wordt bedoeld? En bij welke politieke stroming past de boodschap van de tekening?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
2023, tijdvak 1: Nederland (1848-1914)
Vraag 2 2 punten
De heer Rochussen was een Nederlandse politicus. Tussen 1858 en 1861 was hij minister van Koloniën.
Leg uit waarom, juist in een tijd van modern imperialisme, een minister van Koloniën nodig gevonden werd.
Doe dit door:
− eerst aan te geven wat modern imperialisme is en
− vervolgens aan te geven waarom een minister van Koloniën nodig gevonden werd.
Bekijk het antwoord
- Geeft aan wat modern imperialisme is: een tijd waarin of een ontwikkeling waarbij Europese mogendheden hun macht in overzeese gebieden (koloniën) gingen uitbreiden, om politieke en/of economische redenen (namelijk behoefte aan grondstoffen en afzetmarkten als gevolg van de industrialisatie). (1p)
- Geeft aan waarom een minister van Koloniën nodig gevonden werd: omdat de overzeese gebieden vanuit Nederland bestuurd moesten worden, of omdat het gezag over de Nederlandse koloniën (onder andere Indonesië en Suriname) een belangrijke rol speelde in de economische ontwikkeling van Nederland, of omdat de exploitatie van de kolonie moest worden geïntensiveerd, of om nog meer koloniën/overzeese gebieden te veroveren. (1p)
Vraag 3 1 punt
De Nederlandse regering kon in de tijd van het modern imperialisme bedrijven contracten geven, zodat deze bedrijven suiker uit Indonesië mochten verhandelen. Koning Willem III vroeg aan de minister van Koloniën of twee van zijn vrienden zo’n contract konden krijgen. De minister van Koloniën gaf beide vrienden van de koning een contract, zonder daarover de Tweede Kamer in te lichten. De Tweede Kamer ontdekte dit en stelde hierover kritische vragen aan de minister. De minister moest deze vragen beantwoorden.
Welke taak voerde de Tweede Kamer uit?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Vraag 6 1 punt
De nieuwe onderwijswet werd tóch ingevoerd. Abraham Kuyper richtte mede naar aanleiding van deze wet een politieke partij op.
Welke politieke partij wordt bedoeld?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Vraag 7 1 punt
De ongelijke financiële behandeling tussen het openbaar en bijzonder onderwijs werd uiteindelijk opgelost.
Wanneer en waardoor werd deze ongelijke behandeling opgelost?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
2023, tijdvak 2: Historisch overzicht en staatsinrichting vanaf 1848
Opgavetekst
Bron 1
De wet die ik wil invoeren, is een wet die alleen volwassen mannen die veel belasting betalen, het recht geeft om te stemmen.
Uit een toespraak van Thorbecke (1844):
Vraag 3 1 punt
De rooms-katholieke kerk kondigde in 1853 aan dat de paus, na bijna 300 jaar, weer bisschoppen zou gaan benoemen in Nederland. Een bisschop is een belangrijke rooms-katholieke geestelijke. De kerk maakte met het benoemen van bisschoppen gebruik van een klassiek grondrecht.
Welk klassiek grondrecht wordt bedoeld?
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat het gaat om (het recht op) vrijheid van godsdienst / vrijheid van vereniging en vergadering. (1p)
Vraag 4 2 punten
Aan het eind van de negentiende eeuw doen wetenschappers onderzoek in Indonesië naar olie, koper, kolen en andere grondstoffen. Dit onderzoek doen zij in opdracht van de Nederlandse overheid.
Leg uit dat dit onderzoek in de kolonie Indonesië goed past bij het modern imperialisme.
Doe dit door:
- eerst aan te geven wat modern imperialisme inhoudt
- en daarna aan te geven waarom dit onderzoek goed past bij modern imperialisme.
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat modern imperialisme inhoudt dat Europese mogendheden (dus ook Nederland) hun macht in overzeese gebieden/koloniën gingen uitbreiden / nieuwe gebieden gingen veroveren. (1p)
- Uit het antwoord moet blijken dat dit onderzoek goed past bij modern imperialisme, omdat de Nederlandse overheid (economisch en politiek) belang heeft bij het zoeken naar/verwerven van goedkope (en waardevolle) grondstoffen (zoals olie/koper/kolen). (1p)
Vraag 6 1 punt
Een ander Kamerlid wil dat stakende arbeiders gewoon hun loon uitbetaald krijgen. Het Kamerlid vindt dat de regering daarvoor moet zorgen. Ook eist hij dat er meer sociale wetten komen.
De eisen van dit Kamerlid passen bij de uitgangspunten van een groep. Welke groep wordt bedoeld?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Bron 2

Toelichting. Bij de spotprent hoort de tekst: De fabrieksdirecteur: “Ik las in de krant dat jullie erg veel jutevezels inademen als jullie aan het werk zijn in mijn jutefabriek. Stop daarmee. Denken jullie dat de jute gratis is voor mij?” (Jute is een grove stof waar bijvoorbeeld zakken van gemaakt worden.)
Vraag 7 1 punt
In de prent is een boodschap te herkennen.
Welke boodschap wil de tekenaar duidelijk maken?
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat de arbeiders het slecht hebben / er sprake is van slechte of ongezonde werkomstandigheden / dat de winst van de fabrieksdirecteur belangrijker is dan de gezondheid van de arbeiders / dat de arbeiders uitgebuit worden. (1p)
2022, tijdvak 1: Nederland (1848-1914)
Vraag 4 1 punt
In 1901 werd een nieuwe wet ingevoerd. Deze wet maakte het voor gemeentes mogelijk om slechte en vervallen huizen onbewoonbaar te verklaren. Noem de naam van deze wet.
Bekijk het antwoord
- Noemt de Woningwet (1p)
Vraag 5 1 punt
In Amsterdam vond gemeenteraadslid Wibaut dat het de taak van de overheid was om goede en betaalbare huizen te bouwen en om aan arme mensen huursubsidie te geven. De mening van Wibaut past bij een politieke stroming rond 1900, waarvan hij aanhanger was. Welke politieke stroming wordt bedoeld?
Bekijk het antwoord
- Noemt het socialisme of de sociaaldemocratie (1p)
Ook communisme of de namen van socialistische en communistische partijen mogen goed gerekend worden.
Vraag 6 2 punten
Als gemeenteraadslid in Amsterdam stelde Wibaut voor om huursubsidie te geven aan arme mensen én om goede en betaalbare huizen te bouwen. Zeven jaar later werd hij wethouder in Amsterdam. Een wethouder is te vergelijken met een minister. Een gemeenteraadslid is te vergelijken met een Tweede Kamerlid. Een invulopdracht over Wibaut: 1 Als gemeenteraadslid behoorde Wibaut tot de … (rechterlijke / uitvoerende / wetgevende) macht. 2 Als gemeenteraadslid deed Wibaut het voorstel om arme mensen huursubsidie te geven. Zijn voorstel is te vergelijken met het recht van … (amendement / initiatief / interpellatie). 3 Als wethouder had hij … (rechterlijke / uitvoerende) macht. Maak de zinnen kloppend door telkens een keuze te maken.
Bekijk het antwoord
- Vult de drie zinnen juist in: zin 1 wetgevende, zin 2 initiatief, zin 3 uitvoerende (2p)
Indien drie antwoorden juist: 2 punten. Indien twee antwoorden juist: 1 punt. Indien minder dan twee antwoorden juist: 0 punten.
2022, tijdvak 2: Nederland (1848-1914)
Bron 2 Uitslag van een onderzoek naar woningen in Amsterdam (1897-1900)
| Aantal kamers in een woning | Percentage | Woningen met gebreken | Percentage | Toiletaansluiting op het riool | Percentage |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 kamer | 37% | vocht | 35% | niet aangesloten | 54% |
| 2 kamers | 26% | stank | 24% | aangesloten | 46% |
| 3 kamers | 21% | rook | 22% |
Vraag 4 2 punten
In 1897 begon een onderzoek naar de toestand van woningen in het centrum van Amsterdam. Vlak na dit onderzoek werd de Woningwet aangenomen. Veel liberalen stemden vóór de invoering van deze wet, hoewel dit eigenlijk niet paste bij hun ideeën. Geef een reden waarom de Woningwet eigenlijk niet paste bij de ideeën van veel liberalen. Geef, met behulp van de bron, een verklaring waarom veel liberalen toch vóór de Woningwet gestemd hebben.
Bekijk het antwoord
- Geeft een reden waarom de Woningwet niet paste bij de ideeën van veel liberalen: omdat liberalen vonden dat de overheid (in principe) niet verantwoordelijk was voor huisvesting / omdat liberalen zo weinig mogelijk overheidsbemoeienis wilden (1p)
- Geeft een verklaring waarom veel liberalen toch vóór de wet stemden: omdat de situatie erger was dan gedacht / omdat de meeste huizen niet waren aangesloten op een riool (waardoor ook liberalen besmettelijke ziekten konden krijgen), of een ander concreet voorbeeld uit de bron (1p)
De eerste en de tweede verklaring zijn elk 1 punt. Het voorbeeld tussen haakjes is een voorbeeld uit de bron, geen verplichte tekst.
Bron 5 Een spotprent over de onderlinge strijd om Afrika en Azië rond 1885

Toelichting: de persoon links stelt Duitsland voor, in het midden Groot-Brittannië en rechts Rusland. Ze hebben alle drie een zak bij zich waar ze al graaiend en hebberig Afrikaanse en Aziatische landen in stoppen (een bag is een zak).
Vraag 8 2 punten
De bron gaat over een ‘onderlinge strijd’. Welk historisch begrip wordt gebruikt voor deze ‘onderlinge strijd’? Geef een economische reden voor deze ‘onderlinge strijd’.
Bekijk het antwoord
- Noemt het historisch begrip (modern) imperialisme (1p)
- Geeft als economische reden dat Europese landen toegang wilden krijgen tot (nieuwe) grondstoffen / nieuwe afzetmarkten wilden (1p)
2022, tijdvak 3: Nederland (1848-1914)
Vraag 4 2 punten
Hieronder staan drie omschrijvingen van belangrijke personen rond 1900. 1: Hij werd de leider van de ‘kleine luyden’ genoemd, de man die de emancipatie van eenvoudige gelovigen op gang bracht. 2: Zij was voorvechtster van het vrouwenkiesrecht. Bij de indiening van het wetsvoorstel voor vrouwenkiesrecht werd voorgesteld om de wet naar haar te noemen. 3: Hij was de eerste katholieke geestelijke die Tweede Kamerlid werd. Na zijn politieke loopbaan vertrok hij naar Rome. Daar is hij begraven op een katholiek kerkhof. Geef per omschrijving aan over welk belangrijk persoon het gaat (noem de naam). Bij 1 hoort … Bij 2 hoort … Bij 3 hoort …
Bekijk het antwoord
- Noemt per omschrijving de juiste persoon: bij 1 Abraham Kuyper, bij 2 Aletta Jacobs, bij 3 Herman Schaepman. (2p)
Drie juiste antwoorden: 2 punten. Twee juiste antwoorden: 1 punt. Minder dan twee juiste antwoorden: 0 punten. Bij 2 mag ook Wilhelmina Drucker goed gerekend worden.
Bron 3

Toelichting: De politicus met de hoge hoed (rechts) zegt tegen de man (links): “Je hoeft maar vijftig gulden aan spaargeld te hebben. Als je elke week tien gulden naar de spaarbank brengt, heb je binnen vijf weken het kiesrecht verkregen.”
Vraag 5 2 punten
De tekenaar wil met de spotprent een politieke boodschap duidelijk maken. Bij welke politieke stroming past de boodschap: feminisme, liberalisme of socialisme? Geef aan waaruit blijkt dat het om die politieke stroming gaat. Doe dit met behulp van een onderdeel uit de bron. Politieke stroming: … (kies uit: feminisme / liberalisme / socialisme). De politieke stroming blijkt uit … (noem een onderdeel van de bron).
Bekijk het antwoord
- Kiest de politieke stroming socialisme. (1p)
- Noemt een onderdeel uit de bron waaruit blijkt dat het om socialisme gaat, bijvoorbeeld: de schampere opmerking van de politicus dat een arbeider elke week ‘maar’ 10 gulden hoeft te sparen; de scherpe tegenstelling in de tekening tussen arm en rijk; de ongeïnteresseerde houding van de politicus of de rijke burgerij. (1p)
Het tweede punt wordt alleen toegekend als de politieke stroming (socialisme) juist is.
2021, tijdvak 1: Nederland (1848-1914)
Opgavetekst
Bron 1 Een tekening van rellen in Amsterdam in 1848:

Zwart-witte tekening van een plein in Amsterdam met een grote menigte die door elkaar rent en vecht. Links rijdt een ruiter te paard tussen de mensen. Op de voorgrond zakt een man door zijn knieën om een hoed van de grond te pakken. Op de achtergrond staan statige gebouwen met zuilen.
Vraag 3 1 punt
Hieronder staat een omschrijving van een persoon:
Hij streed voor de emancipatie van de eenvoudige burgers, die volgens hem nog écht protestant waren. Voor deze mensen stichtte hij een protestantse universiteit. Ook richtte hij een protestantse krant en een protestantse politieke partij op.
Wat is de naam van de persoon die wordt omschreven?
Bekijk het antwoord
- Noemt de naam: (Abraham) Kuyper. (1p)
Vraag 4 1 punt
Het oprichten van een protestantse universiteit, een protestantse krant en een protestantse politieke partij passen bij een maatschappelijk verschijnsel.
Welk maatschappelijk verschijnsel wordt bedoeld?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Bron 4 Uitnodiging voor een vergadering (1894):
Hierbij nodigen wij u uit voor een vergadering om een democratische partij op te richten. U kunt hierbij aanwezig zijn als u het met ons eens bent. Wij willen als partij de loonslaven steunen in hun strijd tegen de kapitalistische onderdrukkers. Wij willen het kiesrecht veroveren en gebruiken als democratisch middel in de klassenstrijd.
Bronvermelding: naar: B. Tromp, Het sociaal-democratisch programma. De beginselprogramma’s van SDB, SDAP en PVDA 1878-1977, Amsterdam 2002, pag. 89-90.
Vraag 7 1 punt
Gebruik bron 4.
De bron gaat over de oprichting van een politieke partij.
Wat is de naam van deze politieke partij?
Bekijk het antwoord
- Noemt de SDAP. (1p)
Vraag 8 1 punt
Hieronder staat een omschrijving van een bevolkingsgroep die zich emancipeerde:
Al vanaf het begin van de negentiende eeuw waren zij, net als de andere burgers in Nederland, gelijk voor de wet. Toch werden zij in het protestantse Nederland als tweederangsburgers gezien. Lange tijd hebben zij, onder leiding van Schaepman, gestreden voor een betere positie in de maatschappij.
Welke bevolkingsgroep wordt bedoeld?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Bron 5 Een poster van de Nederlandse regering, bedoeld om in Nederland soldaten te werven (1912):

Op de poster staat een soldaat in Indische uniform, die op een fiets rijdt met een geweer op zijn rug. Op de achtergrond marcheren soldaten. Links staan mensen uit de lokale bevolking.
Toelichting: Op de poster staat bovenaan: Indisch leger.
Vraag 9 1 punt
Gebruik bron 5.
Geef een reden waarom de bron past bij het modern imperialisme.
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat met het afbeelden van soldaten/militairen duidelijk wordt gemaakt dat Nederland op dat moment de baas is/het gezag wil behouden/uitbreiden in Nederlands-Indië/Indonesië. (1p)
2021, tijdvak 2: Nederland (1848-1914)
Bron 3 Omschrijving van een persoon op een website:
Zij schreef rond 1895 artikelen voor een organisatie. In haar artikelen stond onder andere dat de ongelijke beloningen voor mannen en vrouwen afgeschaft moesten worden. Ook vond ze dat getrouwde en ongetrouwde vrouwen dezelfde rechten moesten hebben. Ze was daarnaast een groot voorstander van anticonceptie en het bewust regelen van het aantal kinderen dat werd geboren.
naar: https://socialhistory.org/bwsa/biografie/haver
Vraag 6 1 punt
Gebruik bron 3.
De ideeën van de persoon die beschreven wordt, passen bij de uitgangspunten van een organisatie.
Welke organisatie wordt bedoeld?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Vraag 7 1 punt
In de tweede helft van de negentiende eeuw waren er in Nederland veel krotwoningen. De Woningwet van 1901 moest daar een einde aan maken.
Hieronder staan drie ontwikkelingen die geleid hebben tot de Woningwet van 1901:
1 ontstaan van de sociale kwestie
2 opkomst van de industrie
3 snelle verstedelijking
Wat is de juiste volgorde van deze ontwikkelingen?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
2021, tijdvak 3: Nederland (1848-1914)
Vraag 3 2 punten
In 1854 nam de Tweede Kamer een wetsvoorstel voor betere en gezondere woningen niet aan. In 1901 werd een vergelijkbaar wetsvoorstel wél aangenomen. Een mogelijke verklaring voor de veranderde houding van de Tweede Kamer komt door het Caoutchouc-artikel. Leg uit dat door de invoering van het Caoutchouc-artikel de kans groter was geworden dat dit wetsvoorstel later wél aangenomen werd. Doe dat door:
− eerst aan te geven wat in het Caoutchouc-artikel werd geregeld
− en daarna een reden te geven waardoor het Caoutchouc-artikel de kans vergrootte dat het wetsvoorstel werd aangenomen.
Bekijk het antwoord
- Geeft aan wat in het Caoutchouc-artikel werd geregeld. Voorbeeld van een juist antwoord: In het Caoutchouc-artikel werd het kiesrecht uitgebreid met/toegekend aan alle volwassen mannelijke inwoners die konden aantonen dat zij beschikten over “kentekenen van geschiktheid en maatschappelijke welstand” / werd het censuskiesrecht afgeschaft. (1p)
- Geeft een reden waardoor het Caoutchouc-artikel de kans vergrootte dat het wetsvoorstel werd aangenomen. Voorbeeld van een juist antwoord: Door de uitbreiding van het kiesrecht moest er rekening gehouden worden met een grotere (politieke) invloed van minder rijke kiezers / kwamen er meer sociaal-democraten/confessionelen in de Tweede Kamer / was er in de Tweede Kamer meer aandacht voor de situatie van de armen/de sociale kwestie. (1p)
2019, tijdvak 1: Nederland (1848-1914)
Vraag 2 2 punten
In 1874 werd in Nederland een belangrijke wet aangenomen. Het was voortaan verboden om kinderen onder de twaalf jaar in fabrieken te laten werken. Het voorstel voor deze wet was ingediend door een lid van de Tweede Kamer. Onder welke naam is deze wet bekend geworden? En van welk recht maakte het Tweede Kamerlid gebruik toen hij zijn voorstel indiende?
Doe het zo:
naam van de wet: …
recht van het Tweede Kamerlid: …
Bekijk het antwoord
- Noemt de naam van de wet: het Kinderwetje (van Van Houten) (1p)
- Noemt het recht van het Tweede Kamerlid: (het recht van) initiatief (1p)
Vraag 5 1 punt
Het onderzoek van 1886-1887 naar arbeidsomstandigheden maakte duidelijk welk groot maatschappelijk probleem er bestond. Dit probleem moest worden opgelost. Eén politieke groep vond dat de overheid zich in het algemeen zo weinig mogelijk met de samenleving moest bemoeien. Maar na de uitslag van dit onderzoek vonden veel aanhangers van deze groep dat de overheid nu wél moest ingrijpen.
Welk maatschappelijk probleem moest worden opgelost? En van welke politieke groep veranderde veel aanhangers van mening?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
2019, tijdvak 2: Nederland (1848-1914)
Opgavetekst
Bron 1 De vrouw van koning Willem II schrijft in een brief:
Willem heeft de opdracht gegeven voor een grondwetswijziging. Deze opdracht heeft de steun van het volk en is precies op het juiste moment gegeven. Daarom is de onrust afgenomen.
Vraag 5 1 punt
In 1874 werd het Kinderwetje van Van Houten aangenomen in de Tweede Kamer. Ook liberale Kamerleden hadden vóór de wet gestemd. Dat is opmerkelijk, omdat dit niet past bij de politieke opvattingen van liberalen over de rol van de overheid, bijvoorbeeld bij de invoering van sociale wetten.
Welke rol moest de overheid volgens veel liberalen spelen?
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat liberalen een zo klein mogelijke rol van de overheid willen (terwijl sociale wetten juist meer overheidsbemoeienis inhouden). (1p)
Vraag 6 2 punten
Tussen 1850 en 1920 werden, naast het Kinderwetje, nog verschillende andere sociale wetten aangenomen en ingevoerd.
Noem twee voorbeelden van deze sociale wetten.
Bekijk het antwoord
- Voorbeelden van juiste antwoorden zijn (twee van de volgende): de Armenwet, de Ongevallenwet, de Woningwet, de Leerplichtwet, de Arbeidswet. (2p)
Per juist antwoord 1 punt.
Bron 3 Een deel van een sprookje met dieren waarin een spin aan een bij uitlegt wat mensen zijn (1890):
De bij en de spin keken door het keukenraam naar binnen. De mens nam een hap eten. Plotseling stond de mens op en sloeg naar het kromgebogen wezen dat het eten had gebracht. Het wezen boog nog dieper voor de mens.
‘Wie is dat, die zo laf bukt voor de mens?’, vroeg de bij.
‘Dat is nou de vrouw’, zei de spin.
‘Nou,’ zei de bij, ‘dat is dan echt een laf wezen.’
‘Dat is niet háár schuld!’ riep de spin. ‘Godsdienst, wetten en traditie hebben haar eeuwen verteld dat het zo hoort. Zij heeft deze onzin al die tijd geloofd.’
Vraag 9 1 punt
Gebruik bron 3.
De mening van de spin hoort bij een politiek-maatschappelijke stroming.
Wat is de naam van deze stroming?
Bekijk het antwoord
- Noemt feminisme. (1p)
Voor een omschrijving van feminisme mag geen scorepunt worden toegekend.
2018, tijdvak 1: Nederland (1848-1914)
Opgavetekst
Bron 1 Uit een brief van een meisje op bezoek in Den Haag (1848):
Wij werden gewaarschuwd voor grote groepen demonstranten die elke avond op straat liepen en politieke veranderingen eisten. Ook in andere plaatsen was er onrust. We probeerden vrolijk en op ons gemak te lijken, maar we waren gespannen. We luisterden goed om te horen of er een steen door het raam werd gegooid. Gelukkig namen de demonstranten een andere route en kwamen niet bij ons voorbij.
Bron 2 Een textielfabrikant vertelde bij een enquête van de overheid over zijn arbeiders (1890):
Elf uur werken achter elkaar is goed te doen, hoor. Een wever die tien uur heeft gestaan, is aan het eind van de dag iets vermoeider dan aan het begin van zijn dienst. Maar dat heeft weinig invloed op de productie. Ik zorg goed voor mijn werknemers. Iedereen is hier welkom, ook de allerjongsten onder ons. Daarom neem ik kinderen vanaf hun twaalfde jaar in dienst. Als een wever zijn vak niet jong leert, leert hij het nooit goed.
Vraag 4 1 punt
Gebruik bron 2.
Over welk onderwerp gaat de enquête van de overheid?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 5 2 punten
Gebruik nogmaals bron 2.
De fabrikant houdt zich aan het Kinderwetje van Van Houten.
→ Geef een reden waarom het Kinderwetje zorgde voor verbetering van de werkomstandigheden van kinderen.
→ Geef ook een reden waarom sommige mensen vonden dat het Kinderwetje niet genoeg verbetering bracht.
Doe het zo:
Verbetering van de werkomstandigheden door het Kinderwetje, omdat … (geef een reden).
Niet genoeg verbetering volgens sommigen, omdat … (geef een reden).
Bekijk het antwoord
- Verbetering van de werkomstandigheden door het Kinderwetje, omdat het Kinderwetje verbood dat kinderen jonger dan twaalf jaar werkten (in de fabriek) (1p)
- Niet genoeg verbetering volgens sommigen, omdat (één van de volgende): het Kinderwetje kinderen ouder dan twaalf jaar niet beschermde / de wet niet gold voor arbeid op het land/in het huishouden/in de huisnijverheid / de wet niet gecontroleerd werd / er geen arbeidsinspectie bestond / er geen compensatie kwam voor de ouders (hun kinderen moesten naar school/mochten niet werken) / de lonen te laag waren. (1p)
Vraag 6 2 punten
Gebruik nogmaals bron 2.
Leg uit dat veel arbeiders zich in die tijd aangetrokken voelden tot het socialisme.
Doe dit door:
− eerst zonder bron aan te geven waarom het socialisme in die tijd voor arbeiders aantrekkelijk was
− en daarna met een onderdeel van de bron je antwoord toe te lichten.
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat het socialisme opkwam voor emancipatie/gelijkheid van de arbeiders / de (werk)omstandigheden van arbeiders wilde verbeteren / de positie van arbeiders (wettelijk) wilde beschermen (1p)
- In de bron staat dat er lange werkdagen waren / er sprake was van kinderarbeid (1p)
Vraag 9 2 punten
In de loop van de negentiende eeuw veroverde Nederland steeds meer gebieden in Indonesië. In dezelfde periode industrialiseerde Nederland. Sommige Nederlandse fabriekseigenaren hadden economisch voordeel van het kolonialisme.
→ Noem twee verschillende economische voordelen van het kolonialisme voor fabriekseigenaren.
Bekijk het antwoord
- Noemt twee verschillende economische voordelen van het kolonialisme voor fabriekseigenaren, zoals (toegang tot goedkope) grondstoffen, (een grotere) afzetmarkt, goedkope arbeidskrachten of infrastructuur (2p)
Per juist antwoord 1 scorepunt (aanvulling op het correctievoorschrift, vraag 9). De genoemde voordelen zijn voorbeelden van juiste antwoorden, geen volledige opsomming: (toegang tot goedkope) grondstoffen; (een grotere) afzetmarkt; goedkope arbeidskrachten; infrastructuur.
2018, tijdvak 2: Nederland (1848-1914)
Opgavetekst
Bron 1 Een bericht uit een Nederlandse krant (1848)
Overal in Europa staat het volk klaar om in opstand te komen tegen zijn onderdrukkers. In Duitsland dreigt revolutie. In pamfletten wordt geschreven dat Duitsland een republiek zou moeten worden.
Vraag 2 2 punten
In de Armenwet van 1854 stond dat de zorg voor de arme bevolking géén taak van de overheid was. Thorbecke was het daar niet mee eens. Volgens hem moest de overheid wél zorgen voor de armen. De opvatting van Thorbecke paste niet zo goed bij zijn eigen politieke stroming. Die politieke stroming had een andere opvatting over de rol van de overheid.
Noem eerst de politieke stroming waartoe Thorbecke behoort.
Geef daarna aan wat binnen deze stroming de opvatting is over de rol van de overheid.
Doe het zo:
De politieke stroming waartoe Thorbecke behoort is …
De opvatting over de rol van de overheid bij deze politieke stroming is …
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat de politieke stroming waartoe Thorbecke behoort het liberalisme is. (1p)
- Uit het antwoord moet blijken dat de opvatting over de rol van de overheid bij deze politieke stroming is dat die zo klein mogelijk moet zijn (wat van toepassing is op de Armenwet, omdat het in die wet bij de armenzorg om liefdadigheid gaat / omdat het niet gaat om een taak van de overheid). (1p)
Bron 6 Een politieke spotprent over de Ongevallenwet (1908)

Een spotprent. Links staat een hoge ladder tegen een gebouw. Een man in een lange jas valt met gestrekte armen naar beneden. Onderaan kijken twee mannen in lange jassen en met hoge hoed toe; een van hen houdt een stok vast.
Vraag 7 1 punt
Gebruik bron 6.
Deze prent is gemaakt naar aanleiding van de Ongevallenwet. Zijn de personen die toekijken positief of negatief over de Ongevallenwet? En welk argument past daarbij?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Hoe vaak tijd van burgers en stoommachines in het examen komt
| Examen | Vragen | Aantal | Aandeel |
|---|---|---|---|
| 2026, tijdvak 1 | 2-3, 5 | 3 | 6% |
| 2026, tijdvak 2 | 2-5, 7-8 | 6 | 12% |
| 2025, tijdvak 1 | 2-5 | 4 | 8% |
| 2025, tijdvak 2 | 2-5 | 4 | 9% |
| 2024, tijdvak 1 | 3-5 | 3 | 7% |
| 2024, tijdvak 2 | 3-6 | 4 | 9% |
| 2023, tijdvak 1 | 2-3, 6-7 | 4 | 8% |
| 2023, tijdvak 2 | 3-4, 6-7 | 4 | 9% |
| 2022, tijdvak 1 | 4-6 | 3 | 6% |
| 2022, tijdvak 2 | 4, 8 | 2 | 4% |
| 2022, tijdvak 3 | 4-5 | 2 | 5% |
| 2021, tijdvak 1 | 3-4, 7-9 | 5 | 10% |
| 2021, tijdvak 2 | 6-7 | 2 | 4% |
| 2021, tijdvak 3 | 3 | 1 | 2% |
| 2019, tijdvak 1 | 2, 5 | 2 | 4% |
| 2019, tijdvak 2 | 5-6, 9 | 3 | 6% |
| 2018, tijdvak 1 | 4-6, 9 | 4 | 9% |
| 2018, tijdvak 2 | 2, 7 | 2 | 5% |
In 18 van de 18 ingedeelde examens geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl staat een vraag over tijd van burgers en stoommachines, samen 58 vragen (7% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2026, tijdvak 2: 6 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 9% van de vragen over tijd van burgers en stoommachines, daarvoor 6%. Dat aandeel is dus stabiel.
Oefenen met tijd van burgers en stoommachines
Maak de 15 nieuwste examenvragen over tijd van burgers en stoommachines online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2025, 2024, 2023, 2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.
Oefen de vragen over tijd van burgers en stoommachines
Andere onderwerpen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl
- Tijd van wereldoorlogen
- Staatsinrichting
- Koude Oorlog
- Tijd van televisie en computer
- Historische vaardigheden
- Dekolonisatie
Nakijken als docent
Kies het examen in de vragenbank
In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op geschiedenis oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak komt tijd van burgers en stoommachines voor in het eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl?
In de 18 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 58 vragen over tijd van burgers en stoommachines, 7% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 18 van die examens.
In welk examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl stonden de meeste vragen over tijd van burgers en stoommachines?
In het examen van 2026, tijdvak 2, met 6 vragen: 2-5, 7-8.
Hoe oefen ik examenvragen over tijd van burgers en stoommachines?
Op deze pagina staan alle vragen over tijd van burgers en stoommachines met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.