Eindexamen maatschappijwetenschappen havo 2021, tijdvak 1: vragen en antwoorden

Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Opgave 1 Gezichtsherkenning, Opgave 2 Digitale nomaden, Opgave 3 Mbo’ers: van deelnemers naar studenten.

Kort antwoord

Het centraal examen maatschappijwetenschappen havo 2021, tijdvak 1 loopt tot vraag 25. Van 24 vragen staat het onderwerp in de vragenbank. De meeste vragen gaan over binding (6), vorming (5) en macht en gezag (5). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.

Onderwerpen in dit examen

Onderwerp per vraag in het centraal examen maatschappijwetenschappen havo 2021, tijdvak 1, voor de vragen waarvan het onderwerp bekend is. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
OnderwerpVragenAantal
Binding1, 10, 12-13, 17-186
Vorming4-5, 11, 15-165
Macht en gezag6-7, 19, 24-255
Verandering2-3, 9, 144
Verhouding20-234

Vergeleken met andere jaren

Vergeleken met de andere 17 examens maatschappijwetenschappen havo sinds 2018: dit examen vroeg meer over binding (25% van de vragen, gemiddeld 13%) en verandering (17% van de vragen, gemiddeld 8%). Minder over macht en gezag (21% van de vragen, gemiddeld 40%).

Opgaven en correctievoorschrift

De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.

Oefenen als leerling

Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen maatschappijwetenschappen havo 2021, tijdvak 1 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.

Nakijken als docent

  1. Start gratis vanaf deze pagina

    Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen maatschappijwetenschappen havo 2021, tijdvak 1 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Vragen en antwoorden

Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen maatschappijwetenschappen havo 2021, tijdvak 1. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.

Opgave 1 Gezichtsherkenning

Bij deze opgave horen tekst 1 en figuur 1 uit het bronnenboekje.

Inleiding Deze opgave gaat over het gebruik van camera’s met gezichtsherkenning in China, manieren waarop deze camera’s door de (lokale) overheid ingezet worden in de Chinese technologiestad Shenzhen en over onderzoek dat gedaan is naar de publieke opinie in China over het zogenaamde Sociaal Kredietsysteem, waar de camera’s in Shenzhen deel van uitmaken.

Gebruik tekst 1. Uit tekst 1 blijkt dat er sprake is van een vorm van sociale controle door de (lokale) overheid.

Vraag 1 3 punten

− Geef een omschrijving van het begrip sociale controle.

  • Leg vervolgens uit of uit tekst 1 blijkt dat er sprake is van formele sociale controle of van informele sociale controle. Gebruik in je uitleg het verschil tussen formele en informele sociale controle.
Tekst 1

Camera’s met gezichtsherkenning

Op een donderdagnamiddag in de 40 vermist zouden raken, sneller winter van 2017 loopt een jonge teruggevonden zouden worden.” vader in paniek het politiekantoor van (…) Longgang District in de Zuid-Chinese In technologiestad Shenzhen geeft

5 stad Shenzhen binnen. Zijn zoon van Intellifusion zijn visitekaartje af. Het drie is vermist, hij vreest dat het bedrijf heeft vijf- à zesduizend jongetje is gekidnapt. 45 beveiligingscamera’s in de stad, Kinderontvoering is een ware plaag waarmee elke dag zestien miljoen in China: jaarlijks worden bewegende beelden worden

10 tienduizenden kinderen gestolen, van verzameld

  • handig om het wie er amper enkele tientallen algoritme1) voor de worden teruggevonden. De jonge 50 gezichtsherkenning te verfijnen. De vader is wanhopig. camera’s staan op strategische Wat volgt is een fijn staaltje plaatsen, zoals metrostations,

15 speurwerk, en vooral een kruispunten en de haven, en dekken demonstratie van de enorme volgens Zhao zowat de hele stad. technologische slagkracht van de 55 Daarnaast hebben twintigduizend Chinese politie. Binnen een uur wordt agenten een app van Intellifusion het jongetje op camerabeelden waarmee ze iedereen die ze

20 getraceerd, in het bijzijn van een fotograferen in een paar seconden onbekende vrouw, wordt de identiteit kunnen identificeren. “We denken dat van de vrouw met 60 Shenzhen dankzij onze technologie gezichtsherkenning achterhaald, en een van de veiligste steden van wordt via datakoppeling vastgesteld China is”, aldus Zhao Zhen.

25 dat zij de trein naar Wuhan heeft Al die technologie helpt om vermiste genomen, negenhonderd kilometer kinderen te vinden, maar ook om de verderop. Daar wordt ze bij aankomst 65 inwoners van Shenzhen in de pas te opgepakt. Het jongetje is gered. doen lopen. Het bekendste voorbeeld “In de weken nadien zagen we veel zijn de camera’s op kruispunten die

30 ouders die hun kinderen voor onze voetgangers betrappen als die door camera’s omhoog hielden”, zegt rood oversteken. Overtreders worden Zhao Zhen, (…)manager van 70 met hun foto, hun naam en een deel Intellifusion, het bedrijf dat de van hun ID-nummer op een groot technologie produceert waarmee het scherm afgebeeld

  • in de beste

35 kind werd teruggevonden. “Ze wilden traditie van de publieke schandpaal

  • dat onze camera’s goede beelden en krijgen een boete. van hun kinderen zouden hebben, (…) om de gezichtsherkenning te voeden. 75 In de Lotusbloemstraat, waar vorig Zodat hun kinderen, als ze ooit jaar de eerste camera met gezichtsherkenning werd

geïnstalleerd, reageren de 85 werden dankzij hun elf camera’s voetgangers positief. “Dit is de prijs bijna veertienduizend boetes

80 die mensen moeten betalen wanneer uitgeschreven. Staken vroeger op het ze niet gehoorzamen aan de regels”, kruispunt bij de Lotusbloemstraat zegt de 42-jarige Ge (…). iedere dag gemiddeld 120 mensen Volgens Intellifusion spreken de 90 door het rode licht over, nu zijn dat er cijfers voor zich. In het eerste halfjaar nog twintig.

naar: www.groene.nl, 12 september 2018

noot 1 Een algoritme is een wiskundige formule. In programmeertaal is het een instructie, een stukje code, om een probleem om te lossen. (bron: www.mediawijsheid.nl)

figuur 1

De mate van goedkeuring van het Sociaal Kredietsysteem per opleidingsniveau (op een schaal van 1 = sterk afkeuren tot 5 = sterk goedkeuren)

naar: G. Kostka, 2018

Opgave 2 Digitale nomaden

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: • een omschrijving van het begrip sociale controle (1) • het verschil tussen formele en informele sociale controle (1) • een uitleg dat er in tekst 1 sprake is van formele sociale controle (1) voorbeeld van een juist antwoord: • Er is sprake van sociale controle als mensen of instanties anderen ertoe brengen of anderen dwingen zich aan de normen of regels te houden (1) • Als mensen of instanties op grond van formele wetten of besluiten deze sociale controle uitvoeren, is er sprake van formele sociale controle. Als mensen niet op grond van formele wetten of besluiten, maar op spontane wijze in het dagelijks leven door andere mensen ertoe worden gebracht zich aan bepaalde normen of regels te houden, is er sprake van informele sociale controle (1) • In tekst 1 is sprake van formele sociale controle, omdat de sociale controle door de (lokale) overheid plaatsvindt op grond van formele wetten of besluiten. Uit het feit dat mensen een boete kunnen krijgen voor door het rode licht lopen, blijkt dat het formeel verboden is (1) (3)

Gebruik tekst 1.

Vraag 2 2 punten

Leg uit dat in de wijze waarop de Chinese politie de opsporing van kinderontvoeringen aanpakt, een gerationaliseerde aanpak te herkennen is. Gebruik in je uitleg:

  • de omschrijving van het kernconcept rationalisering;
  • de woorden ‘systematiseren’ en ‘doelstelling’;
  • informatie uit tekst 1 waaruit het kernconcept rationalisering blijkt.
Tekst 1

Camera’s met gezichtsherkenning

Op een donderdagnamiddag in de 40 vermist zouden raken, sneller winter van 2017 loopt een jonge teruggevonden zouden worden.” vader in paniek het politiekantoor van (…) Longgang District in de Zuid-Chinese In technologiestad Shenzhen geeft

5 stad Shenzhen binnen. Zijn zoon van Intellifusion zijn visitekaartje af. Het drie is vermist, hij vreest dat het bedrijf heeft vijf- à zesduizend jongetje is gekidnapt. 45 beveiligingscamera’s in de stad, Kinderontvoering is een ware plaag waarmee elke dag zestien miljoen in China: jaarlijks worden bewegende beelden worden

10 tienduizenden kinderen gestolen, van verzameld

  • handig om het wie er amper enkele tientallen algoritme1) voor de worden teruggevonden. De jonge 50 gezichtsherkenning te verfijnen. De vader is wanhopig. camera’s staan op strategische Wat volgt is een fijn staaltje plaatsen, zoals metrostations,

15 speurwerk, en vooral een kruispunten en de haven, en dekken demonstratie van de enorme volgens Zhao zowat de hele stad. technologische slagkracht van de 55 Daarnaast hebben twintigduizend Chinese politie. Binnen een uur wordt agenten een app van Intellifusion het jongetje op camerabeelden waarmee ze iedereen die ze

20 getraceerd, in het bijzijn van een fotograferen in een paar seconden onbekende vrouw, wordt de identiteit kunnen identificeren. “We denken dat van de vrouw met 60 Shenzhen dankzij onze technologie gezichtsherkenning achterhaald, en een van de veiligste steden van wordt via datakoppeling vastgesteld China is”, aldus Zhao Zhen.

25 dat zij de trein naar Wuhan heeft Al die technologie helpt om vermiste genomen, negenhonderd kilometer kinderen te vinden, maar ook om de verderop. Daar wordt ze bij aankomst 65 inwoners van Shenzhen in de pas te opgepakt. Het jongetje is gered. doen lopen. Het bekendste voorbeeld “In de weken nadien zagen we veel zijn de camera’s op kruispunten die

30 ouders die hun kinderen voor onze voetgangers betrappen als die door camera’s omhoog hielden”, zegt rood oversteken. Overtreders worden Zhao Zhen, (…)manager van 70 met hun foto, hun naam en een deel Intellifusion, het bedrijf dat de van hun ID-nummer op een groot technologie produceert waarmee het scherm afgebeeld

  • in de beste

35 kind werd teruggevonden. “Ze wilden traditie van de publieke schandpaal

  • dat onze camera’s goede beelden en krijgen een boete. van hun kinderen zouden hebben, (…) om de gezichtsherkenning te voeden. 75 In de Lotusbloemstraat, waar vorig Zodat hun kinderen, als ze ooit jaar de eerste camera met gezichtsherkenning werd

geïnstalleerd, reageren de 85 werden dankzij hun elf camera’s voetgangers positief. “Dit is de prijs bijna veertienduizend boetes

80 die mensen moeten betalen wanneer uitgeschreven. Staken vroeger op het ze niet gehoorzamen aan de regels”, kruispunt bij de Lotusbloemstraat zegt de 42-jarige Ge (…). iedere dag gemiddeld 120 mensen Volgens Intellifusion spreken de 90 door het rode licht over, nu zijn dat er cijfers voor zich. In het eerste halfjaar nog twintig.

naar: www.groene.nl, 12 september 2018

noot 1 Een algoritme is een wiskundige formule. In programmeertaal is het een instructie, een stukje code, om een probleem om te lossen. (bron: www.mediawijsheid.nl)

figuur 1

De mate van goedkeuring van het Sociaal Kredietsysteem per opleidingsniveau (op een schaal van 1 = sterk afkeuren tot 5 = sterk goedkeuren)

naar: G. Kostka, 2018

Opgave 2 Digitale nomaden

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: • een uitleg dat in het inzetten van camera’s met gezichtsherkenning en datakoppeling (de aanpak van de Chinese politie) een gerationaliseerde aanpak te herkennen is, door een toepassing van het kernconcept rationalisering, met gebruik van het woord ‘systematiseren' (1) • een uitleg dat in het inzetten van camera’s met gezichtsherkenning en datakoppeling (de aanpak van de Chinese politie) een gerationaliseerde aanpak te herkennen is, door een toepassing van het kernconcept rationalisering, met gebruik van het woord ‘doelstelling’ (1) voorbeeld van een juist antwoord: • Uit tekst 1 blijkt dat de politie camera’s met gezichtsherkenning en datakoppeling inzet om kinderontvoeringen op te sporen (r. 14-28). Het inzetten van camera’s met gezichtsherkenning en datakoppeling is een voorbeeld van het ordenen en systematiseren van de werkelijkheid (1) • met als doelstelling om met de gegevens efficiënt en effectief kinderontvoeringen op te sporen. Daarom is in het inzetten van camera’s met gezichtsherkenning om kinderontvoeringen op te sporen een gerationaliseerde aanpak te herkennen (1) (2)

Gebruik tekst 1. Er zijn verschillende theorieën die crimineel gedrag verklaren.

Vraag 3 2 punten

Geef met behulp van de rationele-keuzetheorie een verklaring voor het feit dat de maatregelen van de (lokale) overheid op de kruispunten in Shenzhen tot gevolg hebben dat er nauwelijks mensen door het rode licht zullen lopen. Gebruik in je verklaring:

  • een omschrijving van de rationele-keuzetheorie;
  • aan de hand van informatie uit tekst 1 een voorbeeld van kosten en een voorbeeld van baten.
Tekst 1

Camera’s met gezichtsherkenning

Op een donderdagnamiddag in de 40 vermist zouden raken, sneller winter van 2017 loopt een jonge teruggevonden zouden worden.” vader in paniek het politiekantoor van (…) Longgang District in de Zuid-Chinese In technologiestad Shenzhen geeft

5 stad Shenzhen binnen. Zijn zoon van Intellifusion zijn visitekaartje af. Het drie is vermist, hij vreest dat het bedrijf heeft vijf- à zesduizend jongetje is gekidnapt. 45 beveiligingscamera’s in de stad, Kinderontvoering is een ware plaag waarmee elke dag zestien miljoen in China: jaarlijks worden bewegende beelden worden

10 tienduizenden kinderen gestolen, van verzameld

  • handig om het wie er amper enkele tientallen algoritme1) voor de worden teruggevonden. De jonge 50 gezichtsherkenning te verfijnen. De vader is wanhopig. camera’s staan op strategische Wat volgt is een fijn staaltje plaatsen, zoals metrostations,

15 speurwerk, en vooral een kruispunten en de haven, en dekken demonstratie van de enorme volgens Zhao zowat de hele stad. technologische slagkracht van de 55 Daarnaast hebben twintigduizend Chinese politie. Binnen een uur wordt agenten een app van Intellifusion het jongetje op camerabeelden waarmee ze iedereen die ze

20 getraceerd, in het bijzijn van een fotograferen in een paar seconden onbekende vrouw, wordt de identiteit kunnen identificeren. “We denken dat van de vrouw met 60 Shenzhen dankzij onze technologie gezichtsherkenning achterhaald, en een van de veiligste steden van wordt via datakoppeling vastgesteld China is”, aldus Zhao Zhen.

25 dat zij de trein naar Wuhan heeft Al die technologie helpt om vermiste genomen, negenhonderd kilometer kinderen te vinden, maar ook om de verderop. Daar wordt ze bij aankomst 65 inwoners van Shenzhen in de pas te opgepakt. Het jongetje is gered. doen lopen. Het bekendste voorbeeld “In de weken nadien zagen we veel zijn de camera’s op kruispunten die

30 ouders die hun kinderen voor onze voetgangers betrappen als die door camera’s omhoog hielden”, zegt rood oversteken. Overtreders worden Zhao Zhen, (…)manager van 70 met hun foto, hun naam en een deel Intellifusion, het bedrijf dat de van hun ID-nummer op een groot technologie produceert waarmee het scherm afgebeeld

  • in de beste

35 kind werd teruggevonden. “Ze wilden traditie van de publieke schandpaal

  • dat onze camera’s goede beelden en krijgen een boete. van hun kinderen zouden hebben, (…) om de gezichtsherkenning te voeden. 75 In de Lotusbloemstraat, waar vorig Zodat hun kinderen, als ze ooit jaar de eerste camera met gezichtsherkenning werd

geïnstalleerd, reageren de 85 werden dankzij hun elf camera’s voetgangers positief. “Dit is de prijs bijna veertienduizend boetes

80 die mensen moeten betalen wanneer uitgeschreven. Staken vroeger op het ze niet gehoorzamen aan de regels”, kruispunt bij de Lotusbloemstraat zegt de 42-jarige Ge (…). iedere dag gemiddeld 120 mensen Volgens Intellifusion spreken de 90 door het rode licht over, nu zijn dat er cijfers voor zich. In het eerste halfjaar nog twintig.

naar: www.groene.nl, 12 september 2018

noot 1 Een algoritme is een wiskundige formule. In programmeertaal is het een instructie, een stukje code, om een probleem om te lossen. (bron: www.mediawijsheid.nl)

figuur 1

De mate van goedkeuring van het Sociaal Kredietsysteem per opleidingsniveau (op een schaal van 1 = sterk afkeuren tot 5 = sterk goedkeuren)

naar: G. Kostka, 2018

Opgave 2 Digitale nomaden

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: • een verklaring voor het feit dat de maatregelen op de kruispunten in Shenzhen tot gevolg hebben dat er nauwelijks mensen door het rode licht lopen, met een toepassing van de rationele-keuzetheorie, waarbij een afweging wordt gemaakt tussen de kosten en de baten (1) • aan de hand van informatie uit tekst 1 een voorbeeld van de kosten en een voorbeeld van de baten van door het rode licht lopen (1) voorbeeld van een juist antwoord: • Volgens de rationele-keuzetheorie zullen de voetgangers in Shenzhen een afweging maken tussen de kosten en de baten. Als zij de kosten van door het rode licht lopen relatief hoger inschatten dan de baten, zullen zij volgens deze theorie afzien van door het rode licht lopen (1) • Voetgangers die op de kruispunten in Shenzhen door het rode licht lopen, worden met hun foto, hun naam en een deel van hun ID-nummer op een groot scherm afgebeeld en krijgen een boete. De voetgangers weten dat dit gebeurt als zij door het rode licht lopen (zij zien de schermen). Zij weten dus wat de kosten zijn. Zij zullen deze kosten over het algemeen hoger vinden dan de baten, zoals sneller ergens zijn. (Het gevolg is dat er nauwelijks mensen door het rode licht zullen lopen) (1) (2)

Gebruik tekst 1.

Vraag 4 3 punten

a Leg uit dat burgers door de maatregelen op de kruispunten in Shenzhen gesocialiseerd kunnen worden. Gebruik in je uitleg:

  • de omschrijving van het kernconcept socialisatie;
  • de omschrijving van het kernconcept cultuur;
  • informatie uit tekst 1 waaruit socialisatie blijkt. b Geef aan wie in dit geval de socialisator is.
Tekst 1

Camera’s met gezichtsherkenning

Op een donderdagnamiddag in de 40 vermist zouden raken, sneller winter van 2017 loopt een jonge teruggevonden zouden worden.” vader in paniek het politiekantoor van (…) Longgang District in de Zuid-Chinese In technologiestad Shenzhen geeft

5 stad Shenzhen binnen. Zijn zoon van Intellifusion zijn visitekaartje af. Het drie is vermist, hij vreest dat het bedrijf heeft vijf- à zesduizend jongetje is gekidnapt. 45 beveiligingscamera’s in de stad, Kinderontvoering is een ware plaag waarmee elke dag zestien miljoen in China: jaarlijks worden bewegende beelden worden

10 tienduizenden kinderen gestolen, van verzameld

  • handig om het wie er amper enkele tientallen algoritme1) voor de worden teruggevonden. De jonge 50 gezichtsherkenning te verfijnen. De vader is wanhopig. camera’s staan op strategische Wat volgt is een fijn staaltje plaatsen, zoals metrostations,

15 speurwerk, en vooral een kruispunten en de haven, en dekken demonstratie van de enorme volgens Zhao zowat de hele stad. technologische slagkracht van de 55 Daarnaast hebben twintigduizend Chinese politie. Binnen een uur wordt agenten een app van Intellifusion het jongetje op camerabeelden waarmee ze iedereen die ze

20 getraceerd, in het bijzijn van een fotograferen in een paar seconden onbekende vrouw, wordt de identiteit kunnen identificeren. “We denken dat van de vrouw met 60 Shenzhen dankzij onze technologie gezichtsherkenning achterhaald, en een van de veiligste steden van wordt via datakoppeling vastgesteld China is”, aldus Zhao Zhen.

25 dat zij de trein naar Wuhan heeft Al die technologie helpt om vermiste genomen, negenhonderd kilometer kinderen te vinden, maar ook om de verderop. Daar wordt ze bij aankomst 65 inwoners van Shenzhen in de pas te opgepakt. Het jongetje is gered. doen lopen. Het bekendste voorbeeld “In de weken nadien zagen we veel zijn de camera’s op kruispunten die

30 ouders die hun kinderen voor onze voetgangers betrappen als die door camera’s omhoog hielden”, zegt rood oversteken. Overtreders worden Zhao Zhen, (…)manager van 70 met hun foto, hun naam en een deel Intellifusion, het bedrijf dat de van hun ID-nummer op een groot technologie produceert waarmee het scherm afgebeeld

  • in de beste

35 kind werd teruggevonden. “Ze wilden traditie van de publieke schandpaal

  • dat onze camera’s goede beelden en krijgen een boete. van hun kinderen zouden hebben, (…) om de gezichtsherkenning te voeden. 75 In de Lotusbloemstraat, waar vorig Zodat hun kinderen, als ze ooit jaar de eerste camera met gezichtsherkenning werd

geïnstalleerd, reageren de 85 werden dankzij hun elf camera’s voetgangers positief. “Dit is de prijs bijna veertienduizend boetes

80 die mensen moeten betalen wanneer uitgeschreven. Staken vroeger op het ze niet gehoorzamen aan de regels”, kruispunt bij de Lotusbloemstraat zegt de 42-jarige Ge (…). iedere dag gemiddeld 120 mensen Volgens Intellifusion spreken de 90 door het rode licht over, nu zijn dat er cijfers voor zich. In het eerste halfjaar nog twintig.

naar: www.groene.nl, 12 september 2018

noot 1 Een algoritme is een wiskundige formule. In programmeertaal is het een instructie, een stukje code, om een probleem om te lossen. (bron: www.mediawijsheid.nl)

figuur 1

De mate van goedkeuring van het Sociaal Kredietsysteem per opleidingsniveau (op een schaal van 1 = sterk afkeuren tot 5 = sterk goedkeuren)

naar: G. Kostka, 2018

Opgave 2 Digitale nomaden

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: a • informatie uit tekst 1 waaruit socialisatie blijkt (1) • een uitleg dat burgers door de maatregelen op de kruispunten in Shenzhen gesocialiseerd kunnen worden, met een toepassing van het kernconcept socialisatie en het kernconcept cultuur (1) b • het benoemen van de (lokale) overheid als socialisator (1) voorbeeld van een juist antwoord: a • Op de kruispunten in Shenzhen staan grote schermen waarop overtreders met hun foto, hun naam en een deel van hun ID-nummer worden afgebeeld (r. 66-73) (waardoor publiekelijk wordt overgebracht dat iemand zich niet aan de regel/norm heeft gehouden dat men hoort te stoppen voor een rood licht) (1) • Op deze manier kan dus aan de overtreder / de (overige) verkeersdeelnemers de norm worden overgedragen dat men hoort te stoppen voor een rood licht. Deze norm maakt deel uit van de (dominante) cultuur. Het proces van overdragen van de normen van een cultuur waar mensen toe behoren, is socialisatie (1) b • De socialisator die deze norm overbrengt is de (lokale) overheid (1) (3)

Gebruik tekst 1. Er zijn verschillende functies van socialisatie, zoals de functie ‘continuering van de cultuur van de samenleving’ en de functie ‘verandering van de cultuur van de samenleving’.

Vraag 5 2 punten

Leg uit welke andere functie van socialisatie de maatregelen op de kruispunten in Shenzhen kunnen hebben. Gebruik in je uitleg informatie uit tekst 1 waaruit deze functie van socialisatie blijkt.

Tekst 1

Camera’s met gezichtsherkenning

Op een donderdagnamiddag in de 40 vermist zouden raken, sneller winter van 2017 loopt een jonge teruggevonden zouden worden.” vader in paniek het politiekantoor van (…) Longgang District in de Zuid-Chinese In technologiestad Shenzhen geeft

5 stad Shenzhen binnen. Zijn zoon van Intellifusion zijn visitekaartje af. Het drie is vermist, hij vreest dat het bedrijf heeft vijf- à zesduizend jongetje is gekidnapt. 45 beveiligingscamera’s in de stad, Kinderontvoering is een ware plaag waarmee elke dag zestien miljoen in China: jaarlijks worden bewegende beelden worden

10 tienduizenden kinderen gestolen, van verzameld

  • handig om het wie er amper enkele tientallen algoritme1) voor de worden teruggevonden. De jonge 50 gezichtsherkenning te verfijnen. De vader is wanhopig. camera’s staan op strategische Wat volgt is een fijn staaltje plaatsen, zoals metrostations,

15 speurwerk, en vooral een kruispunten en de haven, en dekken demonstratie van de enorme volgens Zhao zowat de hele stad. technologische slagkracht van de 55 Daarnaast hebben twintigduizend Chinese politie. Binnen een uur wordt agenten een app van Intellifusion het jongetje op camerabeelden waarmee ze iedereen die ze

20 getraceerd, in het bijzijn van een fotograferen in een paar seconden onbekende vrouw, wordt de identiteit kunnen identificeren. “We denken dat van de vrouw met 60 Shenzhen dankzij onze technologie gezichtsherkenning achterhaald, en een van de veiligste steden van wordt via datakoppeling vastgesteld China is”, aldus Zhao Zhen.

25 dat zij de trein naar Wuhan heeft Al die technologie helpt om vermiste genomen, negenhonderd kilometer kinderen te vinden, maar ook om de verderop. Daar wordt ze bij aankomst 65 inwoners van Shenzhen in de pas te opgepakt. Het jongetje is gered. doen lopen. Het bekendste voorbeeld “In de weken nadien zagen we veel zijn de camera’s op kruispunten die

30 ouders die hun kinderen voor onze voetgangers betrappen als die door camera’s omhoog hielden”, zegt rood oversteken. Overtreders worden Zhao Zhen, (…)manager van 70 met hun foto, hun naam en een deel Intellifusion, het bedrijf dat de van hun ID-nummer op een groot technologie produceert waarmee het scherm afgebeeld

  • in de beste

35 kind werd teruggevonden. “Ze wilden traditie van de publieke schandpaal

  • dat onze camera’s goede beelden en krijgen een boete. van hun kinderen zouden hebben, (…) om de gezichtsherkenning te voeden. 75 In de Lotusbloemstraat, waar vorig Zodat hun kinderen, als ze ooit jaar de eerste camera met gezichtsherkenning werd

geïnstalleerd, reageren de 85 werden dankzij hun elf camera’s voetgangers positief. “Dit is de prijs bijna veertienduizend boetes

80 die mensen moeten betalen wanneer uitgeschreven. Staken vroeger op het ze niet gehoorzamen aan de regels”, kruispunt bij de Lotusbloemstraat zegt de 42-jarige Ge (…). iedere dag gemiddeld 120 mensen Volgens Intellifusion spreken de 90 door het rode licht over, nu zijn dat er cijfers voor zich. In het eerste halfjaar nog twintig.

naar: www.groene.nl, 12 september 2018

noot 1 Een algoritme is een wiskundige formule. In programmeertaal is het een instructie, een stukje code, om een probleem om te lossen. (bron: www.mediawijsheid.nl)

figuur 1

De mate van goedkeuring van het Sociaal Kredietsysteem per opleidingsniveau (op een schaal van 1 = sterk afkeuren tot 5 = sterk goedkeuren)

naar: G. Kostka, 2018

Opgave 2 Digitale nomaden

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: • het noemen van de functie ‘het reguleren van gedrag van mensen waardoor het gedrag (van anderen) beter voorspelbaar wordt en het samenleven overzichtelijker’ (1) • een uitleg dat de maatregelen op de kruispunten in Shenzhen deze functie kunnen hebben, met informatie uit tekst 1 waaruit deze functie blijkt (1) voorbeeld van een juist antwoord: • De andere functie van socialisatie die de maatregelen op de kruispunten in Shenzhen kunnen hebben, is de functie ‘het reguleren van gedrag van mensen waardoor het gedrag (van anderen) beter voorspelbaar wordt en het samenleven overzichtelijker’ (1) • Als gevolg van de maatregelen zullen de meeste mensen zich houden aan de verkeersregels (wat betreft de stoplichten). Volgens Intellifusion staken vroeger op het kruispunt bij de Lotusbloemstraat immers iedere dag gemiddeld 120 mensen door het rode licht over en zijn dat er nu nog twintig (r. 87-91). Het gedrag van mensen op de kruispunten is daarom beter gereguleerd en beter voorspelbaar en de situatie op de kruispunten / in het verkeer is daardoor overzichtelijker (1) (2)

Gebruik tekst 1. In tekst 1 staat dat de voetgangers in Shenzhen positief reageren op de camera’s met gezichtsherkenning.

Vraag 6 1 punt

Leg uit dat de hoge mate van goedkeuring van camera’s met gezichtsherkenning onder burgers erop kan wijzen dat de (lokale) Chinese overheid gezag heeft. Gebruik in je uitleg de omschrijving van het kernconcept gezag.

Tekst 1

Camera’s met gezichtsherkenning

Op een donderdagnamiddag in de 40 vermist zouden raken, sneller winter van 2017 loopt een jonge teruggevonden zouden worden.” vader in paniek het politiekantoor van (…) Longgang District in de Zuid-Chinese In technologiestad Shenzhen geeft

5 stad Shenzhen binnen. Zijn zoon van Intellifusion zijn visitekaartje af. Het drie is vermist, hij vreest dat het bedrijf heeft vijf- à zesduizend jongetje is gekidnapt. 45 beveiligingscamera’s in de stad, Kinderontvoering is een ware plaag waarmee elke dag zestien miljoen in China: jaarlijks worden bewegende beelden worden

10 tienduizenden kinderen gestolen, van verzameld

  • handig om het wie er amper enkele tientallen algoritme1) voor de worden teruggevonden. De jonge 50 gezichtsherkenning te verfijnen. De vader is wanhopig. camera’s staan op strategische Wat volgt is een fijn staaltje plaatsen, zoals metrostations,

15 speurwerk, en vooral een kruispunten en de haven, en dekken demonstratie van de enorme volgens Zhao zowat de hele stad. technologische slagkracht van de 55 Daarnaast hebben twintigduizend Chinese politie. Binnen een uur wordt agenten een app van Intellifusion het jongetje op camerabeelden waarmee ze iedereen die ze

20 getraceerd, in het bijzijn van een fotograferen in een paar seconden onbekende vrouw, wordt de identiteit kunnen identificeren. “We denken dat van de vrouw met 60 Shenzhen dankzij onze technologie gezichtsherkenning achterhaald, en een van de veiligste steden van wordt via datakoppeling vastgesteld China is”, aldus Zhao Zhen.

25 dat zij de trein naar Wuhan heeft Al die technologie helpt om vermiste genomen, negenhonderd kilometer kinderen te vinden, maar ook om de verderop. Daar wordt ze bij aankomst 65 inwoners van Shenzhen in de pas te opgepakt. Het jongetje is gered. doen lopen. Het bekendste voorbeeld “In de weken nadien zagen we veel zijn de camera’s op kruispunten die

30 ouders die hun kinderen voor onze voetgangers betrappen als die door camera’s omhoog hielden”, zegt rood oversteken. Overtreders worden Zhao Zhen, (…)manager van 70 met hun foto, hun naam en een deel Intellifusion, het bedrijf dat de van hun ID-nummer op een groot technologie produceert waarmee het scherm afgebeeld

  • in de beste

35 kind werd teruggevonden. “Ze wilden traditie van de publieke schandpaal

  • dat onze camera’s goede beelden en krijgen een boete. van hun kinderen zouden hebben, (…) om de gezichtsherkenning te voeden. 75 In de Lotusbloemstraat, waar vorig Zodat hun kinderen, als ze ooit jaar de eerste camera met gezichtsherkenning werd

geïnstalleerd, reageren de 85 werden dankzij hun elf camera’s voetgangers positief. “Dit is de prijs bijna veertienduizend boetes

80 die mensen moeten betalen wanneer uitgeschreven. Staken vroeger op het ze niet gehoorzamen aan de regels”, kruispunt bij de Lotusbloemstraat zegt de 42-jarige Ge (…). iedere dag gemiddeld 120 mensen Volgens Intellifusion spreken de 90 door het rode licht over, nu zijn dat er cijfers voor zich. In het eerste halfjaar nog twintig.

naar: www.groene.nl, 12 september 2018

noot 1 Een algoritme is een wiskundige formule. In programmeertaal is het een instructie, een stukje code, om een probleem om te lossen. (bron: www.mediawijsheid.nl)

figuur 1

De mate van goedkeuring van het Sociaal Kredietsysteem per opleidingsniveau (op een schaal van 1 = sterk afkeuren tot 5 = sterk goedkeuren)

naar: G. Kostka, 2018

Opgave 2 Digitale nomaden

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat een uitleg dat de hoge mate van goedkeuring van camera’s met gezichtsherkenning erop kan wijzen dat de (lokale) Chinese overheid gezag heeft, met een toepassing van het kernconcept gezag. voorbeeld van een juist antwoord: De hoge mate van goedkeuring van camera’s met gezichtsherkenning onder burgers kan erop wijzen dat de burgers de besluiten van de (lokale) Chinese overheid accepteren. Als burgers besluiten accepteren, is er sprake van macht die als legitiem wordt beschouwd, dus van gezag. (1)

De camera’s met gezichtsherkenning in Shenzhen maken deel uit van het zogenaamde Sociaal Kredietsysteem in China. Het Sociaal Kredietsysteem is een verzameling van commerciële en overheidssystemen, zowel lokaal als nationaal, die worden ingevoerd om het gedrag van Chinese individuen, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheidsinstanties te sturen. De Vrije Universiteit Berlijn heeft in 2018 onderzoek gedaan naar de publieke opinie in China over het Sociaal Kredietsysteem. Het onderzoek is via internet gehouden onder ruim 2000 respondenten. Het onderzoek is representatief voor de populatie in China met een internetaansluiting in de leeftijd van 14-65 jaar, gebaseerd op leeftijd, sekse en regio. Het onderzoek was alleen niet representatief wat betreft sekse in de hoogste leeftijdscategorie.

Vraag 7 2 punten

Leg uit wat het betekent dat het onderzoek niet representatief was wat betreft sekse in de hoogste leeftijdscategorie Chinezen met een internetaansluiting. Gebruik in je uitleg:

  • een omschrijving van het begrip representativiteit als eis van sociaalwetenschappelijk onderzoek;
  • een eigen cijfermatig voorbeeld om te illustreren wanneer er wel representativiteit zou zijn geweest in de hoogste leeftijdscategorie.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: • een uitleg wat het betekent dat het onderzoek niet representatief was wat betreft sekse in de hoogste leeftijdscategorie, met een toepassing van een omschrijving van het begrip representativiteit als eis van sociaalwetenschappelijk onderzoek (1) • een cijfermatig voorbeeld waarmee geïllustreerd wordt wanneer er wel representativiteit zou zijn geweest wat betreft sekse in de hoogste leeftijdscategorie (1) voorbeeld van een juist antwoord: • Dat betekent dat in de hoogste leeftijdscategorie de man-vrouwverhouding in de steekproef geen dwarsdoorsnede was van de totale onderzoekspopulatie (Chinezen met een internetaansluiting) (1) • Als in China van de mensen met een internetaansluiting in de hoogste leeftijdscategorie 50% man is en 50% vrouw, dan zouden in dit onderzoek de respondenten in de hoogste leeftijdscategorie ook 50% man en 50% vrouw moeten zijn. Kennelijk was dit niet het geval (1) (2)

Gebruik figuur 1. Figuur 1 is afkomstig uit het onderzoek naar de publieke opinie in China over het Sociaal Kredietsysteem (zie de inleiding bij vraag 7). De onderzoekers hadden van tevoren bepaalde verwachtingen over de mate waarin mensen met een bepaald opleidingsniveau het Sociaal Kredietsysteem goedkeuren. Deze verwachtingen zijn niet uitgekomen.

Vraag 8 2 punten

− Formuleer een hypothese over de mate van goedkeuring van het Sociaal Kredietsysteem, die op grond van figuur 1 verworpen moet worden.

  • Benoem de afhankelijke en de onafhankelijke variabele in deze hypothese.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: • een hypothese die op grond van figuur 1 verworpen moet worden (1) • het noemen van het opleidingsniveau als onafhankelijke variabele en het noemen van de mate van goed- of afkeuring / de mate van goedkeuring van het Sociaal Kredietsysteem als afhankelijke variabele (1) voorbeeld van een juist antwoord: • De goedkeuring van het Sociaal Kredietsysteem is groter onder laagopgeleide burgers dan onder hoogopgeleide burgers (1) • onafhankelijke variabele: opleidingsniveau afhankelijke variabele: de mate van goed- of afkeuring van het Sociaal Kredietsysteem (1) (2)

Opgave 2 Digitale nomaden

Bij deze opgave hoort tekst 2 uit het bronnenboekje.

Inleiding Deze opgave gaat over digitale nomaden: mensen die voor hun werk geen vaste werkplek nodig hebben

  • vaak omdat ze hun werk online kunnen doen. Zij leven en werken al reizend over de wereld.

Gebruik tekst 2.

Vraag 9 2 punten

Leg uit dat in het verschijnsel digitale nomaden een wereldwijde geglobaliseerde samenleving te herkennen is. Gebruik in je uitleg:

  • de omschrijving van het kernconcept globalisering;
  • informatie uit tekst 2 waaruit globalisering blijkt.
Tekst 2

Met laptop en wifi werk je overal

Digitale nomaden heten ze, een 40 spaces) en vakantieoorden ‘stam’ die al werkend op de laptop (coworkations) voor nomaden als de wereld over trekt. Zonder vaste paddenstoelen uit de grond schieten. stek, en zonder zich te (...)

5 bekommeren om landsgrenzen. Populaire facebookgroepen waarop (…) nomaden contact houden, hebben Vijf jaar geleden strandde het prille 45 tienduizenden leden: ‘Digital nomads huwelijk van de Russische Maria around the world’ (69.000 leden), Sokolova. De 31-jarige vertaalster ‘Female digital nomads’ (29.000) en (...) pakte haar laptop in en vertrok. ‘Chiang Mai digital nomads’

10 Ze wilde de wereld zien. Haar (26.000). (...) vertaalklussen deed ze al online. Dat 50 Iedere plek op aarde heeft potentie kon net zo goed vanaf een andere een ‘nomadenhub’1) te worden, zegt locatie. Niets bond haar nog aan Sokolova. Zolang er wifi is, zolang thuis. het goedkoop is en bovenal: zolang

15 Rond dezelfde tijd, aan de andere er andere leden van de ‘stam’ kant van de wereld op het tropische 55 aanwezig zijn. (...) Indonesische eiland Bali, zag de “Op een nieuwe plek hoef je nooit na Canadese ondernemer Steve Munroe te denken over nieuwe vrienden steeds meer programmeurs en maken. Je hoort al ergens bij. Nomad

20 freelancers met hun laptop zijn is je identiteit.” (...) neerstrijken. Deze groep had huis en 60 In een café in Ubud zitten de haard opgezegd en zocht een Nederlandse foto- en videograaf prettige werkplek. (...) Tijmen Hobbel (35) en business- Met twee anderen begon Munroe consultant Jessica Tangelder (34).

25 Bali’s eerste flexplek voor digitale (...) “Je bent allebei als entrepreneur nomaden: Hubud in Ubud, het 65 met toffe projecten bezig en leeft een culturele hart van Bali. (...) De onconventioneel2) leven”, zegt gemeenschap van digitale nomaden Hobbel.

mensen die op afstand werken en Het vrije leven waarin je zelf

30 het ene werelddeel eenvoudig verantwoordelijk bent voor je succes verwisselen voor het andere

  • was 70 is het ideaal van de generatie geboren. nomaden die grotendeels bestaat uit Digitale nomaden zijn inmiddels millennials 3). (...) Hobbel huurt uitgegroeid tot een wereldwijd tijdelijk met twee Amerikaanse

35 fenomeen. Populaire nomaden- nomaden een villa met zwembad ‘hotspots’ Ubud en Chiang Mai zijn 75 tussen de rijstvelden van Ubud. “Dit aangevuld met hubs1) over de hele leven is toch veel mooier?” Nomaden wereld waar werkplekken (coworking rekenen volgens hem en Tangelder spaces), slaapplekken (coliving af met de vorige generatie voor wie

‘werken om het werken’ de norm is. volle potentie ontwikkelen”, zegt

80 “Wij zijn klaar met het 9-tot-5- Tangelder. “Ik leef gezond, volg mijn systeem, met werken in benauwde 85 passie en woon in tropische landen. cubicles4), met burn-outs, met niet je Wie is hier nou de gek?” (...)

bron: www.trouw.nl, 2 april 2018

noot 1 (nomaden)hub = verzamelplek (van nomaden) noot 2 onconventioneel = niet op gewoonte of overeenkomst berustend noot 3 millenial = iemand die rond het jaar 2000 volwassen is geworden noot 4 cubicles = kleine, half afgeschermde werkruimtes in grotere kantoorruimtes

Opgave 3 Mbo’ers: van deelnemers naar studenten

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: • een uitleg dat in het verschijnsel digitale nomaden een wereldwijde geglobaliseerde samenleving te herkennen is, met een toepassing van het kernconcept globalisering (1) • informatie uit tekst 2 waaruit globalisering blijkt (1) voorbeeld van een juist antwoord: • Digitale nomaden werken op afstand en trekken al werkend de wereld over. Werk en contacten zijn niet gebonden aan plaats, maar vinden op afstand en over landsgrenzen heen plaats (r. 1-14; 27-32). / Digitale nomaden van over heel de wereld hebben onderling contact via facebookgroepen en in ‘nomadenhubs’ (r. 33-49) (1) • Hieruit blijkt dat er sprake is van uitgebreide contacten en afhankelijkheden over zeer grote afstanden en over landsgrenzen heen en tussen mensen uit verschillende landen. Er is dus een wereldwijde geglobaliseerde samenleving te herkennen (1) (2)

Gebruik tekst 2.

Vraag 10 3 punten

Leg uit dat er sprake is van binding tussen digitale nomaden. Gebruik in je uitleg:

  • de omschrijving van het hoofdconcept binding;
  • twee typen bindingen;
  • bij elk type binding een ander voorbeeld uit tekst 2.
Tekst 2

Met laptop en wifi werk je overal

Digitale nomaden heten ze, een 40 spaces) en vakantieoorden ‘stam’ die al werkend op de laptop (coworkations) voor nomaden als de wereld over trekt. Zonder vaste paddenstoelen uit de grond schieten. stek, en zonder zich te (...)

5 bekommeren om landsgrenzen. Populaire facebookgroepen waarop (…) nomaden contact houden, hebben Vijf jaar geleden strandde het prille 45 tienduizenden leden: ‘Digital nomads huwelijk van de Russische Maria around the world’ (69.000 leden), Sokolova. De 31-jarige vertaalster ‘Female digital nomads’ (29.000) en (...) pakte haar laptop in en vertrok. ‘Chiang Mai digital nomads’

10 Ze wilde de wereld zien. Haar (26.000). (...) vertaalklussen deed ze al online. Dat 50 Iedere plek op aarde heeft potentie kon net zo goed vanaf een andere een ‘nomadenhub’1) te worden, zegt locatie. Niets bond haar nog aan Sokolova. Zolang er wifi is, zolang thuis. het goedkoop is en bovenal: zolang

15 Rond dezelfde tijd, aan de andere er andere leden van de ‘stam’ kant van de wereld op het tropische 55 aanwezig zijn. (...) Indonesische eiland Bali, zag de “Op een nieuwe plek hoef je nooit na Canadese ondernemer Steve Munroe te denken over nieuwe vrienden steeds meer programmeurs en maken. Je hoort al ergens bij. Nomad

20 freelancers met hun laptop zijn is je identiteit.” (...) neerstrijken. Deze groep had huis en 60 In een café in Ubud zitten de haard opgezegd en zocht een Nederlandse foto- en videograaf prettige werkplek. (...) Tijmen Hobbel (35) en business- Met twee anderen begon Munroe consultant Jessica Tangelder (34).

25 Bali’s eerste flexplek voor digitale (...) “Je bent allebei als entrepreneur nomaden: Hubud in Ubud, het 65 met toffe projecten bezig en leeft een culturele hart van Bali. (...) De onconventioneel2) leven”, zegt gemeenschap van digitale nomaden Hobbel.

mensen die op afstand werken en Het vrije leven waarin je zelf

30 het ene werelddeel eenvoudig verantwoordelijk bent voor je succes verwisselen voor het andere

  • was 70 is het ideaal van de generatie geboren. nomaden die grotendeels bestaat uit Digitale nomaden zijn inmiddels millennials 3). (...) Hobbel huurt uitgegroeid tot een wereldwijd tijdelijk met twee Amerikaanse

35 fenomeen. Populaire nomaden- nomaden een villa met zwembad ‘hotspots’ Ubud en Chiang Mai zijn 75 tussen de rijstvelden van Ubud. “Dit aangevuld met hubs1) over de hele leven is toch veel mooier?” Nomaden wereld waar werkplekken (coworking rekenen volgens hem en Tangelder spaces), slaapplekken (coliving af met de vorige generatie voor wie

‘werken om het werken’ de norm is. volle potentie ontwikkelen”, zegt

80 “Wij zijn klaar met het 9-tot-5- Tangelder. “Ik leef gezond, volg mijn systeem, met werken in benauwde 85 passie en woon in tropische landen. cubicles4), met burn-outs, met niet je Wie is hier nou de gek?” (...)

bron: www.trouw.nl, 2 april 2018

noot 1 (nomaden)hub = verzamelplek (van nomaden) noot 2 onconventioneel = niet op gewoonte of overeenkomst berustend noot 3 millenial = iemand die rond het jaar 2000 volwassen is geworden noot 4 cubicles = kleine, half afgeschermde werkruimtes in grotere kantoorruimtes

Opgave 3 Mbo’ers: van deelnemers naar studenten

Bekijk het antwoord
  • twee typen bindingen die bestaan tussen digitale nomaden, met bij elk type binding een ander voorbeeld uit tekst 2 (per type binding met een voorbeeld uit de tekst: 1 scorepunt) (2p)

voorbeeld van een juist antwoord:

Gebruik regel 43 tot en met 49 van tekst 2. In tekst 2 zegt Sokolova: “Nomad zijn is je identiteit.”

Vraag 11 1 punt

Beargumenteer dat ‘digital nomad’ een identiteit is. Gebruik in je argumentatie:

  • de omschrijving van het kernconcept identiteit;
  • informatie uit regel 43 tot en met 49 van tekst 2 waaruit het kernconcept identiteit blijkt.
Tekst 2

Met laptop en wifi werk je overal

Digitale nomaden heten ze, een 40 spaces) en vakantieoorden ‘stam’ die al werkend op de laptop (coworkations) voor nomaden als de wereld over trekt. Zonder vaste paddenstoelen uit de grond schieten. stek, en zonder zich te (...)

5 bekommeren om landsgrenzen. Populaire facebookgroepen waarop (…) nomaden contact houden, hebben Vijf jaar geleden strandde het prille 45 tienduizenden leden: ‘Digital nomads huwelijk van de Russische Maria around the world’ (69.000 leden), Sokolova. De 31-jarige vertaalster ‘Female digital nomads’ (29.000) en (...) pakte haar laptop in en vertrok. ‘Chiang Mai digital nomads’

10 Ze wilde de wereld zien. Haar (26.000). (...) vertaalklussen deed ze al online. Dat 50 Iedere plek op aarde heeft potentie kon net zo goed vanaf een andere een ‘nomadenhub’1) te worden, zegt locatie. Niets bond haar nog aan Sokolova. Zolang er wifi is, zolang thuis. het goedkoop is en bovenal: zolang

15 Rond dezelfde tijd, aan de andere er andere leden van de ‘stam’ kant van de wereld op het tropische 55 aanwezig zijn. (...) Indonesische eiland Bali, zag de “Op een nieuwe plek hoef je nooit na Canadese ondernemer Steve Munroe te denken over nieuwe vrienden steeds meer programmeurs en maken. Je hoort al ergens bij. Nomad

20 freelancers met hun laptop zijn is je identiteit.” (...) neerstrijken. Deze groep had huis en 60 In een café in Ubud zitten de haard opgezegd en zocht een Nederlandse foto- en videograaf prettige werkplek. (...) Tijmen Hobbel (35) en business- Met twee anderen begon Munroe consultant Jessica Tangelder (34).

25 Bali’s eerste flexplek voor digitale (...) “Je bent allebei als entrepreneur nomaden: Hubud in Ubud, het 65 met toffe projecten bezig en leeft een culturele hart van Bali. (...) De onconventioneel2) leven”, zegt gemeenschap van digitale nomaden Hobbel.

mensen die op afstand werken en Het vrije leven waarin je zelf

30 het ene werelddeel eenvoudig verantwoordelijk bent voor je succes verwisselen voor het andere

  • was 70 is het ideaal van de generatie geboren. nomaden die grotendeels bestaat uit Digitale nomaden zijn inmiddels millennials 3). (...) Hobbel huurt uitgegroeid tot een wereldwijd tijdelijk met twee Amerikaanse

35 fenomeen. Populaire nomaden- nomaden een villa met zwembad ‘hotspots’ Ubud en Chiang Mai zijn 75 tussen de rijstvelden van Ubud. “Dit aangevuld met hubs1) over de hele leven is toch veel mooier?” Nomaden wereld waar werkplekken (coworking rekenen volgens hem en Tangelder spaces), slaapplekken (coliving af met de vorige generatie voor wie

‘werken om het werken’ de norm is. volle potentie ontwikkelen”, zegt

80 “Wij zijn klaar met het 9-tot-5- Tangelder. “Ik leef gezond, volg mijn systeem, met werken in benauwde 85 passie en woon in tropische landen. cubicles4), met burn-outs, met niet je Wie is hier nou de gek?” (...)

bron: www.trouw.nl, 2 april 2018

noot 1 (nomaden)hub = verzamelplek (van nomaden) noot 2 onconventioneel = niet op gewoonte of overeenkomst berustend noot 3 millenial = iemand die rond het jaar 2000 volwassen is geworden noot 4 cubicles = kleine, half afgeschermde werkruimtes in grotere kantoorruimtes

Opgave 3 Mbo’ers: van deelnemers naar studenten

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat een argumentatie dat ‘digital nomad’ een identiteit is, met een toepassing van het kernconcept identiteit en informatie uit regel 43 tot en met 49 van tekst 2 waaruit het kernconcept identiteit blijkt. voorbeeld van een juist antwoord: Uit regel 43-49 van tekst 2 blijkt dat er tienduizenden mensen lid zijn van facebookgroepen met de naam ‘digital nomads’ erin. Hieruit valt af te leiden dat zij zichzelf zien als een digitale nomade en dit beeld door lid te zijn van de facebookgroep ook uitdragen naar anderen. ‘Digital nomad’ is dus een identiteit. (1)

Gebruik regel 43 tot en met 86 van tekst 2.

Vraag 12 2 punten

Leg uit dat er sprake is van sociale cohesie in de gemeenschap van digitale nomaden. Gebruik in je uitleg:

  • de omschrijving van het kernconcept sociale cohesie;
  • informatie uit regel 43 tot en met 86 van tekst 2 waaruit het kernconcept sociale cohesie blijkt.
Tekst 2

Met laptop en wifi werk je overal

Digitale nomaden heten ze, een 40 spaces) en vakantieoorden ‘stam’ die al werkend op de laptop (coworkations) voor nomaden als de wereld over trekt. Zonder vaste paddenstoelen uit de grond schieten. stek, en zonder zich te (...)

5 bekommeren om landsgrenzen. Populaire facebookgroepen waarop (…) nomaden contact houden, hebben Vijf jaar geleden strandde het prille 45 tienduizenden leden: ‘Digital nomads huwelijk van de Russische Maria around the world’ (69.000 leden), Sokolova. De 31-jarige vertaalster ‘Female digital nomads’ (29.000) en (...) pakte haar laptop in en vertrok. ‘Chiang Mai digital nomads’

10 Ze wilde de wereld zien. Haar (26.000). (...) vertaalklussen deed ze al online. Dat 50 Iedere plek op aarde heeft potentie kon net zo goed vanaf een andere een ‘nomadenhub’1) te worden, zegt locatie. Niets bond haar nog aan Sokolova. Zolang er wifi is, zolang thuis. het goedkoop is en bovenal: zolang

15 Rond dezelfde tijd, aan de andere er andere leden van de ‘stam’ kant van de wereld op het tropische 55 aanwezig zijn. (...) Indonesische eiland Bali, zag de “Op een nieuwe plek hoef je nooit na Canadese ondernemer Steve Munroe te denken over nieuwe vrienden steeds meer programmeurs en maken. Je hoort al ergens bij. Nomad

20 freelancers met hun laptop zijn is je identiteit.” (...) neerstrijken. Deze groep had huis en 60 In een café in Ubud zitten de haard opgezegd en zocht een Nederlandse foto- en videograaf prettige werkplek. (...) Tijmen Hobbel (35) en business- Met twee anderen begon Munroe consultant Jessica Tangelder (34).

25 Bali’s eerste flexplek voor digitale (...) “Je bent allebei als entrepreneur nomaden: Hubud in Ubud, het 65 met toffe projecten bezig en leeft een culturele hart van Bali. (...) De onconventioneel2) leven”, zegt gemeenschap van digitale nomaden Hobbel.

mensen die op afstand werken en Het vrije leven waarin je zelf

30 het ene werelddeel eenvoudig verantwoordelijk bent voor je succes verwisselen voor het andere

  • was 70 is het ideaal van de generatie geboren. nomaden die grotendeels bestaat uit Digitale nomaden zijn inmiddels millennials 3). (...) Hobbel huurt uitgegroeid tot een wereldwijd tijdelijk met twee Amerikaanse

35 fenomeen. Populaire nomaden- nomaden een villa met zwembad ‘hotspots’ Ubud en Chiang Mai zijn 75 tussen de rijstvelden van Ubud. “Dit aangevuld met hubs1) over de hele leven is toch veel mooier?” Nomaden wereld waar werkplekken (coworking rekenen volgens hem en Tangelder spaces), slaapplekken (coliving af met de vorige generatie voor wie

‘werken om het werken’ de norm is. volle potentie ontwikkelen”, zegt

80 “Wij zijn klaar met het 9-tot-5- Tangelder. “Ik leef gezond, volg mijn systeem, met werken in benauwde 85 passie en woon in tropische landen. cubicles4), met burn-outs, met niet je Wie is hier nou de gek?” (...)

bron: www.trouw.nl, 2 april 2018

noot 1 (nomaden)hub = verzamelplek (van nomaden) noot 2 onconventioneel = niet op gewoonte of overeenkomst berustend noot 3 millenial = iemand die rond het jaar 2000 volwassen is geworden noot 4 cubicles = kleine, half afgeschermde werkruimtes in grotere kantoorruimtes

Opgave 3 Mbo’ers: van deelnemers naar studenten

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: • een uitleg dat er in de gemeenschap van digitale nomaden sprake is van sociale cohesie, met een toepassing van het kernconcept sociale cohesie (1) • informatie uit regel 43 tot en met 86 van tekst 2 waaruit het kernconcept sociale cohesie blijkt (1) voorbeeld van een juist antwoord: • Uit tekst 2 blijkt dat een digitale nomade volgens Sokolova op een nieuwe plek nooit hoeft na te denken over nieuwe vrienden maken, omdat hij al ergens bij hoort (r. 56-58) (1) • Er is dus sprake van sociale cohesie: onder digitale nomaden heerst het gevoel een groep te zijn / lid te zijn van eenzelfde gemeenschap (1) (2)

Gebruik regel 72 tot en met 86 van tekst 2. Er zijn verschillende factoren die de sociale cohesie kunnen bevorderen, zoals wederzijdse afhankelijkheid.

Vraag 13 2 punten

Leg uit welke andere factor die de sociale cohesie kan bevorderen te herkennen is in tekst 2. Gebruik in je uitleg een voorbeeld van deze factor uit regel 72 tot en met 86 van tekst 2.

Tekst 2

Met laptop en wifi werk je overal

Digitale nomaden heten ze, een 40 spaces) en vakantieoorden ‘stam’ die al werkend op de laptop (coworkations) voor nomaden als de wereld over trekt. Zonder vaste paddenstoelen uit de grond schieten. stek, en zonder zich te (...)

5 bekommeren om landsgrenzen. Populaire facebookgroepen waarop (…) nomaden contact houden, hebben Vijf jaar geleden strandde het prille 45 tienduizenden leden: ‘Digital nomads huwelijk van de Russische Maria around the world’ (69.000 leden), Sokolova. De 31-jarige vertaalster ‘Female digital nomads’ (29.000) en (...) pakte haar laptop in en vertrok. ‘Chiang Mai digital nomads’

10 Ze wilde de wereld zien. Haar (26.000). (...) vertaalklussen deed ze al online. Dat 50 Iedere plek op aarde heeft potentie kon net zo goed vanaf een andere een ‘nomadenhub’1) te worden, zegt locatie. Niets bond haar nog aan Sokolova. Zolang er wifi is, zolang thuis. het goedkoop is en bovenal: zolang

15 Rond dezelfde tijd, aan de andere er andere leden van de ‘stam’ kant van de wereld op het tropische 55 aanwezig zijn. (...) Indonesische eiland Bali, zag de “Op een nieuwe plek hoef je nooit na Canadese ondernemer Steve Munroe te denken over nieuwe vrienden steeds meer programmeurs en maken. Je hoort al ergens bij. Nomad

20 freelancers met hun laptop zijn is je identiteit.” (...) neerstrijken. Deze groep had huis en 60 In een café in Ubud zitten de haard opgezegd en zocht een Nederlandse foto- en videograaf prettige werkplek. (...) Tijmen Hobbel (35) en business- Met twee anderen begon Munroe consultant Jessica Tangelder (34).

25 Bali’s eerste flexplek voor digitale (...) “Je bent allebei als entrepreneur nomaden: Hubud in Ubud, het 65 met toffe projecten bezig en leeft een culturele hart van Bali. (...) De onconventioneel2) leven”, zegt gemeenschap van digitale nomaden Hobbel.

mensen die op afstand werken en Het vrije leven waarin je zelf

30 het ene werelddeel eenvoudig verantwoordelijk bent voor je succes verwisselen voor het andere

  • was 70 is het ideaal van de generatie geboren. nomaden die grotendeels bestaat uit Digitale nomaden zijn inmiddels millennials 3). (...) Hobbel huurt uitgegroeid tot een wereldwijd tijdelijk met twee Amerikaanse

35 fenomeen. Populaire nomaden- nomaden een villa met zwembad ‘hotspots’ Ubud en Chiang Mai zijn 75 tussen de rijstvelden van Ubud. “Dit aangevuld met hubs1) over de hele leven is toch veel mooier?” Nomaden wereld waar werkplekken (coworking rekenen volgens hem en Tangelder spaces), slaapplekken (coliving af met de vorige generatie voor wie

‘werken om het werken’ de norm is. volle potentie ontwikkelen”, zegt

80 “Wij zijn klaar met het 9-tot-5- Tangelder. “Ik leef gezond, volg mijn systeem, met werken in benauwde 85 passie en woon in tropische landen. cubicles4), met burn-outs, met niet je Wie is hier nou de gek?” (...)

bron: www.trouw.nl, 2 april 2018

noot 1 (nomaden)hub = verzamelplek (van nomaden) noot 2 onconventioneel = niet op gewoonte of overeenkomst berustend noot 3 millenial = iemand die rond het jaar 2000 volwassen is geworden noot 4 cubicles = kleine, half afgeschermde werkruimtes in grotere kantoorruimtes

Opgave 3 Mbo’ers: van deelnemers naar studenten

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: • de factor gedeelde normen en waarden (saamhorigheidsbesef) (1) • een voorbeeld van deze factor uit regel 72 tot en met 86 van tekst 2 (1) voorbeeld van een juist antwoord: • Digitale nomaden delen volgens Hobbel en Tangelder hun afkeur van het ‘werken om het werken’ en het 9-tot-5-systeem (r. 76-84) (1) • Zij delen de afkeur van deze norm (om te ‘werken om het werken’ / om te werken volgens het 9-tot-5-systeem). Gedeelde normen en waarden zijn een factor die de sociale cohesie kan bevorderen (1) (2)

Gebruik regel 60 tot en met 86 van tekst 2. In tekst 2 wordt een vergelijking gemaakt tussen digitale nomaden en de vorige generatie: de generatie van hun ouders. In het leven dat digitale nomaden leiden in vergelijking met de vorige generatie is het proces van individualisering te herkennen.

Vraag 14 2 punten

− Noem twee kenmerken van het proces van individualisering die te herkennen zijn in het leven dat digitale nomaden leiden in vergelijking met de vorige generatie.

  • Geef bij beide kenmerken een voorbeeld uit regel 60 tot en met 86 van tekst 2 waaruit het kenmerk blijkt.
Tekst 2

Met laptop en wifi werk je overal

Digitale nomaden heten ze, een 40 spaces) en vakantieoorden ‘stam’ die al werkend op de laptop (coworkations) voor nomaden als de wereld over trekt. Zonder vaste paddenstoelen uit de grond schieten. stek, en zonder zich te (...)

5 bekommeren om landsgrenzen. Populaire facebookgroepen waarop (…) nomaden contact houden, hebben Vijf jaar geleden strandde het prille 45 tienduizenden leden: ‘Digital nomads huwelijk van de Russische Maria around the world’ (69.000 leden), Sokolova. De 31-jarige vertaalster ‘Female digital nomads’ (29.000) en (...) pakte haar laptop in en vertrok. ‘Chiang Mai digital nomads’

10 Ze wilde de wereld zien. Haar (26.000). (...) vertaalklussen deed ze al online. Dat 50 Iedere plek op aarde heeft potentie kon net zo goed vanaf een andere een ‘nomadenhub’1) te worden, zegt locatie. Niets bond haar nog aan Sokolova. Zolang er wifi is, zolang thuis. het goedkoop is en bovenal: zolang

15 Rond dezelfde tijd, aan de andere er andere leden van de ‘stam’ kant van de wereld op het tropische 55 aanwezig zijn. (...) Indonesische eiland Bali, zag de “Op een nieuwe plek hoef je nooit na Canadese ondernemer Steve Munroe te denken over nieuwe vrienden steeds meer programmeurs en maken. Je hoort al ergens bij. Nomad

20 freelancers met hun laptop zijn is je identiteit.” (...) neerstrijken. Deze groep had huis en 60 In een café in Ubud zitten de haard opgezegd en zocht een Nederlandse foto- en videograaf prettige werkplek. (...) Tijmen Hobbel (35) en business- Met twee anderen begon Munroe consultant Jessica Tangelder (34).

25 Bali’s eerste flexplek voor digitale (...) “Je bent allebei als entrepreneur nomaden: Hubud in Ubud, het 65 met toffe projecten bezig en leeft een culturele hart van Bali. (...) De onconventioneel2) leven”, zegt gemeenschap van digitale nomaden Hobbel.

mensen die op afstand werken en Het vrije leven waarin je zelf

30 het ene werelddeel eenvoudig verantwoordelijk bent voor je succes verwisselen voor het andere

  • was 70 is het ideaal van de generatie geboren. nomaden die grotendeels bestaat uit Digitale nomaden zijn inmiddels millennials 3). (...) Hobbel huurt uitgegroeid tot een wereldwijd tijdelijk met twee Amerikaanse

35 fenomeen. Populaire nomaden- nomaden een villa met zwembad ‘hotspots’ Ubud en Chiang Mai zijn 75 tussen de rijstvelden van Ubud. “Dit aangevuld met hubs1) over de hele leven is toch veel mooier?” Nomaden wereld waar werkplekken (coworking rekenen volgens hem en Tangelder spaces), slaapplekken (coliving af met de vorige generatie voor wie

‘werken om het werken’ de norm is. volle potentie ontwikkelen”, zegt

80 “Wij zijn klaar met het 9-tot-5- Tangelder. “Ik leef gezond, volg mijn systeem, met werken in benauwde 85 passie en woon in tropische landen. cubicles4), met burn-outs, met niet je Wie is hier nou de gek?” (...)

bron: www.trouw.nl, 2 april 2018

noot 1 (nomaden)hub = verzamelplek (van nomaden) noot 2 onconventioneel = niet op gewoonte of overeenkomst berustend noot 3 millenial = iemand die rond het jaar 2000 volwassen is geworden noot 4 cubicles = kleine, half afgeschermde werkruimtes in grotere kantoorruimtes

Opgave 3 Mbo’ers: van deelnemers naar studenten

Bekijk het antwoord

Een juist antwoord bevat twee kenmerken van het proces van individualisering die te herkennen zijn in het leven dat digitale nomaden leiden in vergelijking met de vorige generatie, met bij beide kenmerken een voorbeeld uit regel 60 tot en met 86 van tekst 2 waaruit het kenmerk blijkt (per kenmerk met bijpassend voorbeeld 1 scorepunt).

voorbeeld van een juist antwoord:

Opmerking Voor alleen twee juiste kenmerken van het proces van individualisering die te herkennen zijn in het leven dat digitale nomaden leiden in vergelijking met de vorige generatie, zonder juiste bijpassende voorbeelden, mag 1 scorepunt worden toegekend.

Gebruik tekst 2.

Vraag 15 2 punten

Leg uit dat digitale nomaden beschouwd kunnen worden als een subcultuur. Gebruik in je uitleg:

  • de omschrijving van het begrip subcultuur;
  • informatie uit tekst 2 waaruit blijkt dat digitale nomaden beschouwd kunnen worden als een subcultuur.
Tekst 2

Met laptop en wifi werk je overal

Digitale nomaden heten ze, een 40 spaces) en vakantieoorden ‘stam’ die al werkend op de laptop (coworkations) voor nomaden als de wereld over trekt. Zonder vaste paddenstoelen uit de grond schieten. stek, en zonder zich te (...)

5 bekommeren om landsgrenzen. Populaire facebookgroepen waarop (…) nomaden contact houden, hebben Vijf jaar geleden strandde het prille 45 tienduizenden leden: ‘Digital nomads huwelijk van de Russische Maria around the world’ (69.000 leden), Sokolova. De 31-jarige vertaalster ‘Female digital nomads’ (29.000) en (...) pakte haar laptop in en vertrok. ‘Chiang Mai digital nomads’

10 Ze wilde de wereld zien. Haar (26.000). (...) vertaalklussen deed ze al online. Dat 50 Iedere plek op aarde heeft potentie kon net zo goed vanaf een andere een ‘nomadenhub’1) te worden, zegt locatie. Niets bond haar nog aan Sokolova. Zolang er wifi is, zolang thuis. het goedkoop is en bovenal: zolang

15 Rond dezelfde tijd, aan de andere er andere leden van de ‘stam’ kant van de wereld op het tropische 55 aanwezig zijn. (...) Indonesische eiland Bali, zag de “Op een nieuwe plek hoef je nooit na Canadese ondernemer Steve Munroe te denken over nieuwe vrienden steeds meer programmeurs en maken. Je hoort al ergens bij. Nomad

20 freelancers met hun laptop zijn is je identiteit.” (...) neerstrijken. Deze groep had huis en 60 In een café in Ubud zitten de haard opgezegd en zocht een Nederlandse foto- en videograaf prettige werkplek. (...) Tijmen Hobbel (35) en business- Met twee anderen begon Munroe consultant Jessica Tangelder (34).

25 Bali’s eerste flexplek voor digitale (...) “Je bent allebei als entrepreneur nomaden: Hubud in Ubud, het 65 met toffe projecten bezig en leeft een culturele hart van Bali. (...) De onconventioneel2) leven”, zegt gemeenschap van digitale nomaden Hobbel.

mensen die op afstand werken en Het vrije leven waarin je zelf

30 het ene werelddeel eenvoudig verantwoordelijk bent voor je succes verwisselen voor het andere

  • was 70 is het ideaal van de generatie geboren. nomaden die grotendeels bestaat uit Digitale nomaden zijn inmiddels millennials 3). (...) Hobbel huurt uitgegroeid tot een wereldwijd tijdelijk met twee Amerikaanse

35 fenomeen. Populaire nomaden- nomaden een villa met zwembad ‘hotspots’ Ubud en Chiang Mai zijn 75 tussen de rijstvelden van Ubud. “Dit aangevuld met hubs1) over de hele leven is toch veel mooier?” Nomaden wereld waar werkplekken (coworking rekenen volgens hem en Tangelder spaces), slaapplekken (coliving af met de vorige generatie voor wie

‘werken om het werken’ de norm is. volle potentie ontwikkelen”, zegt

80 “Wij zijn klaar met het 9-tot-5- Tangelder. “Ik leef gezond, volg mijn systeem, met werken in benauwde 85 passie en woon in tropische landen. cubicles4), met burn-outs, met niet je Wie is hier nou de gek?” (...)

bron: www.trouw.nl, 2 april 2018

noot 1 (nomaden)hub = verzamelplek (van nomaden) noot 2 onconventioneel = niet op gewoonte of overeenkomst berustend noot 3 millenial = iemand die rond het jaar 2000 volwassen is geworden noot 4 cubicles = kleine, half afgeschermde werkruimtes in grotere kantoorruimtes

Opgave 3 Mbo’ers: van deelnemers naar studenten

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: • een uitleg dat digitale nomaden beschouwd kunnen worden als een subcultuur, omdat de levensstijl deels overeenkomt met de dominante cultuur én deels afwijkt van de dominante cultuur (1) • informatie uit tekst 2 waaruit blijkt dat de levensstijl van digitale nomaden deels overeenkomt met de dominante cultuur én deels afwijkt van de dominante cultuur (1) voorbeeld van een juist antwoord: • Digitale nomaden kunnen beschouwd worden als een subcultuur omdat hun levensstijl deels overeenkomt met de dominante cultuur én deels afwijkt van de dominante cultuur (1) • Uit tekst 2 blijkt immers dat (digitaal) werken (overeenkomstig de dominante cultuur) een kenmerk is van digitale nomaden (r. 1-2) en dat wonen en werken op afstand, zonder vaste verblijfplaats (afwijkend van de dominante cultuur), kenmerkend is voor digitale nomaden (r. 3-5) (1) (2)

Gebruik tekst 2. Hofstede noemt vijf dimensies waarop je culturen van elkaar kunt onderscheiden. Vier hiervan zijn:

  • langetermijngerichtheid versus kortetermijngerichtheid
  • grote machtsafstand versus kleine machtsafstand
  • individualistisch versus collectivistisch
  • masculien versus feminien De vijf dimensies hebben elk twee polen. Zo heeft de dimensie masculien versus feminien de pool masculien en de pool feminien.

Vraag 16 2 punten

a Noem de vijfde dimensie van Hofstede, die hierboven niet genoemd is. b Leg vervolgens uit welke pool van deze dimensie het meest past bij het leven van digitale nomaden. Gebruik in je uitleg:

een omschrijving van deze vijfde dimensie van Hofstede;

informatie uit tekst 2 waaruit de gekozen pool van de dimensie blijkt.

Tekst 2

Met laptop en wifi werk je overal

Digitale nomaden heten ze, een 40 spaces) en vakantieoorden ‘stam’ die al werkend op de laptop (coworkations) voor nomaden als de wereld over trekt. Zonder vaste paddenstoelen uit de grond schieten. stek, en zonder zich te (...)

5 bekommeren om landsgrenzen. Populaire facebookgroepen waarop (…) nomaden contact houden, hebben Vijf jaar geleden strandde het prille 45 tienduizenden leden: ‘Digital nomads huwelijk van de Russische Maria around the world’ (69.000 leden), Sokolova. De 31-jarige vertaalster ‘Female digital nomads’ (29.000) en (...) pakte haar laptop in en vertrok. ‘Chiang Mai digital nomads’

10 Ze wilde de wereld zien. Haar (26.000). (...) vertaalklussen deed ze al online. Dat 50 Iedere plek op aarde heeft potentie kon net zo goed vanaf een andere een ‘nomadenhub’1) te worden, zegt locatie. Niets bond haar nog aan Sokolova. Zolang er wifi is, zolang thuis. het goedkoop is en bovenal: zolang

15 Rond dezelfde tijd, aan de andere er andere leden van de ‘stam’ kant van de wereld op het tropische 55 aanwezig zijn. (...) Indonesische eiland Bali, zag de “Op een nieuwe plek hoef je nooit na Canadese ondernemer Steve Munroe te denken over nieuwe vrienden steeds meer programmeurs en maken. Je hoort al ergens bij. Nomad

20 freelancers met hun laptop zijn is je identiteit.” (...) neerstrijken. Deze groep had huis en 60 In een café in Ubud zitten de haard opgezegd en zocht een Nederlandse foto- en videograaf prettige werkplek. (...) Tijmen Hobbel (35) en business- Met twee anderen begon Munroe consultant Jessica Tangelder (34).

25 Bali’s eerste flexplek voor digitale (...) “Je bent allebei als entrepreneur nomaden: Hubud in Ubud, het 65 met toffe projecten bezig en leeft een culturele hart van Bali. (...) De onconventioneel2) leven”, zegt gemeenschap van digitale nomaden Hobbel.

mensen die op afstand werken en Het vrije leven waarin je zelf

30 het ene werelddeel eenvoudig verantwoordelijk bent voor je succes verwisselen voor het andere

  • was 70 is het ideaal van de generatie geboren. nomaden die grotendeels bestaat uit Digitale nomaden zijn inmiddels millennials 3). (...) Hobbel huurt uitgegroeid tot een wereldwijd tijdelijk met twee Amerikaanse

35 fenomeen. Populaire nomaden- nomaden een villa met zwembad ‘hotspots’ Ubud en Chiang Mai zijn 75 tussen de rijstvelden van Ubud. “Dit aangevuld met hubs1) over de hele leven is toch veel mooier?” Nomaden wereld waar werkplekken (coworking rekenen volgens hem en Tangelder spaces), slaapplekken (coliving af met de vorige generatie voor wie

‘werken om het werken’ de norm is. volle potentie ontwikkelen”, zegt

80 “Wij zijn klaar met het 9-tot-5- Tangelder. “Ik leef gezond, volg mijn systeem, met werken in benauwde 85 passie en woon in tropische landen. cubicles4), met burn-outs, met niet je Wie is hier nou de gek?” (...)

bron: www.trouw.nl, 2 april 2018

noot 1 (nomaden)hub = verzamelplek (van nomaden) noot 2 onconventioneel = niet op gewoonte of overeenkomst berustend noot 3 millenial = iemand die rond het jaar 2000 volwassen is geworden noot 4 cubicles = kleine, half afgeschermde werkruimtes in grotere kantoorruimtes

Opgave 3 Mbo’ers: van deelnemers naar studenten

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: a • het noemen van de dimensie lage onzekerheidsmijding versus hoge onzekerheidsmijding (1) b • een uitleg dat het leven van digitale nomaden meer past bij een cultuur met lage onzekerheidsmijding, met een toepassing van de dimensie lage onzekerheidsmijding versus hoge onzekerheidsmijding en informatie uit tekst 2 waaruit de pool lage onzekerheidsmijding blijkt (1) voorbeeld van een juist antwoord: a • De vijfde dimensie van Hofstede is lage onzekerheidsmijding versus hoge onzekerheidsmijding (1) b • Het leven van digitale nomaden past meer bij een cultuur met lage onzekerheidsmijding. Digitale nomaden hebben relatief weinig behoefte aan voorspelbaarheid en regels en voelen zich relatief weinig bedreigd door onzekere of onbekende situaties. Uit tekst 2 blijkt bijvoorbeeld dat digitale nomaden geen vaste verblijfplaats hebben (r. 1-5) (1) (2)

Gebruik tekst 2.

Vraag 17 2 punten

Leg uit dat digitale nomaden in een ‘nomadenhub’ een groep te noemen zijn. Gebruik in je uitleg:

  • een kenmerk van een groep;
  • een voorbeeld uit tekst 2 waaruit dit kenmerk blijkt.
Tekst 2

Met laptop en wifi werk je overal

Digitale nomaden heten ze, een 40 spaces) en vakantieoorden ‘stam’ die al werkend op de laptop (coworkations) voor nomaden als de wereld over trekt. Zonder vaste paddenstoelen uit de grond schieten. stek, en zonder zich te (...)

5 bekommeren om landsgrenzen. Populaire facebookgroepen waarop (…) nomaden contact houden, hebben Vijf jaar geleden strandde het prille 45 tienduizenden leden: ‘Digital nomads huwelijk van de Russische Maria around the world’ (69.000 leden), Sokolova. De 31-jarige vertaalster ‘Female digital nomads’ (29.000) en (...) pakte haar laptop in en vertrok. ‘Chiang Mai digital nomads’

10 Ze wilde de wereld zien. Haar (26.000). (...) vertaalklussen deed ze al online. Dat 50 Iedere plek op aarde heeft potentie kon net zo goed vanaf een andere een ‘nomadenhub’1) te worden, zegt locatie. Niets bond haar nog aan Sokolova. Zolang er wifi is, zolang thuis. het goedkoop is en bovenal: zolang

15 Rond dezelfde tijd, aan de andere er andere leden van de ‘stam’ kant van de wereld op het tropische 55 aanwezig zijn. (...) Indonesische eiland Bali, zag de “Op een nieuwe plek hoef je nooit na Canadese ondernemer Steve Munroe te denken over nieuwe vrienden steeds meer programmeurs en maken. Je hoort al ergens bij. Nomad

20 freelancers met hun laptop zijn is je identiteit.” (...) neerstrijken. Deze groep had huis en 60 In een café in Ubud zitten de haard opgezegd en zocht een Nederlandse foto- en videograaf prettige werkplek. (...) Tijmen Hobbel (35) en business- Met twee anderen begon Munroe consultant Jessica Tangelder (34).

25 Bali’s eerste flexplek voor digitale (...) “Je bent allebei als entrepreneur nomaden: Hubud in Ubud, het 65 met toffe projecten bezig en leeft een culturele hart van Bali. (...) De onconventioneel2) leven”, zegt gemeenschap van digitale nomaden Hobbel.

mensen die op afstand werken en Het vrije leven waarin je zelf

30 het ene werelddeel eenvoudig verantwoordelijk bent voor je succes verwisselen voor het andere

  • was 70 is het ideaal van de generatie geboren. nomaden die grotendeels bestaat uit Digitale nomaden zijn inmiddels millennials 3). (...) Hobbel huurt uitgegroeid tot een wereldwijd tijdelijk met twee Amerikaanse

35 fenomeen. Populaire nomaden- nomaden een villa met zwembad ‘hotspots’ Ubud en Chiang Mai zijn 75 tussen de rijstvelden van Ubud. “Dit aangevuld met hubs1) over de hele leven is toch veel mooier?” Nomaden wereld waar werkplekken (coworking rekenen volgens hem en Tangelder spaces), slaapplekken (coliving af met de vorige generatie voor wie

‘werken om het werken’ de norm is. volle potentie ontwikkelen”, zegt

80 “Wij zijn klaar met het 9-tot-5- Tangelder. “Ik leef gezond, volg mijn systeem, met werken in benauwde 85 passie en woon in tropische landen. cubicles4), met burn-outs, met niet je Wie is hier nou de gek?” (...)

bron: www.trouw.nl, 2 april 2018

noot 1 (nomaden)hub = verzamelplek (van nomaden) noot 2 onconventioneel = niet op gewoonte of overeenkomst berustend noot 3 millenial = iemand die rond het jaar 2000 volwassen is geworden noot 4 cubicles = kleine, half afgeschermde werkruimtes in grotere kantoorruimtes

Opgave 3 Mbo’ers: van deelnemers naar studenten

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: • een uitleg dat digitale nomaden in een ‘nomadenhub’ een groep te noemen zijn, met een toepassing van een kenmerk van een groep (1) • een voorbeeld uit tekst 2 waaruit dit kenmerk blijkt (1) voorbeeld van een juist antwoord: • Digitale nomaden in een ‘nomadenhub’ zijn een groep te noemen omdat zij (volgens tekst 2) gemeenschappelijke waarden hebben (waardoor zij zich met elkaar verbonden voelen / waardoor zij een wij- gevoel hebben) (1) • Zo is volgens tekst 2 het vrije leven waarin je zelf verantwoordelijk bent voor je succes een gemeenschappelijke waarde van nomaden (r. 68-71) (1) (2)

Vraag 18 1 punt

Welke uitspraak over digitale nomaden is juist? Digitale nomaden vormen een

  1. A formele groep, want ze hebben geen vastomschreven hiërarchie.
  2. B formele groep, want ze hebben vastomschreven doelen.
  3. C informele groep, want ze hebben geen vastomschreven hiërarchie.
  4. D informele groep, want ze hebben vastomschreven doelen.
Tekst 2

Met laptop en wifi werk je overal

Digitale nomaden heten ze, een 40 spaces) en vakantieoorden ‘stam’ die al werkend op de laptop (coworkations) voor nomaden als de wereld over trekt. Zonder vaste paddenstoelen uit de grond schieten. stek, en zonder zich te (...)

5 bekommeren om landsgrenzen. Populaire facebookgroepen waarop (…) nomaden contact houden, hebben Vijf jaar geleden strandde het prille 45 tienduizenden leden: ‘Digital nomads huwelijk van de Russische Maria around the world’ (69.000 leden), Sokolova. De 31-jarige vertaalster ‘Female digital nomads’ (29.000) en (...) pakte haar laptop in en vertrok. ‘Chiang Mai digital nomads’

10 Ze wilde de wereld zien. Haar (26.000). (...) vertaalklussen deed ze al online. Dat 50 Iedere plek op aarde heeft potentie kon net zo goed vanaf een andere een ‘nomadenhub’1) te worden, zegt locatie. Niets bond haar nog aan Sokolova. Zolang er wifi is, zolang thuis. het goedkoop is en bovenal: zolang

15 Rond dezelfde tijd, aan de andere er andere leden van de ‘stam’ kant van de wereld op het tropische 55 aanwezig zijn. (...) Indonesische eiland Bali, zag de “Op een nieuwe plek hoef je nooit na Canadese ondernemer Steve Munroe te denken over nieuwe vrienden steeds meer programmeurs en maken. Je hoort al ergens bij. Nomad

20 freelancers met hun laptop zijn is je identiteit.” (...) neerstrijken. Deze groep had huis en 60 In een café in Ubud zitten de haard opgezegd en zocht een Nederlandse foto- en videograaf prettige werkplek. (...) Tijmen Hobbel (35) en business- Met twee anderen begon Munroe consultant Jessica Tangelder (34).

25 Bali’s eerste flexplek voor digitale (...) “Je bent allebei als entrepreneur nomaden: Hubud in Ubud, het 65 met toffe projecten bezig en leeft een culturele hart van Bali. (...) De onconventioneel2) leven”, zegt gemeenschap van digitale nomaden Hobbel.

mensen die op afstand werken en Het vrije leven waarin je zelf

30 het ene werelddeel eenvoudig verantwoordelijk bent voor je succes verwisselen voor het andere

  • was 70 is het ideaal van de generatie geboren. nomaden die grotendeels bestaat uit Digitale nomaden zijn inmiddels millennials 3). (...) Hobbel huurt uitgegroeid tot een wereldwijd tijdelijk met twee Amerikaanse

35 fenomeen. Populaire nomaden- nomaden een villa met zwembad ‘hotspots’ Ubud en Chiang Mai zijn 75 tussen de rijstvelden van Ubud. “Dit aangevuld met hubs1) over de hele leven is toch veel mooier?” Nomaden wereld waar werkplekken (coworking rekenen volgens hem en Tangelder spaces), slaapplekken (coliving af met de vorige generatie voor wie

‘werken om het werken’ de norm is. volle potentie ontwikkelen”, zegt

80 “Wij zijn klaar met het 9-tot-5- Tangelder. “Ik leef gezond, volg mijn systeem, met werken in benauwde 85 passie en woon in tropische landen. cubicles4), met burn-outs, met niet je Wie is hier nou de gek?” (...)

bron: www.trouw.nl, 2 april 2018

noot 1 (nomaden)hub = verzamelplek (van nomaden) noot 2 onconventioneel = niet op gewoonte of overeenkomst berustend noot 3 millenial = iemand die rond het jaar 2000 volwassen is geworden noot 4 cubicles = kleine, half afgeschermde werkruimtes in grotere kantoorruimtes

Opgave 3 Mbo’ers: van deelnemers naar studenten

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Opgave 3 Mbo’ers: van deelnemers naar studenten

Bij deze opgave horen de teksten 3 en 4 uit het bronnenboekje.

Inleiding Deze opgave gaat over mbo’ers die (anno 2018) wettelijk geen ‘studenten’ heten, maar ‘deelnemers’. Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs (JOB), de jongerenorganisatie voor mbo’ers, heeft actie gevoerd om dit te veranderen. In 2018 heeft de minister van Onderwijs toegezegd dat mbo’ers wettelijk ‘studenten’ gaan heten.

Gebruik tekst 3. Het systeemmodel van het proces van politieke besluitvorming bestaat uit vier hoofdfasen. Een van deze fasen is de conversie of omzetting. In de fase van omzetting worden weer drie verschillende sub-fasen onderscheiden. De besluitvorming over de wettelijke benaming van mbo’ers als ‘student’ bevond zich toen tekst 3 geschreven werd in de fase van omzetting.

Vraag 19 2 punten

Leg uit in welke sub-fase in de omzetting deze besluitvorming zich toen bevond. Gebruik in je uitleg informatie uit tekst 3 waaruit deze sub-fase in de omzetting blijkt. Noem ook de naam van deze sub-fase.

Tekst 3

Mbo’ers willen officieel studenten heten

Ze doen geen studie, maar een 30 op dezelfde dingen”, zegt Roosmarijn ‘opleiding’ en zijn geen studenten, van JOB. maar ‘deelnemers’. Mbo’ers kunnen Mbo’ers mogen bijvoorbeeld geen lid daardoor niet profiteren van sommige worden van een studentenvereniging

5 studentenvoordelen. Daarom wil of studentensportvereniging. Jongeren Organisatie 35 “Daardoor is het lastiger om actief te Beroepsonderwijs (JOB) dat mbo’ers worden als student en een netwerk in de wet voortaan ‘studenten’ op te bouwen.” worden genoemd. Daarnaast weigeren winkels soms

10 “Het gebeurt nu heel vaak dat je te studentenkorting te geven aan horen krijgt dat je ergens niet welkom 40 mbo’ers. Of mbo’ers komen een bent, omdat je als mbo’er geen kroeg niet binnen, omdat ze geen student zou zijn”, zegt Roosmarijn collegekaart hebben. “Ik snap dat Dam van JOB. “Dan ga je het vanzelf minderjarige mbo’ers niet naar

15 geloven.” (…) binnen mogen”, zegt Roosmarijn. (…) In de wet heten mbo’ers dus nog 45 “Maar zeggen dat je een altijd ‘deelnemers’. Het ministerie van studentenkroeg bent en dan niet alle Onderwijs onderzoekt nu wat er studenten binnenlaten, is idioot. Wat nodig is om deze term in alle wetten is er zo anders aan mbo’ers, dat je

20 te veranderen in ‘student’. ze absoluut niet in een kroeg wilt (…) 50 hebben?” (…) Het gaat dus allemaal maar om één woordje, maar voor mbo’ers betekent “Het komt erop neer dat het dat veel. Dat zij niet door iedereen onderwijs dat je volgt dus bepaalt als student worden gezien, heeft waar je uitgaat of welkom bent”, vindt

25 namelijk veel invloed op hun Roosmarijn. “Zo blijven het mbo en studentenleven. “Het geeft mbo’ers 55 het ‘hoger’ onderwijs twee het gevoel dat ze niet op het gelijke gescheiden werelden, gebaseerd op niveau zitten als andere studenten en vooroordelen. Wij vinden dat dus geen aanspraak kunnen maken ontzettend stom.”

bron: nos.nl, 11 mei 2018

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: • de naam van de sub-fase: beleidsvoorbereiding (1) • een uitleg dat de kwestie zich in de sub-fase beleidsvoorbereiding bevond, met gebruik van informatie uit tekst 3 waaruit deze sub-fase blijkt (1) voorbeeld van een juist antwoord: • Deze kwestie bevond zich in de sub-fase beleidsvoorbereiding (1) • In tekst 3 staat namelijk dat het ministerie van Onderwijs nu onderzoekt wat er nodig is om de term ‘deelnemer’ in alle wetten te veranderen in ‘student’ (r. 17-20). Hieruit blijkt dat het ministerie bezig is met het verzamelen van informatie over het te voeren beleid. (Er is dus sprake van beleidsvoorbereiding.) (1) (2)

Gebruik tekst 3.

Vraag 20 2 punten

Beargumenteer dat de verandering van de term ‘deelnemer’ in de term ‘student’ de sociale ongelijkheid zou kunnen verminderen. Gebruik in je argumentatie:

  • de omschrijving van het kernconcept sociale ongelijkheid;
  • een voorbeeld uit tekst 3 waaruit het kernconcept sociale ongelijkheid blijkt.
Tekst 3

Mbo’ers willen officieel studenten heten

Ze doen geen studie, maar een 30 op dezelfde dingen”, zegt Roosmarijn ‘opleiding’ en zijn geen studenten, van JOB. maar ‘deelnemers’. Mbo’ers kunnen Mbo’ers mogen bijvoorbeeld geen lid daardoor niet profiteren van sommige worden van een studentenvereniging

5 studentenvoordelen. Daarom wil of studentensportvereniging. Jongeren Organisatie 35 “Daardoor is het lastiger om actief te Beroepsonderwijs (JOB) dat mbo’ers worden als student en een netwerk in de wet voortaan ‘studenten’ op te bouwen.” worden genoemd. Daarnaast weigeren winkels soms

10 “Het gebeurt nu heel vaak dat je te studentenkorting te geven aan horen krijgt dat je ergens niet welkom 40 mbo’ers. Of mbo’ers komen een bent, omdat je als mbo’er geen kroeg niet binnen, omdat ze geen student zou zijn”, zegt Roosmarijn collegekaart hebben. “Ik snap dat Dam van JOB. “Dan ga je het vanzelf minderjarige mbo’ers niet naar

15 geloven.” (…) binnen mogen”, zegt Roosmarijn. (…) In de wet heten mbo’ers dus nog 45 “Maar zeggen dat je een altijd ‘deelnemers’. Het ministerie van studentenkroeg bent en dan niet alle Onderwijs onderzoekt nu wat er studenten binnenlaten, is idioot. Wat nodig is om deze term in alle wetten is er zo anders aan mbo’ers, dat je

20 te veranderen in ‘student’. ze absoluut niet in een kroeg wilt (…) 50 hebben?” (…) Het gaat dus allemaal maar om één woordje, maar voor mbo’ers betekent “Het komt erop neer dat het dat veel. Dat zij niet door iedereen onderwijs dat je volgt dus bepaalt als student worden gezien, heeft waar je uitgaat of welkom bent”, vindt

25 namelijk veel invloed op hun Roosmarijn. “Zo blijven het mbo en studentenleven. “Het geeft mbo’ers 55 het ‘hoger’ onderwijs twee het gevoel dat ze niet op het gelijke gescheiden werelden, gebaseerd op niveau zitten als andere studenten en vooroordelen. Wij vinden dat dus geen aanspraak kunnen maken ontzettend stom.”

bron: nos.nl, 11 mei 2018

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: • een argumentatie dat de verandering van de term ‘deelnemer’ in de term ‘student’ de sociale ongelijkheid zou kunnen verminderen, met een toepassing van het kernconcept sociale ongelijkheid (1) • een voorbeeld uit tekst 3 waaruit het kernconcept sociale ongelijkheid blijkt (1) voorbeeld van een juist antwoord: • Uit tekst 3 blijkt dat mbo’ers, doordat ze geen studenten zijn, maar ‘deelnemers’, niet profiteren van sommige studentenvoordelen (r. 2-5) / dat mbo’ers sommige plaatsen, bijvoorbeeld een kroeg, niet binnenkomen, omdat ze niet als student beschouwd worden en geen collegekaart hebben (r. 40-42) (1) • Als voor mbo’ers de term ‘deelnemer’ in de wet veranderd wordt in ‘student’ dan zou dat consequenties kunnen hebben voor hun maatschappelijke positie in het studentenleven, omdat ze dan misschien wel kunnen profiteren van sommige studentenvoordelen / in studentenkroegen mogen komen, en zou dat kunnen leiden tot een minder ongelijke waardering en behandeling in vergelijking met hbo’ers en studenten van universiteiten. De sociale ongelijkheid zal dan verminderen (1) (2)

Gebruik tekst 3. Er zijn drie soorten sociale ongelijkheid te onderscheiden, één daarvan is ongelijke verdeling van bezit.

Vraag 21 2 punten

Leg uit van welke andere soort sociale ongelijkheid sprake is volgens Roosmarijn Dam van JOB. Gebruik in je uitleg informatie uit tekst 3 waaruit deze soort sociale ongelijkheid blijkt.

Tekst 3

Mbo’ers willen officieel studenten heten

Ze doen geen studie, maar een 30 op dezelfde dingen”, zegt Roosmarijn ‘opleiding’ en zijn geen studenten, van JOB. maar ‘deelnemers’. Mbo’ers kunnen Mbo’ers mogen bijvoorbeeld geen lid daardoor niet profiteren van sommige worden van een studentenvereniging

5 studentenvoordelen. Daarom wil of studentensportvereniging. Jongeren Organisatie 35 “Daardoor is het lastiger om actief te Beroepsonderwijs (JOB) dat mbo’ers worden als student en een netwerk in de wet voortaan ‘studenten’ op te bouwen.” worden genoemd. Daarnaast weigeren winkels soms

10 “Het gebeurt nu heel vaak dat je te studentenkorting te geven aan horen krijgt dat je ergens niet welkom 40 mbo’ers. Of mbo’ers komen een bent, omdat je als mbo’er geen kroeg niet binnen, omdat ze geen student zou zijn”, zegt Roosmarijn collegekaart hebben. “Ik snap dat Dam van JOB. “Dan ga je het vanzelf minderjarige mbo’ers niet naar

15 geloven.” (…) binnen mogen”, zegt Roosmarijn. (…) In de wet heten mbo’ers dus nog 45 “Maar zeggen dat je een altijd ‘deelnemers’. Het ministerie van studentenkroeg bent en dan niet alle Onderwijs onderzoekt nu wat er studenten binnenlaten, is idioot. Wat nodig is om deze term in alle wetten is er zo anders aan mbo’ers, dat je

20 te veranderen in ‘student’. ze absoluut niet in een kroeg wilt (…) 50 hebben?” (…) Het gaat dus allemaal maar om één woordje, maar voor mbo’ers betekent “Het komt erop neer dat het dat veel. Dat zij niet door iedereen onderwijs dat je volgt dus bepaalt als student worden gezien, heeft waar je uitgaat of welkom bent”, vindt

25 namelijk veel invloed op hun Roosmarijn. “Zo blijven het mbo en studentenleven. “Het geeft mbo’ers 55 het ‘hoger’ onderwijs twee het gevoel dat ze niet op het gelijke gescheiden werelden, gebaseerd op niveau zitten als andere studenten en vooroordelen. Wij vinden dat dus geen aanspraak kunnen maken ontzettend stom.”

bron: nos.nl, 11 mei 2018

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: • het noemen van de soort sociale ongelijkheid: ongelijke verdeling van status (1) • een uitleg dat hier volgens Roosmarijn Dam van JOB sprake van is, met gebruik van informatie uit tekst 3 waaruit deze soort sociale ongelijkheid blijkt (1) voorbeeld van een juist antwoord: • Er is sprake van een ongelijke verdeling van status (1) • Volgens Roosmarijn Dam van JOB worden mbo’ers namelijk op grond van hun maatschappelijke positie, omdat ze als mbo’ers deelnemer zijn en geen student (r. 10-14), ongelijk gewaardeerd (r. 23-31) en ongelijk behandeld (r. 38-42) (1) (2)

Gebruik tekst 3.

Vraag 22 2 punten

Leg uit dat uit tekst 3 blijkt dat het feit dat mbo’ers niet als student beschouwd worden, invloed heeft op hun sociaal kapitaal. Gebruik in je uitleg een voorbeeld van sociaal kapitaal uit tekst 3.

Tekst 3

Mbo’ers willen officieel studenten heten

Ze doen geen studie, maar een 30 op dezelfde dingen”, zegt Roosmarijn ‘opleiding’ en zijn geen studenten, van JOB. maar ‘deelnemers’. Mbo’ers kunnen Mbo’ers mogen bijvoorbeeld geen lid daardoor niet profiteren van sommige worden van een studentenvereniging

5 studentenvoordelen. Daarom wil of studentensportvereniging. Jongeren Organisatie 35 “Daardoor is het lastiger om actief te Beroepsonderwijs (JOB) dat mbo’ers worden als student en een netwerk in de wet voortaan ‘studenten’ op te bouwen.” worden genoemd. Daarnaast weigeren winkels soms

10 “Het gebeurt nu heel vaak dat je te studentenkorting te geven aan horen krijgt dat je ergens niet welkom 40 mbo’ers. Of mbo’ers komen een bent, omdat je als mbo’er geen kroeg niet binnen, omdat ze geen student zou zijn”, zegt Roosmarijn collegekaart hebben. “Ik snap dat Dam van JOB. “Dan ga je het vanzelf minderjarige mbo’ers niet naar

15 geloven.” (…) binnen mogen”, zegt Roosmarijn. (…) In de wet heten mbo’ers dus nog 45 “Maar zeggen dat je een altijd ‘deelnemers’. Het ministerie van studentenkroeg bent en dan niet alle Onderwijs onderzoekt nu wat er studenten binnenlaten, is idioot. Wat nodig is om deze term in alle wetten is er zo anders aan mbo’ers, dat je

20 te veranderen in ‘student’. ze absoluut niet in een kroeg wilt (…) 50 hebben?” (…) Het gaat dus allemaal maar om één woordje, maar voor mbo’ers betekent “Het komt erop neer dat het dat veel. Dat zij niet door iedereen onderwijs dat je volgt dus bepaalt als student worden gezien, heeft waar je uitgaat of welkom bent”, vindt

25 namelijk veel invloed op hun Roosmarijn. “Zo blijven het mbo en studentenleven. “Het geeft mbo’ers 55 het ‘hoger’ onderwijs twee het gevoel dat ze niet op het gelijke gescheiden werelden, gebaseerd op niveau zitten als andere studenten en vooroordelen. Wij vinden dat dus geen aanspraak kunnen maken ontzettend stom.”

bron: nos.nl, 11 mei 2018

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: • een uitleg dat uit tekst 3 blijkt dat het feit dat mbo’ers niet als student beschouwd worden, invloed heeft op hun sociaal kapitaal: het is voor mbo’ers, als niet-studenten, lastiger om een netwerk op te bouwen (1) • het noemen van (het hebben van) een netwerk als een voorbeeld van sociaal kapitaal uit tekst 3 (1) voorbeeld van een juist antwoord: • Het feit dat mbo’ers niet als student beschouwd worden, heeft invloed op hun sociaal kapitaal, want in tekst 3 staat dat het voor mbo’ers lastiger is om een netwerk op te bouwen (omdat mbo’ers geen lid mogen worden van een studenten(sport)vereniging aangezien zij niet als student beschouwd worden (r. 32-37)) (1) • Het hebben van een netwerk is een voorbeeld van sociaal kapitaal (1) (2)

Gebruik tekst 3. Sociale uitsluiting heeft vier componenten, waaronder de component ‘niet goed kunnen voorzien in elementaire levensbehoeften’. Op basis van tekst 3 kun je beredeneren dat een andere van de vier componenten van sociale uitsluiting geldt voor mbo’ers.

Vraag 23 2 punten

a Beredeneer welke andere component van sociale uitsluiting voor mbo’ers geldt. Gebruik in je redenering informatie uit tekst 3 waaruit deze component van sociale uitsluiting blijkt. b Leg vervolgens op basis van tekst 3 uit dat deze vorm van sociale uitsluiting een gevolg is van positietoewijzing. Gebruik in je uitleg:

een omschrijving van het begrip positietoewijzing;

informatie uit tekst 3 waaruit het begrip positietoewijzing blijkt.

Tekst 3

Mbo’ers willen officieel studenten heten

Ze doen geen studie, maar een 30 op dezelfde dingen”, zegt Roosmarijn ‘opleiding’ en zijn geen studenten, van JOB. maar ‘deelnemers’. Mbo’ers kunnen Mbo’ers mogen bijvoorbeeld geen lid daardoor niet profiteren van sommige worden van een studentenvereniging

5 studentenvoordelen. Daarom wil of studentensportvereniging. Jongeren Organisatie 35 “Daardoor is het lastiger om actief te Beroepsonderwijs (JOB) dat mbo’ers worden als student en een netwerk in de wet voortaan ‘studenten’ op te bouwen.” worden genoemd. Daarnaast weigeren winkels soms

10 “Het gebeurt nu heel vaak dat je te studentenkorting te geven aan horen krijgt dat je ergens niet welkom 40 mbo’ers. Of mbo’ers komen een bent, omdat je als mbo’er geen kroeg niet binnen, omdat ze geen student zou zijn”, zegt Roosmarijn collegekaart hebben. “Ik snap dat Dam van JOB. “Dan ga je het vanzelf minderjarige mbo’ers niet naar

15 geloven.” (…) binnen mogen”, zegt Roosmarijn. (…) In de wet heten mbo’ers dus nog 45 “Maar zeggen dat je een altijd ‘deelnemers’. Het ministerie van studentenkroeg bent en dan niet alle Onderwijs onderzoekt nu wat er studenten binnenlaten, is idioot. Wat nodig is om deze term in alle wetten is er zo anders aan mbo’ers, dat je

20 te veranderen in ‘student’. ze absoluut niet in een kroeg wilt (…) 50 hebben?” (…) Het gaat dus allemaal maar om één woordje, maar voor mbo’ers betekent “Het komt erop neer dat het dat veel. Dat zij niet door iedereen onderwijs dat je volgt dus bepaalt als student worden gezien, heeft waar je uitgaat of welkom bent”, vindt

25 namelijk veel invloed op hun Roosmarijn. “Zo blijven het mbo en studentenleven. “Het geeft mbo’ers 55 het ‘hoger’ onderwijs twee het gevoel dat ze niet op het gelijke gescheiden werelden, gebaseerd op niveau zitten als andere studenten en vooroordelen. Wij vinden dat dus geen aanspraak kunnen maken ontzettend stom.”

bron: nos.nl, 11 mei 2018

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: a • een redenering dat de component beperkte sociale participatie voor mbo’ers geldt, met informatie uit tekst 3 waaruit dit blijkt (1) b • een uitleg dat deze component van sociale uitsluiting (beperkte sociale participatie) een gevolg is van positietoewijzing, met een toepassing van een omschrijving van positietoewijzing en informatie uit tekst 3 waaruit het begrip positietoewijzing blijkt (1) voorbeeld van een juist antwoord: a • Mbo’ers mogen geen lid worden van een studenten(sport)vereniging (r. 32-34) en mogen sommige kroegen niet binnen (r. 40-42). Ze worden hierdoor beperkt in hun sociale participatie. Beperkte sociale participatie is een component van sociale uitsluiting (1) b • Dat mbo’ers niet kunnen deelnemen aan bepaalde sociale activiteiten, zoals die van een studenten(sport)vereniging of die in een (studenten)kroeg, heeft een maatschappelijke oorzaak / is bepaald van buitenaf (positietoewijzing): zij worden niet toegelaten omdat zij niet als student worden beschouwd (r. 23-26) (1) (2)

Gebruik tekst 4. Uit tekst 4 blijkt dat mbo’ers wettelijk ‘studenten’ gaan heten in plaats van ‘deelnemers’.

Vraag 24 3 punten

a Leg uit dat JOB macht heeft. Gebruik in je uitleg:

de omschrijving van het kernconcept macht;

informatie uit tekst 4 waaruit het kernconcept macht blijkt. b Leg vervolgens uit waarom de macht van JOB politieke macht is.

Tekst 3

Mbo’ers willen officieel studenten heten

Ze doen geen studie, maar een 30 op dezelfde dingen”, zegt Roosmarijn ‘opleiding’ en zijn geen studenten, van JOB. maar ‘deelnemers’. Mbo’ers kunnen Mbo’ers mogen bijvoorbeeld geen lid daardoor niet profiteren van sommige worden van een studentenvereniging

5 studentenvoordelen. Daarom wil of studentensportvereniging. Jongeren Organisatie 35 “Daardoor is het lastiger om actief te Beroepsonderwijs (JOB) dat mbo’ers worden als student en een netwerk in de wet voortaan ‘studenten’ op te bouwen.” worden genoemd. Daarnaast weigeren winkels soms

10 “Het gebeurt nu heel vaak dat je te studentenkorting te geven aan horen krijgt dat je ergens niet welkom 40 mbo’ers. Of mbo’ers komen een bent, omdat je als mbo’er geen kroeg niet binnen, omdat ze geen student zou zijn”, zegt Roosmarijn collegekaart hebben. “Ik snap dat Dam van JOB. “Dan ga je het vanzelf minderjarige mbo’ers niet naar

15 geloven.” (…) binnen mogen”, zegt Roosmarijn. (…) In de wet heten mbo’ers dus nog 45 “Maar zeggen dat je een altijd ‘deelnemers’. Het ministerie van studentenkroeg bent en dan niet alle Onderwijs onderzoekt nu wat er studenten binnenlaten, is idioot. Wat nodig is om deze term in alle wetten is er zo anders aan mbo’ers, dat je

20 te veranderen in ‘student’. ze absoluut niet in een kroeg wilt (…) 50 hebben?” (…) Het gaat dus allemaal maar om één woordje, maar voor mbo’ers betekent “Het komt erop neer dat het dat veel. Dat zij niet door iedereen onderwijs dat je volgt dus bepaalt als student worden gezien, heeft waar je uitgaat of welkom bent”, vindt

25 namelijk veel invloed op hun Roosmarijn. “Zo blijven het mbo en studentenleven. “Het geeft mbo’ers 55 het ‘hoger’ onderwijs twee het gevoel dat ze niet op het gelijke gescheiden werelden, gebaseerd op niveau zitten als andere studenten en vooroordelen. Wij vinden dat dus geen aanspraak kunnen maken ontzettend stom.”

bron: nos.nl, 11 mei 2018

Tekst 4

Mbo’ers worden officieel studenten

Minister Ingrid van Engelshoven net zo goed studenten als al die kondigt aan dat mbo’ers wettelijk anderen. Door nu ook in de wet de studenten gaan heten. De minister term deelnemer te veranderen in het kondigde dit aan tijdens de uitreiking woord student doen we aan iedereen

5 van de JOB-monitor, het grootste 25 recht.” tevredenheidsonderzoek onder “Deze verandering is geen mbo-studenten van Jongeren woordspelletje. De wetswijziging gaat Organisatie Beroepsonderwijs (JOB). er hopelijk toe leiden dat mbo’ers “Dit betekent eindelijk gelijke terecht van dezelfde voordelen

10 behandeling van mbo’ers ten 30 kunnen genieten als alle andere opzichte van andere studenten”, studenten”, aldus Roosmarijn Dam. aldus voorzitter van JOB Roosmarijn JOB is daarom blij dat de minister Dam. van Onderwijs de stem van mbo’ers De verwachting is dat mbo’ers vanaf zo serieus neemt. Na een jaar lang

15 studiejaar 2020-2021 wettelijk 35 lobbyen in Den Haag en veel actie ‘studenten’ gaan heten in plaats van voeren onder de #ditisnietmbo gaat ‘deelnemers’. De minister vond de de wet nu toch gewijzigd worden. Dit term ‘deelnemers’ niet is volgens JOB een eerste stap naar tegemoetkomen aan de wensen van meer maatschappelijke waardering

20 mbo’ers: “Jongeren in het mbo zijn 40 van mbo’ers.

bron: www.jobmbo.nl, 31 mei 2018

HA-1034-a-b 7/7 lees verdereinde ►►► ν

Bekijk het antwoord
  • Een juist antwoord bevat: a een uitleg dat JOB macht heeft, door: • een toepassing van het inzetten van hulpbronnen uit de omschrijving van het kernconcept macht en informatie uit tekst 4 waaruit het inzetten van hulpbronnen blijkt (1) • een toepassing van het bereiken van doelstellingen uit de omschrijving van het kernconcept macht en informatie uit tekst 4 waaruit het bereiken van doelstellingen blijkt (1) b • een uitleg dat dit politieke macht is omdat JOB de politieke besluitvorming heeft kunnen beïnvloeden (1) voorbeeld van een juist antwoord: a • Uit tekst 4 blijkt dat JOB een jaar lang heeft gelobbyd en actie heeft gevoerd (r. 34-36). Hieruit blijkt dat JOB hulpbronnen heeft ingezet (1) • Dit heeft JOB gedaan om te bereiken dat de wet gewijzigd wordt en mbo’ers voortaan student genoemd worden in plaats van deelnemers. Deze doelstelling heeft zij bereikt (r. 37) (1) b • De macht van JOB is politieke macht omdat JOB de politieke besluitvorming heeft kunnen beïnvloeden (1) (3)

Politieke participatie kan worden onderverdeeld in electorale participatie en niet-electorale participatie.

Vraag 25 1 punt

− Welke vorm van participatie is te herkennen in tekst 4?

  • Geef uit tekst 4 twee voorbeelden van deze vorm van participatie.
Tekst 4

Mbo’ers worden officieel studenten

Minister Ingrid van Engelshoven net zo goed studenten als al die kondigt aan dat mbo’ers wettelijk anderen. Door nu ook in de wet de studenten gaan heten. De minister term deelnemer te veranderen in het kondigde dit aan tijdens de uitreiking woord student doen we aan iedereen

5 van de JOB-monitor, het grootste 25 recht.” tevredenheidsonderzoek onder “Deze verandering is geen mbo-studenten van Jongeren woordspelletje. De wetswijziging gaat Organisatie Beroepsonderwijs (JOB). er hopelijk toe leiden dat mbo’ers “Dit betekent eindelijk gelijke terecht van dezelfde voordelen

10 behandeling van mbo’ers ten 30 kunnen genieten als alle andere opzichte van andere studenten”, studenten”, aldus Roosmarijn Dam. aldus voorzitter van JOB Roosmarijn JOB is daarom blij dat de minister Dam. van Onderwijs de stem van mbo’ers De verwachting is dat mbo’ers vanaf zo serieus neemt. Na een jaar lang

15 studiejaar 2020-2021 wettelijk 35 lobbyen in Den Haag en veel actie ‘studenten’ gaan heten in plaats van voeren onder de #ditisnietmbo gaat ‘deelnemers’. De minister vond de de wet nu toch gewijzigd worden. Dit term ‘deelnemers’ niet is volgens JOB een eerste stap naar tegemoetkomen aan de wensen van meer maatschappelijke waardering

20 mbo’ers: “Jongeren in het mbo zijn 40 van mbo’ers.

bron: www.jobmbo.nl, 31 mei 2018

HA-1034-a-b 7/7 lees verdereinde ►►► ν

Bekijk het antwoord

Opmerking Het scorepunt alleen toekennen als zowel de vorm van politieke participatie als allebei de voorbeelden juist zijn.

Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen havo Maatschappijwetenschappen 2021, tijdvak 1. Afbeeldingen en de exacte opmaak staan in het originele examen: https://www.examenblad.nl/2021/havo/documenten/cse-1/ha-1034-a-21-1-o

Andere examens maatschappijwetenschappen havo

Veelgestelde vragen

Hoeveel vragen heeft het eindexamen maatschappijwetenschappen havo 2021, tijdvak 1?

Het centraal examen maatschappijwetenschappen havo 2021, tijdvak 1 loopt tot vraag 25. Van 24 vragen staat het onderwerp in de vragenbank. De meeste vragen gaan over binding (6), vorming (5) en macht en gezag (5).

Wat zijn de antwoorden van het examen maatschappijwetenschappen havo 2021, tijdvak 1?

Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.

Waar vind ik het correctievoorschrift van maatschappijwetenschappen havo 2021, tijdvak 1?

Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2021/havo/documenten/cse-1/ha-1034-a-21-1-c). Bij dit examen hoort ook een aanvulling op het correctievoorschrift.

Hoe oefen ik met het examen maatschappijwetenschappen havo 2021, tijdvak 1 en krijg ik feedback?

Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.