Eindexamen maatschappijwetenschappen havo 2024, tijdvak 1: vragen en antwoorden

Cameratoezicht op Friese snelweg wordt ‘Kameratafersjoch’

(…) Het Rijk en de provincie Fryslân heel normaal is (…).” Van de ondertekenden deze week een inwoners in Friesland kan 93 procent akkoord om het Fries zichtbaarder te 30 het Fries vrij aardig tot heel goed maken in de openbare ruimte. (…) verstaan, blijkt uit de Taalatlas Fries

5 Afgesproken is (…) dat matrixborden, uit 2020. 78 procent kan het ook bij wegwerkzaamheden of lezen. omleidingen op rijkswegen in Aant Jelle Soepboer, kandidaat- Friesland, Friestalige teksten krijgen. 35 wethouder voor de Fryske Nasjonale ‘Denk om uw snelheid’, wordt Partij (FNP) in Noardeast-Fryslân,

10 aangevuld met ‘Tink om jo snelheid’. gaat nog een stap verder. Het Fries Dat geldt ook voor borden op straat. zal niet overleven als het weinig Cameratoezicht wordt zichtbaar is in de publieke ruimte. ‘Kameratafersjoch’. Helpt dit nu echt 40 Een ander argument van Soepboer is om het Fries, als tweede rijkstaal, te dat het voor niet-Friezen noodzakelijk

15 versterken? Is het geen wordt de taal te leren als ze veel symboolpolitiek? “Het helpt juist Friese woorden op straat zien. omdat het symbolisch is”, “Import die hier komt wonen, geef je onderstreept de Friese gedeputeerde 45 een duwtje in de rug om Fries te Poepjes (CDA). “Het Fries zit in het leren verstaan.” En dat heeft niets

20 hart van de Friezen. Als je het buiten met uitsluiting te maken, beklemtoont meer ziet, gaan de status en hij. “Juist niet. Ze krijgen zo juist het uitstraling ervan omhoog. Friezen gevoel dat ze bij de lokale zien dat hun taal relevant is en 50 gemeenschap horen.” Verwarrend gezien mag worden.” hoeven Friese aanduidingen al evenmin te zijn, meent Soepboer.

25 Het werkt dus psychologisch, stelt “Iedereen weet dat je op een ze. “Kom je meer Fries tegen, dan fytspaad niet met de auto mag.” krijg je onbewust mee dat die taal

bron: Karin de Mik, www.trouw.nl, 7 mei 2022

figuur 1

De kwaliteit van schrijfvaardigheid in het Fries (%) naar leeftijd

bron: De Fryske Taalatlas 2020

Opgave 2 Studeren als je ouders dat nooit hebben gedaan

Cameratoezicht op Friese snelweg wordt ‘Kameratafersjoch’

(…) Het Rijk en de provincie Fryslân heel normaal is (…).” Van de ondertekenden deze week een inwoners in Friesland kan 93 procent akkoord om het Fries zichtbaarder te 30 het Fries vrij aardig tot heel goed maken in de openbare ruimte. (…) verstaan, blijkt uit de Taalatlas Fries

5 Afgesproken is (…) dat matrixborden, uit 2020. 78 procent kan het ook bij wegwerkzaamheden of lezen. omleidingen op rijkswegen in Aant Jelle Soepboer, kandidaat- Friesland, Friestalige teksten krijgen. 35 wethouder voor de Fryske Nasjonale ‘Denk om uw snelheid’, wordt Partij (FNP) in Noardeast-Fryslân,

10 aangevuld met ‘Tink om jo snelheid’. gaat nog een stap verder. Het Fries Dat geldt ook voor borden op straat. zal niet overleven als het weinig Cameratoezicht wordt zichtbaar is in de publieke ruimte. ‘Kameratafersjoch’. Helpt dit nu echt 40 Een ander argument van Soepboer is om het Fries, als tweede rijkstaal, te dat het voor niet-Friezen noodzakelijk

15 versterken? Is het geen wordt de taal te leren als ze veel symboolpolitiek? “Het helpt juist Friese woorden op straat zien. omdat het symbolisch is”, “Import die hier komt wonen, geef je onderstreept de Friese gedeputeerde 45 een duwtje in de rug om Fries te Poepjes (CDA). “Het Fries zit in het leren verstaan.” En dat heeft niets

20 hart van de Friezen. Als je het buiten met uitsluiting te maken, beklemtoont meer ziet, gaan de status en hij. “Juist niet. Ze krijgen zo juist het uitstraling ervan omhoog. Friezen gevoel dat ze bij de lokale zien dat hun taal relevant is en 50 gemeenschap horen.” Verwarrend gezien mag worden.” hoeven Friese aanduidingen al evenmin te zijn, meent Soepboer.

25 Het werkt dus psychologisch, stelt “Iedereen weet dat je op een ze. “Kom je meer Fries tegen, dan fytspaad niet met de auto mag.” krijg je onbewust mee dat die taal

bron: Karin de Mik, www.trouw.nl, 7 mei 2022

figuur 1

De kwaliteit van schrijfvaardigheid in het Fries (%) naar leeftijd

bron: De Fryske Taalatlas 2020

Opgave 2 Studeren als je ouders dat nooit hebben gedaan

Cameratoezicht op Friese snelweg wordt ‘Kameratafersjoch’

(…) Het Rijk en de provincie Fryslân heel normaal is (…).” Van de ondertekenden deze week een inwoners in Friesland kan 93 procent akkoord om het Fries zichtbaarder te 30 het Fries vrij aardig tot heel goed maken in de openbare ruimte. (…) verstaan, blijkt uit de Taalatlas Fries

5 Afgesproken is (…) dat matrixborden, uit 2020. 78 procent kan het ook bij wegwerkzaamheden of lezen. omleidingen op rijkswegen in Aant Jelle Soepboer, kandidaat- Friesland, Friestalige teksten krijgen. 35 wethouder voor de Fryske Nasjonale ‘Denk om uw snelheid’, wordt Partij (FNP) in Noardeast-Fryslân,

10 aangevuld met ‘Tink om jo snelheid’. gaat nog een stap verder. Het Fries Dat geldt ook voor borden op straat. zal niet overleven als het weinig Cameratoezicht wordt zichtbaar is in de publieke ruimte. ‘Kameratafersjoch’. Helpt dit nu echt 40 Een ander argument van Soepboer is om het Fries, als tweede rijkstaal, te dat het voor niet-Friezen noodzakelijk

15 versterken? Is het geen wordt de taal te leren als ze veel symboolpolitiek? “Het helpt juist Friese woorden op straat zien. omdat het symbolisch is”, “Import die hier komt wonen, geef je onderstreept de Friese gedeputeerde 45 een duwtje in de rug om Fries te Poepjes (CDA). “Het Fries zit in het leren verstaan.” En dat heeft niets

20 hart van de Friezen. Als je het buiten met uitsluiting te maken, beklemtoont meer ziet, gaan de status en hij. “Juist niet. Ze krijgen zo juist het uitstraling ervan omhoog. Friezen gevoel dat ze bij de lokale zien dat hun taal relevant is en 50 gemeenschap horen.” Verwarrend gezien mag worden.” hoeven Friese aanduidingen al evenmin te zijn, meent Soepboer.

25 Het werkt dus psychologisch, stelt “Iedereen weet dat je op een ze. “Kom je meer Fries tegen, dan fytspaad niet met de auto mag.” krijg je onbewust mee dat die taal

bron: Karin de Mik, www.trouw.nl, 7 mei 2022

figuur 1

De kwaliteit van schrijfvaardigheid in het Fries (%) naar leeftijd

bron: De Fryske Taalatlas 2020

Opgave 2 Studeren als je ouders dat nooit hebben gedaan

Cameratoezicht op Friese snelweg wordt ‘Kameratafersjoch’

(…) Het Rijk en de provincie Fryslân heel normaal is (…).” Van de ondertekenden deze week een inwoners in Friesland kan 93 procent akkoord om het Fries zichtbaarder te 30 het Fries vrij aardig tot heel goed maken in de openbare ruimte. (…) verstaan, blijkt uit de Taalatlas Fries

5 Afgesproken is (…) dat matrixborden, uit 2020. 78 procent kan het ook bij wegwerkzaamheden of lezen. omleidingen op rijkswegen in Aant Jelle Soepboer, kandidaat- Friesland, Friestalige teksten krijgen. 35 wethouder voor de Fryske Nasjonale ‘Denk om uw snelheid’, wordt Partij (FNP) in Noardeast-Fryslân,

10 aangevuld met ‘Tink om jo snelheid’. gaat nog een stap verder. Het Fries Dat geldt ook voor borden op straat. zal niet overleven als het weinig Cameratoezicht wordt zichtbaar is in de publieke ruimte. ‘Kameratafersjoch’. Helpt dit nu echt 40 Een ander argument van Soepboer is om het Fries, als tweede rijkstaal, te dat het voor niet-Friezen noodzakelijk

15 versterken? Is het geen wordt de taal te leren als ze veel symboolpolitiek? “Het helpt juist Friese woorden op straat zien. omdat het symbolisch is”, “Import die hier komt wonen, geef je onderstreept de Friese gedeputeerde 45 een duwtje in de rug om Fries te Poepjes (CDA). “Het Fries zit in het leren verstaan.” En dat heeft niets

20 hart van de Friezen. Als je het buiten met uitsluiting te maken, beklemtoont meer ziet, gaan de status en hij. “Juist niet. Ze krijgen zo juist het uitstraling ervan omhoog. Friezen gevoel dat ze bij de lokale zien dat hun taal relevant is en 50 gemeenschap horen.” Verwarrend gezien mag worden.” hoeven Friese aanduidingen al evenmin te zijn, meent Soepboer.

25 Het werkt dus psychologisch, stelt “Iedereen weet dat je op een ze. “Kom je meer Fries tegen, dan fytspaad niet met de auto mag.” krijg je onbewust mee dat die taal

bron: Karin de Mik, www.trouw.nl, 7 mei 2022

figuur 1

De kwaliteit van schrijfvaardigheid in het Fries (%) naar leeftijd

bron: De Fryske Taalatlas 2020

Opgave 2 Studeren als je ouders dat nooit hebben gedaan

Wie als eerste uit het gezin gaat studeren, moet heel wat obstakels overwinnen

Hoe is het om als eerste in de familie ze na een lange weg op de te gaan studeren? Lastig, merken universiteit belandt, valt pas echt op veel ‘eerstegeneratiestudenten’. “Er 40 wat ze mist ten opzichte van haar was nul aanmoediging, ik moest het studiegenoten. Waar anderen in

5 allemaal uit mezelf halen.” De ouders werkgroepen met flair discussiëren van Charisma Hehakaya zaten niet in en vragen stellen, is Hehakaya bang de zaal toen ze haar eerste om iets te zeggen of om hulp te masterdiploma1) kreeg. “Dat deed 45 vragen. Podiumvrees, zegt ze een beetje pijn”, zegt ze. “Maar achteraf. (…)

10 tegelijkertijd was ik trots op mezelf. Die faalangst is een gevoel dat veel Het was me wél gewoon gelukt. In eerstegeneratiestudenten zullen m’n eentje.” herkennen, zegt Jeanet van de

50 Korput, senior onderzoeker aan Hehakaya (30) heeft inmiddels drie Hogeschool Windesheim. Zij masterdiploma’s op zak en (…) publiceerde deze maand een

15 richtte (…) een fonds op voor steun onderzoek naar aan studenten die net als zij geen eerstegeneratiestudenten waarvoor ouders hebben die naar de 55 ze twintig diepte-interviews afnam. universiteit zijn gegaan. Het ‘Eerste Daar zaten studenten bij (…) met Generatie Fonds’ van de Universiteit ouders die niet begrepen waarom

20 Utrecht helpt met geld, tweedehands hun kind in vredesnaam vrijwillig laptops of praktische ondersteuning, wilde studeren. “Die kregen thuis zoals taaltrainingen. Ook gaat op 60 voortdurend de vraag waarom ze nog haar initiatief binnenkort ‘University niet aan het werk waren”, zegt Van Pioneers’ van start om de Korput. “Een student werd thuis

25 eerstegeneratiestudenten in Utrecht ‘nerd’ genoemd.” beter wegwijs te maken in het (…) studentenleven, onder andere door Eerstegeneratiestudenten hebben de inzet van mentoren. (…) Dat is 65 vaak het gevoel dat ze in twee nodig, zegt Hehakaya, (…) omdat het werelden leven. Die van thuis en die

30 scheelt als er een plek is waar je van de studie. En in beide voelen ze terecht kunt als studeren niet zich niet helemaal thuis. vanzelfsprekend is en je geen ouders (…) hebt die je goed kunnen helpen De mentorprogramma’s helpen, ziet tijdens je studie. (…) 70 Van de Korput. Maar, merkte ze in haar gesprekken met studenten:

35 School was niet erg belangrijk voor deze studenten willen niet haar ouders. “Mijn vader zei ooit: ‘je aangesproken worden op hun hoeft van mij niet te leren’. (…)” Als afkomst. Het begrip

75 eerstegeneratiestudent heeft voor 80 Dat zíjn ze ook niet. Het zijn vaak sommigen een negatieve betekenis. bijzonder sterke mensen met veel “Niemand wil in een hokje worden levenservaring. Ik was erg van ze gestopt. Deze studenten willen niet onder de indruk.” gezien worden als arm of kwetsbaar.

bron: Patricia Veldhuis, NRC, 29 november 2022

noot 1 In het hoger onderwijs bestaat er een bachelor-masterstelsel. Opleidingen aan de universiteit zijn opgedeeld in een bacheloropleiding en een daarop aansluitende masteropleiding. De meeste hbo-opleidingen zijn bacheloropleidingen. Bij een aantal hbo-studies kun je ook een masteropleiding volgen. (bron: cbs.nl)

figuur 2

Percentage eerstejaars-studenten hoger onderwijs waarvan ouders geen hoger onderwijsopleiding hebben

bron: Startmonitor/CBS - Monitor beleidsmaatregelen hoger onderwijs 2020-2021

Toelichting Figuur 2 laat voor de studiejaren 2011-2012 tot en met 2020-2021 het aandeel eerstegeneratiestudenten (waarvan beide ouders geen hoger onderwijsopleiding hebben afgerond) zien, op basis van een representatieve steekproef van nieuwe eerstejaars in het hoger onderwijs. Er wordt onderscheid gemaakt tussen studenten op het hbo en het wo (universiteit). Voorbeeld: In het studiejaar 2020-2021 heeft 21% van de eerstejaars aan de universiteit ouders die geen hoger onderwijsopleiding hebben afgerond.

Opgave 3 vTaiwan

Wie als eerste uit het gezin gaat studeren, moet heel wat obstakels overwinnen

Hoe is het om als eerste in de familie ze na een lange weg op de te gaan studeren? Lastig, merken universiteit belandt, valt pas echt op veel ‘eerstegeneratiestudenten’. “Er 40 wat ze mist ten opzichte van haar was nul aanmoediging, ik moest het studiegenoten. Waar anderen in

5 allemaal uit mezelf halen.” De ouders werkgroepen met flair discussiëren van Charisma Hehakaya zaten niet in en vragen stellen, is Hehakaya bang de zaal toen ze haar eerste om iets te zeggen of om hulp te masterdiploma1) kreeg. “Dat deed 45 vragen. Podiumvrees, zegt ze een beetje pijn”, zegt ze. “Maar achteraf. (…)

10 tegelijkertijd was ik trots op mezelf. Die faalangst is een gevoel dat veel Het was me wél gewoon gelukt. In eerstegeneratiestudenten zullen m’n eentje.” herkennen, zegt Jeanet van de

50 Korput, senior onderzoeker aan Hehakaya (30) heeft inmiddels drie Hogeschool Windesheim. Zij masterdiploma’s op zak en (…) publiceerde deze maand een

15 richtte (…) een fonds op voor steun onderzoek naar aan studenten die net als zij geen eerstegeneratiestudenten waarvoor ouders hebben die naar de 55 ze twintig diepte-interviews afnam. universiteit zijn gegaan. Het ‘Eerste Daar zaten studenten bij (…) met Generatie Fonds’ van de Universiteit ouders die niet begrepen waarom

20 Utrecht helpt met geld, tweedehands hun kind in vredesnaam vrijwillig laptops of praktische ondersteuning, wilde studeren. “Die kregen thuis zoals taaltrainingen. Ook gaat op 60 voortdurend de vraag waarom ze nog haar initiatief binnenkort ‘University niet aan het werk waren”, zegt Van Pioneers’ van start om de Korput. “Een student werd thuis

25 eerstegeneratiestudenten in Utrecht ‘nerd’ genoemd.” beter wegwijs te maken in het (…) studentenleven, onder andere door Eerstegeneratiestudenten hebben de inzet van mentoren. (…) Dat is 65 vaak het gevoel dat ze in twee nodig, zegt Hehakaya, (…) omdat het werelden leven. Die van thuis en die

30 scheelt als er een plek is waar je van de studie. En in beide voelen ze terecht kunt als studeren niet zich niet helemaal thuis. vanzelfsprekend is en je geen ouders (…) hebt die je goed kunnen helpen De mentorprogramma’s helpen, ziet tijdens je studie. (…) 70 Van de Korput. Maar, merkte ze in haar gesprekken met studenten:

35 School was niet erg belangrijk voor deze studenten willen niet haar ouders. “Mijn vader zei ooit: ‘je aangesproken worden op hun hoeft van mij niet te leren’. (…)” Als afkomst. Het begrip

75 eerstegeneratiestudent heeft voor 80 Dat zíjn ze ook niet. Het zijn vaak sommigen een negatieve betekenis. bijzonder sterke mensen met veel “Niemand wil in een hokje worden levenservaring. Ik was erg van ze gestopt. Deze studenten willen niet onder de indruk.” gezien worden als arm of kwetsbaar.

bron: Patricia Veldhuis, NRC, 29 november 2022

noot 1 In het hoger onderwijs bestaat er een bachelor-masterstelsel. Opleidingen aan de universiteit zijn opgedeeld in een bacheloropleiding en een daarop aansluitende masteropleiding. De meeste hbo-opleidingen zijn bacheloropleidingen. Bij een aantal hbo-studies kun je ook een masteropleiding volgen. (bron: cbs.nl)

figuur 2

Percentage eerstejaars-studenten hoger onderwijs waarvan ouders geen hoger onderwijsopleiding hebben

bron: Startmonitor/CBS - Monitor beleidsmaatregelen hoger onderwijs 2020-2021

Toelichting Figuur 2 laat voor de studiejaren 2011-2012 tot en met 2020-2021 het aandeel eerstegeneratiestudenten (waarvan beide ouders geen hoger onderwijsopleiding hebben afgerond) zien, op basis van een representatieve steekproef van nieuwe eerstejaars in het hoger onderwijs. Er wordt onderscheid gemaakt tussen studenten op het hbo en het wo (universiteit). Voorbeeld: In het studiejaar 2020-2021 heeft 21% van de eerstejaars aan de universiteit ouders die geen hoger onderwijsopleiding hebben afgerond.

Opgave 3 vTaiwan

Wie als eerste uit het gezin gaat studeren, moet heel wat obstakels overwinnen

Hoe is het om als eerste in de familie ze na een lange weg op de te gaan studeren? Lastig, merken universiteit belandt, valt pas echt op veel ‘eerstegeneratiestudenten’. “Er 40 wat ze mist ten opzichte van haar was nul aanmoediging, ik moest het studiegenoten. Waar anderen in

5 allemaal uit mezelf halen.” De ouders werkgroepen met flair discussiëren van Charisma Hehakaya zaten niet in en vragen stellen, is Hehakaya bang de zaal toen ze haar eerste om iets te zeggen of om hulp te masterdiploma1) kreeg. “Dat deed 45 vragen. Podiumvrees, zegt ze een beetje pijn”, zegt ze. “Maar achteraf. (…)

10 tegelijkertijd was ik trots op mezelf. Die faalangst is een gevoel dat veel Het was me wél gewoon gelukt. In eerstegeneratiestudenten zullen m’n eentje.” herkennen, zegt Jeanet van de

50 Korput, senior onderzoeker aan Hehakaya (30) heeft inmiddels drie Hogeschool Windesheim. Zij masterdiploma’s op zak en (…) publiceerde deze maand een

15 richtte (…) een fonds op voor steun onderzoek naar aan studenten die net als zij geen eerstegeneratiestudenten waarvoor ouders hebben die naar de 55 ze twintig diepte-interviews afnam. universiteit zijn gegaan. Het ‘Eerste Daar zaten studenten bij (…) met Generatie Fonds’ van de Universiteit ouders die niet begrepen waarom

20 Utrecht helpt met geld, tweedehands hun kind in vredesnaam vrijwillig laptops of praktische ondersteuning, wilde studeren. “Die kregen thuis zoals taaltrainingen. Ook gaat op 60 voortdurend de vraag waarom ze nog haar initiatief binnenkort ‘University niet aan het werk waren”, zegt Van Pioneers’ van start om de Korput. “Een student werd thuis

25 eerstegeneratiestudenten in Utrecht ‘nerd’ genoemd.” beter wegwijs te maken in het (…) studentenleven, onder andere door Eerstegeneratiestudenten hebben de inzet van mentoren. (…) Dat is 65 vaak het gevoel dat ze in twee nodig, zegt Hehakaya, (…) omdat het werelden leven. Die van thuis en die

30 scheelt als er een plek is waar je van de studie. En in beide voelen ze terecht kunt als studeren niet zich niet helemaal thuis. vanzelfsprekend is en je geen ouders (…) hebt die je goed kunnen helpen De mentorprogramma’s helpen, ziet tijdens je studie. (…) 70 Van de Korput. Maar, merkte ze in haar gesprekken met studenten:

35 School was niet erg belangrijk voor deze studenten willen niet haar ouders. “Mijn vader zei ooit: ‘je aangesproken worden op hun hoeft van mij niet te leren’. (…)” Als afkomst. Het begrip

75 eerstegeneratiestudent heeft voor 80 Dat zíjn ze ook niet. Het zijn vaak sommigen een negatieve betekenis. bijzonder sterke mensen met veel “Niemand wil in een hokje worden levenservaring. Ik was erg van ze gestopt. Deze studenten willen niet onder de indruk.” gezien worden als arm of kwetsbaar.

bron: Patricia Veldhuis, NRC, 29 november 2022

noot 1 In het hoger onderwijs bestaat er een bachelor-masterstelsel. Opleidingen aan de universiteit zijn opgedeeld in een bacheloropleiding en een daarop aansluitende masteropleiding. De meeste hbo-opleidingen zijn bacheloropleidingen. Bij een aantal hbo-studies kun je ook een masteropleiding volgen. (bron: cbs.nl)

figuur 2

Percentage eerstejaars-studenten hoger onderwijs waarvan ouders geen hoger onderwijsopleiding hebben

bron: Startmonitor/CBS - Monitor beleidsmaatregelen hoger onderwijs 2020-2021

Toelichting Figuur 2 laat voor de studiejaren 2011-2012 tot en met 2020-2021 het aandeel eerstegeneratiestudenten (waarvan beide ouders geen hoger onderwijsopleiding hebben afgerond) zien, op basis van een representatieve steekproef van nieuwe eerstejaars in het hoger onderwijs. Er wordt onderscheid gemaakt tussen studenten op het hbo en het wo (universiteit). Voorbeeld: In het studiejaar 2020-2021 heeft 21% van de eerstejaars aan de universiteit ouders die geen hoger onderwijsopleiding hebben afgerond.

Opgave 3 vTaiwan

Wie als eerste uit het gezin gaat studeren, moet heel wat obstakels overwinnen

Hoe is het om als eerste in de familie ze na een lange weg op de te gaan studeren? Lastig, merken universiteit belandt, valt pas echt op veel ‘eerstegeneratiestudenten’. “Er 40 wat ze mist ten opzichte van haar was nul aanmoediging, ik moest het studiegenoten. Waar anderen in

5 allemaal uit mezelf halen.” De ouders werkgroepen met flair discussiëren van Charisma Hehakaya zaten niet in en vragen stellen, is Hehakaya bang de zaal toen ze haar eerste om iets te zeggen of om hulp te masterdiploma1) kreeg. “Dat deed 45 vragen. Podiumvrees, zegt ze een beetje pijn”, zegt ze. “Maar achteraf. (…)

10 tegelijkertijd was ik trots op mezelf. Die faalangst is een gevoel dat veel Het was me wél gewoon gelukt. In eerstegeneratiestudenten zullen m’n eentje.” herkennen, zegt Jeanet van de

50 Korput, senior onderzoeker aan Hehakaya (30) heeft inmiddels drie Hogeschool Windesheim. Zij masterdiploma’s op zak en (…) publiceerde deze maand een

15 richtte (…) een fonds op voor steun onderzoek naar aan studenten die net als zij geen eerstegeneratiestudenten waarvoor ouders hebben die naar de 55 ze twintig diepte-interviews afnam. universiteit zijn gegaan. Het ‘Eerste Daar zaten studenten bij (…) met Generatie Fonds’ van de Universiteit ouders die niet begrepen waarom

20 Utrecht helpt met geld, tweedehands hun kind in vredesnaam vrijwillig laptops of praktische ondersteuning, wilde studeren. “Die kregen thuis zoals taaltrainingen. Ook gaat op 60 voortdurend de vraag waarom ze nog haar initiatief binnenkort ‘University niet aan het werk waren”, zegt Van Pioneers’ van start om de Korput. “Een student werd thuis

25 eerstegeneratiestudenten in Utrecht ‘nerd’ genoemd.” beter wegwijs te maken in het (…) studentenleven, onder andere door Eerstegeneratiestudenten hebben de inzet van mentoren. (…) Dat is 65 vaak het gevoel dat ze in twee nodig, zegt Hehakaya, (…) omdat het werelden leven. Die van thuis en die

30 scheelt als er een plek is waar je van de studie. En in beide voelen ze terecht kunt als studeren niet zich niet helemaal thuis. vanzelfsprekend is en je geen ouders (…) hebt die je goed kunnen helpen De mentorprogramma’s helpen, ziet tijdens je studie. (…) 70 Van de Korput. Maar, merkte ze in haar gesprekken met studenten:

35 School was niet erg belangrijk voor deze studenten willen niet haar ouders. “Mijn vader zei ooit: ‘je aangesproken worden op hun hoeft van mij niet te leren’. (…)” Als afkomst. Het begrip

75 eerstegeneratiestudent heeft voor 80 Dat zíjn ze ook niet. Het zijn vaak sommigen een negatieve betekenis. bijzonder sterke mensen met veel “Niemand wil in een hokje worden levenservaring. Ik was erg van ze gestopt. Deze studenten willen niet onder de indruk.” gezien worden als arm of kwetsbaar.

bron: Patricia Veldhuis, NRC, 29 november 2022

noot 1 In het hoger onderwijs bestaat er een bachelor-masterstelsel. Opleidingen aan de universiteit zijn opgedeeld in een bacheloropleiding en een daarop aansluitende masteropleiding. De meeste hbo-opleidingen zijn bacheloropleidingen. Bij een aantal hbo-studies kun je ook een masteropleiding volgen. (bron: cbs.nl)

figuur 2

Percentage eerstejaars-studenten hoger onderwijs waarvan ouders geen hoger onderwijsopleiding hebben

bron: Startmonitor/CBS - Monitor beleidsmaatregelen hoger onderwijs 2020-2021

Toelichting Figuur 2 laat voor de studiejaren 2011-2012 tot en met 2020-2021 het aandeel eerstegeneratiestudenten (waarvan beide ouders geen hoger onderwijsopleiding hebben afgerond) zien, op basis van een representatieve steekproef van nieuwe eerstejaars in het hoger onderwijs. Er wordt onderscheid gemaakt tussen studenten op het hbo en het wo (universiteit). Voorbeeld: In het studiejaar 2020-2021 heeft 21% van de eerstejaars aan de universiteit ouders die geen hoger onderwijsopleiding hebben afgerond.

Opgave 3 vTaiwan

Hoe Taiwanese ‘civic hackers’1) hielpen om een nieuwe manier te vinden om het land te besturen

(…) Hoe kon de regering van Taiwan te meten, maar juist om consensus te beter leren luisteren? Om die vraag bereiken. (...) te beantwoorden, wendde Taiwan zich niet tot de gebruikelijke partijen, Het antwoord van de ‘civic hackers’

5 zoals lobbyisten of politieke 40 werd vTaiwan genoemd. (De ‘v’ staat adviseurs. In plaats daarvan (...) voor virtueel.) (...) Het platform nodigt reisden regeringsambtenaren naar burgers uit in een online ruimte voor een levendige collegezaal van een debat waarnaar politici luisteren en universiteit om de hulp in te roepen waarmee zij rekening houden bij het

10 van een groep waar weinigen het 45 uitbrengen van hun stem. De bestaan van kenden: de ‘civic regering startte een nieuw hackers’1). vTaiwan-proces over een politieke kwestie waarover zij nadacht en Taiwans ‘civic hackers’ waren Taiwanezen met heel veel georganiseerd rond een collectief 50 verschillende meningen namen

15 zonder leider genaamd g0v online deel aan de discussie. (uitgesproken als ‘gov zero’). Velen van hen geloofden in radicale Cruciaal was echter dat de transparantie, in het zichtbaar maken deelnemers zich in een geheel nieuw van ondoorzichtige processen en in soort online ruimte bevonden

• exact

20 het idee dat iedereen die geraakt 55 het tegenovergestelde van die van wordt door een beslissing erover sociale media die conflict moet kunnen meepraten. (...) Leden aanmoedigen. vTaiwan gebruikte een van g0v traden toe tot de regering, platform genaamd Polis, ontworpen en een van haar leden, Audrey Tang, door technologen uit Seattle (...). Net

25 werd de digitale minister van het 60 als elk ander platform voor sociale land. (...) media, laat Polis iedereen zijn mening over de kwestie met iedereen Volgens g0v was het probleem van delen en het eens of oneens zijn met de politiek in wezen een anderen. Maar daar houdt de informatieprobleem. Verkiezingen 65 gelijkenis op.

30 werden niet vaak genoeg georganiseerd om wetgevers een Aan het begin van het debat tekende idee te geven van wat de mensen Polis een kaart waarop alle wilden. En stemmingen, referenda, verschillende punten van verkiezingen en debatten verdelen overeenstemming en tegenspraak

35 het volk vaak in tweeën. Ze hadden 70 waren aangegeven. Wanneer geen manier nodig om verdeeldheid mensen hun mening gaven, werden niet zozeer de opmerkingen die de

meeste verdeeldheid zaaiden als je consensus in een spel uitgelicht, maar werden die verwerkt, maak je punten van

75 opmerkingen het meest zichtbaar 100 eenheid zichtbaar die voorheen gemaakt, die overeenkomsten verborgen bleven. vertoonden

• overeenkomsten niet alleen binnen hun eigen kleine groep Al snel werd vTaiwan kwestie na van ideologische medestanders, kwestie toegepast, vooral op die

80 maar ook met andere groepen. welke met technologie te maken Verdeeldheid-zaaiende uitspraken, 105 hadden, en telkens kwam een (…) provocaties

• deze werden verborgen consensus aan het licht. gewoon niet zichtbaar. Tijdens een heftig debat over Uber-regulering, bijvoorbeeld, bleek “Mensen besteden zo veel meer tijd dat iedereen eigenlijk alleen maar om

85 aan het ontdekken van hun 110 veiligheid gaf. (...) overeenkomsten dan aan het uitvechten van elk detail van een Het meest waardevol was dat door specifiek onderwerp,” zegt Audrey ruis en verdeeldheid weg te nemen, Tang. “Steevast vinden we binnen vTaiwan uitkomsten creëerde waar

90 drie of vier weken een vorm waarin de regering daadwerkelijk iets mee de meeste mensen het eens zijn over 115 kon. Het vormde de kern van een de meeste stellingen.” Ze ontdekten tiental wetten en regels die nu in dat het herontwerpen van de online Taiwan worden doorgevoerd, op van ruimte een diepere menselijke alles, van wraakporno tot regulering

95 waarheid liet zien. In de politiek van financiële technologie. En er besteden mensen de meeste tijd aan 120 staan er nog meer op stapel. waar ze het oneens over zijn. Maar

bron: The Guardian, september 2020

noot 1 Civic hackers zijn mensen die bereid zijn om samen te werken met anderen om, vaak met behulp van data en technologie, uitdagingen en problemen aan te pakken die van belang zijn voor buurten, steden en het land. (naar: digital.gov)

Opgave 4 Recidive onder jeugdige daders

Hoe Taiwanese ‘civic hackers’1) hielpen om een nieuwe manier te vinden om het land te besturen

(…) Hoe kon de regering van Taiwan te meten, maar juist om consensus te beter leren luisteren? Om die vraag bereiken. (...) te beantwoorden, wendde Taiwan zich niet tot de gebruikelijke partijen, Het antwoord van de ‘civic hackers’

5 zoals lobbyisten of politieke 40 werd vTaiwan genoemd. (De ‘v’ staat adviseurs. In plaats daarvan (...) voor virtueel.) (...) Het platform nodigt reisden regeringsambtenaren naar burgers uit in een online ruimte voor een levendige collegezaal van een debat waarnaar politici luisteren en universiteit om de hulp in te roepen waarmee zij rekening houden bij het

10 van een groep waar weinigen het 45 uitbrengen van hun stem. De bestaan van kenden: de ‘civic regering startte een nieuw hackers’1). vTaiwan-proces over een politieke kwestie waarover zij nadacht en Taiwans ‘civic hackers’ waren Taiwanezen met heel veel georganiseerd rond een collectief 50 verschillende meningen namen

15 zonder leider genaamd g0v online deel aan de discussie. (uitgesproken als ‘gov zero’). Velen van hen geloofden in radicale Cruciaal was echter dat de transparantie, in het zichtbaar maken deelnemers zich in een geheel nieuw van ondoorzichtige processen en in soort online ruimte bevonden

• exact

20 het idee dat iedereen die geraakt 55 het tegenovergestelde van die van wordt door een beslissing erover sociale media die conflict moet kunnen meepraten. (...) Leden aanmoedigen. vTaiwan gebruikte een van g0v traden toe tot de regering, platform genaamd Polis, ontworpen en een van haar leden, Audrey Tang, door technologen uit Seattle (...). Net

25 werd de digitale minister van het 60 als elk ander platform voor sociale land. (...) media, laat Polis iedereen zijn mening over de kwestie met iedereen Volgens g0v was het probleem van delen en het eens of oneens zijn met de politiek in wezen een anderen. Maar daar houdt de informatieprobleem. Verkiezingen 65 gelijkenis op.

30 werden niet vaak genoeg georganiseerd om wetgevers een Aan het begin van het debat tekende idee te geven van wat de mensen Polis een kaart waarop alle wilden. En stemmingen, referenda, verschillende punten van verkiezingen en debatten verdelen overeenstemming en tegenspraak

35 het volk vaak in tweeën. Ze hadden 70 waren aangegeven. Wanneer geen manier nodig om verdeeldheid mensen hun mening gaven, werden niet zozeer de opmerkingen die de

meeste verdeeldheid zaaiden als je consensus in een spel uitgelicht, maar werden die verwerkt, maak je punten van

75 opmerkingen het meest zichtbaar 100 eenheid zichtbaar die voorheen gemaakt, die overeenkomsten verborgen bleven. vertoonden

• overeenkomsten niet alleen binnen hun eigen kleine groep Al snel werd vTaiwan kwestie na van ideologische medestanders, kwestie toegepast, vooral op die

80 maar ook met andere groepen. welke met technologie te maken Verdeeldheid-zaaiende uitspraken, 105 hadden, en telkens kwam een (…) provocaties

• deze werden verborgen consensus aan het licht. gewoon niet zichtbaar. Tijdens een heftig debat over Uber-regulering, bijvoorbeeld, bleek “Mensen besteden zo veel meer tijd dat iedereen eigenlijk alleen maar om

85 aan het ontdekken van hun 110 veiligheid gaf. (...) overeenkomsten dan aan het uitvechten van elk detail van een Het meest waardevol was dat door specifiek onderwerp,” zegt Audrey ruis en verdeeldheid weg te nemen, Tang. “Steevast vinden we binnen vTaiwan uitkomsten creëerde waar

90 drie of vier weken een vorm waarin de regering daadwerkelijk iets mee de meeste mensen het eens zijn over 115 kon. Het vormde de kern van een de meeste stellingen.” Ze ontdekten tiental wetten en regels die nu in dat het herontwerpen van de online Taiwan worden doorgevoerd, op van ruimte een diepere menselijke alles, van wraakporno tot regulering

95 waarheid liet zien. In de politiek van financiële technologie. En er besteden mensen de meeste tijd aan 120 staan er nog meer op stapel. waar ze het oneens over zijn. Maar

bron: The Guardian, september 2020

noot 1 Civic hackers zijn mensen die bereid zijn om samen te werken met anderen om, vaak met behulp van data en technologie, uitdagingen en problemen aan te pakken die van belang zijn voor buurten, steden en het land. (naar: digital.gov)

Opgave 4 Recidive onder jeugdige daders

Hoe Taiwanese ‘civic hackers’1) hielpen om een nieuwe manier te vinden om het land te besturen

(…) Hoe kon de regering van Taiwan te meten, maar juist om consensus te beter leren luisteren? Om die vraag bereiken. (...) te beantwoorden, wendde Taiwan zich niet tot de gebruikelijke partijen, Het antwoord van de ‘civic hackers’

5 zoals lobbyisten of politieke 40 werd vTaiwan genoemd. (De ‘v’ staat adviseurs. In plaats daarvan (...) voor virtueel.) (...) Het platform nodigt reisden regeringsambtenaren naar burgers uit in een online ruimte voor een levendige collegezaal van een debat waarnaar politici luisteren en universiteit om de hulp in te roepen waarmee zij rekening houden bij het

10 van een groep waar weinigen het 45 uitbrengen van hun stem. De bestaan van kenden: de ‘civic regering startte een nieuw hackers’1). vTaiwan-proces over een politieke kwestie waarover zij nadacht en Taiwans ‘civic hackers’ waren Taiwanezen met heel veel georganiseerd rond een collectief 50 verschillende meningen namen

15 zonder leider genaamd g0v online deel aan de discussie. (uitgesproken als ‘gov zero’). Velen van hen geloofden in radicale Cruciaal was echter dat de transparantie, in het zichtbaar maken deelnemers zich in een geheel nieuw van ondoorzichtige processen en in soort online ruimte bevonden

• exact

20 het idee dat iedereen die geraakt 55 het tegenovergestelde van die van wordt door een beslissing erover sociale media die conflict moet kunnen meepraten. (...) Leden aanmoedigen. vTaiwan gebruikte een van g0v traden toe tot de regering, platform genaamd Polis, ontworpen en een van haar leden, Audrey Tang, door technologen uit Seattle (...). Net

25 werd de digitale minister van het 60 als elk ander platform voor sociale land. (...) media, laat Polis iedereen zijn mening over de kwestie met iedereen Volgens g0v was het probleem van delen en het eens of oneens zijn met de politiek in wezen een anderen. Maar daar houdt de informatieprobleem. Verkiezingen 65 gelijkenis op.

30 werden niet vaak genoeg georganiseerd om wetgevers een Aan het begin van het debat tekende idee te geven van wat de mensen Polis een kaart waarop alle wilden. En stemmingen, referenda, verschillende punten van verkiezingen en debatten verdelen overeenstemming en tegenspraak

35 het volk vaak in tweeën. Ze hadden 70 waren aangegeven. Wanneer geen manier nodig om verdeeldheid mensen hun mening gaven, werden niet zozeer de opmerkingen die de

meeste verdeeldheid zaaiden als je consensus in een spel uitgelicht, maar werden die verwerkt, maak je punten van

75 opmerkingen het meest zichtbaar 100 eenheid zichtbaar die voorheen gemaakt, die overeenkomsten verborgen bleven. vertoonden

• overeenkomsten niet alleen binnen hun eigen kleine groep Al snel werd vTaiwan kwestie na van ideologische medestanders, kwestie toegepast, vooral op die

80 maar ook met andere groepen. welke met technologie te maken Verdeeldheid-zaaiende uitspraken, 105 hadden, en telkens kwam een (…) provocaties

• deze werden verborgen consensus aan het licht. gewoon niet zichtbaar. Tijdens een heftig debat over Uber-regulering, bijvoorbeeld, bleek “Mensen besteden zo veel meer tijd dat iedereen eigenlijk alleen maar om

85 aan het ontdekken van hun 110 veiligheid gaf. (...) overeenkomsten dan aan het uitvechten van elk detail van een Het meest waardevol was dat door specifiek onderwerp,” zegt Audrey ruis en verdeeldheid weg te nemen, Tang. “Steevast vinden we binnen vTaiwan uitkomsten creëerde waar

90 drie of vier weken een vorm waarin de regering daadwerkelijk iets mee de meeste mensen het eens zijn over 115 kon. Het vormde de kern van een de meeste stellingen.” Ze ontdekten tiental wetten en regels die nu in dat het herontwerpen van de online Taiwan worden doorgevoerd, op van ruimte een diepere menselijke alles, van wraakporno tot regulering

95 waarheid liet zien. In de politiek van financiële technologie. En er besteden mensen de meeste tijd aan 120 staan er nog meer op stapel. waar ze het oneens over zijn. Maar

bron: The Guardian, september 2020

noot 1 Civic hackers zijn mensen die bereid zijn om samen te werken met anderen om, vaak met behulp van data en technologie, uitdagingen en problemen aan te pakken die van belang zijn voor buurten, steden en het land. (naar: digital.gov)

Opgave 4 Recidive onder jeugdige daders

Hoe Taiwanese ‘civic hackers’1) hielpen om een nieuwe manier te vinden om het land te besturen

(…) Hoe kon de regering van Taiwan te meten, maar juist om consensus te beter leren luisteren? Om die vraag bereiken. (...) te beantwoorden, wendde Taiwan zich niet tot de gebruikelijke partijen, Het antwoord van de ‘civic hackers’

5 zoals lobbyisten of politieke 40 werd vTaiwan genoemd. (De ‘v’ staat adviseurs. In plaats daarvan (...) voor virtueel.) (...) Het platform nodigt reisden regeringsambtenaren naar burgers uit in een online ruimte voor een levendige collegezaal van een debat waarnaar politici luisteren en universiteit om de hulp in te roepen waarmee zij rekening houden bij het

10 van een groep waar weinigen het 45 uitbrengen van hun stem. De bestaan van kenden: de ‘civic regering startte een nieuw hackers’1). vTaiwan-proces over een politieke kwestie waarover zij nadacht en Taiwans ‘civic hackers’ waren Taiwanezen met heel veel georganiseerd rond een collectief 50 verschillende meningen namen

15 zonder leider genaamd g0v online deel aan de discussie. (uitgesproken als ‘gov zero’). Velen van hen geloofden in radicale Cruciaal was echter dat de transparantie, in het zichtbaar maken deelnemers zich in een geheel nieuw van ondoorzichtige processen en in soort online ruimte bevonden

• exact

20 het idee dat iedereen die geraakt 55 het tegenovergestelde van die van wordt door een beslissing erover sociale media die conflict moet kunnen meepraten. (...) Leden aanmoedigen. vTaiwan gebruikte een van g0v traden toe tot de regering, platform genaamd Polis, ontworpen en een van haar leden, Audrey Tang, door technologen uit Seattle (...). Net

25 werd de digitale minister van het 60 als elk ander platform voor sociale land. (...) media, laat Polis iedereen zijn mening over de kwestie met iedereen Volgens g0v was het probleem van delen en het eens of oneens zijn met de politiek in wezen een anderen. Maar daar houdt de informatieprobleem. Verkiezingen 65 gelijkenis op.

30 werden niet vaak genoeg georganiseerd om wetgevers een Aan het begin van het debat tekende idee te geven van wat de mensen Polis een kaart waarop alle wilden. En stemmingen, referenda, verschillende punten van verkiezingen en debatten verdelen overeenstemming en tegenspraak

35 het volk vaak in tweeën. Ze hadden 70 waren aangegeven. Wanneer geen manier nodig om verdeeldheid mensen hun mening gaven, werden niet zozeer de opmerkingen die de

meeste verdeeldheid zaaiden als je consensus in een spel uitgelicht, maar werden die verwerkt, maak je punten van

75 opmerkingen het meest zichtbaar 100 eenheid zichtbaar die voorheen gemaakt, die overeenkomsten verborgen bleven. vertoonden

• overeenkomsten niet alleen binnen hun eigen kleine groep Al snel werd vTaiwan kwestie na van ideologische medestanders, kwestie toegepast, vooral op die

80 maar ook met andere groepen. welke met technologie te maken Verdeeldheid-zaaiende uitspraken, 105 hadden, en telkens kwam een (…) provocaties

• deze werden verborgen consensus aan het licht. gewoon niet zichtbaar. Tijdens een heftig debat over Uber-regulering, bijvoorbeeld, bleek “Mensen besteden zo veel meer tijd dat iedereen eigenlijk alleen maar om

85 aan het ontdekken van hun 110 veiligheid gaf. (...) overeenkomsten dan aan het uitvechten van elk detail van een Het meest waardevol was dat door specifiek onderwerp,” zegt Audrey ruis en verdeeldheid weg te nemen, Tang. “Steevast vinden we binnen vTaiwan uitkomsten creëerde waar

90 drie of vier weken een vorm waarin de regering daadwerkelijk iets mee de meeste mensen het eens zijn over 115 kon. Het vormde de kern van een de meeste stellingen.” Ze ontdekten tiental wetten en regels die nu in dat het herontwerpen van de online Taiwan worden doorgevoerd, op van ruimte een diepere menselijke alles, van wraakporno tot regulering

95 waarheid liet zien. In de politiek van financiële technologie. En er besteden mensen de meeste tijd aan 120 staan er nog meer op stapel. waar ze het oneens over zijn. Maar

bron: The Guardian, september 2020

noot 1 Civic hackers zijn mensen die bereid zijn om samen te werken met anderen om, vaak met behulp van data en technologie, uitdagingen en problemen aan te pakken die van belang zijn voor buurten, steden en het land. (naar: digital.gov)

Opgave 4 Recidive onder jeugdige daders

Hoe Taiwanese ‘civic hackers’1) hielpen om een nieuwe manier te vinden om het land te besturen

(…) Hoe kon de regering van Taiwan te meten, maar juist om consensus te beter leren luisteren? Om die vraag bereiken. (...) te beantwoorden, wendde Taiwan zich niet tot de gebruikelijke partijen, Het antwoord van de ‘civic hackers’

5 zoals lobbyisten of politieke 40 werd vTaiwan genoemd. (De ‘v’ staat adviseurs. In plaats daarvan (...) voor virtueel.) (...) Het platform nodigt reisden regeringsambtenaren naar burgers uit in een online ruimte voor een levendige collegezaal van een debat waarnaar politici luisteren en universiteit om de hulp in te roepen waarmee zij rekening houden bij het

10 van een groep waar weinigen het 45 uitbrengen van hun stem. De bestaan van kenden: de ‘civic regering startte een nieuw hackers’1). vTaiwan-proces over een politieke kwestie waarover zij nadacht en Taiwans ‘civic hackers’ waren Taiwanezen met heel veel georganiseerd rond een collectief 50 verschillende meningen namen

15 zonder leider genaamd g0v online deel aan de discussie. (uitgesproken als ‘gov zero’). Velen van hen geloofden in radicale Cruciaal was echter dat de transparantie, in het zichtbaar maken deelnemers zich in een geheel nieuw van ondoorzichtige processen en in soort online ruimte bevonden

• exact

20 het idee dat iedereen die geraakt 55 het tegenovergestelde van die van wordt door een beslissing erover sociale media die conflict moet kunnen meepraten. (...) Leden aanmoedigen. vTaiwan gebruikte een van g0v traden toe tot de regering, platform genaamd Polis, ontworpen en een van haar leden, Audrey Tang, door technologen uit Seattle (...). Net

25 werd de digitale minister van het 60 als elk ander platform voor sociale land. (...) media, laat Polis iedereen zijn mening over de kwestie met iedereen Volgens g0v was het probleem van delen en het eens of oneens zijn met de politiek in wezen een anderen. Maar daar houdt de informatieprobleem. Verkiezingen 65 gelijkenis op.

30 werden niet vaak genoeg georganiseerd om wetgevers een Aan het begin van het debat tekende idee te geven van wat de mensen Polis een kaart waarop alle wilden. En stemmingen, referenda, verschillende punten van verkiezingen en debatten verdelen overeenstemming en tegenspraak

35 het volk vaak in tweeën. Ze hadden 70 waren aangegeven. Wanneer geen manier nodig om verdeeldheid mensen hun mening gaven, werden niet zozeer de opmerkingen die de

meeste verdeeldheid zaaiden als je consensus in een spel uitgelicht, maar werden die verwerkt, maak je punten van

75 opmerkingen het meest zichtbaar 100 eenheid zichtbaar die voorheen gemaakt, die overeenkomsten verborgen bleven. vertoonden

• overeenkomsten niet alleen binnen hun eigen kleine groep Al snel werd vTaiwan kwestie na van ideologische medestanders, kwestie toegepast, vooral op die

80 maar ook met andere groepen. welke met technologie te maken Verdeeldheid-zaaiende uitspraken, 105 hadden, en telkens kwam een (…) provocaties

• deze werden verborgen consensus aan het licht. gewoon niet zichtbaar. Tijdens een heftig debat over Uber-regulering, bijvoorbeeld, bleek “Mensen besteden zo veel meer tijd dat iedereen eigenlijk alleen maar om

85 aan het ontdekken van hun 110 veiligheid gaf. (...) overeenkomsten dan aan het uitvechten van elk detail van een Het meest waardevol was dat door specifiek onderwerp,” zegt Audrey ruis en verdeeldheid weg te nemen, Tang. “Steevast vinden we binnen vTaiwan uitkomsten creëerde waar

90 drie of vier weken een vorm waarin de regering daadwerkelijk iets mee de meeste mensen het eens zijn over 115 kon. Het vormde de kern van een de meeste stellingen.” Ze ontdekten tiental wetten en regels die nu in dat het herontwerpen van de online Taiwan worden doorgevoerd, op van ruimte een diepere menselijke alles, van wraakporno tot regulering

95 waarheid liet zien. In de politiek van financiële technologie. En er besteden mensen de meeste tijd aan 120 staan er nog meer op stapel. waar ze het oneens over zijn. Maar

bron: The Guardian, september 2020

noot 1 Civic hackers zijn mensen die bereid zijn om samen te werken met anderen om, vaak met behulp van data en technologie, uitdagingen en problemen aan te pakken die van belang zijn voor buurten, steden en het land. (naar: digital.gov)

Opgave 4 Recidive onder jeugdige daders

Hoe Taiwanese ‘civic hackers’1) hielpen om een nieuwe manier te vinden om het land te besturen

(…) Hoe kon de regering van Taiwan te meten, maar juist om consensus te beter leren luisteren? Om die vraag bereiken. (...) te beantwoorden, wendde Taiwan zich niet tot de gebruikelijke partijen, Het antwoord van de ‘civic hackers’

5 zoals lobbyisten of politieke 40 werd vTaiwan genoemd. (De ‘v’ staat adviseurs. In plaats daarvan (...) voor virtueel.) (...) Het platform nodigt reisden regeringsambtenaren naar burgers uit in een online ruimte voor een levendige collegezaal van een debat waarnaar politici luisteren en universiteit om de hulp in te roepen waarmee zij rekening houden bij het

10 van een groep waar weinigen het 45 uitbrengen van hun stem. De bestaan van kenden: de ‘civic regering startte een nieuw hackers’1). vTaiwan-proces over een politieke kwestie waarover zij nadacht en Taiwans ‘civic hackers’ waren Taiwanezen met heel veel georganiseerd rond een collectief 50 verschillende meningen namen

15 zonder leider genaamd g0v online deel aan de discussie. (uitgesproken als ‘gov zero’). Velen van hen geloofden in radicale Cruciaal was echter dat de transparantie, in het zichtbaar maken deelnemers zich in een geheel nieuw van ondoorzichtige processen en in soort online ruimte bevonden

• exact

20 het idee dat iedereen die geraakt 55 het tegenovergestelde van die van wordt door een beslissing erover sociale media die conflict moet kunnen meepraten. (...) Leden aanmoedigen. vTaiwan gebruikte een van g0v traden toe tot de regering, platform genaamd Polis, ontworpen en een van haar leden, Audrey Tang, door technologen uit Seattle (...). Net

25 werd de digitale minister van het 60 als elk ander platform voor sociale land. (...) media, laat Polis iedereen zijn mening over de kwestie met iedereen Volgens g0v was het probleem van delen en het eens of oneens zijn met de politiek in wezen een anderen. Maar daar houdt de informatieprobleem. Verkiezingen 65 gelijkenis op.

30 werden niet vaak genoeg georganiseerd om wetgevers een Aan het begin van het debat tekende idee te geven van wat de mensen Polis een kaart waarop alle wilden. En stemmingen, referenda, verschillende punten van verkiezingen en debatten verdelen overeenstemming en tegenspraak

35 het volk vaak in tweeën. Ze hadden 70 waren aangegeven. Wanneer geen manier nodig om verdeeldheid mensen hun mening gaven, werden niet zozeer de opmerkingen die de

meeste verdeeldheid zaaiden als je consensus in een spel uitgelicht, maar werden die verwerkt, maak je punten van

75 opmerkingen het meest zichtbaar 100 eenheid zichtbaar die voorheen gemaakt, die overeenkomsten verborgen bleven. vertoonden

• overeenkomsten niet alleen binnen hun eigen kleine groep Al snel werd vTaiwan kwestie na van ideologische medestanders, kwestie toegepast, vooral op die

80 maar ook met andere groepen. welke met technologie te maken Verdeeldheid-zaaiende uitspraken, 105 hadden, en telkens kwam een (…) provocaties

• deze werden verborgen consensus aan het licht. gewoon niet zichtbaar. Tijdens een heftig debat over Uber-regulering, bijvoorbeeld, bleek “Mensen besteden zo veel meer tijd dat iedereen eigenlijk alleen maar om

85 aan het ontdekken van hun 110 veiligheid gaf. (...) overeenkomsten dan aan het uitvechten van elk detail van een Het meest waardevol was dat door specifiek onderwerp,” zegt Audrey ruis en verdeeldheid weg te nemen, Tang. “Steevast vinden we binnen vTaiwan uitkomsten creëerde waar

90 drie of vier weken een vorm waarin de regering daadwerkelijk iets mee de meeste mensen het eens zijn over 115 kon. Het vormde de kern van een de meeste stellingen.” Ze ontdekten tiental wetten en regels die nu in dat het herontwerpen van de online Taiwan worden doorgevoerd, op van ruimte een diepere menselijke alles, van wraakporno tot regulering

95 waarheid liet zien. In de politiek van financiële technologie. En er besteden mensen de meeste tijd aan 120 staan er nog meer op stapel. waar ze het oneens over zijn. Maar

bron: The Guardian, september 2020

noot 1 Civic hackers zijn mensen die bereid zijn om samen te werken met anderen om, vaak met behulp van data en technologie, uitdagingen en problemen aan te pakken die van belang zijn voor buurten, steden en het land. (naar: digital.gov)

Opgave 4 Recidive onder jeugdige daders

Hoe Taiwanese ‘civic hackers’1) hielpen om een nieuwe manier te vinden om het land te besturen

(…) Hoe kon de regering van Taiwan te meten, maar juist om consensus te beter leren luisteren? Om die vraag bereiken. (...) te beantwoorden, wendde Taiwan zich niet tot de gebruikelijke partijen, Het antwoord van de ‘civic hackers’

5 zoals lobbyisten of politieke 40 werd vTaiwan genoemd. (De ‘v’ staat adviseurs. In plaats daarvan (...) voor virtueel.) (...) Het platform nodigt reisden regeringsambtenaren naar burgers uit in een online ruimte voor een levendige collegezaal van een debat waarnaar politici luisteren en universiteit om de hulp in te roepen waarmee zij rekening houden bij het

10 van een groep waar weinigen het 45 uitbrengen van hun stem. De bestaan van kenden: de ‘civic regering startte een nieuw hackers’1). vTaiwan-proces over een politieke kwestie waarover zij nadacht en Taiwans ‘civic hackers’ waren Taiwanezen met heel veel georganiseerd rond een collectief 50 verschillende meningen namen

15 zonder leider genaamd g0v online deel aan de discussie. (uitgesproken als ‘gov zero’). Velen van hen geloofden in radicale Cruciaal was echter dat de transparantie, in het zichtbaar maken deelnemers zich in een geheel nieuw van ondoorzichtige processen en in soort online ruimte bevonden

• exact

20 het idee dat iedereen die geraakt 55 het tegenovergestelde van die van wordt door een beslissing erover sociale media die conflict moet kunnen meepraten. (...) Leden aanmoedigen. vTaiwan gebruikte een van g0v traden toe tot de regering, platform genaamd Polis, ontworpen en een van haar leden, Audrey Tang, door technologen uit Seattle (...). Net

25 werd de digitale minister van het 60 als elk ander platform voor sociale land. (...) media, laat Polis iedereen zijn mening over de kwestie met iedereen Volgens g0v was het probleem van delen en het eens of oneens zijn met de politiek in wezen een anderen. Maar daar houdt de informatieprobleem. Verkiezingen 65 gelijkenis op.

30 werden niet vaak genoeg georganiseerd om wetgevers een Aan het begin van het debat tekende idee te geven van wat de mensen Polis een kaart waarop alle wilden. En stemmingen, referenda, verschillende punten van verkiezingen en debatten verdelen overeenstemming en tegenspraak

35 het volk vaak in tweeën. Ze hadden 70 waren aangegeven. Wanneer geen manier nodig om verdeeldheid mensen hun mening gaven, werden niet zozeer de opmerkingen die de

meeste verdeeldheid zaaiden als je consensus in een spel uitgelicht, maar werden die verwerkt, maak je punten van

75 opmerkingen het meest zichtbaar 100 eenheid zichtbaar die voorheen gemaakt, die overeenkomsten verborgen bleven. vertoonden

• overeenkomsten niet alleen binnen hun eigen kleine groep Al snel werd vTaiwan kwestie na van ideologische medestanders, kwestie toegepast, vooral op die

80 maar ook met andere groepen. welke met technologie te maken Verdeeldheid-zaaiende uitspraken, 105 hadden, en telkens kwam een (…) provocaties

• deze werden verborgen consensus aan het licht. gewoon niet zichtbaar. Tijdens een heftig debat over Uber-regulering, bijvoorbeeld, bleek “Mensen besteden zo veel meer tijd dat iedereen eigenlijk alleen maar om

85 aan het ontdekken van hun 110 veiligheid gaf. (...) overeenkomsten dan aan het uitvechten van elk detail van een Het meest waardevol was dat door specifiek onderwerp,” zegt Audrey ruis en verdeeldheid weg te nemen, Tang. “Steevast vinden we binnen vTaiwan uitkomsten creëerde waar

90 drie of vier weken een vorm waarin de regering daadwerkelijk iets mee de meeste mensen het eens zijn over 115 kon. Het vormde de kern van een de meeste stellingen.” Ze ontdekten tiental wetten en regels die nu in dat het herontwerpen van de online Taiwan worden doorgevoerd, op van ruimte een diepere menselijke alles, van wraakporno tot regulering

95 waarheid liet zien. In de politiek van financiële technologie. En er besteden mensen de meeste tijd aan 120 staan er nog meer op stapel. waar ze het oneens over zijn. Maar

bron: The Guardian, september 2020

noot 1 Civic hackers zijn mensen die bereid zijn om samen te werken met anderen om, vaak met behulp van data en technologie, uitdagingen en problemen aan te pakken die van belang zijn voor buurten, steden en het land. (naar: digital.gov)

Opgave 4 Recidive onder jeugdige daders

Hoe Taiwanese ‘civic hackers’1) hielpen om een nieuwe manier te vinden om het land te besturen

(…) Hoe kon de regering van Taiwan te meten, maar juist om consensus te beter leren luisteren? Om die vraag bereiken. (...) te beantwoorden, wendde Taiwan zich niet tot de gebruikelijke partijen, Het antwoord van de ‘civic hackers’

5 zoals lobbyisten of politieke 40 werd vTaiwan genoemd. (De ‘v’ staat adviseurs. In plaats daarvan (...) voor virtueel.) (...) Het platform nodigt reisden regeringsambtenaren naar burgers uit in een online ruimte voor een levendige collegezaal van een debat waarnaar politici luisteren en universiteit om de hulp in te roepen waarmee zij rekening houden bij het

10 van een groep waar weinigen het 45 uitbrengen van hun stem. De bestaan van kenden: de ‘civic regering startte een nieuw hackers’1). vTaiwan-proces over een politieke kwestie waarover zij nadacht en Taiwans ‘civic hackers’ waren Taiwanezen met heel veel georganiseerd rond een collectief 50 verschillende meningen namen

15 zonder leider genaamd g0v online deel aan de discussie. (uitgesproken als ‘gov zero’). Velen van hen geloofden in radicale Cruciaal was echter dat de transparantie, in het zichtbaar maken deelnemers zich in een geheel nieuw van ondoorzichtige processen en in soort online ruimte bevonden

• exact

20 het idee dat iedereen die geraakt 55 het tegenovergestelde van die van wordt door een beslissing erover sociale media die conflict moet kunnen meepraten. (...) Leden aanmoedigen. vTaiwan gebruikte een van g0v traden toe tot de regering, platform genaamd Polis, ontworpen en een van haar leden, Audrey Tang, door technologen uit Seattle (...). Net

25 werd de digitale minister van het 60 als elk ander platform voor sociale land. (...) media, laat Polis iedereen zijn mening over de kwestie met iedereen Volgens g0v was het probleem van delen en het eens of oneens zijn met de politiek in wezen een anderen. Maar daar houdt de informatieprobleem. Verkiezingen 65 gelijkenis op.

30 werden niet vaak genoeg georganiseerd om wetgevers een Aan het begin van het debat tekende idee te geven van wat de mensen Polis een kaart waarop alle wilden. En stemmingen, referenda, verschillende punten van verkiezingen en debatten verdelen overeenstemming en tegenspraak

35 het volk vaak in tweeën. Ze hadden 70 waren aangegeven. Wanneer geen manier nodig om verdeeldheid mensen hun mening gaven, werden niet zozeer de opmerkingen die de

meeste verdeeldheid zaaiden als je consensus in een spel uitgelicht, maar werden die verwerkt, maak je punten van

75 opmerkingen het meest zichtbaar 100 eenheid zichtbaar die voorheen gemaakt, die overeenkomsten verborgen bleven. vertoonden

• overeenkomsten niet alleen binnen hun eigen kleine groep Al snel werd vTaiwan kwestie na van ideologische medestanders, kwestie toegepast, vooral op die

80 maar ook met andere groepen. welke met technologie te maken Verdeeldheid-zaaiende uitspraken, 105 hadden, en telkens kwam een (…) provocaties

• deze werden verborgen consensus aan het licht. gewoon niet zichtbaar. Tijdens een heftig debat over Uber-regulering, bijvoorbeeld, bleek “Mensen besteden zo veel meer tijd dat iedereen eigenlijk alleen maar om

85 aan het ontdekken van hun 110 veiligheid gaf. (...) overeenkomsten dan aan het uitvechten van elk detail van een Het meest waardevol was dat door specifiek onderwerp,” zegt Audrey ruis en verdeeldheid weg te nemen, Tang. “Steevast vinden we binnen vTaiwan uitkomsten creëerde waar

90 drie of vier weken een vorm waarin de regering daadwerkelijk iets mee de meeste mensen het eens zijn over 115 kon. Het vormde de kern van een de meeste stellingen.” Ze ontdekten tiental wetten en regels die nu in dat het herontwerpen van de online Taiwan worden doorgevoerd, op van ruimte een diepere menselijke alles, van wraakporno tot regulering

95 waarheid liet zien. In de politiek van financiële technologie. En er besteden mensen de meeste tijd aan 120 staan er nog meer op stapel. waar ze het oneens over zijn. Maar

bron: The Guardian, september 2020

noot 1 Civic hackers zijn mensen die bereid zijn om samen te werken met anderen om, vaak met behulp van data en technologie, uitdagingen en problemen aan te pakken die van belang zijn voor buurten, steden en het land. (naar: digital.gov)

Opgave 4 Recidive onder jeugdige daders

Hoe Taiwanese ‘civic hackers’1) hielpen om een nieuwe manier te vinden om het land te besturen

(…) Hoe kon de regering van Taiwan te meten, maar juist om consensus te beter leren luisteren? Om die vraag bereiken. (...) te beantwoorden, wendde Taiwan zich niet tot de gebruikelijke partijen, Het antwoord van de ‘civic hackers’

5 zoals lobbyisten of politieke 40 werd vTaiwan genoemd. (De ‘v’ staat adviseurs. In plaats daarvan (...) voor virtueel.) (...) Het platform nodigt reisden regeringsambtenaren naar burgers uit in een online ruimte voor een levendige collegezaal van een debat waarnaar politici luisteren en universiteit om de hulp in te roepen waarmee zij rekening houden bij het

10 van een groep waar weinigen het 45 uitbrengen van hun stem. De bestaan van kenden: de ‘civic regering startte een nieuw hackers’1). vTaiwan-proces over een politieke kwestie waarover zij nadacht en Taiwans ‘civic hackers’ waren Taiwanezen met heel veel georganiseerd rond een collectief 50 verschillende meningen namen

15 zonder leider genaamd g0v online deel aan de discussie. (uitgesproken als ‘gov zero’). Velen van hen geloofden in radicale Cruciaal was echter dat de transparantie, in het zichtbaar maken deelnemers zich in een geheel nieuw van ondoorzichtige processen en in soort online ruimte bevonden

• exact

20 het idee dat iedereen die geraakt 55 het tegenovergestelde van die van wordt door een beslissing erover sociale media die conflict moet kunnen meepraten. (...) Leden aanmoedigen. vTaiwan gebruikte een van g0v traden toe tot de regering, platform genaamd Polis, ontworpen en een van haar leden, Audrey Tang, door technologen uit Seattle (...). Net

25 werd de digitale minister van het 60 als elk ander platform voor sociale land. (...) media, laat Polis iedereen zijn mening over de kwestie met iedereen Volgens g0v was het probleem van delen en het eens of oneens zijn met de politiek in wezen een anderen. Maar daar houdt de informatieprobleem. Verkiezingen 65 gelijkenis op.

30 werden niet vaak genoeg georganiseerd om wetgevers een Aan het begin van het debat tekende idee te geven van wat de mensen Polis een kaart waarop alle wilden. En stemmingen, referenda, verschillende punten van verkiezingen en debatten verdelen overeenstemming en tegenspraak

35 het volk vaak in tweeën. Ze hadden 70 waren aangegeven. Wanneer geen manier nodig om verdeeldheid mensen hun mening gaven, werden niet zozeer de opmerkingen die de

meeste verdeeldheid zaaiden als je consensus in een spel uitgelicht, maar werden die verwerkt, maak je punten van

75 opmerkingen het meest zichtbaar 100 eenheid zichtbaar die voorheen gemaakt, die overeenkomsten verborgen bleven. vertoonden

• overeenkomsten niet alleen binnen hun eigen kleine groep Al snel werd vTaiwan kwestie na van ideologische medestanders, kwestie toegepast, vooral op die

80 maar ook met andere groepen. welke met technologie te maken Verdeeldheid-zaaiende uitspraken, 105 hadden, en telkens kwam een (…) provocaties

• deze werden verborgen consensus aan het licht. gewoon niet zichtbaar. Tijdens een heftig debat over Uber-regulering, bijvoorbeeld, bleek “Mensen besteden zo veel meer tijd dat iedereen eigenlijk alleen maar om

85 aan het ontdekken van hun 110 veiligheid gaf. (...) overeenkomsten dan aan het uitvechten van elk detail van een Het meest waardevol was dat door specifiek onderwerp,” zegt Audrey ruis en verdeeldheid weg te nemen, Tang. “Steevast vinden we binnen vTaiwan uitkomsten creëerde waar

90 drie of vier weken een vorm waarin de regering daadwerkelijk iets mee de meeste mensen het eens zijn over 115 kon. Het vormde de kern van een de meeste stellingen.” Ze ontdekten tiental wetten en regels die nu in dat het herontwerpen van de online Taiwan worden doorgevoerd, op van ruimte een diepere menselijke alles, van wraakporno tot regulering

95 waarheid liet zien. In de politiek van financiële technologie. En er besteden mensen de meeste tijd aan 120 staan er nog meer op stapel. waar ze het oneens over zijn. Maar

bron: The Guardian, september 2020

noot 1 Civic hackers zijn mensen die bereid zijn om samen te werken met anderen om, vaak met behulp van data en technologie, uitdagingen en problemen aan te pakken die van belang zijn voor buurten, steden en het land. (naar: digital.gov)

Opgave 4 Recidive onder jeugdige daders

Verschil in recidive (…) onder jeugdigen

Risicofactoren voor recidive 30 maatregelen die jeugdigen helpen bij (…) Het huishouden waarin jeugdige het vinden en behouden van een daders wonen na het plegen van het opleiding, stage of baan kunnen delict waarvoor ze zijn veroordeeld waarschijnlijk recidive voorkomen.

5 (…) hangt samen met recidive. Jeugdigen in eenoudergezinnen (…) Ongelijke ontwikkeling en in gezinnen met veel broers of 35 (…) Onder jeugdigen met eerdere zussen hebben (…) een hoger delicten was de recidive al hoger dan recidiverisico. Ook jeugdigen met onder first offenders [jeugdigen

10 een tienermoeder hebben een hoger zonder eerdere delicten]. Deze recidiverisico. Deze verschillen zijn in de onderzochte gezinskenmerken hangen samen met 40 periode verder toegenomen. (…) minder ouderlijk toezicht, wat de Een (…) verklaring is dat jeugdige kans op jeugdcriminaliteit vergroot. daders met eerdere delicten (…) in

15 Maatregelen die (juist deze) toenemende mate last hebben van gezinnen ondersteunen bij de een negatief label of een stigma, opvoeding kunnen daarom mogelijk 45 waardoor zij minder kansen hebben recidive voorkomen. op bijvoorbeeld een stage of baan. Jeugdigen die werken of die een Wanneer deze kansen worden

20 opleiding volgen, hebben (…) een afgesneden, vergroot dit de kans dat lager recidiverisico dan jeugdigen die jeugdigen opnieuw de fout in gaan of niet op school zitten of niet werken. 50 kiezen voor een criminele carrière. Ook onder voortijdig schoolverlaters Ervoor zorgen dat jeugdigen na een is de recidive hoger. (…) veroordeling (…) een nieuwe start

25 Maatregelen die ervoor zorgen dat kunnen maken zonder jeugdigen naar school gaan of gestigmatiseerd te worden, kan werken, kunnen daarom mogelijk 55 mogelijk helpen om te voorkomen dat jeugdcriminaliteit en recidive de verschillen in recidive verder voorkomen. Ook specifieke toenemen. (…).”

bron: Boschman, Piersma, Weijters, ccv-secondant.nl, mei 2022

►►► ν

Verschil in recidive (…) onder jeugdigen

Risicofactoren voor recidive 30 maatregelen die jeugdigen helpen bij (…) Het huishouden waarin jeugdige het vinden en behouden van een daders wonen na het plegen van het opleiding, stage of baan kunnen delict waarvoor ze zijn veroordeeld waarschijnlijk recidive voorkomen.

5 (…) hangt samen met recidive. Jeugdigen in eenoudergezinnen (…) Ongelijke ontwikkeling en in gezinnen met veel broers of 35 (…) Onder jeugdigen met eerdere zussen hebben (…) een hoger delicten was de recidive al hoger dan recidiverisico. Ook jeugdigen met onder first offenders [jeugdigen

10 een tienermoeder hebben een hoger zonder eerdere delicten]. Deze recidiverisico. Deze verschillen zijn in de onderzochte gezinskenmerken hangen samen met 40 periode verder toegenomen. (…) minder ouderlijk toezicht, wat de Een (…) verklaring is dat jeugdige kans op jeugdcriminaliteit vergroot. daders met eerdere delicten (…) in

15 Maatregelen die (juist deze) toenemende mate last hebben van gezinnen ondersteunen bij de een negatief label of een stigma, opvoeding kunnen daarom mogelijk 45 waardoor zij minder kansen hebben recidive voorkomen. op bijvoorbeeld een stage of baan. Jeugdigen die werken of die een Wanneer deze kansen worden

20 opleiding volgen, hebben (…) een afgesneden, vergroot dit de kans dat lager recidiverisico dan jeugdigen die jeugdigen opnieuw de fout in gaan of niet op school zitten of niet werken. 50 kiezen voor een criminele carrière. Ook onder voortijdig schoolverlaters Ervoor zorgen dat jeugdigen na een is de recidive hoger. (…) veroordeling (…) een nieuwe start

25 Maatregelen die ervoor zorgen dat kunnen maken zonder jeugdigen naar school gaan of gestigmatiseerd te worden, kan werken, kunnen daarom mogelijk 55 mogelijk helpen om te voorkomen dat jeugdcriminaliteit en recidive de verschillen in recidive verder voorkomen. Ook specifieke toenemen. (…).”

bron: Boschman, Piersma, Weijters, ccv-secondant.nl, mei 2022

►►► ν

Verschil in recidive (…) onder jeugdigen

Risicofactoren voor recidive 30 maatregelen die jeugdigen helpen bij (…) Het huishouden waarin jeugdige het vinden en behouden van een daders wonen na het plegen van het opleiding, stage of baan kunnen delict waarvoor ze zijn veroordeeld waarschijnlijk recidive voorkomen.

5 (…) hangt samen met recidive. Jeugdigen in eenoudergezinnen (…) Ongelijke ontwikkeling en in gezinnen met veel broers of 35 (…) Onder jeugdigen met eerdere zussen hebben (…) een hoger delicten was de recidive al hoger dan recidiverisico. Ook jeugdigen met onder first offenders [jeugdigen

10 een tienermoeder hebben een hoger zonder eerdere delicten]. Deze recidiverisico. Deze verschillen zijn in de onderzochte gezinskenmerken hangen samen met 40 periode verder toegenomen. (…) minder ouderlijk toezicht, wat de Een (…) verklaring is dat jeugdige kans op jeugdcriminaliteit vergroot. daders met eerdere delicten (…) in

15 Maatregelen die (juist deze) toenemende mate last hebben van gezinnen ondersteunen bij de een negatief label of een stigma, opvoeding kunnen daarom mogelijk 45 waardoor zij minder kansen hebben recidive voorkomen. op bijvoorbeeld een stage of baan. Jeugdigen die werken of die een Wanneer deze kansen worden

20 opleiding volgen, hebben (…) een afgesneden, vergroot dit de kans dat lager recidiverisico dan jeugdigen die jeugdigen opnieuw de fout in gaan of niet op school zitten of niet werken. 50 kiezen voor een criminele carrière. Ook onder voortijdig schoolverlaters Ervoor zorgen dat jeugdigen na een is de recidive hoger. (…) veroordeling (…) een nieuwe start

25 Maatregelen die ervoor zorgen dat kunnen maken zonder jeugdigen naar school gaan of gestigmatiseerd te worden, kan werken, kunnen daarom mogelijk 55 mogelijk helpen om te voorkomen dat jeugdcriminaliteit en recidive de verschillen in recidive verder voorkomen. Ook specifieke toenemen. (…).”

bron: Boschman, Piersma, Weijters, ccv-secondant.nl, mei 2022

►►► ν

Verschil in recidive (…) onder jeugdigen

Risicofactoren voor recidive 30 maatregelen die jeugdigen helpen bij (…) Het huishouden waarin jeugdige het vinden en behouden van een daders wonen na het plegen van het opleiding, stage of baan kunnen delict waarvoor ze zijn veroordeeld waarschijnlijk recidive voorkomen.

5 (…) hangt samen met recidive. Jeugdigen in eenoudergezinnen (…) Ongelijke ontwikkeling en in gezinnen met veel broers of 35 (…) Onder jeugdigen met eerdere zussen hebben (…) een hoger delicten was de recidive al hoger dan recidiverisico. Ook jeugdigen met onder first offenders [jeugdigen

10 een tienermoeder hebben een hoger zonder eerdere delicten]. Deze recidiverisico. Deze verschillen zijn in de onderzochte gezinskenmerken hangen samen met 40 periode verder toegenomen. (…) minder ouderlijk toezicht, wat de Een (…) verklaring is dat jeugdige kans op jeugdcriminaliteit vergroot. daders met eerdere delicten (…) in

15 Maatregelen die (juist deze) toenemende mate last hebben van gezinnen ondersteunen bij de een negatief label of een stigma, opvoeding kunnen daarom mogelijk 45 waardoor zij minder kansen hebben recidive voorkomen. op bijvoorbeeld een stage of baan. Jeugdigen die werken of die een Wanneer deze kansen worden

20 opleiding volgen, hebben (…) een afgesneden, vergroot dit de kans dat lager recidiverisico dan jeugdigen die jeugdigen opnieuw de fout in gaan of niet op school zitten of niet werken. 50 kiezen voor een criminele carrière. Ook onder voortijdig schoolverlaters Ervoor zorgen dat jeugdigen na een is de recidive hoger. (…) veroordeling (…) een nieuwe start

25 Maatregelen die ervoor zorgen dat kunnen maken zonder jeugdigen naar school gaan of gestigmatiseerd te worden, kan werken, kunnen daarom mogelijk 55 mogelijk helpen om te voorkomen dat jeugdcriminaliteit en recidive de verschillen in recidive verder voorkomen. Ook specifieke toenemen. (…).”

bron: Boschman, Piersma, Weijters, ccv-secondant.nl, mei 2022

►►► ν

Verschil in recidive (…) onder jeugdigen

Risicofactoren voor recidive 30 maatregelen die jeugdigen helpen bij (…) Het huishouden waarin jeugdige het vinden en behouden van een daders wonen na het plegen van het opleiding, stage of baan kunnen delict waarvoor ze zijn veroordeeld waarschijnlijk recidive voorkomen.

5 (…) hangt samen met recidive. Jeugdigen in eenoudergezinnen (…) Ongelijke ontwikkeling en in gezinnen met veel broers of 35 (…) Onder jeugdigen met eerdere zussen hebben (…) een hoger delicten was de recidive al hoger dan recidiverisico. Ook jeugdigen met onder first offenders [jeugdigen

10 een tienermoeder hebben een hoger zonder eerdere delicten]. Deze recidiverisico. Deze verschillen zijn in de onderzochte gezinskenmerken hangen samen met 40 periode verder toegenomen. (…) minder ouderlijk toezicht, wat de Een (…) verklaring is dat jeugdige kans op jeugdcriminaliteit vergroot. daders met eerdere delicten (…) in

15 Maatregelen die (juist deze) toenemende mate last hebben van gezinnen ondersteunen bij de een negatief label of een stigma, opvoeding kunnen daarom mogelijk 45 waardoor zij minder kansen hebben recidive voorkomen. op bijvoorbeeld een stage of baan. Jeugdigen die werken of die een Wanneer deze kansen worden

20 opleiding volgen, hebben (…) een afgesneden, vergroot dit de kans dat lager recidiverisico dan jeugdigen die jeugdigen opnieuw de fout in gaan of niet op school zitten of niet werken. 50 kiezen voor een criminele carrière. Ook onder voortijdig schoolverlaters Ervoor zorgen dat jeugdigen na een is de recidive hoger. (…) veroordeling (…) een nieuwe start

25 Maatregelen die ervoor zorgen dat kunnen maken zonder jeugdigen naar school gaan of gestigmatiseerd te worden, kan werken, kunnen daarom mogelijk 55 mogelijk helpen om te voorkomen dat jeugdcriminaliteit en recidive de verschillen in recidive verder voorkomen. Ook specifieke toenemen. (…).”

bron: Boschman, Piersma, Weijters, ccv-secondant.nl, mei 2022

►►► ν