Eindexamen economie havo 2026, tijdvak 2: vragen en antwoorden

(1) vraaglijn

(2) rechts

(3) aanbod

(4) hogere

• (1) en (2) juist (1)
• (3) en (4) juist (1)

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

Maximale betalingsbereidheid van de consumenten als Qv = 0, dus als −7,4P + 80 = 0 → P = 10,81

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

• Evenwichtsprijs als Qv = Qa → −7,4P + 80 = 6,6P − 4 → P = 6 Evenwichtshoeveelheid = 6,6 x 6 − 4 = 35,6 (x 1 miljoen) (1)
• De marktomzet = 6 x 35,6 x 1 miljoen = € 213,6 miljoen (1)

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

• Het gevolg is dat het verminderen van bestrijdingsmiddelen kan leiden tot een toename van de arbeidskosten. (1)
• Omdat er meer onderhoud gedaan moet worden aan de akker, hierdoor zullen de productiekosten van druiven toenemen. (1)

Een juist antwoord bevat:

• Het correct arceren van de verandering van het totale surplus bij een hogere Q en een hogere P. (1)

• Een juiste verklaring voor de verandering van het totale surplus. Een voorbeeld van een juist antwoord is: De in de EU geproduceerde evenwichtshoeveelheid druiven is toegenomen en de evenwichtsprijs is gestegen (waardoor het totale surplus groter is). (1)

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

• Door toegenomen import, stijgt het totale aanbod / De hoeveelheid aanbieders is toegenomen. (1)
• Dit leidt (bij gelijkblijvende vraag) tot een lagere prijs en dus zal de inflatie dalen. (1)

of

• De geïmporteerde producten worden goedkoper. (1)
• Dit leidt (bij gelijkblijvende vraag) tot een lagere prijs en dus zal de inflatie dalen. (1)

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

• totale marktomzet daalde van 100 naar 94 oude omzet Afrikaans land = 75. Nieuwe omzet = 94 x 0,90 = 84,6 (1)

84,6 − 75

• procentuele verandering omzet = × 100% = 12,8% (1)

7 5

of

0,90 x 49

• = 112,8 → een stijging van 12,8% (2)

0,7 5

Opmerking

Bij het tweede voorbeeldantwoord per gemaakte fout 1 scorepunt in mindering brengen.

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

• Een hogere import van fruit leidt tot een lager bbp, waardoor het groen bbp daalt. (1)
• Het transport / import van fruit zorgt voor schade aan het milieu, waardoor het groen bbp daalt. (1)

Een voorbeeld van een juiste berekening is:

• 2018: € 337 − € 326 = € 11 miljard (afname) (1)
• 2017: overheidsinkomsten: € 337 / 1,15 = € 293,04 miljard overheidsuitgaven: € 326 / 1,062 = € 306,97 miljard verandering staatsschuld is € 293,04 − € 306,97 = − € 13,93 miljard (toename) (1)

• het (progressieve) belastingstelsel (1)
• sociale uitkeringen (1)

Een voorbeeld van een juiste berekening is:

• Werkelijke staatsschuld: € 772,7 x 0,524 = € 404,9 miljard (1)
• Toegestane staatsschuld: € 772,7 x 0,60 = € 463,6 miljard Verschil in euro’s = € 463,6 − € 404,9 = € 58,7 miljard (1)

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

• Econoom A is voorstander van een anticyclisch begrotingsbeleid, want de overheid zal in economisch goede tijden de belastingen verhogen / de overheidsuitgaven verlagen, (waardoor de staatsschuld daalt) (1)
• Waardoor de overheidsuitgaven in economisch slechte tijden verhoogd kunnen worden en de staatsschuld kan stijgen. (1)

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

• De overheid leent minder om de overheidsschuld te financieren, waardoor de vraag naar vermogen daalt. (1)
• Daardoor zal de rente (op de vermogensmarkt) dalen en kunnen consumenten goedkoper lenen (dus de consumptie stijgt) (1)

of

• Door een daling van overheidsschuld, krijgen beleggers meer vertrouwen in de kredietwaardigheid van de overheid. (1)
• Daardoor zal de rente (op de vermogensmarkt) dalen en kunnen consumenten goedkoper lenen (dus de consumptie stijgt) (1)

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

• De inflatie is hoger dan de nominale rente, dus de reële rente is negatief. (1)
• (Dit betekent dat de koopkracht / reële waarde van een schuld lager wordt) waardoor lenen / het aangaan van schulden financieel gunstig is. (1)

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

• Innovatieve projecten kunnen leiden tot een betere arbeidsproductiviteit / automatisering. (1)
• Daardoor is voor dezelfde productie minder personeel nodig (en wordt een groter personeelstekort in de toekomst voorkomen.) (1)

Een voorbeeld van een juiste berekening is: 27,1 − 20,6 × 100% = 31,6% 20, 6

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

• Als gevolg van de hoge inflatie neemt de koopkracht af en daarmee de vraag naar producten en diensten. (1)
• De bedrijven zullen minder produceren en hebben minder arbeidskrachten nodig die zij daarom zullen ontslaan. Hierdoor ontstaat er werkloosheid. (1)

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

• De centrale bank van Venezuela zal de rente verhogen. Hierdoor wordt lenen minder aantrekkelijk / sparen aantrekkelijker. (1)
• De bestedingen zullen hierdoor afnemen, waardoor de vraag naar goederen afneemt (en dus de inflatie zal dalen). (1)

(1) negatief

(2) verslechteren

(3) stijgen

(4) dalen

• (1) en (2) juist (1)
• (3) en (4) juist (1)

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

• Als de buitenlandse beleggers een deel van de staatsschuld kwijtschelden, kan de overheid denken dat haar schulden telkens worden kwijtgescholden. (1)
• Dit geeft een prikkel voor de Venezolaanse overheid om meer financiële risico’s aan te gaan / minder sterk te werken aan het terugdringen van de staatsschuld. (1)

(1) oligopolie

(2) homogeen

(3) asymmetrische informatie

(4) laag

• (1) en (2) juist (1)
• (3) en (4) juist (1)

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

• Het bod dat beide ondernemingen afspreken zal hoger zijn dan het bod zonder kartelvorming waardoor de overheid te veel betaalt als dit bod geaccepteerd wordt. (1)
• De extra uitgaven zullen worden betaald door de maatschappij / de belastingbetaler (waardoor er sprake is van negatieve externe effecten). (1)

Antwoord: C

C

Een voorbeeld van een juiste berekening is:

• Grondslag van de boete is: € 872.990 Boete 0,45 x € 872.990 = € 392.845,50 (1)
• Korting = € 392.845,50 x 0,60 = € 235.707,30 Boete is: € 392.845,50 − € 235.707,30 = € 157.138,20 (1)

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

• Als Kruis kiest voor zwijgen, dan zal Rond kiezen voor klikken, want 100 > 60 en 100 > 0. Als Kruis kiest voor toegeven en inzage geven, dan zal Rond kiezen voor klikken, want 100 > 60 en 100 > 0. Als Kruis kiest voor klikken, dan zal Rond kiezen voor toegeven en inzage geven, want 60 > 0. (1)
• Onderneming Rond zal kiezen voor klikken, waarna onderneming Kruis (kiest voor toegeven en inzage geven en dus) een kortingspercentage van 60 krijgt. (1)

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

• Globalisering leidt tot specialisatie. (1)
• Hierdoor stijgt de arbeidsproductiviteit (, wat zorgt voor een hogere wereldwijde productie). (1)

• a Azië b Noord-Amerika c Europa (1)
• Het aandeel van middelbaar opgeleiden daalt het meest bij c (Europa) en het minst bij a (Azië) / Het aandeel van laag- en hoogopgeleiden stijgt het meest bij c (Europa) en het minst bij a (Azië). (1)

(1) structuurontwikkeling

(2) overschot

(3) dalen

(4) toegenomen vraag

(5) stijgen

• (1) juist (1)
• (2) en (3) juist (1)
• (4) en (5) juist (1)

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

• De investering in scholing kost de werknemer nu tijd / geld. (1)
• Dit kan de werknemer later terugverdienen door een hogere verdiencapaciteit. (1)

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

• De werkgever kan een clausule in het contract van de werknemer opnemen dat hij/zij een minimale periode in dienst moet blijven. (1)
• Op deze manier kan de werkgever de investering terugverdienen, waardoor er geen verzonken kosten optreden. (1)