Examenvragen DNA en eiwitsynthese biologie vmbo-gl/tl

6 vragen over DNA en eiwitsynthese uit 5 centrale examens van 2018 tot en met 2026.

Kort antwoord

DNA en eiwitsynthese komt in 5 van de 18 examens biologie vmbo-gl/tl voor, met 6 vragen (1% van alle examenvragen). Het meest in 2026, tijdvak 2 (2 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over DNA en eiwitsynthese

Per examen de vragen over DNA en eiwitsynthese, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2026, tijdvak 2: Lopen op bietensap

Opgavetekst
Afbeelding bij Lopen op bietensap (opgaven-p3-1.webp).

Sommige sporters drinken bietensap omdat ze denken dat ze dan beter presteren. Bietensap bevat veel nitraat. Het nitraat wordt in het lichaam omgezet in een stof die de bloedvaten laat verwijden. Hierdoor worden de spieren beter doorbloed.

Vraag 6 1 punt

Als nitrosamine aan het DNA bindt, kan het veranderingen in het DNA veroorzaken.

→ Noteer de naam voor een verandering in het DNA.

Bekijk het antwoord

mutatie

Vraag 6 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Prostaatvergroting

Opgavetekst

Meneer Muller gaat naar de huisarts omdat hij vaak moet plassen en plassen moeilijk gaat. De huisarts legt uit dat het normaal is dat bij oudere mannen de prostaat groter wordt.

De huisarts laat wat bloed afnemen bij meneer Muller voor onderzoek. Uit het onderzoek blijkt dat meneer Muller te veel PSA in zijn bloed heeft. De stof PSA wordt door de prostaatcellen gemaakt en samen met vocht aan het sperma toegevoegd tijdens een zaadlozing. Een hoog PSAgehalte in het bloed kan wijzen op een grote prostaat.

In de afbeelding zie je delen van het mannelijk voortplantingsstelsel en het uitscheidingsstelsel.

Afbeelding bij Prostaatvergroting (opgaven-p8-1.webp).

Vraag 21 1 punt

In het ziekenhuis worden de opgezogen prostaatcellen onder de microscoop bekeken. Kankercellen hebben een afwijkende vorm en soms een afwijkend aantal chromosomen. Meneer Mullers prostaatcellen zijn allemaal gezond.

Wat is het aantal chromosomen in een gezonde prostaatcel? En door welke deling ontstaan nieuwe prostaatcellen? aantal chromosomen type deling in een gezonde prostaatcel

  1. A 23; meiose
  2. B 23; mitose
  3. C 46; meiose
  4. D 46; mitose
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

D

Vraag 21 in het hele examen

2024, tijdvak 1: De fruitvlieg als proefdier

Opgavetekst

De fruitvlieg als proefdier

Thomas is laborant. Hij werkt met fruitvliegjes die hij gebruikt voor onderzoek naar allerlei erfelijke eigenschappen. Het is een geschikt proefdier, omdat Thomas in korte tijd veel generaties fruitvliegjes kan kweken. Een fruitvlieg heeft acht chromosomen in elke lichaamscel.

Vraag 23 1 punt

Thomas bestraalt enkele fruitvliegjes met röntgenstraling. Daardoor verandert het DNA in de geslachtscellen van deze fruitvliegjes. Hoe wordt deze verandering van DNA genoemd?

  1. A evolutie
  2. B mutatie
  3. C reductie
  4. D selectie
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 23 in het hele examen

2023, tijdvak 1: CRISPR-Cas-systeem

Opgavetekst

CRISPR-Cas-systeem

CRISPR-Cas-systeem

Vier stappen, schematisch getekend.
Stap 1: Een zaadcel van een muis wordt met een injectienaald in een eicel van een muis gebracht.
Stap 2: Daarna wordt het Cas-eiwit in de eicel gebracht.
Stap 3: Het Cas-eiwit knipt het foute stukje DNA uit een chromosoom van de zaadcel. Hierdoor ontstaat er tijdelijk een gat in dat chromosoom. De eicel repareert het gat met DNA zonder fout.
Stap 4: Vervolgens gaat de bevruchte eicel delen. Er ontstaat een embryo zonder fout DNA.

Celdeling op de uitwerkbijlage

meiosemitose
De cellen van stap 1 zijn ontstaan door
De cellen van stap 4 zijn ontstaan door

Vraag 35 1 punt

Het foute stukje DNA is ontstaan door een mutatie. Het CRISPR-Cas-systeem wordt in vier stappen getekend (zie de bron). Wordt de mutatie volgens de informatie vóór of ná de bevruchting weggeknipt? Leg je antwoord uit.

Bekijk het antwoord
  • Ná de bevruchting, met een uitleg waaruit blijkt dat de bevruchting al plaatsvindt voordat er geknipt wordt (bij stap 1 de bevruchting / de kernen van eicel en zaadcel zijn al samengesmolten) (1p)

Vraag 35 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Goudvissen

Opgavetekst

Goudvissen

Goudvissen worden al meer dan 1000 jaar gekweekt. Ongeveer 400 jaar geleden ontstond een goudvis met dubbele vinnen (zie de afbeelding).

Goudvissen

Goudvissen

Twee goudvissen naast elkaar, met het opschrift ‘goudvis met enkele vinnen’ (links) en ‘goudvis met dubbele vinnen’ (rechts).

Vraag 36 1 punt

De eigenschap ‘dubbele vinnen’ is ontstaan door een mutatie uit de eigenschap ‘enkele vinnen’. Wat is een mutatie?

Bekijk het antwoord
  • Een verandering in een chromosoom, in het DNA, in het erfelijk materiaal of in een gen. (1p)

Vraag 36 in het hele examen

2018, tijdvak 2: Wolven

Opgavetekst

Informatie 1 Stamboom

Stamboom
Informatie 1

Wolven behoren tot de familie van de hondachtigen (Canidae). Er zijn ongeveer 35 soorten hondachtigen, waarvan er zes soorten in Europa in het wild voorkomen. In de afbeelding zie je een deel van een stamboom waar de wolf in voorkomt.

De stamboom loopt van orde naar soort. Orde: Carnivora (roofdieren). Families: Canidae (hondachtigen), Mustelidae (marterachtigen), Felidae (katachtigen). Geslachten onder Canidae: Vulpes (vosachtigen) met de soorten vos en poolvos; Chrysocyon met de manenwolf; Speothos met de boshond; Canis (wolfachtigen) met de soorten wolf en jakhals.

tekening 1

tekening 1
tekening 1

Schematische tekening van een cel: een buitenste en een binnenste ovaal met een zwarte stip. De letter P wijst naar een plek in de tekening.

tekening 2

tekening 2
tekening 2

Schematische tekening van een cel: een buitenste en een binnenste ovaal met een zwarte stip. De letter P wijst naar een plek in de tekening.

tekening 3

tekening 3
tekening 3

Schematische tekening van een cel: een buitenste en een binnenste ovaal met een zwarte stip. De letter P wijst naar een plek in de tekening.

tekening 4

tekening 4
tekening 4

Schematische tekening van een cel: een buitenste en een binnenste ovaal met een zwarte stip. De letter P wijst naar een plek in de tekening.

Vraag 46 1 punt

Martine moet voor biologie een schematische tekening maken van een cel van een wolf. Met de letter P moet ze het deel aanwijzen waarin zich de erfelijke informatie voor de zwarte vacht bevindt. Martine maakt vier tekeningen (zie de afbeeldingen hierboven). Ze weet niet welke tekening juist is. Noteer het nummer van de juiste tekening.

  1. A tekening 1
  2. B tekening 2
  3. C tekening 3
  4. D tekening 4
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 46 in het hele examen

Hoe vaak DNA en eiwitsynthese in het examen komt

Vragen over DNA en eiwitsynthese per centraal examen biologie vmbo-gl/tl. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2026, tijdvak 26, 2124%
2024, tijdvak 12312%
2023, tijdvak 13512%
2021, tijdvak 23612%
2018, tijdvak 24612%

In 5 van de 18 ingedeelde examens biologie vmbo-gl/tl staat een vraag over DNA en eiwitsynthese, samen 6 vragen (1% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2026, tijdvak 2: 2 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 1% van de vragen over DNA en eiwitsynthese, daarvoor 0%. Dat aandeel is dus stabiel.

Oefenen met DNA en eiwitsynthese

Maak de 15 nieuwste examenvragen over DNA en eiwitsynthese online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2024, 2023, 2021 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over DNA en eiwitsynthese

Andere onderwerpen biologie vmbo-gl/tl

DNA en eiwitsynthese op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen biologie vmbo-gl/tl onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Hoe ToetsChecker biologie per vraagtype nakijkt, lees je op biologie toetsen nakijken met AI.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op biologie oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt DNA en eiwitsynthese voor in het eindexamen biologie vmbo-gl/tl?

In de 18 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 6 vragen over DNA en eiwitsynthese, 1% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 5 van die examens.

In welk examen biologie vmbo-gl/tl stonden de meeste vragen over DNA en eiwitsynthese?

In het examen van 2026, tijdvak 2, met 2 vragen: 6, 21.

Hoe oefen ik examenvragen over DNA en eiwitsynthese?

Op deze pagina staan alle vragen over DNA en eiwitsynthese met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.