Examenvragen bloedsomloop biologie vmbo-gl/tl

69 vragen over bloedsomloop uit 18 centrale examens van 2018 tot en met 2026.

Kort antwoord

Bloedsomloop komt in 18 van de 18 examens biologie vmbo-gl/tl voor, met 69 vragen (7% van alle examenvragen). Het meest in 2024, tijdvak 1 (11 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over bloedsomloop

Per examen de vragen over bloedsomloop, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2026, tijdvak 1: Cellen en orgaanstelsels

Opgavetekst

Meerkeuzevragen

Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

Er is sprake van normale situaties en gezonde organismen, tenzij anders vermeld.

Mevrouw Pool geeft les over orgaanstelsels en cellen. Op het bord laat ze vier verschillende orgaanstelsels zien. De orgaanstelsels zijn hieronder aangegeven met de nummers 1 tot en met 4. De pijlen geven aan dat een orgaanstelsel stoffen kan doorgeven aan een ander orgaanstelsel.

Vraag 1 2 punten

Noteer de naam en het nummer van het orgaanstelsel waar de aorta bij hoort.

Schrijf je antwoord zo op:

naam orgaanstelsel: .................................

nummer: ..................................................

Schema van vier orgaanstelsels, aangegeven met de nummers 1 tot en met 4, met pijlen die de doorgifte van stoffen tussen orgaanstelsels aangeven. Bekijk in Opgaven, pagina 2

Bekijk het antwoord

naam orgaanstelsel: bloedvatenstelsel

nummer: 3

Vraag 1 in het hele examen

2026, tijdvak 1: Komodovaraan

Opgavetekst

De komodovaraan is de grootste hagedis ter wereld. Hij kan wel drie meter lang worden.

De komodovaraan jaagt op grote prooidieren. Met zijn beet komt gif vrij waardoor het bloed van de prooi niet meer stolt. Daardoor sterft de prooi na korte tijd. Hierna eet de komodovaraan het hele prooidier op.

De komodovaraan plant zich voort door het leggen van eieren. Na ongeveer zeven maanden komen de jongen uit het ei. De komodovaraan doet niet aan broedzorg. Meteen na het uitkomen van de eieren klimmen de jongen in bomen, zodat ze veilig zijn voor volwassen komodovaranen en andere vijanden.

Vraag 16 1 punt

In de informatie staat dat het bloed van de prooi door het gif van de komodovaraan niet meer stolt.

Welke bloeddeeltjes worden uitgeschakeld door het gif van de komodovaraan?

  1. A bloedplaatjes
  2. B rode bloedcellen
  3. C witte bloedcellen
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

A

Vraag 16 in het hele examen

2026, tijdvak 1: Ziekte van Milroy

Opgavetekst

De ziekte van Milroy is een erfelijke aandoening waarbij de lymfevaten zich niet goed ontwikkelen. Hierdoor hoopt zich veel vocht op in weefsels van het onderlichaam, met name in de onderbenen.

In de afbeelding zie je schematisch het weefsel in de onderbenen en drie typen transportvaten met aftakkingen.

Vraag 26 1 punt

Wat is de naam van het vocht op plaats P?

  1. A bloedplasma
  2. B cytoplasma
  3. C lymfe
  4. D weefselvloeistof

Schematische weefsel van de onderbenen met drie typen transportvaten met aftakkingen; plaats P is aangegeven. Bekijk in Opgaven, pagina 12

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

C

Vraag 26 in het hele examen

Vraag 27 1 punt

Vocht kan ook uit de benen worden afgevoerd via de haarvaten. Via welke delen van het bloedvatenstelsel komt dit vocht achtereenvolgens in het hart terecht?

  1. A beenader → holle ader → linkerboezem
  2. B beenader → holle ader → rechterboezem
  3. C beenslagader → holle ader → linkerboezem
  4. D beenslagader → holle ader → rechterboezem
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

B

Vraag 27 in het hele examen

2026, tijdvak 1: Gezond door je hond

Opgavetekst

Mensen met een hond hebben minder kans op een hartinfarct, blijkt uit onderzoek. Hondeneigenaren hebben minder last van overgewicht, te hoge bloeddruk of een te hoog cholesterol. Dit komt waarschijnlijk doordat ze meer bewegen dan een gemiddeld persoon zonder hond.

Bij het aaien van zijn hond, komt bij het baasje het hormoon oxytocine vrij uit de hypofyse. Oxytocine geeft onder andere een gelukkig gevoel. De bijnieren maken door de oxytocine minder van het stresshormoon cortisol aan.

Vraag 39 1 punt

In de informatie wordt een aantal oorzaken voor het krijgen van een hartinfarct genoemd.

Noteer een andere oorzaak voor het krijgen van een hartinfarct.

Bekijk het antwoord

voorbeelden van een juiste oorzaak:

  • roken
  • alcohol drinken
  • te vet eten

Vraag 39 in het hele examen

Vraag 40 1 punt

Welk bloedvat is verstopt bij een hartinfarct?

  1. A bovenste holle ader
  2. B onderste holle ader
  3. C kransader
  4. D kransslagader
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

D

Vraag 40 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Lopen op bietensap

Opgavetekst
Afbeelding bij Lopen op bietensap (opgaven-p3-1.webp).

Sommige sporters drinken bietensap omdat ze denken dat ze dan beter presteren. Bietensap bevat veel nitraat. Het nitraat wordt in het lichaam omgezet in een stof die de bloedvaten laat verwijden. Hierdoor worden de spieren beter doorbloed.

Vraag 4 2 punten

Leg in twee stappen uit dat een marathonloper tot een grotere prestatie in staat is als de spieren beter worden doorbloed.

Bekijk het antwoord

Uit het antwoord moet blijken dat

  • er meer zuurstof wordt vervoerd (naar de spieren), (1)
  • er (daardoor) meer verbranding (mogelijk) is. (1)

Opmerking

Aan het antwoord dat er meer glucose wordt vervoerd (naar de spieren), het eerste scorepunt toekennen.

Vraag 4 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Blozen door alcohol

Opgavetekst

Sommige mensen gaan heel erg blozen na het drinken van alcohol. Ze worden dan rood in het gezicht en soms zelfs over hun hele lichaam. Dit komt doordat bij hen alcohol niet goed wordt afgebroken.

Of je alcohol goed kunt afbreken is erfelijk bepaald. De meeste mensen hebben het normale gen voor het enzym ALDH2. Bij hen wordt alcohol snel afgebroken door dit enzym. Er bestaat ook een variant van het gen voor ALDH2. Het enzym dat dan ontstaat, werkt veel minder goed. Voor de eigenschap ‘blozen na het drinken van alcohol’ bestaan de volgende genotypen en fenotypen:

  • homozygoot voor het normale gen: niet of nauwelijks blozen
  • heterozygoot: blozen
  • homozygoot voor de variant van het gen: heel erg blozen

Vraag 24 2 punten

In de zinnen hieronder is beschreven hoe het blozen tot stand komt. Er zijn twee woorden weggelaten.

→ Welke woorden moeten er staan op plaats 1 en 2?

Kies uit: aders, haarvaten of slagaders.

Bekijk het antwoord
  • 1: slagaders (1)
  • 2: haarvaten (1)

Vraag 24 in het hele examen

Door de alcohol in het bloed ontstaat een reactie waarbij spiertjes in de wand van de …(1)… naar de huid ontspannen. Hierdoor stroomt er meer bloed door de …(2)… van de huid, wat de huid een rode kleur geeft. Dit heet blozen.

Schrijf je antwoord zo op:

1: .................................................................................................................. 2: ..................................................................................................................

Vraag 25 1 punt

Als veel bloedvaten naar de huid verwijden, verandert de bloeddruk. → Zal de bloeddruk dalen of stijgen doordat deze bloedvaten verwijden? Leg je antwoord uit.

Bekijk het antwoord

voorbeelden van een juist antwoord:

− De bloeddruk gaat dalen, want er is minder druk op de wand van de bloedvaten.

− Dalen, doordat er meer ruimte is voor het bloed.

Vraag 25 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Snelle test voor infectieziekte

Opgavetekst

Aan de Technische Universiteit Eindhoven is een teststrookje ontwikkeld waarmee snel kan worden vastgesteld of een patiënt een bepaalde ziekte heeft, zoals HIV, griep of knokkelkoorts. Bij deze test brengt de arts een druppeltje bloed aan op een testpapier met lichtgevende eiwitten. De antistoffen in het bloed veranderen de kleur van het papier. Met een smartphone kan de arts de kleurverandering exact meten.

Afbeelding bij Snelle test voor infectieziekte (opgaven-p19-1.webp).

Vraag 48 1 punt

In welk deel van het bloed zitten de antistoffen die de kleur van het testpapier kunnen laten veranderen?

  1. A in de bloedplaatjes
  2. B in de rode bloedcellen
  3. C in de witte bloedcellen
  4. D in het bloedplasma
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

D

Vraag 48 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Hoofdluizen

Opgavetekst

Hoofdluizen zijn insecten die op het hoofd van mensen leven. Ze houden zich vast aan de haren en zuigen bloed uit de hoofdhuid. Als een hoofdluis bloed gaat zuigen, maakt hij een wondje in de huid. In het wondje spuit hij speeksel. Een stofje in het speeksel zorgt ervoor dat het bloed niet kan stollen en dat de hoofdluis bloed kan blijven zuigen.

Vraag 16 1 punt

Om een bloedvat te bereiken, prikt de hoofdluis door lagen van de huid. In welke volgorde gebeurt dat?

  1. A hoornlaag → kiemlaag → lederhuid
  2. B hoornlaag → lederhuid → kiemlaag
  3. C kiemlaag → hoornlaag → lederhuid
  4. D kiemlaag → lederhuid → hoornlaag
  5. E lederhuid → hoornlaag → kiemlaag
  6. F lederhuid → kiemlaag → hoornlaag

Foto van een hoofdluis. Bekijk in Opgaven, pagina 6

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

A

Vraag 16 in het hele examen

Vraag 17 1 punt

Bij de bloedstolling is een bepaald bloeddeeltje betrokken. Noteer de naam van dit bloeddeeltje.

Bekijk het antwoord

bloedplaatje(s)

Vraag 17 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Myxomatose

Opgavetekst

Myxomatose is een virusziekte bij konijnen. Konijnen krijgen het virus door contact met besmette soortgenoten of doordat ze gebeten worden door insecten die het virus bij zich dragen. Na de besmetting krijgt het konijn koorts, zwellingen en kan het blind worden.

Vraag 46 1 punt

Een virus kan na inademing via een longblaasje opgenomen worden in het bloed en gaat daarna via de kortste weg naar de kop van het konijn. In welke volgorde gaat het virus door de bloedvaten?

  1. A longader → aorta → halsader
  2. B longader → aorta → halsslagader
  3. C longslagader → aorta → halsader
  4. D longslagader → aorta → halsslagader
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

B

Vraag 46 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Een nieuw hart

Opgavetekst

Bron 13

Figuur uit het examen

Schematische weergave van het hart met een steunhart: een pomp die is aangesloten op het eigen hart, met een controlekastje. Aangegeven zijn de uitstroomopening, de instroomopening, de pomp en het controlekastje.

Vraag 44 2 punten

Bij mensen met hartfalen pompt het hart minder goed. Sommige mensen met hartfalen komen in aanmerking voor een donorhart, maar de wachtlijst is erg lang. Voor deze mensen kan een steunhart dan een tijdelijke oplossing zijn. Een steunhart bestaat uit een pomp die wordt aangesloten op het eigen hart. Het steunhart pompt een deel van het bloed naar de grote bloedsomloop. Het eigen hart blijft zelf ook nog pompen, maar hoeft minder hard te werken. In de afbeelding zie je hoe het steunhart op het eigen hart is aangesloten. Op welke hartruimte is de instroomopening van het steunhart aangesloten? En op welk bloedvat is de uitstroomopening aangesloten? Schrijf je antwoord zo op: instroomopening: ... uitstroomopening: ...

Bekijk het antwoord
  • Noemt de linkerkamer als hartruimte van de instroomopening. (1p)
  • Noemt de aorta als bloedvat van de uitstroomopening. (1p)

Vraag 44 in het hele examen

Bron 14

Figuur uit het examen
Jaarja, ik geef toestemmingnee, ik geef geen toestemmingiemand anders beslist
2018583111
2020533611

Vraag 45 2 punten

Om wachtlijsten voor donororganen te verkorten, is in 2018 de donorwet ingevoerd. Hierbij kunnen mensen de keuze registreren om geen donor te willen zijn na hun overlijden. In 2018 waren er 6,5 miljoen mensen geregistreerd. In 2020 waren er 9 miljoen mensen geregistreerd. In het staafdiagram kun je aflezen welke keuze er gemaakt werd door de geregistreerde mensen in 2018 en in 2020. Zijn er in 2020 meer of minder geregistreerde mensen beschikbaar als donor dan in 2018? Leg je antwoord uit met een berekening.

Bekijk het antwoord
  • Voor een juiste berekening: in 2018 58% van 6,5 miljoen is 3,8 miljoen donoren; in 2020 53% van 9 miljoen is 4,8 miljoen donoren. (1p)
  • Voor een juiste conclusie op basis van de gemaakte berekening: er zijn in 2020 meer donoren. (1p)

Vraag 45 in het hele examen

Vraag 46 1 punt

Wanneer een donorhart beschikbaar komt, wordt gekeken of de bloedgroep van de donor past bij de bloedgroep van de ontvanger van het hart. Op de uitwerkbijlage staan uitspraken over bloedgroepen. Kruis bij elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is. Uitspraak 1: Wanneer de ontvanger bloedgroep A heeft en de donor bloedgroep B, gaan de rode bloedcellen van de donor klonteren vanwege de antistoffen van de ontvanger. Uitspraak 2: Iemand met bloedgroep AB heeft geen anti-A en geen anti-B.

Bekijk het antwoord
  • Kruist bij beide uitspraken 'juist' aan. (1p)

Beide uitspraken zijn juist. Alleen een volledig juist ingevulde tabel levert het scorepunt op.

Vraag 46 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Koffie

Opgavetekst

Koffie

Koffie wordt gemaakt van heet water en gemalen koffiebonen. Koffiebonen zijn zaden van de koffieplant die zijn gedroogd en gebrand. Koffie bevat cafeïne. De cafeïne heeft een opwekkend effect.
De bloemen van een koffieplant hebben opvallende, witgekleurde kroonbladeren. Diep in de bloem zitten nectarklieren. Elke bloem bevat mannelijke en vrouwelijke voortplantingsorganen.
Na de bevruchting ontstaan er vruchten met elk twee zaden die na acht maanden rijp zijn. In die acht maanden verkleuren de vruchten van groen naar rood.

Vraag 15 2 punten

Er wordt een ander onderzoek gedaan naar het effect van drank met cafeïne op de hoogte van de bloeddruk. Schrijf een werkplan voor dit onderzoek.

Bekijk het antwoord
  • Beschrijft een onderzoek met twee groepen: de ene groep krijgt drank met cafeïne, de andere groep dezelfde drank zonder cafeïne, en bij beide groepen wordt de bloeddruk vooraf en achteraf gemeten. (1p)
  • Vergelijkt de resultaten van de twee groepen en trekt daaruit een conclusie. (1p)

Als de kandidaat bij het eerste deelscorepunt in plaats van drank een voedingsmiddel noteert, dit niet fout rekenen.

Vraag 15 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Stamcellen

Opgavetekst

Stamcellen

Stamcellen in het beenmerg delen zich de hele tijd, waardoor nieuwe bloeddeeltjes ontstaan. In de afbeelding zijn de bloeddeeltjes die uit stamcellen ontstaan met een letter aangegeven. Nieuwe witte bloedcellen komen via de bloedsomloop bij lymfeklieren terecht waar ze zich verder ontwikkelen.

Bron 18

Figuur uit het examen

Bovenbeen met het beenmerg aangegeven. Uit de stamcellen ontstaan drie groepen bloeddeeltjes, met de letters P, Q en R.

Bron 19

functieletter
bestrijden van ziekteverwekkers
laten stollen van het bloed
vervoeren van zuurstof

Vraag 31 2 punten

Op de uitwerkbijlage staat een tabel met functies van de drie bloeddeeltjes. Noteer bij elke functie de letter van het bloeddeeltje in de afbeelding dat erbij hoort.

Bekijk het antwoord
  • Vult bij de drie functies de juiste letter in: bestrijden van ziekteverwekkers, laten stollen van het bloed en vervoeren van zuurstof. (2p)

Drie letters juist ingevuld: 2 punten. Twee letters juist ingevuld: 1 punt. Minder dan twee letters juist: 0 punten. Het juiste antwoord: bestrijden van ziekteverwekkers Q; laten stollen van het bloed R; vervoeren van zuurstof P.

Vraag 31 in het hele examen

Vraag 32 1 punt

Een witte bloedcel die bij de dijbeenader in het bloed is gekomen, stroomt naar het hart. Hoe heet het bloedvat waardoor deze witte bloedcel het hart binnenkomt?

Bekijk het antwoord
  • Noemt de (onderste) holle ader. (1p)

Vraag 32 in het hele examen

Vraag 33 1 punt

Witte bloedcellen kunnen vanuit haarvaten in het weefselvloeistof terechtkomen. Dat stroomt via de lymfevaten weer richting het hart. Deze lymfevloeistof kan maar in één richting stromen. Hierover wordt door Julia en Finn een uitspraak gedaan. Julia zegt dat kleppen in de lymfevaten ervoor zorgen dat lymfevloeistof in de goede richting stroomt. Finn zegt dat het pompen van het hart ervoor zorgt dat lymfevloeistof in de goede richting stroomt. Wie heeft gelijk?

  1. A Geen van beiden heeft gelijk.
  2. B Alleen Julia heeft gelijk.
  3. C Alleen Finn heeft gelijk.
  4. D Julia heeft gelijk en Finn heeft gelijk.
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 33 in het hele examen

Vraag 34 1 punt

Welke bloeddeeltjes zijn in de lymfevloeistof aanwezig?

  1. A alleen de witte bloedcellen
  2. B alleen de witte bloedcellen en de rode bloedcellen
  3. C de witte bloedcellen, de rode bloedcellen en de bloedplaatjes
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 34 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Nierfalen

Opgavetekst

Nierfalen

Als nieren minder goed functioneren, worden afvalstoffen niet goed uit het bloed gefilterd. Dit wordt nierfalen genoemd. Diabetes of een hoge bloeddruk kunnen een oorzaak zijn van nierfalen.
Bij mensen met nierfalen worden water en ureum niet goed uit het bloed gehaald.

Vraag 42 1 punt

In welke delen van een nier wordt het bloed gefilterd?

  1. A in het nierbekken en het niermerg
  2. B in het nierbekken en de nierschors
  3. C in de nierschors en het niermerg
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 42 in het hele examen

Vraag 43 1 punt

Hoe heet het orgaanstelsel waar de nieren bij horen?

Bekijk het antwoord
  • Noemt het uitscheidingsstelsel. (1p)

Vraag 43 in het hele examen

Vraag 44 1 punt

Bij patiënten met ernstig nierfalen is nierdialyse nodig. Nierdialyse wordt gedaan met een machine: de kunstnier. Het bloed wordt door de kunstnier gepompt en daar gefilterd. Tijdens een nierdialyse wordt ureum verwijderd. In welk orgaan ontstaat ureum?

  1. A darm
  2. B lever
  3. C maag
  4. D nier
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 44 in het hele examen

Bron 26

Figuur uit het examen

Staafdiagram per leeftijdsgroep (65-69, 70-74, 75-79 en >80) met drie staven per groep: klasse 1 (bloed wordt matig gefilterd), klasse 2 (bloed wordt onvoldoende gefilterd) en klasse 3 (bloed wordt slecht gefilterd). Verticale as: aantal ouderen met nierfalen, van 0 tot 35. Afleesbare waarden klasse 3: 65-69 = 6, 70-74 = 12, 75-79 = 16, >80 = 30.

Vraag 45 2 punten

In een huisartsenpraktijk zijn 369 ouderen met diabetes en hoge bloeddruk onderzocht en bij een aantal is nierfalen vastgesteld. Van de ouderen met nierfalen is bepaald in welke mate hun nieren nog goed kunnen filteren. Deze gegevens staan in de grafiek. Hoeveel procent van alle onderzochte ouderen in deze huisartsenpraktijk heeft nierfalen klasse 3? Leg je antwoord uit met een berekening.

Bekijk het antwoord
  • Berekent het aantal ouderen met nierfalen in klasse 3: 6 + 12 + 16 + 30 = 64. (1p)
  • Berekent het percentage van alle 369 onderzochte ouderen: 64 : 369 × 100 = 17% (17,3%). (1p)

Vraag 45 in het hele examen

Vraag 46 1 punt

Bij mensen met nierfalen worden water en ureum niet goed uit het bloed gehaald. Noem nog een andere stof die uit het bloed gefilterd moet worden door de nieren.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een andere stof die door de nieren uit het bloed gefilterd moet worden. (1p)

Voorbeelden van een juiste andere stof: (overtollige) zouten; (onwerkzaam gemaakte) schadelijke stoffen; (restanten van) medicijnen/alcohol/drugs; hormonen.

Vraag 46 in het hele examen

Vraag 47 1 punt

Mensen met ernstig nierfalen mogen niet te veel vloeistof drinken, meestal maar 750 mL per dag. Wanneer deze mensen meer vloeistof drinken stijgt de bloeddruk. Leg uit hoe de bloeddruk stijgt bij deze mensen.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit dat de bloeddruk stijgt doordat er te veel vocht in de bloedvaten achterblijft, omdat het vocht niet uit het bloed kan worden verwijderd. (1p)

Vraag 47 in het hele examen

2024, tijdvak 2: Dolfijn onder water

Bron 5

Figuur uit het examen

Microscoopbeeld van de verschillende bloeddeeltjes van een dolfijn, met de letters P, Q en R bij drie van de bloeddeeltjes.

Vraag 18 1 punt

Je ziet hier onder de microscoop de verschillende bloeddeeltjes van een dolfijn. Welke letter wijst het bloeddeeltje aan dat zorgt voor bloedstolling?

Bekijk het antwoord
  • Noemt de letter P (1p)

Vraag 18 in het hele examen

2024, tijdvak 2: Pijn

Bron 10

Figuur uit het examen

Twee microscopische beelden van een bloedvat met bloedcellen, naast elkaar. Links: ontstekingsreactie. Rechts: na inname van pijnstiller.

Vraag 30 2 punten

Bij een ontsteking worden zwakke pijnstillers zoals paracetamol gebruikt als medicijn. Deze pijnstillers werken plaatselijk in het weefsel. Ze remmen de ontstekingsreactie, waardoor de zwelling en de pijn afnemen. In de afbeelding zie je een type bloedvat.
Welk type bloedvat zie je in de afbeelding? Geef een kenmerk waaraan je dit kunt zien.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een haarvat (1p)
  • Geeft een juist kenmerk, bijvoorbeeld: de wand is één cellaag dik, de wand is dun, of de wand heeft (tijdelijk) gaatjes (1p)

Vraag 30 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Te vroeg geboren

Opgavetekst

Te vroeg geboren

Een zwangerschap duurt gemiddeld 39 weken. Soms worden baby’s te vroeg of extreem vroeg geboren. Deze baby’s kunnen verschillende gezondheidsproblemen krijgen.

Baby’s geboren in Nederland in 2016

2016duur van de zwangerschapaantal geboren baby’s
over tijd geborenlanger dan 42 weken3.155
op tijd geborenvan 37 t/m 42 weken154.358
te vroeg geborenvan 33 t/m 36 weken8.754
extreem vroeg geborenvan 23 t/m 32 weken2.828
totaal aantal geboren baby’s169.095

Bron 6

Figuur uit het examen

Twee tekeningen van een hart. Links een normaal ontwikkeld hart, rechts een onvoldoende ontwikkeld hart.

Vraag 10 1 punt

Het hart van een te vroeg of extreem vroeg geboren baby is soms onvoldoende ontwikkeld. In de bron is links een normaal ontwikkeld hart getekend en rechts een onvoldoende ontwikkeld hart. Geef de naam van een deel van het hart dat volgens de tekening onvoldoende ontwikkeld is.

Bekijk het antwoord
  • Linkerkamer / aorta / hartkleppen / halvemaanvormige kleppen (1p)

Vraag 10 in het hele examen

2023, tijdvak 1: De penis

Opgavetekst

De penis

In de puberteit krijgt een jongen voor het eerst een zaadlozing. Bij seksuele opwinding wordt zijn penis stijf. Bij de zaadlozing wordt een bepaalde verbinding afgesloten, zodat er geen sperma in de blaas terechtkomt.

Vraag 16 2 punten

Als de penis stijf wordt, stroomt er meer bloed doorheen. Door welk bloedvat stroomt het bloed de penis in? En hoort dit bloedvat bij de grote of bij de kleine bloedsomloop? Op de uitwerkbijlage staat de zin: Als de penis stijf wordt, stroomt er meer bloed doorheen; dit bloed stroomt door de penisader / penisslagader de penis in en dat bloedvat hoort bij de grote / kleine bloedsomloop. Omcirkel de juiste woorden in deze zin.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de penisslagader als bloedvat dat het bloed de penis in voert (1p)
  • Noemt dat dit bloedvat bij de grote bloedsomloop hoort (1p)

Vraag 16 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Koningsvissen

Opgavetekst

Koningsvissen

Koningsvissen zijn grote vissen die diep in zee kunnen leven. Koningsvissen hebben een constante lichaamstemperatuur, in tegenstelling tot de meeste vissoorten.

Bloedsomloop van een koningsvis

Bloedsomloop van een koningsvis

Koningsvissen hebben een enkelvoudige bloedsomloop. Het hart heeft één boezem en één kamer (zie de afbeelding). Schematische tekening van een koningsvis met het hart (boezem en kamer) en de bloedvaten. Bloedvaten zijn met de letters P, Q en R aangegeven. Pijlen geven de stroomrichting van het bloed aan. Bij de kieuwen staat de aanduiding bloedvaten kieuwen.

Vraag 28 1 punt

Koningsvissen hebben een enkelvoudige bloedsomloop. Het hart heeft één boezem en één kamer (zie de bron). Enkele bloedvaten zijn met een letter aangegeven. De pijlen geven de stroomrichting van het bloed aan. Welke letter geeft een bloedvat aan waar zuurstofrijk bloed doorheen stroomt?

  1. A letter P
  2. B letter Q
  3. C letter R
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 28 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Chocolade

Vraag 2 2 punten

De chocolade zit al in de dunne darm van Asha. Daar wordt theobromine opgenomen in het bloed. Vervolgens stroomt dat bloed via de kortste weg naar het hart. Op de uitwerkbijlage staan drie organen in een tabel.
Kruis voor elk orgaan aan of theobromine door dit orgaan komt via de kortste weg van de dunne darm naar het hart.

OrgaanWelNiet
de lever
de maag
de nieren
Bekijk het antwoord
  • De tabel is juist ingevuld: de lever wel, de maag niet en de nieren niet. (2p)

Correcte tabel: de lever wel (theobromine komt via de lever naar het hart), de maag niet, de nieren niet. Puntentabel uit het correctievoorschrift: drie juiste regels 2 punten, twee juiste regels 1 punt, minder dan twee juiste regels 0 punten.

Vraag 2 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Suiker tegen de pijn?

Vraag 19 1 punt

Glucose uit het suikerwater wordt opgenomen in het bloed. Het glucoserijke bloed stroomt via een ader naar de rechterboezem van het hart. In welke volgorde stroomt het glucoserijke bloed vervolgens door het hart en de longen?

  1. A rechterboezem→linkerboezem→longen→linkerkamer→rechterkamer
  2. B rechterboezem→linkerboezem→longen→rechterkamer→linkerkamer
  3. C rechterboezem→rechterkamer→longen→linkerboezem→linkerkamer
  4. D rechterboezem→rechterkamer→longen→linkerkamer→linkerboezem
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 19 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Stamcel-transplantatie

Opgavetekst

Stamcel-transplantatie

Stamcellen zijn cellen die kunnen uitgroeien tot allerlei typen cellen. Bloedcellen ontstaan ook uit stamcellen, die zich delen door middel van mitose. Sommige mensen kunnen zelf geen gezonde bloedcellen meer maken. Zij kunnen worden behandeld door transplantatie van stamcellen van een gezonde donor.

Om stamcellen te kunnen transplanteren krijgt een donor een behandeling waardoor er veel meer stamcellen ontstaan. Deze stamcellen komen in de bloedbaan van de donor terecht en worden uit het bloed gefilterd. De ontvanger krijgt een behandeling waardoor de eigen stamcellen gedood worden om ruimte te maken voor de donorstamcellen. Daarna krijgt de ontvanger de donorstamcellen toegediend. De donorstamcellen vervangen de gedode stamcellen. De ontvanger krijgt voortdurend medicijnen om afstoting van de stamcellen en infecties tegen te gaan.

Vraag 29 2 punten

Op de uitwerkbijlage staat een tabel met verschillende bloeddeeltjes. Kruis voor elk bloeddeeltje de juiste functie aan.

BloeddeeltjeAfweer tegen ziekteverwekkersBloedstollingTransport van zuurstof
bloedplaatjes
rode bloedcellen
witte bloedcellen
Bekijk het antwoord
  • De tabel is juist ingevuld: bloedplaatjes bij bloedstolling, rode bloedcellen bij transport van zuurstof en witte bloedcellen bij afweer tegen ziekteverwekkers. (2p)

Juist: bloedplaatjes bij bloedstolling, rode bloedcellen bij transport van zuurstof, witte bloedcellen bij afweer tegen ziekteverwekkers. Puntentabel uit het correctievoorschrift: drie juiste regels 2 punten, twee juiste regels 1 punt, minder dan twee juiste regels 0 punten.

Vraag 29 in het hele examen

2022, tijdvak 1: De ingewandsslagader

Opgavetekst

De ingewandsslagader

De ingewandsslagader is een korte slagader in de buikholte. Deze slagader vertakt zich in andere slagaders die naar verschillende organen in de buikholte gaan (zie de afbeelding hieronder).

Bron 25

Figuur uit het examen

Tekening van organen in de buikholte met bloedvaten, met de letters P en Q. De benamingen ingewandsslagader, maag en alvleesklier staan erbij.

Vraag 34 1 punt

De ingewandsslagader is een korte slagader in de buikholte. Deze slagader vertakt zich in andere slagaders die naar verschillende organen in de buikholte gaan (zie de afbeelding). De ingewandsslagader is een aftakking van bloedvat Q. Geef de naam van bloedvat Q.

Bekijk het antwoord
  • Altijd 1 scorepunt, ongeacht het antwoord (verwacht antwoord: de aorta). (1p)

Altijd 1 scorepunt toekennen, ongeacht het gegeven antwoord of het ontbreken ervan. Dit volgt uit de aanvulling op het correctievoorschrift: de afbeelding in het opgavenboekje was incorrect. Het verwachte antwoord is de aorta.

Vraag 34 in het hele examen

Vraag 35 1 punt

De ingewandsslagader vertakt zich verder en vervoert zuurstof naar onder andere orgaan P. Wat is de functie van orgaan P?

Bekijk het antwoord
  • Noemt de opslag van gal. (1p)

Vraag 35 in het hele examen

Vraag 36 2 punten

In de afbeelding zijn organen van het bloedvatenstelsel te zien. Noem nog twee orgaanstelsels waarvan in de afbeelding organen weergegeven zijn.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee van de volgende orgaanstelsels: verteringsstelsel, hormoonstelsel, uitscheidingsstelsel. (2p)

Per juist orgaanstelsel 1 scorepunt. Juiste voorbeelden: verteringsstelsel, hormoonstelsel, uitscheidingsstelsel.

Vraag 36 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Bètablokkers

Opgavetekst

Bètablokkers

Bètablokkers worden voorgeschreven aan mensen met een te hoge bloeddruk en aan mensen met hartproblemen. Bètablokkers verlagen de hartslag en de bloeddruk.

Gemiddelde bloeddruk naar leeftijd en geslacht

Op het internet vind je de volgende informatie over bloeddruk. De bloeddruk wordt gemeten in mmHg.

Leeftijd (jaar)Gemiddelde bloeddruk mannen (in mmHg)Gemiddelde bloeddruk vrouwen (in mmHg)
30-39128115
40-49131120
50-59136127
60-69143137

Voor iedereen geldt: een bloeddruk hoger dan 140 mmHg is een te hoge bloeddruk.

Vraag 1 1 punt

De dokter meet de bloeddruk van een patiënt. Zij bekijkt bovenstaande informatie en zegt tegen de patiënt: “Uw bloeddruk is lager dan gemiddeld, maar hij is wel te hoog”. Bij welke patiënt is dit een juiste diagnose?

  1. A bij een man van 56 jaar met een bloeddruk van 131 mmHg
  2. B bij een man van 62 jaar met een bloeddruk van 142 mmHg
  3. C bij een vrouw van 56 jaar met een bloeddruk van 131 mmHg
  4. D bij een vrouw van 62 jaar met een bloeddruk van 142 mmHg
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 1 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Hennep als medicijn

Vraag 8 1 punt

Het hart pompt het CBD-rijke bloed via een van deze bloedvaten naar de hersenen. Via welk bloedvat is dat?

  1. A via de aorta
  2. B via de holle ader
  3. C via de longader
  4. D via de longslagader
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 8 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Wit en bruin vet

Vraag 10 1 punt

Overgewicht kan nadelige gevolgen hebben voor de gezondheid. Het kan aandoeningen van het bloedvatenstelsel veroorzaken. Noem zo’n aandoening van het bloedvatenstelsel.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste aandoening van het bloedvatenstelsel, bijvoorbeeld: hartinfarct/hartaanval, hartritmestoornis, hoge bloeddruk, (slag)aderverharding/(slag)aderverkalking/vernauwing van bloedvaten. (1p)

Vraag 10 in het hele examen

Vraag 14 1 punt

In wit vetweefsel wordt vet opgeslagen. In bruin vetweefsel wordt het vet snel afgebroken. Zal door dit verschil in functie het aantal bloedvaten rondom deze cellen gelijk of verschillend zijn?

  1. A Het aantal bloedvaten rondom bruine en witte vetcellen is gelijk.
  2. B Rondom bruine vetcellen zijn de meeste bloedvaten aanwezig.
  3. C Rondom witte vetcellen zijn de meeste bloedvaten aanwezig.
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 14 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Antistoffen bij baby’s

Opgavetekst

Antistoffen bij baby’s

Tijdens de zwangerschap wordt een foetus beschermd tegen ziekteverwekkers door antistoffen die de zwangere vrouw aanmaakt. Na de geboorte krijgt de baby antistoffen binnen met de moedermelk. Een paar maanden nadat de borstvoeding gestopt is, verdwijnt de bescherming door deze antistoffen.

Uitwerkbijlage, vraag 39

UitspraakJuistOnjuist
Antistoffen worden aangemaakt door bloedplaatjes.
Alleen virusinfecties zetten het lichaam aan tot de vorming van antistoffen.
Antistoffen zijn ook aanwezig in weefselvloeistof.

Vraag 41 1 punt

Vanuit deel R stroomt bloed met antistoffen via de navelstreng naar het hart van de foetus. Door welk bloedvat stroomt het bloed met antistoffen vanaf deel R door de navelstreng? En via welk bloedvat stroomt het bloed naar het hart van de foetus?

  1. A eerst door de navelstrengader en daarna via de aorta naar het hart
  2. B eerst door de navelstrengader en daarna via de holle ader naar het hart
  3. C eerst door de navelstrengslagader en daarna via de aorta naar het hart
  4. D eerst door de navelstrengslagader en daarna via de holle ader naar het hart
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 41 in het hele examen

2022, tijdvak 3: Ademhaling

Vraag 2 1 punt

Welk deel van het bloed vervoert de meeste koolstofdioxide?

Bekijk het antwoord
  • Noemt bloedplasma. (1p)

Vraag 2 in het hele examen

2022, tijdvak 3: Orgaanstelsels

Opgavetekst

Bron 4

Figuur uit het examen

Tekening van een bovenlichaam van voren, met de luchtpijp, de longen en de organen daartussen.

Vraag 14 2 punten

In de afbeelding zie je onder andere organen van het ademhalingsstelsel. Noem de namen van twee andere orgaanstelsels waarvan in de afbeelding organen getekend zijn.

Bekijk het antwoord
  • Noemt het bloedvatenstelsel. (1p)
  • Noemt het spierstelsel. (1p)

Vraag 14 in het hele examen

2022, tijdvak 3: Watervergiftiging

Vraag 15 1 punt

Watervergiftiging kan ontstaan door het drinken van heel veel water in korte tijd. Het bloed bevat daardoor te veel water en het zoutgehalte van het bloed wordt te laag. Hierdoor zwellen cellen op en kan schade aan weefsels ontstaan. Als hersenweefsel opzwelt, worden haarvaten in de hersenen dichtgedrukt. Hierdoor kan hersenweefsel afsterven. Leg uit waardoor hersenweefsel afsterft als er geen bloed door de haarvaten in de hersenen kan stromen.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit dat het hersenweefsel dan geen zuurstof en voedingsstoffen meer ontvangt en daardoor afsterft. (1p)

Uit de uitleg moet blijken dat het hersenweefsel of de cellen dan geen zuurstof of voedingsstoffen meer ontvangt en daardoor afsterft of afsterven.

Vraag 15 in het hele examen

2022, tijdvak 3: Bloedonderzoek

Vraag 39 1 punt

Bij pasgeboren baby's wordt wat bloed afgenomen uit de hiel. Door dit bloed te onderzoeken kunnen bepaalde afwijkingen opgespoord worden, zoals AGS en CHT. AGS is een ziekte waarbij de bijnieren niet goed functioneren. Bij CHT werkt de schildklier niet goed. Uit welke huidlaag kan bloed afgenomen worden?

  1. A uit de hoornlaag
  2. B uit de kiemlaag
  3. C uit de lederhuid
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 39 in het hele examen

Bron 13

Figuur uit het examen

Tekening van een lichaam van voren, met de letters P, Q, R, S en T bij verschillende organen.

Vraag 40 2 punten

In de afbeelding is een aantal organen met een letter aangegeven. Welke letter geeft een bijnier aan? En welke letter de schildklier? Schrijf je antwoord zo op: bijnier: letter ... schildklier: letter ...

Bekijk het antwoord
  • Noemt de letter die de bijnier aangeeft: S. (1p)
  • Noemt de letter die de schildklier aangeeft: Q. (1p)

Vraag 40 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Bloedproducten

Opgavetekst

Bloedproducten

Een bloedbank verzamelt bloed van gezonde mensen. Het bloed wordt onderzocht en bewerkt tot bloedproducten, zoals rode bloedcellen, bloedplaatjes, bloedplasma en plasmageneesmiddelen. Deze bloedproducten worden gebruikt voor de behandeling van zieke mensen. De bloedproducten worden door een transfusie toegediend.

Vraag 1 1 punt

Bloed bevat hormonen. Welk bloedproduct bevat de meeste hormonen?

  1. A bloedplaatjes
  2. B bloedplasma
  3. C rode bloedcellen
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 1 in het hele examen

Bron 2

antigeenantistof
Banti-A

Vraag 2 2 punten

David krijgt een transfusie met rode bloedcellen. Zijn bloed heeft de kenmerken uit de tabel. Kruis in de tabel op de uitwerkbijlage voor elk bloedproduct aan of het wel of niet geschikt is voor David: rode bloedcellen van bloedgroep A, rode bloedcellen van bloedgroep B, rode bloedcellen van bloedgroep AB en rode bloedcellen van bloedgroep 0.

Bekijk het antwoord
  • Kruist voor elke bloedgroep (A, B, AB en 0) juist aan of de rode bloedcellen wel of niet geschikt zijn voor David (2p)

Juiste tabel: bloedgroep A niet geschikt; bloedgroep B wel geschikt; bloedgroep AB niet geschikt; bloedgroep 0 wel geschikt. Vier kruisjes juist: 2 punten; drie kruisjes juist: 1 punt; minder dan drie: 0 punten.

Vraag 2 in het hele examen

Bron 3

Figuur uit het examen

Foto van een verpleegkundige die met een holle naald in de arm van een patiënt prikt.

Vraag 3 1 punt

Voor de transfusie moet de verpleegkundige een holle naald in een bloedvat in de arm van David prikken. Twee bloedvaten zijn goed bereikbaar: de armader en de armslagader. Welk bloedvat kan de verpleegkundige het best gebruiken? Leg je antwoord uit.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de armader en legt uit dat de bloeddruk in de armader laag is (lager dan in de armslagader) (1p)

Het antwoord moet de armader noemen, met een uitleg waaruit blijkt dat de bloeddruk daar laag is of lager is (dan in de armslagader). Alleen de keuze zonder uitleg levert geen punt op.

Vraag 3 in het hele examen

Bron 4

Figuur uit het examen

Zwart-witte tekening van een hart met de letters P, Q, R en S. Lijntjes wijzen de letters naar verschillende delen van het hart: P bovenaan, S onderaan.

Vraag 4 1 punt

Het bloedproduct gaat vanuit de arm naar het hart van David. In de afbeelding zijn enkele delen van het hart met letters aangegeven. In welk deel van het hart komt het bloedproduct vanuit de arm het eerst binnen?

  1. A in deel P
  2. B in deel Q
  3. C in deel R
  4. D in deel S
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 4 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Hormoon FGF21

Opgavetekst

Hormoon FGF21

Onderzoekers hebben ontdekt dat het hormoon FGF21 de trek in suiker vermindert. Dit hormoon wordt in de lever gemaakt. Via het bloed komt FGF21 in de hersenen terecht.

Vraag 5 1 punt

FGF21 wordt na aanmaak in de lever afgevoerd via het bloed. Geef de naam van het bloedvat dat bloed afvoert vanuit de lever.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de leverader (1p)

Vraag 5 in het hele examen

Vraag 6 1 punt

Hoeveel keer komt FGF21 minimaal door het hart wanneer het via de kortste weg van de lever naar de hersenen gaat?

  1. A geen keer
  2. B één keer
  3. C twee keer
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 6 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Piercing

Opgavetekst

Piercing

Bij het zetten van een piercing wordt een gaatje in de huid gemaakt om een ring of staafje te plaatsen. Piercings kunnen in verschillende delen van het lichaam worden aangebracht. Na het piercen is de doorboorde huid nog enige tijd gevoelig.

Uitwerkbijlage

bloedplaatjesrode bloedcellenwitte bloedcellen
bloed laten stollen
de infectie bestrijden

Vraag 6 2 punten

Marieke laat een neuspiercing plaatsen. De wond gaat bloeden. Het bloed stolt snel, maar de volgende dag is de wond ontstoken. Op de uitwerkbijlage staat een tabel. Kruis in de tabel aan welke bloeddeeltjes het bloed van Marieke laten stollen en welke bloeddeeltjes de infectie bestrijden.

Bekijk het antwoord
  • Kruist bij ‘bloed laten stollen’ de bloedplaatjes aan. (1p)
  • Kruist bij ‘de infectie bestrijden’ de witte bloedcellen aan. (1p)

Vraag 6 in het hele examen

2021, tijdvak 3: Leverschade

Bron 4

Figuur uit het examen

Schema van de lever, de maag en de darm met de bloedvaten erbij. Holle ader en aorta lopen verticaal, pijlen geven de stroomrichting van het bloed aan. De letters Q, R en S wijzen naar bloedvaten bij de lever. Q wijst naar het bloedvat tussen de lever en de holle ader.

Vraag 20 1 punt

Leverschade kan tot gevolg hebben dat er veel van een bepaalde stof uit de lever terechtkomt in het bloed. Deze stof wordt aangeduid met de afkorting ALAT. In de afbeelding geven letters enkele bloedvaten aan. Pijlen geven de stroomrichting van het bloed aan. Welke letter geeft het bloedvat aan dat bloed met ALAT uit de lever afvoert?

  1. A letter Q
  2. B letter R
  3. C letter S
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 20 in het hele examen

2021, tijdvak 3: Moyamoya

Vraag 22 1 punt

Moyamoya is een aandoening die ontstaat door vernauwing van bloedvaten die bloed naar de hersenen vervoeren. De hersenen krijgen dan te weinig bloed aangevoerd. Is er bij moyamoya sprake van vernauwing van slagaders of is er sprake van vernauwing van aders? Leg je antwoord uit.

Bekijk het antwoord
  • Noemt vernauwing van (de) slagaders, met een uitleg waaruit blijkt dat het bloedvaten zijn die bloed naar de hersenen toe voeren. (1p)

Vraag 22 in het hele examen

Bron 5

Figuur uit het examen

Schema van de slagaders van het lichaam, met de halsslagader bovenaan en de beenslagader onderaan. Het zwarte onderdeel in het midden is het hart.

Vraag 23 1 punt

In de afbeelding hieronder zie je een schema van de bloedsomloop. Er wordt een contrastvloeistof in het bloed gebracht bij een patiënt met moyamoya, om bloedvaten van de hersenen op een röntgenfoto zichtbaar te maken. Hiervoor wordt een slangetje in een beenslagader gebracht en vandaar rechtstreeks via de aorta naar een halsslagader geschoven. Daar wordt de contrastvloeistof in het bloed gespoten. Komt het slangetje hierbij door het hart? Zo ja, hoe vaak komt het slangetje dan door het hart?

  1. A nee
  2. B ja, eenmaal
  3. C ja, tweemaal
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 23 in het hele examen

2021, tijdvak 3: Biologische en niet-biologische kippen

Vraag 50 1 punt

Deze snelle manier van groeien veroorzaakt problemen met hart en longen. De poten kunnen het gewicht vaak niet meer dragen. Noem een orgaanstelsel van een niet-biologische kip dat volgens de informatie door de snelle groei niet meer goed kan functioneren.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een van de volgende orgaanstelsels: ademhalingsstelsel, bloedvatenstelsel, bottenstelsel (geraamte, skelet) of spierstelsel. (1p)

Vraag 50 in het hele examen

2019, tijdvak 1: PAH

Opgavetekst

PAH

PAH is een aandoening waarbij de bloedvaten in de longen vernauwd zijn. Hierdoor moet het hart krachtiger samentrekken dan normaal om het bloed de longslagaders in te pompen. Bij PAH is daardoor de bloeddruk in de longslagaders veel te hoog.

Bron 3

Figuur uit het examen

Tekening van het hart van voren, met de grote bloedvaten. De letters P, Q, R en S wijzen bloedvaten aan.

Vraag 3 1 punt

In de afbeelding zie je het hart met enkele bloedvaten. Welke letter in de afbeelding geeft een longslagader aan?

  1. A letter P
  2. B letter Q
  3. C letter R
  4. D letter S
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 3 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Sikkelcel-anemie

Opgavetekst

Sikkelcel-anemie

Daisy heeft sikkelcel-anemie. Bij iemand met sikkelcel-anemie bevatten de rode bloedcellen een afwijkende vorm van hemoglobine. Daardoor kunnen deze cellen niet goed functioneren.

Sikkelcel-anemie wordt veroorzaakt door een recessief gen (a).

Vraag 14 2 punten

Daisy heeft sikkelcel-anemie. Bij iemand met sikkelcel-anemie bevatten de rode bloedcellen een afwijkende vorm van hemoglobine. Daardoor kunnen deze cellen niet goed functioneren. Door de sikkelcel-anemie is Daisy snel moe bij inspanning. Leg uit waardoor niet goed functionerende rode bloedcellen vermoeidheid kunnen veroorzaken.

Bekijk het antwoord
  • Door niet goed functionerende rode bloedcellen is minder zuurstof beschikbaar / kan minder zuurstof worden vervoerd (1p)
  • Daardoor vindt er te weinig verbranding plaats / wordt te weinig energie vrijgemaakt (1p)

Vraag 14 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Bloedgroepen

Opgavetekst

Bloedgroepen

Bij een bloedtransfusie krijgt een patiënt meestal rode bloedcellen toegediend van een donor met dezelfde bloedgroep. In noodgevallen kunnen daarvoor ook rode bloedcellen van een andere bloedgroep gebruikt worden. Dit kan alleen als dit geen klontering in het bloed van de patiënt veroorzaakt.

Er is bloed beschikbaar van één donor (zie de tabel).

bloedgroep
donorA
patiënt 10
patiënt 2AB

Vraag 35 1 punt

In een noodsituatie zijn er twee patiënten die een bloedtransfusie nodig hebben. Er is bloed beschikbaar van één donor (zie de tabel). Aan welke patiënt kunnen rode bloedcellen uit het donorbloed toegediend worden zonder gevaar voor klontering?

  1. A aan geen van beide patiënten
  2. B alleen aan patiënt 1
  3. C alleen aan patiënt 2
  4. D aan patiënt 1 en aan patiënt 2
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 35 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Darmziekte

Opgavetekst

Darmziekte

NEC is een zeldzame darmziekte die bij te vroeg geboren baby's voorkomt. Door een slechte bloedaanvoer naar de darmen kan de binnenkant van de darmwand beschadigd raken.

Bloedsomloop

Bloedsomloop

Schema van de bloedsomloop met bloedvaten van het hoofd (boven) en van de benen (onder). Bij de bloedvaten staan de letters P, Q, R, S, T en U.

Vraag 49 1 punt

Je ziet een afbeelding van de bloedsomloop. In de afbeelding zijn enkele bloedvaten met letters aangegeven. Welk bloedvat voert het bloed naar de darmen?

  1. A bloedvat P
  2. B bloedvat Q
  3. C bloedvat R
  4. D bloedvat S
  5. E bloedvat T
  6. F bloedvat U
Bekijk het antwoord

Antwoord: E

Vraag 49 in het hele examen

Vraag 51 1 punt

Het bloed van de baby moet worden onderzocht. De verpleegkundige haalt 2 mL bloed uit haar armader. Is het afgenomen bloed zuurstofarm of zuurstofrijk? En wordt dit bloed uit de grote of uit de kleine bloedsomloop gehaald?

  1. A zuurstofarm bloed uit de grote bloedsomloop
  2. B zuurstofarm bloed uit de kleine bloedsomloop
  3. C zuurstofrijk bloed uit de grote bloedsomloop
  4. D zuurstofrijk bloed uit de kleine bloedsomloop
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 51 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Een hartkamer van kunststof

Vraag 3 2 punten

Wetenschappers hebben een hartkamer nagebouwd van kunststof. Een computer kan deze hartkamer pompbewegingen laten maken. De wetenschappers onderzoeken of deze hartkamer van kunststof ingebouwd kan worden bij mensen met hartproblemen. De hartkamer van kunststof neemt in zo’n geval de functie van de linkerkamer over. De hartkamer van kunststof moet, net als de echte linkerkamer, bloed kunnen opvangen uit een ander deel van het hart en dit bloed vervolgens een bloedvat in pompen. Uit welk deel van het hart moet de hartkamer van kunststof bloed opvangen? En in welk bloedvat moet de hartkamer van kunststof dit bloed daarna pompen? Schrijf je antwoord zo op: deel van het hart: ... naam van het bloedvat: ...

Bekijk het antwoord
  • Deel van het hart: de linkerboezem (1p)
  • Naam van het bloedvat: de aorta (1p)

Vraag 3 in het hele examen

Vraag 4 1 punt

Wetenschappers hebben een hartkamer nagebouwd van kunststof. De hartkamer van kunststof neemt in zo’n geval de functie van de linkerkamer over. Om de functie van de linkerkamer goed over te kunnen nemen, moeten er kleppen in de hartkamer van kunststof aangebracht worden. Leg uit wat de functie van deze kleppen is.

Bekijk het antwoord
  • Uit de uitleg blijkt dat de kleppen (in de hartkamer) het terugstromen van bloed tegengaan (1p)

Vraag 4 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Bilirubine

Vraag 34 1 punt

Bij sommige mensen kan bilirubine niet goed vanuit de lever naar het verteringskanaal afgevoerd worden. Een deel van deze stof komt dan in het bloed terecht. Geef de naam van het bloedvat dat bloed met bilirubine uit de lever afvoert.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de leverader (1p)

Vraag 34 in het hele examen

Bron 16

Figuur uit het examen

Tekening van het uitscheidingsstelsel: twee nieren, twee urineleiders, de urineblaas en de urinebuis. Met de letters P, Q, R en S worden delen aangewezen.

Vraag 35 1 punt

De bilirubine die in het bloed terechtgekomen is, wordt met de urine uitgescheiden. In de afbeelding zie je delen van het uitscheidingsstelsel. Welke letter geeft een deel aan dat bilirubine uit het bloed verwijdert, waardoor die stof in de urine terechtkomt?

  1. A letter P
  2. B letter Q
  3. C letter R
  4. D letter S
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 35 in het hele examen

2018, tijdvak 2: Vetten en hormonen

Bron 16

Figuur uit het examen

Schema van de bloedsomloop. Bovenaan staan de hersenen, onderaan de benen. In het midden zijn onder meer het hart, de lever en de maag getekend, verbonden met bloedvaten.

Vraag 29 1 punt

Onderzoekers hebben ontdekt dat het hongergevoel toeneemt naarmate er meer van het hormoon ghreline in het lichaam aanwezig is. Ghreline wordt gemaakt door cellen in de maagwand en daarna door het bloed naar de hersenen vervoerd.

In de afbeelding hieronder zie je een schema van de bloedsomloop. Ghreline wordt door het bloed via de kortste weg van de maag naar de hersenen vervoerd. Komt ghreline tijdens dit vervoer door het hart? Zo ja, hoe vaak komt ghreline dan door het hart?

  1. A Nee, ghreline komt dan niet door het hart.
  2. B Ja, ghreline komt dan eenmaal door het hart.
  3. C Ja, ghreline komt dan tweemaal door het hart.
  4. D Ja, ghreline komt dan driemaal door het hart.
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 29 in het hele examen

Hoe vaak bloedsomloop in het examen komt

Vragen over bloedsomloop per centraal examen biologie vmbo-gl/tl. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2026, tijdvak 11, 16, 26-27, 39-40612%
2026, tijdvak 24, 24-25, 4848%
2025, tijdvak 116-17, 4636%
2025, tijdvak 244-4636%
2024, tijdvak 115, 31-34, 42-471121%
2024, tijdvak 218, 3024%
2023, tijdvak 110, 16, 2836%
2023, tijdvak 22, 19, 2936%
2022, tijdvak 134-3635%
2022, tijdvak 21, 8, 10, 14, 41510%
2022, tijdvak 32, 14-15, 39-40510%
2021, tijdvak 11-6611%
2021, tijdvak 2612%
2021, tijdvak 320, 22-23, 5047%
2019, tijdvak 13, 1424%
2019, tijdvak 235, 49, 5136%
2018, tijdvak 13-4, 34-3548%
2018, tijdvak 22912%

In 18 van de 18 ingedeelde examens biologie vmbo-gl/tl staat een vraag over bloedsomloop, samen 69 vragen (7% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2024, tijdvak 1: 11 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 9% van de vragen over bloedsomloop, daarvoor 6%. Dat aandeel is dus stabiel.

Oefenen met bloedsomloop

Maak de 15 nieuwste examenvragen over bloedsomloop online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2025, 2024, 2023, 2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over bloedsomloop

Andere onderwerpen biologie vmbo-gl/tl

Bloedsomloop op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen biologie vmbo-gl/tl onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Hoe ToetsChecker biologie per vraagtype nakijkt, lees je op biologie toetsen nakijken met AI.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op biologie oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt bloedsomloop voor in het eindexamen biologie vmbo-gl/tl?

In de 18 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 69 vragen over bloedsomloop, 7% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 18 van die examens.

In welk examen biologie vmbo-gl/tl stonden de meeste vragen over bloedsomloop?

In het examen van 2024, tijdvak 1, met 11 vragen: 15, 31-34, 42-47.

Hoe oefen ik examenvragen over bloedsomloop?

Op deze pagina staan alle vragen over bloedsomloop met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.