Examenvragen ademhaling biologie vmbo-gl/tl
43 vragen over ademhaling uit 16 centrale examens van 2018 tot en met 2026.
Ademhaling komt in 16 van de 18 examens biologie vmbo-gl/tl voor, met 43 vragen (5% van alle examenvragen). Het meest in 2025, tijdvak 1 (5 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.
Alle examenvragen over ademhaling
Per examen de vragen over ademhaling, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.
Oefen de vragen over dit onderwerp online
2026, tijdvak 1: Cellen en orgaanstelsels
Opgavetekst
Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Er is sprake van normale situaties en gezonde organismen, tenzij anders vermeld.
Mevrouw Pool geeft les over orgaanstelsels en cellen. Op het bord laat ze vier verschillende orgaanstelsels zien. De orgaanstelsels zijn hieronder aangegeven met de nummers 1 tot en met 4. De pijlen geven aan dat een orgaanstelsel stoffen kan doorgeven aan een ander orgaanstelsel.
De orgaanstelsels werken samen om stoffen op te nemen, om te zetten en weer af te geven. Een aantal van deze stoffen is nodig voor de verbranding.
Vraag 3 1 punt
Bij de verbranding komt energie vrij.
Waar gebruikt orgaanstelsel 4 uit de informatie deze energie voor?
Schema van vier orgaanstelsels, aangegeven met de nummers 1 tot en met 4, met pijlen die de doorgifte van stoffen tussen orgaanstelsels aangeven. Bekijk in Opgaven, pagina 2
Bekijk het antwoord
Uit het antwoord moet blijken dat de energie gebruikt wordt voor spieractiviteit.
2026, tijdvak 1: Meikevers
Opgavetekst
Meikevers ondergaan in hun leven een metamorfose. De larven van meikevers heten engerlingen. In de afbeelding zie je de stadia van de metamorfose.
Een volwassen meikever eet bladeren van bomen zoals de beuk, wilg en zomereik. Natuurlijke vijanden van de volwassen meikever zijn: kikkers, kraaien en vleermuizen.
Een engerling eet wortels van gras en van andere tuinplanten. Natuurlijke vijanden van de engerling zijn: kraaien, mollen en zwijnen.
Engerlingen zitten tot hun derde levensjaar in de grond en komen als meikever in april of mei boven de grond. Eenmaal boven de grond zijn vrouwtjes na 10 tot 15 dagen geslachtsrijp. Het vrouwtje verspreidt een geur. Het mannetje neemt met voelsprieten de geur waar en gaat op zoek naar het vrouwtje om te paren.
Vraag 8 1 punt
Engerlingen halen adem onder de grond.
Noteer de naam van de ademhalingsorganen van de engerling.
Bekijk het antwoord
trachee(ën)
2026, tijdvak 1: Planten in de klas
Opgavetekst
Als er een groot aantal leerlingen in een klein klaslokaal is, wordt de luchtkwaliteit minder. Onderzoekers vragen zich af of planten in de klas kunnen helpen bij het verbeteren van de luchtkwaliteit.
Er wordt een onderzoek uitgevoerd tijdens schooltijd in vier klaslokalen op verschillende scholen. Eerst worden vier weken lang de waarden bijgehouden van de koolstofdioxide-concentratie en de hoeveelheid licht. Na deze periode plaatsen de onderzoekers planten in het klaslokaal en meten ze opnieuw vier weken lang dezelfde factoren. In de tabel zie je de resultaten van het onderzoek.
| lokaal | periode 1 zonder planten | periode 2 met planten | hoeveelheid licht |
|---|---|---|---|
| 1 | 1046 | 1168 | weinig |
| 2 | 1575 | 1275 | veel |
| 3 | 1235 | 1273 | weinig |
| 4 | 921 | 858 | veel |
Gemiddelde concentratie koolstofdioxide tijdens schooltijd (ppm)*
*ppm = aantal deeltjes per miljoen deeltjes
Vraag 46 1 punt
In een vol klaslokaal neemt ook de hoeveelheid vocht in de lucht toe. Vocht wordt uitgescheiden door zweten.
Op welke andere manier scheiden de leerlingen vocht in de lucht uit?
Bekijk het antwoord
Uit het antwoord moet blijken dat dit vocht uitgeademd wordt. / dat dit vocht ontstaat bij de verbranding.
Opmerking
Aan een antwoord als ‘met de urine’ geen scorepunt toekennen.
2026, tijdvak 2: Verliefd door bacteriën
Opgavetekst
Je zweetlucht wordt veroorzaakt door de verschillende soorten bacteriën die op je huid en in je zweetklieren leven. Vooral in de zweetklieren van de oksels leven veel bacteriën. Verschillende soorten bacteriën produceren verschillende geurstoffen. Uit onderzoek blijkt dat je eerder verliefd wordt op iemand die andere soorten bacteriën in de zweetklieren heeft dan jij.
Welke letter geeft het deel van de huid aan waar volgens de informatie veel bacteriën leven?
A letter P B letter Q C letter R
Vraag 2 1 punt
Zweten zorgt voor onze lichaamsgeur. → Noteer nog een andere functie van zweten.
Bekijk het antwoord
afkoelen / regeling van de lichaamstemperatuur
2026, tijdvak 2: Lopen op bietensap
Opgavetekst

Sommige sporters drinken bietensap omdat ze denken dat ze dan beter presteren. Bietensap bevat veel nitraat. Het nitraat wordt in het lichaam omgezet in een stof die de bloedvaten laat verwijden. Hierdoor worden de spieren beter doorbloed.
Het Voedingscentrum waarschuwt dat elke dag bietensap drinken niet gezond is. In onze mond en maag wordt een deel van het nitraat omgezet in nitriet. Nitriet is ongezond omdat het bindt aan hemoglobine. Ook kan in de maag uit nitriet de stof nitrosamine ontstaan. Nitrosamine is een kankerverwekkende stof.
Vraag 5 1 punt
Als nitriet bindt aan hemoglobine kan deze haar functie niet meer uitvoeren.
Wat is de functie van hemoglobine?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
A
2026, tijdvak 2: Blozen door alcohol
Opgavetekst
Sommige mensen gaan heel erg blozen na het drinken van alcohol. Ze worden dan rood in het gezicht en soms zelfs over hun hele lichaam. Dit komt doordat bij hen alcohol niet goed wordt afgebroken.
Of je alcohol goed kunt afbreken is erfelijk bepaald. De meeste mensen hebben het normale gen voor het enzym ALDH2. Bij hen wordt alcohol snel afgebroken door dit enzym. Er bestaat ook een variant van het gen voor ALDH2. Het enzym dat dan ontstaat, werkt veel minder goed. Voor de eigenschap ‘blozen na het drinken van alcohol’ bestaan de volgende genotypen en fenotypen:
- homozygoot voor het normale gen: niet of nauwelijks blozen
- heterozygoot: blozen
- homozygoot voor de variant van het gen: heel erg blozen
Vraag 27 1 punt
Iemand die moet blozen van alcohol en ook nog astma heeft, kan beter geen alcohol drinken. De reactie die optreedt door veel alcohol in het bloed laat astmaklachten verergeren. De luchtwegen vernauwen dan, waardoor een ernstig zuurstofgebrek kan ontstaan.
→ Welk deel van de luchtwegen vernauwt bij een astma-aanval?
Bekijk het antwoord
de bronchiën / de luchtpijp / de luchtpijptakjes
2026, tijdvak 2: Zeepaardjes
Opgavetekst
Zeepaardjes zijn vissen die in zee leven. Ze hebben een opvallend uiterlijk, want hun kop lijkt op die van een paard. Ze gebruiken hun vinnen om rechtop te blijven in het water. Ze zwemmen niet ver, maar blijven vooral in hun eigen gebiedje tussen het zeegras. Daar houden ze zich met hun staart vast aan een blad. Zeepaardjes eten bijna de hele dag. Ze zuigen kleine kreeftjes op. De kreeftjes leven van algen die in het water zweven. Zeepaardjes moeten zich verbergen voor de tonijn, de dorade en andere soorten roofvissen. Op de foto zie je dat het zeepaardje goed gecamoufleerd is in het zeegras.

Vraag 29 1 punt
Welke organen heeft een zeepaardje voor de gaswisseling?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
B
2025, tijdvak 1: Een trage maag
Opgavetekst
Carola heeft een trage maag. De zenuwen die haar centraal zenuwstelsel met haar maag verbinden, sturen minder impulsen waardoor de peristaltiek van de maag verstoord is. Voedsel blijft ongeveer drie uur in de maag van een gezond persoon. Bij Carola blijft het voedsel langer in de maag, waardoor zij zich altijd vol voelt. Carola heeft vaak last van maagzuur en laat veel boeren.
De maag is opgebouwd uit drie lagen: de spierlaag, de bindweefsellaag met bloedvaten en de slijmvlieslaag met maagsapkliertjes. Je ziet de drie lagen in de afbeelding.
Vraag 13 1 punt
De maag van Carola zwelt op als er tijdens de vertering gassen ontstaan. De maag drukt dan tegen haar middenrif. Dit heeft invloed op haar ademhaling. Op de uitwerkbijlage staan twee uitspraken.
Kruis voor elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.
| juist | onjuist | |
|---|---|---|
| Carola heeft moeite met uitademen. | ||
| Als Carola haar buikspieren aanspant komt er meer druk op de maag. |
Bekijk het antwoord
De juist ingevulde tabel:
| juist | onjuist | |
|---|---|---|
| Carola heeft moeite met uitademen. | X | |
| Als Carola haar buikspieren aanspant komt er meer druk op de maag. | X |
Opmerking
Alleen aan een volledig juist ingevulde tabel het scorepunt toekennen.
Vraag 14 1 punt
Als Carola een boer laat, kan het teveel aan gas uit haar maag ontsnappen. Het gas verlaat de maag via de mondholte. Op dat moment zijn de luchtpijp en de neusholte afgesloten. Op de uitwerkbijlage staat een tabel.
Kruis aan welk deel de luchtpijp afsluit en welk deel de neusholte afsluit.
| huig | strotklepje | |
|---|---|---|
| sluit de luchtpijp af | ||
| sluit de neusholte af |
Bekijk het antwoord
De juist ingevulde tabel:
| huig | strotklepje | |
|---|---|---|
| sluit de luchtpijp af | X | |
| sluit de neusholte af | X |
Opmerking
Alleen aan een volledig juist ingevulde tabel het scorepunt toekennen.
2025, tijdvak 1: Hoofdluizen
Opgavetekst
Hoofdluizen zijn insecten die op het hoofd van mensen leven. Ze houden zich vast aan de haren en zuigen bloed uit de hoofdhuid. Als een hoofdluis bloed gaat zuigen, maakt hij een wondje in de huid. In het wondje spuit hij speeksel. Een stofje in het speeksel zorgt ervoor dat het bloed niet kan stollen en dat de hoofdluis bloed kan blijven zuigen.
Vraag 19 1 punt
Met een speciale shampoo kun je hoofdluizen bestrijden. Deze shampoo verstopt de tracheeën van de hoofdluis.
Leg uit waardoor een hoofdluis doodgaat als de tracheeën verstopt zijn.
Bekijk het antwoord
Uit het antwoord moet blijken dat de hoofdluis hierdoor geen zuurstof kan opnemen / hierdoor geen koolstofdioxide kan afstaan.
2025, tijdvak 1: Fokken van pythons
Opgavetekst
Jeffrey fokt pythons. Hij heeft twee van zijn mooiste pythons geselecteerd om te kruisen. Dit mannetje en dit vrouwtje laat hij eerst door de dierenarts onderzoeken. De dierenarts merkt op dat het mannetje vervormingen aan de wervels heeft. Deze vervormingen worden veroorzaakt door de ziekte van Paget, een dominant overervende ziekte.
Vraag 25 1 punt
Op de foto zie je de luchtpijp van de python. De bouw van de luchtpijp van een python is gelijk aan die van de mens.
Wat is de functie van de kraakbeenringen in de luchtpijp van de python?
Foto van de luchtpijp van een python. Bekijk in Opgaven, pagina 11
Bekijk het antwoord
Uit het antwoord moet blijken dat kraakbeenringen de luchtpijp openhouden.
2025, tijdvak 1: Pitrus
Opgavetekst
Pitrus is een plant die groeit langs de waterkant. De wortels staan vaak in het water. In de stengel van de pitrus zitten ruimtes die met lucht gevuld zijn. Via deze ruimtes krijgen de wortels zuurstof.
Vraag 30 1 punt
Op welke momenten van de dag hebben de wortelcellen zuurstof nodig?
Foto van een pitrusplant aan de waterkant. Bekijk in Opgaven, pagina 13
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
C
2025, tijdvak 2: Werkstuk keizerspinguïn
Opgavetekst
Werkstuk keizerspinguïn
Jort maakt voor het vak biologie een werkstuk over de keizerspinguïn. Keizerspinguïns zijn grote vogels die leven op de Zuidpool. Over hun voortplantingsgedrag schrijft hij de volgende zinnen op:
1 Het mannetje duwt zijn snavel op zijn borst en maakt een geluid, waarna het vrouwtje naar hem toe loopt.
2 Het mannetje en het vrouwtje strekken hun nek naar boven en kijken elkaar een tijdje aan.
3 Het mannetje en het vrouwtje paren met elkaar.
4 Het vrouwtje legt één ei en gaat daarna naar zee om zich te voeden.
5 Het mannetje houdt het ei op zijn voeten onder een huidplooi warm.
6 Als het kuiken uit het ei gekomen is, bedelt het met gepiep om eten en wordt het gevoed door het mannetje.
7 Na twee maanden keert het vrouwtje terug en gaat het mannetje naar zee om zich te voeden.
Jort leest de volgende informatie:
Keizerspinguïns eten krill en inktvis. Krill bestaat uit garnaalachtige diertjes die leven van plantaardig plankton. De keizerspinguïn jaagt op inktvis en is soms zelf de prooi van orka’s.
Vraag 9 1 punt
In het ijskoude water kunnen de keizerspinguïns een half uur op grote diepte jagen. Daarna moeten ze naar boven komen om adem te halen. Noteer de naam van het orgaan van de keizerspinguïn waarin de gaswisseling plaatsvindt.
Bekijk het antwoord
- Noemt de long(en). (1p)
2024, tijdvak 2: Braken
Vraag 11 1 punt
Tijdens het braken is ademhalen onmogelijk, omdat de luchtpijp is afgesloten. Het lichaam zorgt er zo voor dat er geen braaksel in de longen terecht kan komen. Welk deel van het ademhalingsstelsel zorgt hiervoor?
Bekijk het antwoord
- Noemt het strotklepje (1p)
2024, tijdvak 2: Dolfijn onder water
Vraag 17 2 punten
De ademhaling van een zoogdier zoals een dolfijn verloopt anders dan die van een vis zoals een haring. Op de uitwerkbijlage staat een tabel met vragen over de ademhaling bij een dolfijn en bij een haring. Schrijf in de tabel de antwoorden op de vragen.
Vragen: 1. Wat is bij dit organisme de naam van het ademhalingsorgaan? 2. Waar haalt dit organisme de zuurstof uit?
Bekijk het antwoord
- Vult de tabel in. Dolfijn: long(en) en (de) lucht. Haring: kieuw(en) en (het) water. (2p)
Indien twee kolommen (organismen) juist ingevuld: 2 punten. Indien één kolom (organisme) juist ingevuld: 1 punt. Indien geen kolom volledig juist ingevuld: 0 punten.
Vraag 19 1 punt
Noem de naam van de stof in het bloed die ervoor zorgt dat zuurstof wordt gebonden.
Bekijk het antwoord
- Noemt hemoglobine (1p)
Vraag 20 1 punt
Je ziet een tabel met het percentage zuurstof en het percentage koolstofdioxide in de uitgeademde lucht van dolfijnen die aan het wateroppervlak rustig ademen: 16% zuurstof en 4% koolstofdioxide. Een dolfijn is 45 minuten onder water geweest, komt dan boven water en ademt uit. De concentratie zuurstof en koolstofdioxide in de uitgeademde lucht is nu anders dan bij rustig ademen aan het wateroppervlak. Hoeveel procent zuurstof en koolstofdioxide bevat de uitgeademde lucht nadat de dolfijn boven water komt?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
2024, tijdvak 2: Alcoholconsumptie
Vraag 45 1 punt
Alcohol wordt in het lichaam afgebroken, maar kan ook door gaswisseling het lichaam verlaten. Waar vindt de gaswisseling plaats?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
2023, tijdvak 1: Te vroeg geboren
Opgavetekst
Te vroeg geboren
Een zwangerschap duurt gemiddeld 39 weken. Soms worden baby’s te vroeg of extreem vroeg geboren. Deze baby’s kunnen verschillende gezondheidsproblemen krijgen.
Baby’s geboren in Nederland in 2016
| 2016 | duur van de zwangerschap | aantal geboren baby’s |
|---|---|---|
| over tijd geboren | langer dan 42 weken | 3.155 |
| op tijd geboren | van 37 t/m 42 weken | 154.358 |
| te vroeg geboren | van 33 t/m 36 weken | 8.754 |
| extreem vroeg geboren | van 23 t/m 32 weken | 2.828 |
| totaal aantal geboren baby’s | 169.095 |
Bron 5

Twee schematische tekeningen van een hoofd, met van buiten een slangetje dat in de keel wordt geplaatst. Links tekening P, rechts tekening Q.
Vraag 9 1 punt
Een te vroeg geboren baby moet soms beademd worden. De dokter plaatst dan een slangetje om lucht in de longen te blazen. Het slangetje moet in de juiste buis in de keel geplaatst worden. In de bron staan twee schematische tekeningen, tekening P en tekening Q. In welke tekening is het slangetje op de juiste wijze geplaatst voor een succesvolle beademing? Leg je antwoord uit.
Bekijk het antwoord
- Tekening P, met een uitleg dat in tekening P het slangetje in de luchtpijp is geplaatst (of dat in tekening Q het slangetje in de slokdarm is geplaatst) (1p)
2023, tijdvak 1: Bescherming bij het lassen
Opgavetekst
Bescherming bij het lassen
Theo is lasser. Met een lasapparaat kan hij twee stukken metaal met elkaar verbinden. Tijdens het lassen ontstaan hoge temperaturen, giftige gassen en fel licht.
Speciale kleding beschermt Theo tegen brandwonden. Een afzuigkap voorkomt dat hij schadelijke gassen inademt. Een laskap voorkomt dat het felle licht zijn netvlies beschadigt.
Bron 39

Doorsnede van het oog met de letters P, Q, R, S en T. Elke letter wijst naar een ander deel van het oog.
Vraag 47 1 punt
Een enkele keer ademt Theo een giftig gas in. Het giftige gas stroomt dan door verschillende delen van het ademhalingsstelsel en wordt opgenomen in het bloed. Delen van het ademhalingsstelsel zijn: de bronchiën, de longblaasjes en de luchtpijp. In welke volgorde stroomt het giftige gas bij inademing door deze delen?
Bekijk het antwoord
Antwoord: E
Vraag 48 1 punt
Als Theo vaker giftige gassen zou inademen, kan hij bronchitis krijgen. In de bronchiën zit dan veel slijm als gevolg van een ontstekingsreactie. De haarvaten om de longblaasjes kunnen daardoor minder zuurstof opnemen. Leg uit dat de haarvaten minder zuurstof kunnen opnemen bij bronchitis.
Bekijk het antwoord
- Uit de uitleg blijkt dat er minder lucht door de bronchiën kan gaan (door het slijm) (1p)
2023, tijdvak 2: Medicijnresten in het oppervlaktewater
Vraag 36 1 punt
Bij welk orgaanstelsel horen de kieuwen?
Bekijk het antwoord
- Ademhalingsstelsel. (1p)
2022, tijdvak 1: Pleuravocht
Bron 4
| hoger dan in de rechterlongader | lager dan in de rechterlongader | |
|---|---|---|
| Het zuurstofgehalte in de linkerlongader is … | ||
| Het koolstofdioxidegehalte in de linkerlongader is … |
Vraag 5 1 punt
Nathan heeft pleuravocht. Het pleuravocht heeft gevolgen voor de gaswisseling in zijn lichaam. De gehaltes aan zuurstof en koolstofdioxide in zijn rechter- en zijn linkerlongader worden met elkaar vergeleken. Op de uitwerkbijlage staat een tabel. Kruis in de tabel aan of het zuurstofgehalte in de linkerlongader hoger of lager is dan in de rechterlongader. Kruis ook aan of het koolstofdioxidegehalte in de linkerlongader hoger of lager is dan in de rechterlongader.
Bekijk het antwoord
- Beide kruisjes juist: zuurstofgehalte lager en koolstofdioxidegehalte hoger dan in de rechterlongader. (1p)
Zuurstofgehalte in de linkerlongader: kruisje bij lager dan in de rechterlongader. Koolstofdioxidegehalte in de linkerlongader: kruisje bij hoger dan in de rechterlongader.
Alleen voor een volledig juist ingevulde tabel 1 scorepunt toekennen.
2022, tijdvak 2: Hennep als medicijn
Bron 4

Schematische tekening van het hart. De vier bloedvaten van en naar het hart zijn aangegeven met de letters Q, R, S en T.
Vraag 7 1 punt
Patiënten kunnen zo’n medicijn inhaleren met een verdamper. De stof CBD wordt dan via de longen opgenomen in het bloed. Het CBD-rijke bloed stroomt dan naar het hart en wordt vervolgens naar onder andere de hersenen gepompt. Hieronder zie je een schematische tekening van het hart. De vier bloedvaten van en naar het hart zijn aangegeven met de letters Q, R, S en T. Via welk bloedvat komt het CBD-rijke bloed vanuit de longen het hart binnen?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
2022, tijdvak 2: Atypische myopathie
Opgavetekst
Atypische myopathie
Atypische myopathie is een paardenziekte. De ziekte kan ontstaan als paarden vruchten van de esdoorn eten. Door de gifstof in de vruchten wordt de stofwisseling in de spiercellen verstoord. In een later stadium worden spiercellen afgebroken en door een verstoring van het uitscheidingsstelsel komen eiwitten in de urine terecht. Een paard kan aan deze ziekte overlijden.
Vraag 34 1 punt
Een paard met atypische myopathie kan minder goed ademhalen. Leg uit waardoor de ademhaling minder goed gaat.
Bekijk het antwoord
- Uit de uitleg moet blijken dat ook de ademhalingsspieren aangetast worden. (1p)
2022, tijdvak 3: Ademhaling
Vraag 1 1 punt
Jana loopt hard. Een koolstofdioxidedeeltje gaat met het bloed vanuit haar linkerbeenspier via de kortste weg naar het ademhalingscentrum. Gaat het koolstofdioxidedeeltje dan door de grote bloedsomloop? En gaat het koolstofdioxidedeeltje dan door de kleine bloedsomloop?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 3 1 punt
Jana ademt tijdens het hardlopen vooral via borstademhaling. De impulsen van het ademhalingscentrum gaan naar spieren in haar borstkas. Deze spieren trekken samen om haar longen groter te maken. Geef de naam van deze spieren.
Bekijk het antwoord
- Noemt de tussenribspieren. (1p)
Bron 1

Tekening van een longblaasje met een haarvat. De letters P en Q staan in het longblaasje.
Vraag 4 2 punten
In de afbeelding zie je een longblaasje met een haarvat. P en Q zijn twee gassen die bij de gaswisseling betrokken zijn. Geef de namen van deze gassen. Schrijf je antwoord zo op: P: ... Q: ...
Bekijk het antwoord
- Noemt bij P: koolstofdioxide of waterdamp. (1p)
- Noemt bij Q: zuurstof. (1p)
2021, tijdvak 2: Mondademhaling
Opgavetekst
Mondademhaling
Reva en haar tweelingbroer Milan zijn bij de huisarts, omdat Reva een luchtweginfectie heeft. Reva heeft de gewoonte om door haar mond in te ademen. Haar broer Milan ademt meestal door zijn neus.
Vraag 1 1 punt
De huisarts legt Reva uit dat de kans op een infectie van de luchtwegen bij haar groter is dan bij Milan, omdat zij meestal door de mond ademhaalt. Leg uit waardoor de kans op een infectie toeneemt als iemand meestal door de mond ademhaalt.
Bekijk het antwoord
- Uit de uitleg moet blijken dat bij mondademhaling minder bacteriën uit de lucht worden gefilterd (dan bij ademhaling door de neus). (1p)
Twee schematische tekeningen

Twee schematische tekeningen van een mens in zijaanzicht, met de luchtwegen en het middenrif, naast elkaar. Links tekening 1, rechts tekening 2.
Vraag 4 1 punt
Hieronder zie je twee schematische tekeningen. Eén tekening geeft de situatie weer tijdens een inademing, de andere de situatie tijdens een uitademing. Welke tekening geeft de situatie tijdens een uitademing weer? En is het middenrif tijdens deze uitademing aangespannen of ontspannen?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
2021, tijdvak 2: Schimmelinfectie bij boomkikkers
Opgavetekst
Schimmelinfectie bij boomkikkers
Boomkikkers zijn amfibieën. Ze kunnen besmet raken met de schimmel Batrachochytrium dendrobatidis, die hun huid aantast. De schimmel wordt onder andere overgedragen bij sociaal contact tussen kikkers.
Boomkikkers hebben veel last van de schimmelinfectie als de temperatuur gedurende een langere periode sterk schommelt.
Onderzoekers hebben opgemerkt dat een bepaalde soort boomkikkers zich anders gedraagt na besmetting met de schimmel. In de paartijd kwaken besmette mannetjes sneller en langer dan niet-besmette mannetjes. Vrouwelijke boomkikkers blijken een voorkeur te hebben voor besmette mannetjes.
Vraag 31 1 punt
Na besmetting met de schimmel worden de bovenste huidlagen van de boomkikker dikker, waardoor de huidademhaling moeilijker gaat. Volwassen boomkikkers kunnen echter nog op een andere manier ademhalen. Geef de naam van de ademhalingsorganen die ze hierbij gebruiken.
Bekijk het antwoord
- Longen. (1p)
2021, tijdvak 3: Een strenge winter
Vraag 11 1 punt
Tijdens een strenge winter stierven in een natuurgebied in Nederland een aantal herten door gebrek aan voedsel. Volgens de boswachter konden de dieren hun lichaamstemperatuur niet meer goed op peil houden en raakten ze onderkoeld. Leg uit dat de lichaamstemperatuur kan dalen door gebrek aan voedsel.
Bekijk het antwoord
- Uit de uitleg moet blijken dat er door een gebrek aan voedsel minder verbranding plaatsvindt in het lichaam. (1p)
2021, tijdvak 3: De ziekte van Bechterew
Vraag 25 1 punt
Indy heeft de ziekte van Bechterew. Daardoor zijn de gewrichten tussen haar ribben en haar wervels aangetast en kan ze haar borstkas niet meer bewegen om te ademen. Ze kan alleen nog ademhalen door haar middenrif te bewegen. In welke richting beweegt haar middenrif als de middenrifspieren zich samentrekken? En ademt ze dan in of ademt ze dan uit?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
2019, tijdvak 1: PAH
Opgavetekst
PAH
PAH is een aandoening waarbij de bloedvaten in de longen vernauwd zijn. Hierdoor moet het hart krachtiger samentrekken dan normaal om het bloed de longslagaders in te pompen. Bij PAH is daardoor de bloeddruk in de longslagaders veel te hoog.
Bron 3

Tekening van het hart van voren, met de grote bloedvaten. De letters P, Q, R en S wijzen bloedvaten aan.
Uitwerkbijlage
| proces | gas | richting van het proces |
|---|---|---|
| opname | zuurstof | van longblaasje naar haarvat |
| afgifte |
Vraag 4 1 punt
PAH kan als gevolg hebben dat er te veel vocht tussen de cellen van het longweefsel komt. Ook tussen de longblaasjes en de omliggende haarvaten zit er dan te veel weefselvocht. Daardoor verloopt de gaswisseling slechter. De twee processen van de gaswisseling staan in een tabel op de uitwerkbijlage. Vul de ontbrekende gegevens bij 'afgifte' in.
Bekijk het antwoord
- De tabel is volledig juist ingevuld: bij afgifte staat koolstofdioxide als gas en van haarvat naar longblaasje als richting van het proces (1p)
Alleen aan een volledig juist ingevulde tabel 1 scorepunt toekennen.
2019, tijdvak 2: Voedsel van mensachtigen
Opgavetekst
Voedsel van mensachtigen
Volgens de evolutietheorie stamt de tegenwoordige mens, Homo sapiens, af van andere mensachtigen, waaronder Homo erectus en Australopithecus afarensis. Wetenschappers hebben de voeding van de mensachtigen in kaart gebracht (zie de tabel). Tot 10.000 jaar geleden aten mensachtigen en mensen planten uit de omgeving en gingen ze af en toe op jacht. Ongeveer 10.000 jaar geleden ontstonden landbouw en veeteelt. Daardoor gingen mensen meer graan, vlees en zuivel eten.
| periode | soort | voedsel |
|---|---|---|
| 4 tot 2 miljoen jaar geleden | Australopithecus afarensis | hoofdzakelijk plantaardig voedsel (vruchten, bladeren, knollen, wortels); aangevuld met insecten |
| 2 miljoen tot 200.000 jaar geleden | Homo erectus | hoofdzakelijk plantaardig voedsel (vruchten, bladeren, knollen, wortels); aangevuld met insecten, prooidieren en honing |
| 200.000 tot 10.000 jaar geleden | Homo sapiens | plantaardig voedsel (vruchten, bladeren, knollen, stengels, wortels, zaden); aangevuld met insecten, prooidieren en honing |
| 10.000 jaar geleden tot heden | Homo sapiens | plantaardig voedsel (granen, vruchten, bladeren, stengels, knollen, wortels); veel dierlijk voedsel (runderen, varkens, vogels, zuivelproducten); aangevuld met honing |
Bij elke soort staat een foto van een schedel.
Vraag 4 1 punt
Vanaf ongeveer twee miljoen jaar geleden gingen mensachtigen jagen om aan voedsel te komen. Jagen is een inspannende bezigheid waardoor de lichaamstemperatuur stijgt. Volgens wetenschappers ontwikkelden zich vanaf die tijd veranderingen in de huid om de lichaamstemperatuur te regelen. Noem een deel in de lederhuid dat actief wordt als de lichaamstemperatuur stijgt.
Bekijk het antwoord
- Noemt een deel van de lederhuid dat actief wordt bij een stijgende lichaamstemperatuur, zoals zweetklier(en) of (spiertjes van de) bloedvaten (1p)
Elk van de voorbeelden zweetklier(en) of (spiertjes van de) bloedvaten is juist.
2019, tijdvak 2: Popcornlongen
Opgavetekst
Popcornlongen
Popcornlongen ontstaan door het inademen van de stof diacetyl. De aandoening is voor het eerst ontdekt bij medewerkers van een popcornfabriek omdat diacetyl vrijkomt bij het maken van popcorn. De stof veroorzaakt een verdikking van de wand van de longblaasjes.
Vraag 27 1 punt
Iemand met popcornlongen heeft minder zuurstof in zijn bloed dan een gezonde persoon in een vergelijkbare situatie. Leg uit waardoor dit komt.
Bekijk het antwoord
- Uit de uitleg blijkt dat door de verdikking van de wand van de longblaasjes de opname van zuurstof in het bloed moeilijker of minder wordt (1p)
Vraag 28 1 punt
Patiënten met popcornlongen moeten vaak hoesten. Bij het hoesten trekken de buikspieren zich krachtig samen. Gaat het middenrif dan omhoog of omlaag? En heeft dit inademing of uitademing tot gevolg?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
2019, tijdvak 2: De navelstreng
Opgavetekst
Bron 15

Dwarsdoorsnede van een navelstreng. Het label 'navelstrengader' wijst naar een ovale ader; de labels 'navelstrengslagaders' wijzen naar de twee ronde slagaders.
navelstreng

Tekening van een navelstreng (bovenste afbeelding).
dichtgedrukte navelstreng

Tekening van een dichtgedrukte navelstreng (onderste afbeelding), waarbij de bloedvaten zijn samengedrukt.
Tabel (uitwerkbijlage)
| neemt af | neemt toe | |
|---|---|---|
| Het gehalte aan zuurstof in het bloed | ||
| Het gehalte aan koolstofdioxide in het bloed |
Vraag 30 1 punt
Soms wordt de navelstreng dichtgedrukt, waardoor het bloed niet goed kan doorstromen (zie de afbeelding hieronder). Als gevolg van het dichtdrukken van de navelstreng veranderen bij de ongeboren baby de gehaltes aan zuurstof en koolstofdioxide in het bloed. Kruis in de tabel aan hoe bij de ongeboren baby het gehalte aan zuurstof en het gehalte aan koolstofdioxide in het bloed veranderen, direct na het dichtdrukken van de navelstreng.
Bekijk het antwoord
- De tabel is juist ingevuld: het gehalte aan zuurstof neemt af en het gehalte aan koolstofdioxide neemt toe (1p)
Kruis aan: bij het gehalte aan zuurstof in het bloed in de kolom 'neemt af', en bij het gehalte aan koolstofdioxide in het bloed in de kolom 'neemt toe'.
Alleen aan een volledig juist ingevulde tabel 1 scorepunt toekennen.
2018, tijdvak 1: Haaien
Bron 6

Tekening van de kop van een haai, met pijlen die de waterstroom laten zien: water stroomt de bek in en langs de kieuwen er weer uit. De letters P en Q geven twee plaatsen in de waterstroom aan.
Vraag 6 1 punt
Haaien halen adem met kieuwen. Water stroomt de bek in en langs de kieuwen er weer uit (zie de afbeelding). De letters P en Q geven twee plaatsen aan waar het water langs stroomt. Op welke plaats bevat het water meer koolstofdioxide, bij P of bij Q? Leg je antwoord uit.
Bekijk het antwoord
- Bij Q, met een uitleg waaruit blijkt dat de kieuwen koolstofdioxide afgeven aan het water (1p)
2018, tijdvak 1: Eucalyptusbomen
Vraag 14 1 punt
Olie uit bladeren van sommige eucalyptussoorten wordt gebruikt om slijmvorming in de luchtwegen te verminderen. Te veel slijm in de luchtwegen kan benauwdheid veroorzaken. Leg uit waardoor te veel slijm benauwdheid kan veroorzaken.
Bekijk het antwoord
- Uit de uitleg blijkt dat te veel slijm de luchtwegen vernauwt / de verversing van lucht in de longen bemoeilijkt (1p)
2018, tijdvak 1: Gapen
Opgavetekst
Bron 11

Echoscopische opname van een ongeboren baby.
Vraag 25 1 punt
Met echoscopie is aangetoond dat mensen al vóór de geboorte gapen (zie de afbeelding). Over de functie van gapen bestaan verschillende ideeën. Gapen begint met een diepe inademing. Vroeger dacht men daarom dat gapen werd veroorzaakt door zuurstoftekort. Door te gapen zou er dan meer zuurstof in het bloed komen. Leg uit dat gapen bij een ongeboren baby niet tot gevolg kan hebben dat er meer zuurstof in het bloed komt.
Bekijk het antwoord
- Uit de uitleg blijkt dat bij een ongeboren baby zuurstof niet wordt opgenomen door de longen / uit het vruchtwater / via ademhaling / uit de lucht (1p)
Vraag 28 1 punt
Lisa is verkouden. Haar buis van Eustachius is verstopt met slijm en gaat niet goed open als ze gaapt. Daardoor komt haar trommelvlies onder druk te staan. Leg uit dat Lisa niet goed kan horen als het trommelvlies onder druk staat.
Bekijk het antwoord
- Uit de uitleg blijkt dat haar trommelvlies dan niet goed kan trillen (1p)
2018, tijdvak 2: Wolven
Opgavetekst
Informatie 1 Stamboom

Wolven behoren tot de familie van de hondachtigen (Canidae). Er zijn ongeveer 35 soorten hondachtigen, waarvan er zes soorten in Europa in het wild voorkomen. In de afbeelding zie je een deel van een stamboom waar de wolf in voorkomt.
De stamboom loopt van orde naar soort. Orde: Carnivora (roofdieren). Families: Canidae (hondachtigen), Mustelidae (marterachtigen), Felidae (katachtigen). Geslachten onder Canidae: Vulpes (vosachtigen) met de soorten vos en poolvos; Chrysocyon met de manenwolf; Speothos met de boshond; Canis (wolfachtigen) met de soorten wolf en jakhals.
Vraag 38 2 punten
Tijdens het jagen hebben de spieren van de wolf extra energie nodig. Deze energie komt vrij bij het volgende stofwisselingsproces: …(1)… + zuurstof → …(2)… + …(3)… + energie. Welke stof moet op plaats (1) staan? En welke stof kan op plaats (2) staan? Schrijf je antwoord zo op: op plaats (1): ... op plaats (2): ...
Bekijk het antwoord
- Op plaats (1): glucose, vet of brandstof (1p)
- Op plaats (2): water of koolstofdioxide (1p)
Hoe vaak ademhaling in het examen komt
| Examen | Vragen | Aantal | Aandeel |
|---|---|---|---|
| 2026, tijdvak 1 | 3, 8, 46 | 3 | 6% |
| 2026, tijdvak 2 | 2, 5, 27, 29 | 4 | 8% |
| 2025, tijdvak 1 | 13-14, 19, 25, 30 | 5 | 10% |
| 2025, tijdvak 2 | 9 | 1 | 2% |
| 2024, tijdvak 2 | 11, 17, 19-20, 45 | 5 | 10% |
| 2023, tijdvak 1 | 9, 47-48 | 3 | 6% |
| 2023, tijdvak 2 | 36 | 1 | 2% |
| 2022, tijdvak 1 | 5 | 1 | 2% |
| 2022, tijdvak 2 | 7, 34 | 2 | 4% |
| 2022, tijdvak 3 | 1, 3-4 | 3 | 6% |
| 2021, tijdvak 2 | 1, 4, 31 | 3 | 6% |
| 2021, tijdvak 3 | 11, 25 | 2 | 4% |
| 2019, tijdvak 1 | 4 | 1 | 2% |
| 2019, tijdvak 2 | 4, 27-28, 30 | 4 | 8% |
| 2018, tijdvak 1 | 6, 14, 25, 28 | 4 | 8% |
| 2018, tijdvak 2 | 38 | 1 | 2% |
In 16 van de 18 ingedeelde examens biologie vmbo-gl/tl staat een vraag over ademhaling, samen 43 vragen (5% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2025, tijdvak 1: 5 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 6% van de vragen over ademhaling, daarvoor 4%. Dat aandeel is dus stabiel.
Oefenen met ademhaling
Maak de 15 nieuwste examenvragen over ademhaling online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2025, 2024, 2023, 2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.
Oefen de vragen over ademhaling
Andere onderwerpen biologie vmbo-gl/tl
- Voortplanting
- Zenuwstelsel en hormonen
- Voeding en vertering
- Gedrag
- Erfelijkheid
- Afweer
- Bloedsomloop
- Ecologie
- Planten en fotosynthese
- Cellen
- Evolutie
- DNA en eiwitsynthese
Ademhaling op andere niveaus
- Examenvragen ademhaling biologie havo
- Examenvragen ademhaling biologie vmbo-bb
- Examenvragen ademhaling biologie vmbo-kb
- Examenvragen ademhaling biologie vwo
Nakijken als docent
Kies het examen in de vragenbank
In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen biologie vmbo-gl/tl onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Hoe ToetsChecker biologie per vraagtype nakijkt, lees je op biologie toetsen nakijken met AI.
Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op biologie oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak komt ademhaling voor in het eindexamen biologie vmbo-gl/tl?
In de 18 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 43 vragen over ademhaling, 5% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 16 van die examens.
In welk examen biologie vmbo-gl/tl stonden de meeste vragen over ademhaling?
In het examen van 2025, tijdvak 1, met 5 vragen: 13-14, 19, 25, 30.
Hoe oefen ik examenvragen over ademhaling?
Op deze pagina staan alle vragen over ademhaling met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.