Eindexamen Nederlands havo 2022, tijdvak 2: vragen en antwoorden

Baan omdat je vrouw bent, wie wil dat nou?

(1) De maat is vol, concluderen som- (5) We moeten het probleem van te mige media en commentatoren deze weinig topvrouwen niet oplossen met dagen: Nederland moet een verplicht 40 een kunstmatig (en grondwettelijk vrouwenquotum invoeren aan de top. dubieus) noodverband. We moeten

5 Bedrijven die de verplichte 30 pro- kijken naar de achterliggende oor- cent vrouwen niet halen, moeten ge- zaken. En daarvoor biedt het rapport woon een flinke boete krijgen. Zul je van CPB2) en SCP3) genoeg aankno- eens zien hoe snel dat percentage 45 pingspunten. De oorzaak van het dan stijgt. vrouwentekort aan de top ligt in de

10 (2) Ik denk dat een verplicht managementlagen daaronder. Zoals vrouwenquotum niet de oplossing is. bekend zijn vrouwen tegenwoordig Sterker nog: dat kan wel eens ave- gemiddeld hoger opgeleid dan man- rechts werken. 50 nen. En in hun eerste baan doen (3) Een verplicht vrouwenquotum vrouwen het dan ook minstens zo

15 betekent dat bedrijven het criterium goed als, zo niet beter dan mannen. best person for the job1) moeten los- Maar daarna gaat het mis. Nog laten. Uit ervaring weet ik dat

• hoe steeds is het in Nederland
• meer bedrijven ook hun best doen
• zich 55 dan in andere landen
• de gewoonte lang niet altijd geschikte vrouwen dat de vrouw minder gaat werken

20 aandienen voor een topfunctie. Bij zodra er kinderen komen. Die wijd- een verplicht quotum zullen bedrijven verbreide cultuur fnuikt natuurlijk de moeten blijven doorzoeken. Dat kansen om door te groeien naar de betekent dat ze de lat lager zullen 60 top. leggen, en vervolgens nog wat lager, (6) Bijkomend gevolg is dat veel

25 net zo lang tot ze een vrouw gevon- vrouwen nog steeds niet financieel den hebben die “ja” zegt. onafhankelijk zijn; een groot pro- (4) Wat dat betekent voor het imago bleem, omdat een op de drie huwe- van topvrouwen laat zich raden. Het 65 lijken strandt. (terechte) beeld zal ontstaan dat (7) Gebrek aan topvrouwen vraagt

30 vrouwen in topfuncties niet om hun om een cultuuromslag in de samen- kwaliteiten zijn geselecteerd, maar leving. De vrouwelijke arbeidspartici- om hun vrouw-zijn. Het cliché dat patie moet worden gelijkgetrokken mannen beter functioneren dan 70 naar het niveau van de man. Er moe- vrouwen zal weer terugkeren. En in ten geen quota komen voor vrouwen

35 dit geval nog terecht ook. Dat is het aan de top, er moeten harde streef- laatste waar de vrouwenemancipatie cijfers komen voor het aandeel vrou- mee gediend is. wen dat fulltime werkt. Laat bedrijven

75 met een heel goed verhaal komen als mannen geneigd het gezin thuis blijkt dat 80 procent van hun manne- 90 draaiend te houden. Vind je het gek lijke personeel vijf dagen werkt, en dat je op je werk minder competitief slechts 15 procent van hun vrouwe- bent als je maar tweeënhalve dag per lijke. Als dat structureel verbetert, week werkt, en jij altijd degene bent

80 werkt dat automatisch door naar die het schoolreisje begeleidt als de boven, en stijgt het aantal 95 juf (het gebrek aan meesters in het topvrouwen op een gezonde manier. basisonderwijs is minstens zo’n groot (8) Dat zo’n cultuuromslag hard probleem als het gebrek aan nodig is, blijkt ook uit andere man- topvrouwen in Raden van Bestuur)

85 vrouwverschillen die beide plan- een dringend beroep op ouders doet. bureaus signaleren. Vrouwen zijn 100 (9) Die cultuur moet worden minder competitief, minder bereid om aangepakt. Dan komt de rest vanzelf. risico’s te nemen en veel meer dan

naar: Aylin Bilic uit: De Telegraaf, 27 augustus 2019

Aylin Bilic is publicist.

noot 1 best person for the job: beste persoon voor de baan noot 2 CPB: Centraal Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die economisch wetenschappelijk onderzoek doet om beleidsmakers en politici te ondersteunen in hun beleidsbeslissingen noot 3 SCP: Sociaal en Cultureel Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die sociaalwetenschappelijk beleidsrelevant onderzoek verricht en hierover rapporteert aan regering en parlement

Baan omdat je vrouw bent, wie wil dat nou?

(1) De maat is vol, concluderen som- (5) We moeten het probleem van te mige media en commentatoren deze weinig topvrouwen niet oplossen met dagen: Nederland moet een verplicht 40 een kunstmatig (en grondwettelijk vrouwenquotum invoeren aan de top. dubieus) noodverband. We moeten

5 Bedrijven die de verplichte 30 pro- kijken naar de achterliggende oor- cent vrouwen niet halen, moeten ge- zaken. En daarvoor biedt het rapport woon een flinke boete krijgen. Zul je van CPB2) en SCP3) genoeg aankno- eens zien hoe snel dat percentage 45 pingspunten. De oorzaak van het dan stijgt. vrouwentekort aan de top ligt in de

10 (2) Ik denk dat een verplicht managementlagen daaronder. Zoals vrouwenquotum niet de oplossing is. bekend zijn vrouwen tegenwoordig Sterker nog: dat kan wel eens ave- gemiddeld hoger opgeleid dan man- rechts werken. 50 nen. En in hun eerste baan doen (3) Een verplicht vrouwenquotum vrouwen het dan ook minstens zo

15 betekent dat bedrijven het criterium goed als, zo niet beter dan mannen. best person for the job1) moeten los- Maar daarna gaat het mis. Nog laten. Uit ervaring weet ik dat

• hoe steeds is het in Nederland
• meer bedrijven ook hun best doen
• zich 55 dan in andere landen
• de gewoonte lang niet altijd geschikte vrouwen dat de vrouw minder gaat werken

20 aandienen voor een topfunctie. Bij zodra er kinderen komen. Die wijd- een verplicht quotum zullen bedrijven verbreide cultuur fnuikt natuurlijk de moeten blijven doorzoeken. Dat kansen om door te groeien naar de betekent dat ze de lat lager zullen 60 top. leggen, en vervolgens nog wat lager, (6) Bijkomend gevolg is dat veel

25 net zo lang tot ze een vrouw gevon- vrouwen nog steeds niet financieel den hebben die “ja” zegt. onafhankelijk zijn; een groot pro- (4) Wat dat betekent voor het imago bleem, omdat een op de drie huwe- van topvrouwen laat zich raden. Het 65 lijken strandt. (terechte) beeld zal ontstaan dat (7) Gebrek aan topvrouwen vraagt

30 vrouwen in topfuncties niet om hun om een cultuuromslag in de samen- kwaliteiten zijn geselecteerd, maar leving. De vrouwelijke arbeidspartici- om hun vrouw-zijn. Het cliché dat patie moet worden gelijkgetrokken mannen beter functioneren dan 70 naar het niveau van de man. Er moe- vrouwen zal weer terugkeren. En in ten geen quota komen voor vrouwen

35 dit geval nog terecht ook. Dat is het aan de top, er moeten harde streef- laatste waar de vrouwenemancipatie cijfers komen voor het aandeel vrou- mee gediend is. wen dat fulltime werkt. Laat bedrijven

75 met een heel goed verhaal komen als mannen geneigd het gezin thuis blijkt dat 80 procent van hun manne- 90 draaiend te houden. Vind je het gek lijke personeel vijf dagen werkt, en dat je op je werk minder competitief slechts 15 procent van hun vrouwe- bent als je maar tweeënhalve dag per lijke. Als dat structureel verbetert, week werkt, en jij altijd degene bent

80 werkt dat automatisch door naar die het schoolreisje begeleidt als de boven, en stijgt het aantal 95 juf (het gebrek aan meesters in het topvrouwen op een gezonde manier. basisonderwijs is minstens zo’n groot (8) Dat zo’n cultuuromslag hard probleem als het gebrek aan nodig is, blijkt ook uit andere man- topvrouwen in Raden van Bestuur)

85 vrouwverschillen die beide plan- een dringend beroep op ouders doet. bureaus signaleren. Vrouwen zijn 100 (9) Die cultuur moet worden minder competitief, minder bereid om aangepakt. Dan komt de rest vanzelf. risico’s te nemen en veel meer dan

naar: Aylin Bilic uit: De Telegraaf, 27 augustus 2019

Aylin Bilic is publicist.

noot 1 best person for the job: beste persoon voor de baan noot 2 CPB: Centraal Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die economisch wetenschappelijk onderzoek doet om beleidsmakers en politici te ondersteunen in hun beleidsbeslissingen noot 3 SCP: Sociaal en Cultureel Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die sociaalwetenschappelijk beleidsrelevant onderzoek verricht en hierover rapporteert aan regering en parlement

Baan omdat je vrouw bent, wie wil dat nou?

(1) De maat is vol, concluderen som- (5) We moeten het probleem van te mige media en commentatoren deze weinig topvrouwen niet oplossen met dagen: Nederland moet een verplicht 40 een kunstmatig (en grondwettelijk vrouwenquotum invoeren aan de top. dubieus) noodverband. We moeten

5 Bedrijven die de verplichte 30 pro- kijken naar de achterliggende oor- cent vrouwen niet halen, moeten ge- zaken. En daarvoor biedt het rapport woon een flinke boete krijgen. Zul je van CPB2) en SCP3) genoeg aankno- eens zien hoe snel dat percentage 45 pingspunten. De oorzaak van het dan stijgt. vrouwentekort aan de top ligt in de

10 (2) Ik denk dat een verplicht managementlagen daaronder. Zoals vrouwenquotum niet de oplossing is. bekend zijn vrouwen tegenwoordig Sterker nog: dat kan wel eens ave- gemiddeld hoger opgeleid dan man- rechts werken. 50 nen. En in hun eerste baan doen (3) Een verplicht vrouwenquotum vrouwen het dan ook minstens zo

15 betekent dat bedrijven het criterium goed als, zo niet beter dan mannen. best person for the job1) moeten los- Maar daarna gaat het mis. Nog laten. Uit ervaring weet ik dat

• hoe steeds is het in Nederland
• meer bedrijven ook hun best doen
• zich 55 dan in andere landen
• de gewoonte lang niet altijd geschikte vrouwen dat de vrouw minder gaat werken

20 aandienen voor een topfunctie. Bij zodra er kinderen komen. Die wijd- een verplicht quotum zullen bedrijven verbreide cultuur fnuikt natuurlijk de moeten blijven doorzoeken. Dat kansen om door te groeien naar de betekent dat ze de lat lager zullen 60 top. leggen, en vervolgens nog wat lager, (6) Bijkomend gevolg is dat veel

25 net zo lang tot ze een vrouw gevon- vrouwen nog steeds niet financieel den hebben die “ja” zegt. onafhankelijk zijn; een groot pro- (4) Wat dat betekent voor het imago bleem, omdat een op de drie huwe- van topvrouwen laat zich raden. Het 65 lijken strandt. (terechte) beeld zal ontstaan dat (7) Gebrek aan topvrouwen vraagt

30 vrouwen in topfuncties niet om hun om een cultuuromslag in de samen- kwaliteiten zijn geselecteerd, maar leving. De vrouwelijke arbeidspartici- om hun vrouw-zijn. Het cliché dat patie moet worden gelijkgetrokken mannen beter functioneren dan 70 naar het niveau van de man. Er moe- vrouwen zal weer terugkeren. En in ten geen quota komen voor vrouwen

35 dit geval nog terecht ook. Dat is het aan de top, er moeten harde streef- laatste waar de vrouwenemancipatie cijfers komen voor het aandeel vrou- mee gediend is. wen dat fulltime werkt. Laat bedrijven

75 met een heel goed verhaal komen als mannen geneigd het gezin thuis blijkt dat 80 procent van hun manne- 90 draaiend te houden. Vind je het gek lijke personeel vijf dagen werkt, en dat je op je werk minder competitief slechts 15 procent van hun vrouwe- bent als je maar tweeënhalve dag per lijke. Als dat structureel verbetert, week werkt, en jij altijd degene bent

80 werkt dat automatisch door naar die het schoolreisje begeleidt als de boven, en stijgt het aantal 95 juf (het gebrek aan meesters in het topvrouwen op een gezonde manier. basisonderwijs is minstens zo’n groot (8) Dat zo’n cultuuromslag hard probleem als het gebrek aan nodig is, blijkt ook uit andere man- topvrouwen in Raden van Bestuur)

85 vrouwverschillen die beide plan- een dringend beroep op ouders doet. bureaus signaleren. Vrouwen zijn 100 (9) Die cultuur moet worden minder competitief, minder bereid om aangepakt. Dan komt de rest vanzelf. risico’s te nemen en veel meer dan

naar: Aylin Bilic uit: De Telegraaf, 27 augustus 2019

Aylin Bilic is publicist.

noot 1 best person for the job: beste persoon voor de baan noot 2 CPB: Centraal Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die economisch wetenschappelijk onderzoek doet om beleidsmakers en politici te ondersteunen in hun beleidsbeslissingen noot 3 SCP: Sociaal en Cultureel Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die sociaalwetenschappelijk beleidsrelevant onderzoek verricht en hierover rapporteert aan regering en parlement

Baan omdat je vrouw bent, wie wil dat nou?

(1) De maat is vol, concluderen som- (5) We moeten het probleem van te mige media en commentatoren deze weinig topvrouwen niet oplossen met dagen: Nederland moet een verplicht 40 een kunstmatig (en grondwettelijk vrouwenquotum invoeren aan de top. dubieus) noodverband. We moeten

5 Bedrijven die de verplichte 30 pro- kijken naar de achterliggende oor- cent vrouwen niet halen, moeten ge- zaken. En daarvoor biedt het rapport woon een flinke boete krijgen. Zul je van CPB2) en SCP3) genoeg aankno- eens zien hoe snel dat percentage 45 pingspunten. De oorzaak van het dan stijgt. vrouwentekort aan de top ligt in de

10 (2) Ik denk dat een verplicht managementlagen daaronder. Zoals vrouwenquotum niet de oplossing is. bekend zijn vrouwen tegenwoordig Sterker nog: dat kan wel eens ave- gemiddeld hoger opgeleid dan man- rechts werken. 50 nen. En in hun eerste baan doen (3) Een verplicht vrouwenquotum vrouwen het dan ook minstens zo

15 betekent dat bedrijven het criterium goed als, zo niet beter dan mannen. best person for the job1) moeten los- Maar daarna gaat het mis. Nog laten. Uit ervaring weet ik dat

• hoe steeds is het in Nederland
• meer bedrijven ook hun best doen
• zich 55 dan in andere landen
• de gewoonte lang niet altijd geschikte vrouwen dat de vrouw minder gaat werken

20 aandienen voor een topfunctie. Bij zodra er kinderen komen. Die wijd- een verplicht quotum zullen bedrijven verbreide cultuur fnuikt natuurlijk de moeten blijven doorzoeken. Dat kansen om door te groeien naar de betekent dat ze de lat lager zullen 60 top. leggen, en vervolgens nog wat lager, (6) Bijkomend gevolg is dat veel

25 net zo lang tot ze een vrouw gevon- vrouwen nog steeds niet financieel den hebben die “ja” zegt. onafhankelijk zijn; een groot pro- (4) Wat dat betekent voor het imago bleem, omdat een op de drie huwe- van topvrouwen laat zich raden. Het 65 lijken strandt. (terechte) beeld zal ontstaan dat (7) Gebrek aan topvrouwen vraagt

30 vrouwen in topfuncties niet om hun om een cultuuromslag in de samen- kwaliteiten zijn geselecteerd, maar leving. De vrouwelijke arbeidspartici- om hun vrouw-zijn. Het cliché dat patie moet worden gelijkgetrokken mannen beter functioneren dan 70 naar het niveau van de man. Er moe- vrouwen zal weer terugkeren. En in ten geen quota komen voor vrouwen

35 dit geval nog terecht ook. Dat is het aan de top, er moeten harde streef- laatste waar de vrouwenemancipatie cijfers komen voor het aandeel vrou- mee gediend is. wen dat fulltime werkt. Laat bedrijven

75 met een heel goed verhaal komen als mannen geneigd het gezin thuis blijkt dat 80 procent van hun manne- 90 draaiend te houden. Vind je het gek lijke personeel vijf dagen werkt, en dat je op je werk minder competitief slechts 15 procent van hun vrouwe- bent als je maar tweeënhalve dag per lijke. Als dat structureel verbetert, week werkt, en jij altijd degene bent

80 werkt dat automatisch door naar die het schoolreisje begeleidt als de boven, en stijgt het aantal 95 juf (het gebrek aan meesters in het topvrouwen op een gezonde manier. basisonderwijs is minstens zo’n groot (8) Dat zo’n cultuuromslag hard probleem als het gebrek aan nodig is, blijkt ook uit andere man- topvrouwen in Raden van Bestuur)

85 vrouwverschillen die beide plan- een dringend beroep op ouders doet. bureaus signaleren. Vrouwen zijn 100 (9) Die cultuur moet worden minder competitief, minder bereid om aangepakt. Dan komt de rest vanzelf. risico’s te nemen en veel meer dan

naar: Aylin Bilic uit: De Telegraaf, 27 augustus 2019

Aylin Bilic is publicist.

noot 1 best person for the job: beste persoon voor de baan noot 2 CPB: Centraal Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die economisch wetenschappelijk onderzoek doet om beleidsmakers en politici te ondersteunen in hun beleidsbeslissingen noot 3 SCP: Sociaal en Cultureel Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die sociaalwetenschappelijk beleidsrelevant onderzoek verricht en hierover rapporteert aan regering en parlement

Baan omdat je vrouw bent, wie wil dat nou?

(1) De maat is vol, concluderen som- (5) We moeten het probleem van te mige media en commentatoren deze weinig topvrouwen niet oplossen met dagen: Nederland moet een verplicht 40 een kunstmatig (en grondwettelijk vrouwenquotum invoeren aan de top. dubieus) noodverband. We moeten

5 Bedrijven die de verplichte 30 pro- kijken naar de achterliggende oor- cent vrouwen niet halen, moeten ge- zaken. En daarvoor biedt het rapport woon een flinke boete krijgen. Zul je van CPB2) en SCP3) genoeg aankno- eens zien hoe snel dat percentage 45 pingspunten. De oorzaak van het dan stijgt. vrouwentekort aan de top ligt in de

10 (2) Ik denk dat een verplicht managementlagen daaronder. Zoals vrouwenquotum niet de oplossing is. bekend zijn vrouwen tegenwoordig Sterker nog: dat kan wel eens ave- gemiddeld hoger opgeleid dan man- rechts werken. 50 nen. En in hun eerste baan doen (3) Een verplicht vrouwenquotum vrouwen het dan ook minstens zo

15 betekent dat bedrijven het criterium goed als, zo niet beter dan mannen. best person for the job1) moeten los- Maar daarna gaat het mis. Nog laten. Uit ervaring weet ik dat

• hoe steeds is het in Nederland
• meer bedrijven ook hun best doen
• zich 55 dan in andere landen
• de gewoonte lang niet altijd geschikte vrouwen dat de vrouw minder gaat werken

20 aandienen voor een topfunctie. Bij zodra er kinderen komen. Die wijd- een verplicht quotum zullen bedrijven verbreide cultuur fnuikt natuurlijk de moeten blijven doorzoeken. Dat kansen om door te groeien naar de betekent dat ze de lat lager zullen 60 top. leggen, en vervolgens nog wat lager, (6) Bijkomend gevolg is dat veel

25 net zo lang tot ze een vrouw gevon- vrouwen nog steeds niet financieel den hebben die “ja” zegt. onafhankelijk zijn; een groot pro- (4) Wat dat betekent voor het imago bleem, omdat een op de drie huwe- van topvrouwen laat zich raden. Het 65 lijken strandt. (terechte) beeld zal ontstaan dat (7) Gebrek aan topvrouwen vraagt

30 vrouwen in topfuncties niet om hun om een cultuuromslag in de samen- kwaliteiten zijn geselecteerd, maar leving. De vrouwelijke arbeidspartici- om hun vrouw-zijn. Het cliché dat patie moet worden gelijkgetrokken mannen beter functioneren dan 70 naar het niveau van de man. Er moe- vrouwen zal weer terugkeren. En in ten geen quota komen voor vrouwen

35 dit geval nog terecht ook. Dat is het aan de top, er moeten harde streef- laatste waar de vrouwenemancipatie cijfers komen voor het aandeel vrou- mee gediend is. wen dat fulltime werkt. Laat bedrijven

75 met een heel goed verhaal komen als mannen geneigd het gezin thuis blijkt dat 80 procent van hun manne- 90 draaiend te houden. Vind je het gek lijke personeel vijf dagen werkt, en dat je op je werk minder competitief slechts 15 procent van hun vrouwe- bent als je maar tweeënhalve dag per lijke. Als dat structureel verbetert, week werkt, en jij altijd degene bent

80 werkt dat automatisch door naar die het schoolreisje begeleidt als de boven, en stijgt het aantal 95 juf (het gebrek aan meesters in het topvrouwen op een gezonde manier. basisonderwijs is minstens zo’n groot (8) Dat zo’n cultuuromslag hard probleem als het gebrek aan nodig is, blijkt ook uit andere man- topvrouwen in Raden van Bestuur)

85 vrouwverschillen die beide plan- een dringend beroep op ouders doet. bureaus signaleren. Vrouwen zijn 100 (9) Die cultuur moet worden minder competitief, minder bereid om aangepakt. Dan komt de rest vanzelf. risico’s te nemen en veel meer dan

naar: Aylin Bilic uit: De Telegraaf, 27 augustus 2019

Aylin Bilic is publicist.

noot 1 best person for the job: beste persoon voor de baan noot 2 CPB: Centraal Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die economisch wetenschappelijk onderzoek doet om beleidsmakers en politici te ondersteunen in hun beleidsbeslissingen noot 3 SCP: Sociaal en Cultureel Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die sociaalwetenschappelijk beleidsrelevant onderzoek verricht en hierover rapporteert aan regering en parlement

Baan omdat je vrouw bent, wie wil dat nou?

(1) De maat is vol, concluderen som- (5) We moeten het probleem van te mige media en commentatoren deze weinig topvrouwen niet oplossen met dagen: Nederland moet een verplicht 40 een kunstmatig (en grondwettelijk vrouwenquotum invoeren aan de top. dubieus) noodverband. We moeten

5 Bedrijven die de verplichte 30 pro- kijken naar de achterliggende oor- cent vrouwen niet halen, moeten ge- zaken. En daarvoor biedt het rapport woon een flinke boete krijgen. Zul je van CPB2) en SCP3) genoeg aankno- eens zien hoe snel dat percentage 45 pingspunten. De oorzaak van het dan stijgt. vrouwentekort aan de top ligt in de

10 (2) Ik denk dat een verplicht managementlagen daaronder. Zoals vrouwenquotum niet de oplossing is. bekend zijn vrouwen tegenwoordig Sterker nog: dat kan wel eens ave- gemiddeld hoger opgeleid dan man- rechts werken. 50 nen. En in hun eerste baan doen (3) Een verplicht vrouwenquotum vrouwen het dan ook minstens zo

15 betekent dat bedrijven het criterium goed als, zo niet beter dan mannen. best person for the job1) moeten los- Maar daarna gaat het mis. Nog laten. Uit ervaring weet ik dat

• hoe steeds is het in Nederland
• meer bedrijven ook hun best doen
• zich 55 dan in andere landen
• de gewoonte lang niet altijd geschikte vrouwen dat de vrouw minder gaat werken

20 aandienen voor een topfunctie. Bij zodra er kinderen komen. Die wijd- een verplicht quotum zullen bedrijven verbreide cultuur fnuikt natuurlijk de moeten blijven doorzoeken. Dat kansen om door te groeien naar de betekent dat ze de lat lager zullen 60 top. leggen, en vervolgens nog wat lager, (6) Bijkomend gevolg is dat veel

25 net zo lang tot ze een vrouw gevon- vrouwen nog steeds niet financieel den hebben die “ja” zegt. onafhankelijk zijn; een groot pro- (4) Wat dat betekent voor het imago bleem, omdat een op de drie huwe- van topvrouwen laat zich raden. Het 65 lijken strandt. (terechte) beeld zal ontstaan dat (7) Gebrek aan topvrouwen vraagt

30 vrouwen in topfuncties niet om hun om een cultuuromslag in de samen- kwaliteiten zijn geselecteerd, maar leving. De vrouwelijke arbeidspartici- om hun vrouw-zijn. Het cliché dat patie moet worden gelijkgetrokken mannen beter functioneren dan 70 naar het niveau van de man. Er moe- vrouwen zal weer terugkeren. En in ten geen quota komen voor vrouwen

35 dit geval nog terecht ook. Dat is het aan de top, er moeten harde streef- laatste waar de vrouwenemancipatie cijfers komen voor het aandeel vrou- mee gediend is. wen dat fulltime werkt. Laat bedrijven

75 met een heel goed verhaal komen als mannen geneigd het gezin thuis blijkt dat 80 procent van hun manne- 90 draaiend te houden. Vind je het gek lijke personeel vijf dagen werkt, en dat je op je werk minder competitief slechts 15 procent van hun vrouwe- bent als je maar tweeënhalve dag per lijke. Als dat structureel verbetert, week werkt, en jij altijd degene bent

80 werkt dat automatisch door naar die het schoolreisje begeleidt als de boven, en stijgt het aantal 95 juf (het gebrek aan meesters in het topvrouwen op een gezonde manier. basisonderwijs is minstens zo’n groot (8) Dat zo’n cultuuromslag hard probleem als het gebrek aan nodig is, blijkt ook uit andere man- topvrouwen in Raden van Bestuur)

85 vrouwverschillen die beide plan- een dringend beroep op ouders doet. bureaus signaleren. Vrouwen zijn 100 (9) Die cultuur moet worden minder competitief, minder bereid om aangepakt. Dan komt de rest vanzelf. risico’s te nemen en veel meer dan

naar: Aylin Bilic uit: De Telegraaf, 27 augustus 2019

Aylin Bilic is publicist.

noot 1 best person for the job: beste persoon voor de baan noot 2 CPB: Centraal Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die economisch wetenschappelijk onderzoek doet om beleidsmakers en politici te ondersteunen in hun beleidsbeslissingen noot 3 SCP: Sociaal en Cultureel Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die sociaalwetenschappelijk beleidsrelevant onderzoek verricht en hierover rapporteert aan regering en parlement

Baan omdat je vrouw bent, wie wil dat nou?

(1) De maat is vol, concluderen som- (5) We moeten het probleem van te mige media en commentatoren deze weinig topvrouwen niet oplossen met dagen: Nederland moet een verplicht 40 een kunstmatig (en grondwettelijk vrouwenquotum invoeren aan de top. dubieus) noodverband. We moeten

5 Bedrijven die de verplichte 30 pro- kijken naar de achterliggende oor- cent vrouwen niet halen, moeten ge- zaken. En daarvoor biedt het rapport woon een flinke boete krijgen. Zul je van CPB2) en SCP3) genoeg aankno- eens zien hoe snel dat percentage 45 pingspunten. De oorzaak van het dan stijgt. vrouwentekort aan de top ligt in de

10 (2) Ik denk dat een verplicht managementlagen daaronder. Zoals vrouwenquotum niet de oplossing is. bekend zijn vrouwen tegenwoordig Sterker nog: dat kan wel eens ave- gemiddeld hoger opgeleid dan man- rechts werken. 50 nen. En in hun eerste baan doen (3) Een verplicht vrouwenquotum vrouwen het dan ook minstens zo

15 betekent dat bedrijven het criterium goed als, zo niet beter dan mannen. best person for the job1) moeten los- Maar daarna gaat het mis. Nog laten. Uit ervaring weet ik dat

• hoe steeds is het in Nederland
• meer bedrijven ook hun best doen
• zich 55 dan in andere landen
• de gewoonte lang niet altijd geschikte vrouwen dat de vrouw minder gaat werken

20 aandienen voor een topfunctie. Bij zodra er kinderen komen. Die wijd- een verplicht quotum zullen bedrijven verbreide cultuur fnuikt natuurlijk de moeten blijven doorzoeken. Dat kansen om door te groeien naar de betekent dat ze de lat lager zullen 60 top. leggen, en vervolgens nog wat lager, (6) Bijkomend gevolg is dat veel

25 net zo lang tot ze een vrouw gevon- vrouwen nog steeds niet financieel den hebben die “ja” zegt. onafhankelijk zijn; een groot pro- (4) Wat dat betekent voor het imago bleem, omdat een op de drie huwe- van topvrouwen laat zich raden. Het 65 lijken strandt. (terechte) beeld zal ontstaan dat (7) Gebrek aan topvrouwen vraagt

30 vrouwen in topfuncties niet om hun om een cultuuromslag in de samen- kwaliteiten zijn geselecteerd, maar leving. De vrouwelijke arbeidspartici- om hun vrouw-zijn. Het cliché dat patie moet worden gelijkgetrokken mannen beter functioneren dan 70 naar het niveau van de man. Er moe- vrouwen zal weer terugkeren. En in ten geen quota komen voor vrouwen

35 dit geval nog terecht ook. Dat is het aan de top, er moeten harde streef- laatste waar de vrouwenemancipatie cijfers komen voor het aandeel vrou- mee gediend is. wen dat fulltime werkt. Laat bedrijven

75 met een heel goed verhaal komen als mannen geneigd het gezin thuis blijkt dat 80 procent van hun manne- 90 draaiend te houden. Vind je het gek lijke personeel vijf dagen werkt, en dat je op je werk minder competitief slechts 15 procent van hun vrouwe- bent als je maar tweeënhalve dag per lijke. Als dat structureel verbetert, week werkt, en jij altijd degene bent

80 werkt dat automatisch door naar die het schoolreisje begeleidt als de boven, en stijgt het aantal 95 juf (het gebrek aan meesters in het topvrouwen op een gezonde manier. basisonderwijs is minstens zo’n groot (8) Dat zo’n cultuuromslag hard probleem als het gebrek aan nodig is, blijkt ook uit andere man- topvrouwen in Raden van Bestuur)

85 vrouwverschillen die beide plan- een dringend beroep op ouders doet. bureaus signaleren. Vrouwen zijn 100 (9) Die cultuur moet worden minder competitief, minder bereid om aangepakt. Dan komt de rest vanzelf. risico’s te nemen en veel meer dan

naar: Aylin Bilic uit: De Telegraaf, 27 augustus 2019

Aylin Bilic is publicist.

noot 1 best person for the job: beste persoon voor de baan noot 2 CPB: Centraal Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die economisch wetenschappelijk onderzoek doet om beleidsmakers en politici te ondersteunen in hun beleidsbeslissingen noot 3 SCP: Sociaal en Cultureel Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die sociaalwetenschappelijk beleidsrelevant onderzoek verricht en hierover rapporteert aan regering en parlement

Baan omdat je vrouw bent, wie wil dat nou?

(1) De maat is vol, concluderen som- (5) We moeten het probleem van te mige media en commentatoren deze weinig topvrouwen niet oplossen met dagen: Nederland moet een verplicht 40 een kunstmatig (en grondwettelijk vrouwenquotum invoeren aan de top. dubieus) noodverband. We moeten

5 Bedrijven die de verplichte 30 pro- kijken naar de achterliggende oor- cent vrouwen niet halen, moeten ge- zaken. En daarvoor biedt het rapport woon een flinke boete krijgen. Zul je van CPB2) en SCP3) genoeg aankno- eens zien hoe snel dat percentage 45 pingspunten. De oorzaak van het dan stijgt. vrouwentekort aan de top ligt in de

10 (2) Ik denk dat een verplicht managementlagen daaronder. Zoals vrouwenquotum niet de oplossing is. bekend zijn vrouwen tegenwoordig Sterker nog: dat kan wel eens ave- gemiddeld hoger opgeleid dan man- rechts werken. 50 nen. En in hun eerste baan doen (3) Een verplicht vrouwenquotum vrouwen het dan ook minstens zo

15 betekent dat bedrijven het criterium goed als, zo niet beter dan mannen. best person for the job1) moeten los- Maar daarna gaat het mis. Nog laten. Uit ervaring weet ik dat

• hoe steeds is het in Nederland
• meer bedrijven ook hun best doen
• zich 55 dan in andere landen
• de gewoonte lang niet altijd geschikte vrouwen dat de vrouw minder gaat werken

20 aandienen voor een topfunctie. Bij zodra er kinderen komen. Die wijd- een verplicht quotum zullen bedrijven verbreide cultuur fnuikt natuurlijk de moeten blijven doorzoeken. Dat kansen om door te groeien naar de betekent dat ze de lat lager zullen 60 top. leggen, en vervolgens nog wat lager, (6) Bijkomend gevolg is dat veel

25 net zo lang tot ze een vrouw gevon- vrouwen nog steeds niet financieel den hebben die “ja” zegt. onafhankelijk zijn; een groot pro- (4) Wat dat betekent voor het imago bleem, omdat een op de drie huwe- van topvrouwen laat zich raden. Het 65 lijken strandt. (terechte) beeld zal ontstaan dat (7) Gebrek aan topvrouwen vraagt

30 vrouwen in topfuncties niet om hun om een cultuuromslag in de samen- kwaliteiten zijn geselecteerd, maar leving. De vrouwelijke arbeidspartici- om hun vrouw-zijn. Het cliché dat patie moet worden gelijkgetrokken mannen beter functioneren dan 70 naar het niveau van de man. Er moe- vrouwen zal weer terugkeren. En in ten geen quota komen voor vrouwen

35 dit geval nog terecht ook. Dat is het aan de top, er moeten harde streef- laatste waar de vrouwenemancipatie cijfers komen voor het aandeel vrou- mee gediend is. wen dat fulltime werkt. Laat bedrijven

75 met een heel goed verhaal komen als mannen geneigd het gezin thuis blijkt dat 80 procent van hun manne- 90 draaiend te houden. Vind je het gek lijke personeel vijf dagen werkt, en dat je op je werk minder competitief slechts 15 procent van hun vrouwe- bent als je maar tweeënhalve dag per lijke. Als dat structureel verbetert, week werkt, en jij altijd degene bent

80 werkt dat automatisch door naar die het schoolreisje begeleidt als de boven, en stijgt het aantal 95 juf (het gebrek aan meesters in het topvrouwen op een gezonde manier. basisonderwijs is minstens zo’n groot (8) Dat zo’n cultuuromslag hard probleem als het gebrek aan nodig is, blijkt ook uit andere man- topvrouwen in Raden van Bestuur)

85 vrouwverschillen die beide plan- een dringend beroep op ouders doet. bureaus signaleren. Vrouwen zijn 100 (9) Die cultuur moet worden minder competitief, minder bereid om aangepakt. Dan komt de rest vanzelf. risico’s te nemen en veel meer dan

naar: Aylin Bilic uit: De Telegraaf, 27 augustus 2019

Aylin Bilic is publicist.

noot 1 best person for the job: beste persoon voor de baan noot 2 CPB: Centraal Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die economisch wetenschappelijk onderzoek doet om beleidsmakers en politici te ondersteunen in hun beleidsbeslissingen noot 3 SCP: Sociaal en Cultureel Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die sociaalwetenschappelijk beleidsrelevant onderzoek verricht en hierover rapporteert aan regering en parlement

Baan omdat je vrouw bent, wie wil dat nou?

(1) De maat is vol, concluderen som- (5) We moeten het probleem van te mige media en commentatoren deze weinig topvrouwen niet oplossen met dagen: Nederland moet een verplicht 40 een kunstmatig (en grondwettelijk vrouwenquotum invoeren aan de top. dubieus) noodverband. We moeten

5 Bedrijven die de verplichte 30 pro- kijken naar de achterliggende oor- cent vrouwen niet halen, moeten ge- zaken. En daarvoor biedt het rapport woon een flinke boete krijgen. Zul je van CPB2) en SCP3) genoeg aankno- eens zien hoe snel dat percentage 45 pingspunten. De oorzaak van het dan stijgt. vrouwentekort aan de top ligt in de

10 (2) Ik denk dat een verplicht managementlagen daaronder. Zoals vrouwenquotum niet de oplossing is. bekend zijn vrouwen tegenwoordig Sterker nog: dat kan wel eens ave- gemiddeld hoger opgeleid dan man- rechts werken. 50 nen. En in hun eerste baan doen (3) Een verplicht vrouwenquotum vrouwen het dan ook minstens zo

15 betekent dat bedrijven het criterium goed als, zo niet beter dan mannen. best person for the job1) moeten los- Maar daarna gaat het mis. Nog laten. Uit ervaring weet ik dat

• hoe steeds is het in Nederland
• meer bedrijven ook hun best doen
• zich 55 dan in andere landen
• de gewoonte lang niet altijd geschikte vrouwen dat de vrouw minder gaat werken

20 aandienen voor een topfunctie. Bij zodra er kinderen komen. Die wijd- een verplicht quotum zullen bedrijven verbreide cultuur fnuikt natuurlijk de moeten blijven doorzoeken. Dat kansen om door te groeien naar de betekent dat ze de lat lager zullen 60 top. leggen, en vervolgens nog wat lager, (6) Bijkomend gevolg is dat veel

25 net zo lang tot ze een vrouw gevon- vrouwen nog steeds niet financieel den hebben die “ja” zegt. onafhankelijk zijn; een groot pro- (4) Wat dat betekent voor het imago bleem, omdat een op de drie huwe- van topvrouwen laat zich raden. Het 65 lijken strandt. (terechte) beeld zal ontstaan dat (7) Gebrek aan topvrouwen vraagt

30 vrouwen in topfuncties niet om hun om een cultuuromslag in de samen- kwaliteiten zijn geselecteerd, maar leving. De vrouwelijke arbeidspartici- om hun vrouw-zijn. Het cliché dat patie moet worden gelijkgetrokken mannen beter functioneren dan 70 naar het niveau van de man. Er moe- vrouwen zal weer terugkeren. En in ten geen quota komen voor vrouwen

35 dit geval nog terecht ook. Dat is het aan de top, er moeten harde streef- laatste waar de vrouwenemancipatie cijfers komen voor het aandeel vrou- mee gediend is. wen dat fulltime werkt. Laat bedrijven

75 met een heel goed verhaal komen als mannen geneigd het gezin thuis blijkt dat 80 procent van hun manne- 90 draaiend te houden. Vind je het gek lijke personeel vijf dagen werkt, en dat je op je werk minder competitief slechts 15 procent van hun vrouwe- bent als je maar tweeënhalve dag per lijke. Als dat structureel verbetert, week werkt, en jij altijd degene bent

80 werkt dat automatisch door naar die het schoolreisje begeleidt als de boven, en stijgt het aantal 95 juf (het gebrek aan meesters in het topvrouwen op een gezonde manier. basisonderwijs is minstens zo’n groot (8) Dat zo’n cultuuromslag hard probleem als het gebrek aan nodig is, blijkt ook uit andere man- topvrouwen in Raden van Bestuur)

85 vrouwverschillen die beide plan- een dringend beroep op ouders doet. bureaus signaleren. Vrouwen zijn 100 (9) Die cultuur moet worden minder competitief, minder bereid om aangepakt. Dan komt de rest vanzelf. risico’s te nemen en veel meer dan

naar: Aylin Bilic uit: De Telegraaf, 27 augustus 2019

Aylin Bilic is publicist.

noot 1 best person for the job: beste persoon voor de baan noot 2 CPB: Centraal Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die economisch wetenschappelijk onderzoek doet om beleidsmakers en politici te ondersteunen in hun beleidsbeslissingen noot 3 SCP: Sociaal en Cultureel Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die sociaalwetenschappelijk beleidsrelevant onderzoek verricht en hierover rapporteert aan regering en parlement

Baan omdat je vrouw bent, wie wil dat nou?

(1) De maat is vol, concluderen som- (5) We moeten het probleem van te mige media en commentatoren deze weinig topvrouwen niet oplossen met dagen: Nederland moet een verplicht 40 een kunstmatig (en grondwettelijk vrouwenquotum invoeren aan de top. dubieus) noodverband. We moeten

5 Bedrijven die de verplichte 30 pro- kijken naar de achterliggende oor- cent vrouwen niet halen, moeten ge- zaken. En daarvoor biedt het rapport woon een flinke boete krijgen. Zul je van CPB2) en SCP3) genoeg aankno- eens zien hoe snel dat percentage 45 pingspunten. De oorzaak van het dan stijgt. vrouwentekort aan de top ligt in de

10 (2) Ik denk dat een verplicht managementlagen daaronder. Zoals vrouwenquotum niet de oplossing is. bekend zijn vrouwen tegenwoordig Sterker nog: dat kan wel eens ave- gemiddeld hoger opgeleid dan man- rechts werken. 50 nen. En in hun eerste baan doen (3) Een verplicht vrouwenquotum vrouwen het dan ook minstens zo

15 betekent dat bedrijven het criterium goed als, zo niet beter dan mannen. best person for the job1) moeten los- Maar daarna gaat het mis. Nog laten. Uit ervaring weet ik dat

• hoe steeds is het in Nederland
• meer bedrijven ook hun best doen
• zich 55 dan in andere landen
• de gewoonte lang niet altijd geschikte vrouwen dat de vrouw minder gaat werken

20 aandienen voor een topfunctie. Bij zodra er kinderen komen. Die wijd- een verplicht quotum zullen bedrijven verbreide cultuur fnuikt natuurlijk de moeten blijven doorzoeken. Dat kansen om door te groeien naar de betekent dat ze de lat lager zullen 60 top. leggen, en vervolgens nog wat lager, (6) Bijkomend gevolg is dat veel

25 net zo lang tot ze een vrouw gevon- vrouwen nog steeds niet financieel den hebben die “ja” zegt. onafhankelijk zijn; een groot pro- (4) Wat dat betekent voor het imago bleem, omdat een op de drie huwe- van topvrouwen laat zich raden. Het 65 lijken strandt. (terechte) beeld zal ontstaan dat (7) Gebrek aan topvrouwen vraagt

30 vrouwen in topfuncties niet om hun om een cultuuromslag in de samen- kwaliteiten zijn geselecteerd, maar leving. De vrouwelijke arbeidspartici- om hun vrouw-zijn. Het cliché dat patie moet worden gelijkgetrokken mannen beter functioneren dan 70 naar het niveau van de man. Er moe- vrouwen zal weer terugkeren. En in ten geen quota komen voor vrouwen

35 dit geval nog terecht ook. Dat is het aan de top, er moeten harde streef- laatste waar de vrouwenemancipatie cijfers komen voor het aandeel vrou- mee gediend is. wen dat fulltime werkt. Laat bedrijven

75 met een heel goed verhaal komen als mannen geneigd het gezin thuis blijkt dat 80 procent van hun manne- 90 draaiend te houden. Vind je het gek lijke personeel vijf dagen werkt, en dat je op je werk minder competitief slechts 15 procent van hun vrouwe- bent als je maar tweeënhalve dag per lijke. Als dat structureel verbetert, week werkt, en jij altijd degene bent

80 werkt dat automatisch door naar die het schoolreisje begeleidt als de boven, en stijgt het aantal 95 juf (het gebrek aan meesters in het topvrouwen op een gezonde manier. basisonderwijs is minstens zo’n groot (8) Dat zo’n cultuuromslag hard probleem als het gebrek aan nodig is, blijkt ook uit andere man- topvrouwen in Raden van Bestuur)

85 vrouwverschillen die beide plan- een dringend beroep op ouders doet. bureaus signaleren. Vrouwen zijn 100 (9) Die cultuur moet worden minder competitief, minder bereid om aangepakt. Dan komt de rest vanzelf. risico’s te nemen en veel meer dan

naar: Aylin Bilic uit: De Telegraaf, 27 augustus 2019

Aylin Bilic is publicist.

noot 1 best person for the job: beste persoon voor de baan noot 2 CPB: Centraal Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die economisch wetenschappelijk onderzoek doet om beleidsmakers en politici te ondersteunen in hun beleidsbeslissingen noot 3 SCP: Sociaal en Cultureel Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die sociaalwetenschappelijk beleidsrelevant onderzoek verricht en hierover rapporteert aan regering en parlement

Baan omdat je vrouw bent, wie wil dat nou?

(1) De maat is vol, concluderen som- (5) We moeten het probleem van te mige media en commentatoren deze weinig topvrouwen niet oplossen met dagen: Nederland moet een verplicht 40 een kunstmatig (en grondwettelijk vrouwenquotum invoeren aan de top. dubieus) noodverband. We moeten

5 Bedrijven die de verplichte 30 pro- kijken naar de achterliggende oor- cent vrouwen niet halen, moeten ge- zaken. En daarvoor biedt het rapport woon een flinke boete krijgen. Zul je van CPB2) en SCP3) genoeg aankno- eens zien hoe snel dat percentage 45 pingspunten. De oorzaak van het dan stijgt. vrouwentekort aan de top ligt in de

10 (2) Ik denk dat een verplicht managementlagen daaronder. Zoals vrouwenquotum niet de oplossing is. bekend zijn vrouwen tegenwoordig Sterker nog: dat kan wel eens ave- gemiddeld hoger opgeleid dan man- rechts werken. 50 nen. En in hun eerste baan doen (3) Een verplicht vrouwenquotum vrouwen het dan ook minstens zo

15 betekent dat bedrijven het criterium goed als, zo niet beter dan mannen. best person for the job1) moeten los- Maar daarna gaat het mis. Nog laten. Uit ervaring weet ik dat

• hoe steeds is het in Nederland
• meer bedrijven ook hun best doen
• zich 55 dan in andere landen
• de gewoonte lang niet altijd geschikte vrouwen dat de vrouw minder gaat werken

20 aandienen voor een topfunctie. Bij zodra er kinderen komen. Die wijd- een verplicht quotum zullen bedrijven verbreide cultuur fnuikt natuurlijk de moeten blijven doorzoeken. Dat kansen om door te groeien naar de betekent dat ze de lat lager zullen 60 top. leggen, en vervolgens nog wat lager, (6) Bijkomend gevolg is dat veel

25 net zo lang tot ze een vrouw gevon- vrouwen nog steeds niet financieel den hebben die “ja” zegt. onafhankelijk zijn; een groot pro- (4) Wat dat betekent voor het imago bleem, omdat een op de drie huwe- van topvrouwen laat zich raden. Het 65 lijken strandt. (terechte) beeld zal ontstaan dat (7) Gebrek aan topvrouwen vraagt

30 vrouwen in topfuncties niet om hun om een cultuuromslag in de samen- kwaliteiten zijn geselecteerd, maar leving. De vrouwelijke arbeidspartici- om hun vrouw-zijn. Het cliché dat patie moet worden gelijkgetrokken mannen beter functioneren dan 70 naar het niveau van de man. Er moe- vrouwen zal weer terugkeren. En in ten geen quota komen voor vrouwen

35 dit geval nog terecht ook. Dat is het aan de top, er moeten harde streef- laatste waar de vrouwenemancipatie cijfers komen voor het aandeel vrou- mee gediend is. wen dat fulltime werkt. Laat bedrijven

75 met een heel goed verhaal komen als mannen geneigd het gezin thuis blijkt dat 80 procent van hun manne- 90 draaiend te houden. Vind je het gek lijke personeel vijf dagen werkt, en dat je op je werk minder competitief slechts 15 procent van hun vrouwe- bent als je maar tweeënhalve dag per lijke. Als dat structureel verbetert, week werkt, en jij altijd degene bent

80 werkt dat automatisch door naar die het schoolreisje begeleidt als de boven, en stijgt het aantal 95 juf (het gebrek aan meesters in het topvrouwen op een gezonde manier. basisonderwijs is minstens zo’n groot (8) Dat zo’n cultuuromslag hard probleem als het gebrek aan nodig is, blijkt ook uit andere man- topvrouwen in Raden van Bestuur)

85 vrouwverschillen die beide plan- een dringend beroep op ouders doet. bureaus signaleren. Vrouwen zijn 100 (9) Die cultuur moet worden minder competitief, minder bereid om aangepakt. Dan komt de rest vanzelf. risico’s te nemen en veel meer dan

naar: Aylin Bilic uit: De Telegraaf, 27 augustus 2019

Aylin Bilic is publicist.

noot 1 best person for the job: beste persoon voor de baan noot 2 CPB: Centraal Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die economisch wetenschappelijk onderzoek doet om beleidsmakers en politici te ondersteunen in hun beleidsbeslissingen noot 3 SCP: Sociaal en Cultureel Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die sociaalwetenschappelijk beleidsrelevant onderzoek verricht en hierover rapporteert aan regering en parlement

Wie durft nog zorgeloos door het bos te banjeren?

(1) In het gras liggen teken op de loer Schouten. “Ik zie het ook bij mensen om ons te besmetten met de ziekte om me heen: vrienden die afzien van van Lyme. Vanuit de bomen belagen 45 hun geplande kampeervakantie in de eikenprocessierupsen argeloze pas- natuur, bosuitjes voor kinderen die

5 santen met hun brandharen. En on- worden afgeblazen. Er is meer onrust der de grond bereidt het mediterraan over ongemakken en onveiligheid.” draaigatje, een bijtgrage en nauwe- (6) Vergeleken met zo’n beetje de lijks uit te roeien mier (al omgedoopt 50 hele rest van de wereld schuilen in tot ‘dracula’), zich in miljoenenkolo- de Nederlandse natuur bijzonder wei-

10 nies voor op een invasie. nig gevaren

• voor zover je in ons (2) En dan hebben we het nog niet dichtbevolkte landje al van echte eens over de ‘horrorteek’ die deze natuur kunt spreken. Er sluipen hier week in Nederland opdook. De grote 55 geen beren, schorpioenen of wurg- broer van de toch al doodenge huis- slangen rond. Maar de Nederlandse

15 tuin-en-keukenteek gaat actief op natuur is wel gevaarlijker aan het zoek naar slachtoffers die hij rennend worden, erkennen biologen. Niet tot wel 100 meter kan achtervolgen. vanwege de anderhalve wolf die hier Lekker dan. Waren we net bekomen 60 rondbanjert: wolven eten geen men- van de terrorbuizerd. En kun je sen. “Maar door klimaatverandering

20 eigenlijk nog wel veilig wandelen op komen wel meer soorten onze kant de Veluwe? Het is vast een kwestie op die ongemakken veroorzaken en van tijd voor het eerste kind wordt ziektes kunnen overbrengen”, zegt verorberd door de grote boze wolf. 65 Schouten, die in dienst is van Staats- (3) Oké, dat laatste is natuurlijk bosbeheer en Wageningen Universi-

25 schromelijk overdreven. Maar uw teit. “Denk aan de eikenprocessie- verslaggever bespeurt de laatste tijd rups, maar ook aan muggen.” een licht aanwakkerende natuur- (7) “Naarmate het warmer wordt, angst. Leidt de fietsroute door een 70 neemt niet alleen de kans toe dat eikenbos? Liever eromheen. Een exoten als de tijgermug zich in

30 wandelpaadje met hoog gras? Dan Nederland vestigen. Ook groeit bij- toch maar die saaie asfaltweg. Pick- voorbeeld het risico dat onze dood- nicken aan de slootkant? Mwah, gewone huissteekmug enge tropi- waarom geen terrasje? 75 sche ziektes als het westnijlvirus gaat (4) Waar is de tijd gebleven dat je verspreiden”, zegt bioloog Arnold van

35 nog zorgeloos door de bossen kon Vliet (Wageningen Universiteit). “In banjeren? Tegenwoordig voelt dat Zuid-Europa was vorig jaar een grote toch een beetje als spelen met je uitbraak. In Italië, Griekenland en leven. Wie zijn gezondheid liefheeft, 80 Roemenië heeft het westnijlvirus blijft beter op de gebaande paden. vorig jaar 181 levens geëist.”

40 Toch? (8) De bioloog en oprichter van de (5) “Die angst is herkenbaar”, zegt Tekenradar wijst erop dat bij teken in ecoloog en natuurfilosoof Matthijs Nederland al een vervelend virus is

85 aangetroffen dat tot voor kort alleen is goed dat er aandacht is voor de in zuidelijkere landen als Oostenrijk veranderingen die door klimaatveran- voorkwam: het teken-encefalitisvirus dering gaande zijn in ons landschap. (TBE-virus), dat hersenvliesontste- 135 Maar van de 39.730 soorten die in king kan veroorzaken. “Sorry, ik be- Nederland voorkomen, kan slechts

90 sef dat ik met zulke verhalen mensen een handjevol echt voor problemen het bos uit jaag. Maar er ontstaat nu zorgen. Helaas zit de angst voor eenmaal een nieuwe werkelijkheid. keukentrapjes niet evolutionair bij Daar zullen we rekening mee moeten 140 ons ingebakken, want daar gebeuren houden.” veel meer ongelukken mee.”

95 (9) “We hebben zelf schuld aan de (12) “De mens heeft altijd behoefte plagen die onze kant op komen. Dat aan nieuwe angsten”, stelt bioloog schuldbesef versterkt onze angst”, Midas Dekkers. “Het is de reden dat zegt natuurfilosoof Martin Drenthen 145 we kaartjes kopen voor griezelfilms. van de Radboud Universiteit in Nij- Daarom wordt de angstwekkendheid

100 megen. “Klimaatverandering hebben van nieuwe dieren die door klimaat- we zelf veroorzaakt. Maar denk ook verandering hierheen komen schil- aan het grootschalige pesticide- derachtig overdreven. Dat de Fran- gebruik en andere manieren waarop 150 sen of Portugezen al eeuwenlang we het landschap onleefbaar hebben met diezelfde dieren samenleven,

105 gemaakt voor veel soorten, waardoor kan ons blijkbaar niet schelen. Als je er nu bijvoorbeeld te weinig roof- bang wilt zijn in het bos, kun je beter insecten en vogels zijn om de eiken- bang zijn voor honden: die bijten elk processierups onder controle te hou- 155 jaar 20.000 mensen het ziekenhuis den. Het veroorzaakt een apocalyp- in.”

110 tisch gevoel, dat ik bij mezelf ook (13) Onze angst voor nieuwe beesten regelmatig bespeur: we hebben het wordt volgens de biologen ook ver- natuurlijke evenwicht verstoord, nu oorzaakt doordat we zo weinig meer gaat alles mis. Van ons veilige, aan- 160 van de natuur weten. “We zien de na- gename huis op aarde zijn we een tuur tegenwoordig vooral als mooi,

115 onaangename plek aan het maken.” nuttig en harmonieus. Dat is een te (10) “Angst voor enge beesten zit bij romantisch beeld”, zegt natuurfilo- mensen sowieso diep ingebakken”, soof Drenthen. “Vroeger beseften verklaart bioloog Kees Moeliker, 165 mensen veel beter dat de natuur directeur van het Natuurhistorisch soms ook lelijk of gevaarlijk kan zijn.”

120 Museum in Rotterdam. “Ooit leefden (14) “Vroeger haalde niemand het in we op een ongerepte planeet met zijn hoofd om in korte broek en san- alleen maar dieren en planten om dalen het bos in te gaan”, zegt Midas ons heen. Dat we op onze hoede zijn 170 Dekkers. “Een teek kon lang wachten voor gevaarlijke dieren, zit in onze op zijn grasspriet. Maar nu kunnen

125 evolutionaire bagage. Daarom slaan ze hun lol op met alle stadse bleek- we sterk aan op berichten over nieu- neusjes die door Natuurmonumenten, we vervelende beestjes. Zeker als de Staatsbosbeheer en het IVN media er nog een schepje bovenop 175 (Instituut voor Natuureducatie) de doen over hoe gevaarlijk die zijn.” natuur in worden gejaagd. Stads-

130 (11) De gevaren worden volgens mensen zien de natuur als recreatie- Moeliker nogal eens overdreven. “Het object. Zodra ze dat pretpark betre-

den, weten ze niet hoe snel ze in het 210 zitten in de periode dat eikenproces-

180 dichtstbijzijnde pannenkoekenhuis sierupsen actief zijn.” moeten komen. Maar de enige juiste (17) “Een deel van de overlast van houding om de natuur in te gaan, is nieuwe plaagdieren zal door de met ontzag. Met een lange broek, en natuur zelf worden opgelost”, zegt stop die in je sokken.” 215 Midas Dekkers. “Vogels vinden het

185 (15) In landen met meer natuur heerlijk dat er ineens zoveel eiken- heerst veel minder angst voor bees- processierupsen te eten zijn. Over ten die wij eng vinden. Neem de wolf. vijf jaar is het evenwicht hersteld, “In gebieden waar die nooit is weg- dan zijn wij over de schrik heen.” geweest, beschouwen mensen hem 220 (18) “Ander goed nieuws: we zullen

190 als normaal onderdeel van het leven. met onze nieuwe plaagdieren leren Ze zetten hun schapen achter schrik- leven”, zegt ecoloog-filosoof draad of stellen een herder aan”, Schouten. “Ik moet toegeven dat ik zegt natuurfilosoof Drenthen. “In Ne- aanvankelijk zelf ook behoorlijk pa- derland is de wereld te klein als één 225 niekerig was over teken. Mijn jonge

195 schaap door een wolf wordt gegre- studenten niet: die hebben standaard pen, terwijl hier jaarlijks honderden een tekentang of tekenkaart op zak. schapen worden aangevallen door Als je je lichaam na een wandeling honden, maar daar hoor je nooit wat goed controleert en teken meteen van. Net zomin als we ons druk ma- 230 verwijdert, is er niks aan de hand.”

200 ken over de honderden doden per (19) “Sterker: binnenblijven uit angst jaar door fijnstof: die horen kennelijk voor een horrorteekaanval is onge- bij het leven in Nederland.” zonder”, zegt Moeliker. “Het is be- (16) “Nieuwe problemen met opruk- wezen dat de natuur mensen gezon- kende dieren lijken al snel onbe- 235 der en gelukkiger maakt. Je kunt dus

205 heersbaar omdat we niet meer weten beter gewoon naar buiten gaan en hoe we ermee om moeten gaan,” genieten van al het moois om je zegt Drenthen, “terwijl er meestal heen. Controleer jezelf alleen achter- gewoon praktische oplossingen voor af wel op teken.” zijn. Zoals niet onder een eik gaan

naar: Annemieke van Dongen uit: Algemeen Dagblad, 22 juli 2019

Annemieke van Dongen is verslaggever en schrijft onder meer over voedsel, landbouw en toerisme.

Kort voor het verschijnen van tekst 2 werd een rapport van de planbureaus CPB en SCP gepubliceerd. Daaruit bleek dat de top van Nederlandse bedrijven slechts 15 procent vrouwen telt, terwijl het wettelijk streefcijfer op minimaal

30 procent ligt.

Wie durft nog zorgeloos door het bos te banjeren?

(1) In het gras liggen teken op de loer Schouten. “Ik zie het ook bij mensen om ons te besmetten met de ziekte om me heen: vrienden die afzien van van Lyme. Vanuit de bomen belagen 45 hun geplande kampeervakantie in de eikenprocessierupsen argeloze pas- natuur, bosuitjes voor kinderen die

5 santen met hun brandharen. En on- worden afgeblazen. Er is meer onrust der de grond bereidt het mediterraan over ongemakken en onveiligheid.” draaigatje, een bijtgrage en nauwe- (6) Vergeleken met zo’n beetje de lijks uit te roeien mier (al omgedoopt 50 hele rest van de wereld schuilen in tot ‘dracula’), zich in miljoenenkolo- de Nederlandse natuur bijzonder wei-

10 nies voor op een invasie. nig gevaren

• voor zover je in ons (2) En dan hebben we het nog niet dichtbevolkte landje al van echte eens over de ‘horrorteek’ die deze natuur kunt spreken. Er sluipen hier week in Nederland opdook. De grote 55 geen beren, schorpioenen of wurg- broer van de toch al doodenge huis- slangen rond. Maar de Nederlandse

15 tuin-en-keukenteek gaat actief op natuur is wel gevaarlijker aan het zoek naar slachtoffers die hij rennend worden, erkennen biologen. Niet tot wel 100 meter kan achtervolgen. vanwege de anderhalve wolf die hier Lekker dan. Waren we net bekomen 60 rondbanjert: wolven eten geen men- van de terrorbuizerd. En kun je sen. “Maar door klimaatverandering

20 eigenlijk nog wel veilig wandelen op komen wel meer soorten onze kant de Veluwe? Het is vast een kwestie op die ongemakken veroorzaken en van tijd voor het eerste kind wordt ziektes kunnen overbrengen”, zegt verorberd door de grote boze wolf. 65 Schouten, die in dienst is van Staats- (3) Oké, dat laatste is natuurlijk bosbeheer en Wageningen Universi-

25 schromelijk overdreven. Maar uw teit. “Denk aan de eikenprocessie- verslaggever bespeurt de laatste tijd rups, maar ook aan muggen.” een licht aanwakkerende natuur- (7) “Naarmate het warmer wordt, angst. Leidt de fietsroute door een 70 neemt niet alleen de kans toe dat eikenbos? Liever eromheen. Een exoten als de tijgermug zich in

30 wandelpaadje met hoog gras? Dan Nederland vestigen. Ook groeit bij- toch maar die saaie asfaltweg. Pick- voorbeeld het risico dat onze dood- nicken aan de slootkant? Mwah, gewone huissteekmug enge tropi- waarom geen terrasje? 75 sche ziektes als het westnijlvirus gaat (4) Waar is de tijd gebleven dat je verspreiden”, zegt bioloog Arnold van

35 nog zorgeloos door de bossen kon Vliet (Wageningen Universiteit). “In banjeren? Tegenwoordig voelt dat Zuid-Europa was vorig jaar een grote toch een beetje als spelen met je uitbraak. In Italië, Griekenland en leven. Wie zijn gezondheid liefheeft, 80 Roemenië heeft het westnijlvirus blijft beter op de gebaande paden. vorig jaar 181 levens geëist.”

40 Toch? (8) De bioloog en oprichter van de (5) “Die angst is herkenbaar”, zegt Tekenradar wijst erop dat bij teken in ecoloog en natuurfilosoof Matthijs Nederland al een vervelend virus is

85 aangetroffen dat tot voor kort alleen is goed dat er aandacht is voor de in zuidelijkere landen als Oostenrijk veranderingen die door klimaatveran- voorkwam: het teken-encefalitisvirus dering gaande zijn in ons landschap. (TBE-virus), dat hersenvliesontste- 135 Maar van de 39.730 soorten die in king kan veroorzaken. “Sorry, ik be- Nederland voorkomen, kan slechts

90 sef dat ik met zulke verhalen mensen een handjevol echt voor problemen het bos uit jaag. Maar er ontstaat nu zorgen. Helaas zit de angst voor eenmaal een nieuwe werkelijkheid. keukentrapjes niet evolutionair bij Daar zullen we rekening mee moeten 140 ons ingebakken, want daar gebeuren houden.” veel meer ongelukken mee.”

95 (9) “We hebben zelf schuld aan de (12) “De mens heeft altijd behoefte plagen die onze kant op komen. Dat aan nieuwe angsten”, stelt bioloog schuldbesef versterkt onze angst”, Midas Dekkers. “Het is de reden dat zegt natuurfilosoof Martin Drenthen 145 we kaartjes kopen voor griezelfilms. van de Radboud Universiteit in Nij- Daarom wordt de angstwekkendheid

100 megen. “Klimaatverandering hebben van nieuwe dieren die door klimaat- we zelf veroorzaakt. Maar denk ook verandering hierheen komen schil- aan het grootschalige pesticide- derachtig overdreven. Dat de Fran- gebruik en andere manieren waarop 150 sen of Portugezen al eeuwenlang we het landschap onleefbaar hebben met diezelfde dieren samenleven,

105 gemaakt voor veel soorten, waardoor kan ons blijkbaar niet schelen. Als je er nu bijvoorbeeld te weinig roof- bang wilt zijn in het bos, kun je beter insecten en vogels zijn om de eiken- bang zijn voor honden: die bijten elk processierups onder controle te hou- 155 jaar 20.000 mensen het ziekenhuis den. Het veroorzaakt een apocalyp- in.”

110 tisch gevoel, dat ik bij mezelf ook (13) Onze angst voor nieuwe beesten regelmatig bespeur: we hebben het wordt volgens de biologen ook ver- natuurlijke evenwicht verstoord, nu oorzaakt doordat we zo weinig meer gaat alles mis. Van ons veilige, aan- 160 van de natuur weten. “We zien de na- gename huis op aarde zijn we een tuur tegenwoordig vooral als mooi,

115 onaangename plek aan het maken.” nuttig en harmonieus. Dat is een te (10) “Angst voor enge beesten zit bij romantisch beeld”, zegt natuurfilo- mensen sowieso diep ingebakken”, soof Drenthen. “Vroeger beseften verklaart bioloog Kees Moeliker, 165 mensen veel beter dat de natuur directeur van het Natuurhistorisch soms ook lelijk of gevaarlijk kan zijn.”

120 Museum in Rotterdam. “Ooit leefden (14) “Vroeger haalde niemand het in we op een ongerepte planeet met zijn hoofd om in korte broek en san- alleen maar dieren en planten om dalen het bos in te gaan”, zegt Midas ons heen. Dat we op onze hoede zijn 170 Dekkers. “Een teek kon lang wachten voor gevaarlijke dieren, zit in onze op zijn grasspriet. Maar nu kunnen

125 evolutionaire bagage. Daarom slaan ze hun lol op met alle stadse bleek- we sterk aan op berichten over nieu- neusjes die door Natuurmonumenten, we vervelende beestjes. Zeker als de Staatsbosbeheer en het IVN media er nog een schepje bovenop 175 (Instituut voor Natuureducatie) de doen over hoe gevaarlijk die zijn.” natuur in worden gejaagd. Stads-

130 (11) De gevaren worden volgens mensen zien de natuur als recreatie- Moeliker nogal eens overdreven. “Het object. Zodra ze dat pretpark betre-

den, weten ze niet hoe snel ze in het 210 zitten in de periode dat eikenproces-

180 dichtstbijzijnde pannenkoekenhuis sierupsen actief zijn.” moeten komen. Maar de enige juiste (17) “Een deel van de overlast van houding om de natuur in te gaan, is nieuwe plaagdieren zal door de met ontzag. Met een lange broek, en natuur zelf worden opgelost”, zegt stop die in je sokken.” 215 Midas Dekkers. “Vogels vinden het

185 (15) In landen met meer natuur heerlijk dat er ineens zoveel eiken- heerst veel minder angst voor bees- processierupsen te eten zijn. Over ten die wij eng vinden. Neem de wolf. vijf jaar is het evenwicht hersteld, “In gebieden waar die nooit is weg- dan zijn wij over de schrik heen.” geweest, beschouwen mensen hem 220 (18) “Ander goed nieuws: we zullen

190 als normaal onderdeel van het leven. met onze nieuwe plaagdieren leren Ze zetten hun schapen achter schrik- leven”, zegt ecoloog-filosoof draad of stellen een herder aan”, Schouten. “Ik moet toegeven dat ik zegt natuurfilosoof Drenthen. “In Ne- aanvankelijk zelf ook behoorlijk pa- derland is de wereld te klein als één 225 niekerig was over teken. Mijn jonge

195 schaap door een wolf wordt gegre- studenten niet: die hebben standaard pen, terwijl hier jaarlijks honderden een tekentang of tekenkaart op zak. schapen worden aangevallen door Als je je lichaam na een wandeling honden, maar daar hoor je nooit wat goed controleert en teken meteen van. Net zomin als we ons druk ma- 230 verwijdert, is er niks aan de hand.”

200 ken over de honderden doden per (19) “Sterker: binnenblijven uit angst jaar door fijnstof: die horen kennelijk voor een horrorteekaanval is onge- bij het leven in Nederland.” zonder”, zegt Moeliker. “Het is be- (16) “Nieuwe problemen met opruk- wezen dat de natuur mensen gezon- kende dieren lijken al snel onbe- 235 der en gelukkiger maakt. Je kunt dus

205 heersbaar omdat we niet meer weten beter gewoon naar buiten gaan en hoe we ermee om moeten gaan,” genieten van al het moois om je zegt Drenthen, “terwijl er meestal heen. Controleer jezelf alleen achter- gewoon praktische oplossingen voor af wel op teken.” zijn. Zoals niet onder een eik gaan

naar: Annemieke van Dongen uit: Algemeen Dagblad, 22 juli 2019

Annemieke van Dongen is verslaggever en schrijft onder meer over voedsel, landbouw en toerisme.

Kort voor het verschijnen van tekst 2 werd een rapport van de planbureaus CPB en SCP gepubliceerd. Daaruit bleek dat de top van Nederlandse bedrijven slechts 15 procent vrouwen telt, terwijl het wettelijk streefcijfer op minimaal

30 procent ligt.

Wie durft nog zorgeloos door het bos te banjeren?

(1) In het gras liggen teken op de loer Schouten. “Ik zie het ook bij mensen om ons te besmetten met de ziekte om me heen: vrienden die afzien van van Lyme. Vanuit de bomen belagen 45 hun geplande kampeervakantie in de eikenprocessierupsen argeloze pas- natuur, bosuitjes voor kinderen die

5 santen met hun brandharen. En on- worden afgeblazen. Er is meer onrust der de grond bereidt het mediterraan over ongemakken en onveiligheid.” draaigatje, een bijtgrage en nauwe- (6) Vergeleken met zo’n beetje de lijks uit te roeien mier (al omgedoopt 50 hele rest van de wereld schuilen in tot ‘dracula’), zich in miljoenenkolo- de Nederlandse natuur bijzonder wei-

10 nies voor op een invasie. nig gevaren

• voor zover je in ons (2) En dan hebben we het nog niet dichtbevolkte landje al van echte eens over de ‘horrorteek’ die deze natuur kunt spreken. Er sluipen hier week in Nederland opdook. De grote 55 geen beren, schorpioenen of wurg- broer van de toch al doodenge huis- slangen rond. Maar de Nederlandse

15 tuin-en-keukenteek gaat actief op natuur is wel gevaarlijker aan het zoek naar slachtoffers die hij rennend worden, erkennen biologen. Niet tot wel 100 meter kan achtervolgen. vanwege de anderhalve wolf die hier Lekker dan. Waren we net bekomen 60 rondbanjert: wolven eten geen men- van de terrorbuizerd. En kun je sen. “Maar door klimaatverandering

20 eigenlijk nog wel veilig wandelen op komen wel meer soorten onze kant de Veluwe? Het is vast een kwestie op die ongemakken veroorzaken en van tijd voor het eerste kind wordt ziektes kunnen overbrengen”, zegt verorberd door de grote boze wolf. 65 Schouten, die in dienst is van Staats- (3) Oké, dat laatste is natuurlijk bosbeheer en Wageningen Universi-

25 schromelijk overdreven. Maar uw teit. “Denk aan de eikenprocessie- verslaggever bespeurt de laatste tijd rups, maar ook aan muggen.” een licht aanwakkerende natuur- (7) “Naarmate het warmer wordt, angst. Leidt de fietsroute door een 70 neemt niet alleen de kans toe dat eikenbos? Liever eromheen. Een exoten als de tijgermug zich in

30 wandelpaadje met hoog gras? Dan Nederland vestigen. Ook groeit bij- toch maar die saaie asfaltweg. Pick- voorbeeld het risico dat onze dood- nicken aan de slootkant? Mwah, gewone huissteekmug enge tropi- waarom geen terrasje? 75 sche ziektes als het westnijlvirus gaat (4) Waar is de tijd gebleven dat je verspreiden”, zegt bioloog Arnold van

35 nog zorgeloos door de bossen kon Vliet (Wageningen Universiteit). “In banjeren? Tegenwoordig voelt dat Zuid-Europa was vorig jaar een grote toch een beetje als spelen met je uitbraak. In Italië, Griekenland en leven. Wie zijn gezondheid liefheeft, 80 Roemenië heeft het westnijlvirus blijft beter op de gebaande paden. vorig jaar 181 levens geëist.”

40 Toch? (8) De bioloog en oprichter van de (5) “Die angst is herkenbaar”, zegt Tekenradar wijst erop dat bij teken in ecoloog en natuurfilosoof Matthijs Nederland al een vervelend virus is

85 aangetroffen dat tot voor kort alleen is goed dat er aandacht is voor de in zuidelijkere landen als Oostenrijk veranderingen die door klimaatveran- voorkwam: het teken-encefalitisvirus dering gaande zijn in ons landschap. (TBE-virus), dat hersenvliesontste- 135 Maar van de 39.730 soorten die in king kan veroorzaken. “Sorry, ik be- Nederland voorkomen, kan slechts

90 sef dat ik met zulke verhalen mensen een handjevol echt voor problemen het bos uit jaag. Maar er ontstaat nu zorgen. Helaas zit de angst voor eenmaal een nieuwe werkelijkheid. keukentrapjes niet evolutionair bij Daar zullen we rekening mee moeten 140 ons ingebakken, want daar gebeuren houden.” veel meer ongelukken mee.”

95 (9) “We hebben zelf schuld aan de (12) “De mens heeft altijd behoefte plagen die onze kant op komen. Dat aan nieuwe angsten”, stelt bioloog schuldbesef versterkt onze angst”, Midas Dekkers. “Het is de reden dat zegt natuurfilosoof Martin Drenthen 145 we kaartjes kopen voor griezelfilms. van de Radboud Universiteit in Nij- Daarom wordt de angstwekkendheid

100 megen. “Klimaatverandering hebben van nieuwe dieren die door klimaat- we zelf veroorzaakt. Maar denk ook verandering hierheen komen schil- aan het grootschalige pesticide- derachtig overdreven. Dat de Fran- gebruik en andere manieren waarop 150 sen of Portugezen al eeuwenlang we het landschap onleefbaar hebben met diezelfde dieren samenleven,

105 gemaakt voor veel soorten, waardoor kan ons blijkbaar niet schelen. Als je er nu bijvoorbeeld te weinig roof- bang wilt zijn in het bos, kun je beter insecten en vogels zijn om de eiken- bang zijn voor honden: die bijten elk processierups onder controle te hou- 155 jaar 20.000 mensen het ziekenhuis den. Het veroorzaakt een apocalyp- in.”

110 tisch gevoel, dat ik bij mezelf ook (13) Onze angst voor nieuwe beesten regelmatig bespeur: we hebben het wordt volgens de biologen ook ver- natuurlijke evenwicht verstoord, nu oorzaakt doordat we zo weinig meer gaat alles mis. Van ons veilige, aan- 160 van de natuur weten. “We zien de na- gename huis op aarde zijn we een tuur tegenwoordig vooral als mooi,

115 onaangename plek aan het maken.” nuttig en harmonieus. Dat is een te (10) “Angst voor enge beesten zit bij romantisch beeld”, zegt natuurfilo- mensen sowieso diep ingebakken”, soof Drenthen. “Vroeger beseften verklaart bioloog Kees Moeliker, 165 mensen veel beter dat de natuur directeur van het Natuurhistorisch soms ook lelijk of gevaarlijk kan zijn.”

120 Museum in Rotterdam. “Ooit leefden (14) “Vroeger haalde niemand het in we op een ongerepte planeet met zijn hoofd om in korte broek en san- alleen maar dieren en planten om dalen het bos in te gaan”, zegt Midas ons heen. Dat we op onze hoede zijn 170 Dekkers. “Een teek kon lang wachten voor gevaarlijke dieren, zit in onze op zijn grasspriet. Maar nu kunnen

125 evolutionaire bagage. Daarom slaan ze hun lol op met alle stadse bleek- we sterk aan op berichten over nieu- neusjes die door Natuurmonumenten, we vervelende beestjes. Zeker als de Staatsbosbeheer en het IVN media er nog een schepje bovenop 175 (Instituut voor Natuureducatie) de doen over hoe gevaarlijk die zijn.” natuur in worden gejaagd. Stads-

130 (11) De gevaren worden volgens mensen zien de natuur als recreatie- Moeliker nogal eens overdreven. “Het object. Zodra ze dat pretpark betre-

den, weten ze niet hoe snel ze in het 210 zitten in de periode dat eikenproces-

180 dichtstbijzijnde pannenkoekenhuis sierupsen actief zijn.” moeten komen. Maar de enige juiste (17) “Een deel van de overlast van houding om de natuur in te gaan, is nieuwe plaagdieren zal door de met ontzag. Met een lange broek, en natuur zelf worden opgelost”, zegt stop die in je sokken.” 215 Midas Dekkers. “Vogels vinden het

185 (15) In landen met meer natuur heerlijk dat er ineens zoveel eiken- heerst veel minder angst voor bees- processierupsen te eten zijn. Over ten die wij eng vinden. Neem de wolf. vijf jaar is het evenwicht hersteld, “In gebieden waar die nooit is weg- dan zijn wij over de schrik heen.” geweest, beschouwen mensen hem 220 (18) “Ander goed nieuws: we zullen

190 als normaal onderdeel van het leven. met onze nieuwe plaagdieren leren Ze zetten hun schapen achter schrik- leven”, zegt ecoloog-filosoof draad of stellen een herder aan”, Schouten. “Ik moet toegeven dat ik zegt natuurfilosoof Drenthen. “In Ne- aanvankelijk zelf ook behoorlijk pa- derland is de wereld te klein als één 225 niekerig was over teken. Mijn jonge

195 schaap door een wolf wordt gegre- studenten niet: die hebben standaard pen, terwijl hier jaarlijks honderden een tekentang of tekenkaart op zak. schapen worden aangevallen door Als je je lichaam na een wandeling honden, maar daar hoor je nooit wat goed controleert en teken meteen van. Net zomin als we ons druk ma- 230 verwijdert, is er niks aan de hand.”

200 ken over de honderden doden per (19) “Sterker: binnenblijven uit angst jaar door fijnstof: die horen kennelijk voor een horrorteekaanval is onge- bij het leven in Nederland.” zonder”, zegt Moeliker. “Het is be- (16) “Nieuwe problemen met opruk- wezen dat de natuur mensen gezon- kende dieren lijken al snel onbe- 235 der en gelukkiger maakt. Je kunt dus

205 heersbaar omdat we niet meer weten beter gewoon naar buiten gaan en hoe we ermee om moeten gaan,” genieten van al het moois om je zegt Drenthen, “terwijl er meestal heen. Controleer jezelf alleen achter- gewoon praktische oplossingen voor af wel op teken.” zijn. Zoals niet onder een eik gaan

naar: Annemieke van Dongen uit: Algemeen Dagblad, 22 juli 2019

Annemieke van Dongen is verslaggever en schrijft onder meer over voedsel, landbouw en toerisme.

Kort voor het verschijnen van tekst 2 werd een rapport van de planbureaus CPB en SCP gepubliceerd. Daaruit bleek dat de top van Nederlandse bedrijven slechts 15 procent vrouwen telt, terwijl het wettelijk streefcijfer op minimaal

30 procent ligt.

Wie durft nog zorgeloos door het bos te banjeren?

(1) In het gras liggen teken op de loer Schouten. “Ik zie het ook bij mensen om ons te besmetten met de ziekte om me heen: vrienden die afzien van van Lyme. Vanuit de bomen belagen 45 hun geplande kampeervakantie in de eikenprocessierupsen argeloze pas- natuur, bosuitjes voor kinderen die

5 santen met hun brandharen. En on- worden afgeblazen. Er is meer onrust der de grond bereidt het mediterraan over ongemakken en onveiligheid.” draaigatje, een bijtgrage en nauwe- (6) Vergeleken met zo’n beetje de lijks uit te roeien mier (al omgedoopt 50 hele rest van de wereld schuilen in tot ‘dracula’), zich in miljoenenkolo- de Nederlandse natuur bijzonder wei-

10 nies voor op een invasie. nig gevaren

• voor zover je in ons (2) En dan hebben we het nog niet dichtbevolkte landje al van echte eens over de ‘horrorteek’ die deze natuur kunt spreken. Er sluipen hier week in Nederland opdook. De grote 55 geen beren, schorpioenen of wurg- broer van de toch al doodenge huis- slangen rond. Maar de Nederlandse

15 tuin-en-keukenteek gaat actief op natuur is wel gevaarlijker aan het zoek naar slachtoffers die hij rennend worden, erkennen biologen. Niet tot wel 100 meter kan achtervolgen. vanwege de anderhalve wolf die hier Lekker dan. Waren we net bekomen 60 rondbanjert: wolven eten geen men- van de terrorbuizerd. En kun je sen. “Maar door klimaatverandering

20 eigenlijk nog wel veilig wandelen op komen wel meer soorten onze kant de Veluwe? Het is vast een kwestie op die ongemakken veroorzaken en van tijd voor het eerste kind wordt ziektes kunnen overbrengen”, zegt verorberd door de grote boze wolf. 65 Schouten, die in dienst is van Staats- (3) Oké, dat laatste is natuurlijk bosbeheer en Wageningen Universi-

25 schromelijk overdreven. Maar uw teit. “Denk aan de eikenprocessie- verslaggever bespeurt de laatste tijd rups, maar ook aan muggen.” een licht aanwakkerende natuur- (7) “Naarmate het warmer wordt, angst. Leidt de fietsroute door een 70 neemt niet alleen de kans toe dat eikenbos? Liever eromheen. Een exoten als de tijgermug zich in

30 wandelpaadje met hoog gras? Dan Nederland vestigen. Ook groeit bij- toch maar die saaie asfaltweg. Pick- voorbeeld het risico dat onze dood- nicken aan de slootkant? Mwah, gewone huissteekmug enge tropi- waarom geen terrasje? 75 sche ziektes als het westnijlvirus gaat (4) Waar is de tijd gebleven dat je verspreiden”, zegt bioloog Arnold van

35 nog zorgeloos door de bossen kon Vliet (Wageningen Universiteit). “In banjeren? Tegenwoordig voelt dat Zuid-Europa was vorig jaar een grote toch een beetje als spelen met je uitbraak. In Italië, Griekenland en leven. Wie zijn gezondheid liefheeft, 80 Roemenië heeft het westnijlvirus blijft beter op de gebaande paden. vorig jaar 181 levens geëist.”

40 Toch? (8) De bioloog en oprichter van de (5) “Die angst is herkenbaar”, zegt Tekenradar wijst erop dat bij teken in ecoloog en natuurfilosoof Matthijs Nederland al een vervelend virus is

85 aangetroffen dat tot voor kort alleen is goed dat er aandacht is voor de in zuidelijkere landen als Oostenrijk veranderingen die door klimaatveran- voorkwam: het teken-encefalitisvirus dering gaande zijn in ons landschap. (TBE-virus), dat hersenvliesontste- 135 Maar van de 39.730 soorten die in king kan veroorzaken. “Sorry, ik be- Nederland voorkomen, kan slechts

90 sef dat ik met zulke verhalen mensen een handjevol echt voor problemen het bos uit jaag. Maar er ontstaat nu zorgen. Helaas zit de angst voor eenmaal een nieuwe werkelijkheid. keukentrapjes niet evolutionair bij Daar zullen we rekening mee moeten 140 ons ingebakken, want daar gebeuren houden.” veel meer ongelukken mee.”

95 (9) “We hebben zelf schuld aan de (12) “De mens heeft altijd behoefte plagen die onze kant op komen. Dat aan nieuwe angsten”, stelt bioloog schuldbesef versterkt onze angst”, Midas Dekkers. “Het is de reden dat zegt natuurfilosoof Martin Drenthen 145 we kaartjes kopen voor griezelfilms. van de Radboud Universiteit in Nij- Daarom wordt de angstwekkendheid

100 megen. “Klimaatverandering hebben van nieuwe dieren die door klimaat- we zelf veroorzaakt. Maar denk ook verandering hierheen komen schil- aan het grootschalige pesticide- derachtig overdreven. Dat de Fran- gebruik en andere manieren waarop 150 sen of Portugezen al eeuwenlang we het landschap onleefbaar hebben met diezelfde dieren samenleven,

105 gemaakt voor veel soorten, waardoor kan ons blijkbaar niet schelen. Als je er nu bijvoorbeeld te weinig roof- bang wilt zijn in het bos, kun je beter insecten en vogels zijn om de eiken- bang zijn voor honden: die bijten elk processierups onder controle te hou- 155 jaar 20.000 mensen het ziekenhuis den. Het veroorzaakt een apocalyp- in.”

110 tisch gevoel, dat ik bij mezelf ook (13) Onze angst voor nieuwe beesten regelmatig bespeur: we hebben het wordt volgens de biologen ook ver- natuurlijke evenwicht verstoord, nu oorzaakt doordat we zo weinig meer gaat alles mis. Van ons veilige, aan- 160 van de natuur weten. “We zien de na- gename huis op aarde zijn we een tuur tegenwoordig vooral als mooi,

115 onaangename plek aan het maken.” nuttig en harmonieus. Dat is een te (10) “Angst voor enge beesten zit bij romantisch beeld”, zegt natuurfilo- mensen sowieso diep ingebakken”, soof Drenthen. “Vroeger beseften verklaart bioloog Kees Moeliker, 165 mensen veel beter dat de natuur directeur van het Natuurhistorisch soms ook lelijk of gevaarlijk kan zijn.”

120 Museum in Rotterdam. “Ooit leefden (14) “Vroeger haalde niemand het in we op een ongerepte planeet met zijn hoofd om in korte broek en san- alleen maar dieren en planten om dalen het bos in te gaan”, zegt Midas ons heen. Dat we op onze hoede zijn 170 Dekkers. “Een teek kon lang wachten voor gevaarlijke dieren, zit in onze op zijn grasspriet. Maar nu kunnen

125 evolutionaire bagage. Daarom slaan ze hun lol op met alle stadse bleek- we sterk aan op berichten over nieu- neusjes die door Natuurmonumenten, we vervelende beestjes. Zeker als de Staatsbosbeheer en het IVN media er nog een schepje bovenop 175 (Instituut voor Natuureducatie) de doen over hoe gevaarlijk die zijn.” natuur in worden gejaagd. Stads-

130 (11) De gevaren worden volgens mensen zien de natuur als recreatie- Moeliker nogal eens overdreven. “Het object. Zodra ze dat pretpark betre-

den, weten ze niet hoe snel ze in het 210 zitten in de periode dat eikenproces-

180 dichtstbijzijnde pannenkoekenhuis sierupsen actief zijn.” moeten komen. Maar de enige juiste (17) “Een deel van de overlast van houding om de natuur in te gaan, is nieuwe plaagdieren zal door de met ontzag. Met een lange broek, en natuur zelf worden opgelost”, zegt stop die in je sokken.” 215 Midas Dekkers. “Vogels vinden het

185 (15) In landen met meer natuur heerlijk dat er ineens zoveel eiken- heerst veel minder angst voor bees- processierupsen te eten zijn. Over ten die wij eng vinden. Neem de wolf. vijf jaar is het evenwicht hersteld, “In gebieden waar die nooit is weg- dan zijn wij over de schrik heen.” geweest, beschouwen mensen hem 220 (18) “Ander goed nieuws: we zullen

190 als normaal onderdeel van het leven. met onze nieuwe plaagdieren leren Ze zetten hun schapen achter schrik- leven”, zegt ecoloog-filosoof draad of stellen een herder aan”, Schouten. “Ik moet toegeven dat ik zegt natuurfilosoof Drenthen. “In Ne- aanvankelijk zelf ook behoorlijk pa- derland is de wereld te klein als één 225 niekerig was over teken. Mijn jonge

195 schaap door een wolf wordt gegre- studenten niet: die hebben standaard pen, terwijl hier jaarlijks honderden een tekentang of tekenkaart op zak. schapen worden aangevallen door Als je je lichaam na een wandeling honden, maar daar hoor je nooit wat goed controleert en teken meteen van. Net zomin als we ons druk ma- 230 verwijdert, is er niks aan de hand.”

200 ken over de honderden doden per (19) “Sterker: binnenblijven uit angst jaar door fijnstof: die horen kennelijk voor een horrorteekaanval is onge- bij het leven in Nederland.” zonder”, zegt Moeliker. “Het is be- (16) “Nieuwe problemen met opruk- wezen dat de natuur mensen gezon- kende dieren lijken al snel onbe- 235 der en gelukkiger maakt. Je kunt dus

205 heersbaar omdat we niet meer weten beter gewoon naar buiten gaan en hoe we ermee om moeten gaan,” genieten van al het moois om je zegt Drenthen, “terwijl er meestal heen. Controleer jezelf alleen achter- gewoon praktische oplossingen voor af wel op teken.” zijn. Zoals niet onder een eik gaan

naar: Annemieke van Dongen uit: Algemeen Dagblad, 22 juli 2019

Annemieke van Dongen is verslaggever en schrijft onder meer over voedsel, landbouw en toerisme.

Kort voor het verschijnen van tekst 2 werd een rapport van de planbureaus CPB en SCP gepubliceerd. Daaruit bleek dat de top van Nederlandse bedrijven slechts 15 procent vrouwen telt, terwijl het wettelijk streefcijfer op minimaal

30 procent ligt.

Baan omdat je vrouw bent, wie wil dat nou?

(1) De maat is vol, concluderen som- (5) We moeten het probleem van te mige media en commentatoren deze weinig topvrouwen niet oplossen met dagen: Nederland moet een verplicht 40 een kunstmatig (en grondwettelijk vrouwenquotum invoeren aan de top. dubieus) noodverband. We moeten

5 Bedrijven die de verplichte 30 pro- kijken naar de achterliggende oor- cent vrouwen niet halen, moeten ge- zaken. En daarvoor biedt het rapport woon een flinke boete krijgen. Zul je van CPB2) en SCP3) genoeg aankno- eens zien hoe snel dat percentage 45 pingspunten. De oorzaak van het dan stijgt. vrouwentekort aan de top ligt in de

10 (2) Ik denk dat een verplicht managementlagen daaronder. Zoals vrouwenquotum niet de oplossing is. bekend zijn vrouwen tegenwoordig Sterker nog: dat kan wel eens ave- gemiddeld hoger opgeleid dan man- rechts werken. 50 nen. En in hun eerste baan doen (3) Een verplicht vrouwenquotum vrouwen het dan ook minstens zo

15 betekent dat bedrijven het criterium goed als, zo niet beter dan mannen. best person for the job1) moeten los- Maar daarna gaat het mis. Nog laten. Uit ervaring weet ik dat

• hoe steeds is het in Nederland
• meer bedrijven ook hun best doen
• zich 55 dan in andere landen
• de gewoonte lang niet altijd geschikte vrouwen dat de vrouw minder gaat werken

20 aandienen voor een topfunctie. Bij zodra er kinderen komen. Die wijd- een verplicht quotum zullen bedrijven verbreide cultuur fnuikt natuurlijk de moeten blijven doorzoeken. Dat kansen om door te groeien naar de betekent dat ze de lat lager zullen 60 top. leggen, en vervolgens nog wat lager, (6) Bijkomend gevolg is dat veel

25 net zo lang tot ze een vrouw gevon- vrouwen nog steeds niet financieel den hebben die “ja” zegt. onafhankelijk zijn; een groot pro- (4) Wat dat betekent voor het imago bleem, omdat een op de drie huwe- van topvrouwen laat zich raden. Het 65 lijken strandt. (terechte) beeld zal ontstaan dat (7) Gebrek aan topvrouwen vraagt

30 vrouwen in topfuncties niet om hun om een cultuuromslag in de samen- kwaliteiten zijn geselecteerd, maar leving. De vrouwelijke arbeidspartici- om hun vrouw-zijn. Het cliché dat patie moet worden gelijkgetrokken mannen beter functioneren dan 70 naar het niveau van de man. Er moe- vrouwen zal weer terugkeren. En in ten geen quota komen voor vrouwen

35 dit geval nog terecht ook. Dat is het aan de top, er moeten harde streef- laatste waar de vrouwenemancipatie cijfers komen voor het aandeel vrou- mee gediend is. wen dat fulltime werkt. Laat bedrijven

75 met een heel goed verhaal komen als mannen geneigd het gezin thuis blijkt dat 80 procent van hun manne- 90 draaiend te houden. Vind je het gek lijke personeel vijf dagen werkt, en dat je op je werk minder competitief slechts 15 procent van hun vrouwe- bent als je maar tweeënhalve dag per lijke. Als dat structureel verbetert, week werkt, en jij altijd degene bent

80 werkt dat automatisch door naar die het schoolreisje begeleidt als de boven, en stijgt het aantal 95 juf (het gebrek aan meesters in het topvrouwen op een gezonde manier. basisonderwijs is minstens zo’n groot (8) Dat zo’n cultuuromslag hard probleem als het gebrek aan nodig is, blijkt ook uit andere man- topvrouwen in Raden van Bestuur)

85 vrouwverschillen die beide plan- een dringend beroep op ouders doet. bureaus signaleren. Vrouwen zijn 100 (9) Die cultuur moet worden minder competitief, minder bereid om aangepakt. Dan komt de rest vanzelf. risico’s te nemen en veel meer dan

naar: Aylin Bilic uit: De Telegraaf, 27 augustus 2019

Aylin Bilic is publicist.

noot 1 best person for the job: beste persoon voor de baan noot 2 CPB: Centraal Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die economisch wetenschappelijk onderzoek doet om beleidsmakers en politici te ondersteunen in hun beleidsbeslissingen noot 3 SCP: Sociaal en Cultureel Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die sociaalwetenschappelijk beleidsrelevant onderzoek verricht en hierover rapporteert aan regering en parlement

Baan omdat je vrouw bent, wie wil dat nou?

(1) De maat is vol, concluderen som- (5) We moeten het probleem van te mige media en commentatoren deze weinig topvrouwen niet oplossen met dagen: Nederland moet een verplicht 40 een kunstmatig (en grondwettelijk vrouwenquotum invoeren aan de top. dubieus) noodverband. We moeten

5 Bedrijven die de verplichte 30 pro- kijken naar de achterliggende oor- cent vrouwen niet halen, moeten ge- zaken. En daarvoor biedt het rapport woon een flinke boete krijgen. Zul je van CPB2) en SCP3) genoeg aankno- eens zien hoe snel dat percentage 45 pingspunten. De oorzaak van het dan stijgt. vrouwentekort aan de top ligt in de

10 (2) Ik denk dat een verplicht managementlagen daaronder. Zoals vrouwenquotum niet de oplossing is. bekend zijn vrouwen tegenwoordig Sterker nog: dat kan wel eens ave- gemiddeld hoger opgeleid dan man- rechts werken. 50 nen. En in hun eerste baan doen (3) Een verplicht vrouwenquotum vrouwen het dan ook minstens zo

15 betekent dat bedrijven het criterium goed als, zo niet beter dan mannen. best person for the job1) moeten los- Maar daarna gaat het mis. Nog laten. Uit ervaring weet ik dat

• hoe steeds is het in Nederland
• meer bedrijven ook hun best doen
• zich 55 dan in andere landen
• de gewoonte lang niet altijd geschikte vrouwen dat de vrouw minder gaat werken

20 aandienen voor een topfunctie. Bij zodra er kinderen komen. Die wijd- een verplicht quotum zullen bedrijven verbreide cultuur fnuikt natuurlijk de moeten blijven doorzoeken. Dat kansen om door te groeien naar de betekent dat ze de lat lager zullen 60 top. leggen, en vervolgens nog wat lager, (6) Bijkomend gevolg is dat veel

25 net zo lang tot ze een vrouw gevon- vrouwen nog steeds niet financieel den hebben die “ja” zegt. onafhankelijk zijn; een groot pro- (4) Wat dat betekent voor het imago bleem, omdat een op de drie huwe- van topvrouwen laat zich raden. Het 65 lijken strandt. (terechte) beeld zal ontstaan dat (7) Gebrek aan topvrouwen vraagt

30 vrouwen in topfuncties niet om hun om een cultuuromslag in de samen- kwaliteiten zijn geselecteerd, maar leving. De vrouwelijke arbeidspartici- om hun vrouw-zijn. Het cliché dat patie moet worden gelijkgetrokken mannen beter functioneren dan 70 naar het niveau van de man. Er moe- vrouwen zal weer terugkeren. En in ten geen quota komen voor vrouwen

35 dit geval nog terecht ook. Dat is het aan de top, er moeten harde streef- laatste waar de vrouwenemancipatie cijfers komen voor het aandeel vrou- mee gediend is. wen dat fulltime werkt. Laat bedrijven

75 met een heel goed verhaal komen als mannen geneigd het gezin thuis blijkt dat 80 procent van hun manne- 90 draaiend te houden. Vind je het gek lijke personeel vijf dagen werkt, en dat je op je werk minder competitief slechts 15 procent van hun vrouwe- bent als je maar tweeënhalve dag per lijke. Als dat structureel verbetert, week werkt, en jij altijd degene bent

80 werkt dat automatisch door naar die het schoolreisje begeleidt als de boven, en stijgt het aantal 95 juf (het gebrek aan meesters in het topvrouwen op een gezonde manier. basisonderwijs is minstens zo’n groot (8) Dat zo’n cultuuromslag hard probleem als het gebrek aan nodig is, blijkt ook uit andere man- topvrouwen in Raden van Bestuur)

85 vrouwverschillen die beide plan- een dringend beroep op ouders doet. bureaus signaleren. Vrouwen zijn 100 (9) Die cultuur moet worden minder competitief, minder bereid om aangepakt. Dan komt de rest vanzelf. risico’s te nemen en veel meer dan

naar: Aylin Bilic uit: De Telegraaf, 27 augustus 2019

Aylin Bilic is publicist.

noot 1 best person for the job: beste persoon voor de baan noot 2 CPB: Centraal Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die economisch wetenschappelijk onderzoek doet om beleidsmakers en politici te ondersteunen in hun beleidsbeslissingen noot 3 SCP: Sociaal en Cultureel Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die sociaalwetenschappelijk beleidsrelevant onderzoek verricht en hierover rapporteert aan regering en parlement

Vrouwenquotum? Neem een voorbeeld aan de topsport

(1) De vrouwen waren in het nieuws de Nederlandse vereniging van Com- deze week. Niet zozeer in de sport, 15 missarissen en Directeuren. Hij vindt maar in het algemeen. De SER1) ad- een vrouwenquotum “ontzettend ge- viseert grote bedrijven een vrouwen- vaarlijk”. Vrouwen die automatisch in

5 quotum in te voeren, om er eindelijk topposities komen, kunnen niet altijd eens in te slagen dertig procent vrou- op draagvlak rekenen, wat hun posi- wen in topfuncties te krijgen. Zachte 20 tie ondermijnt, vindt hij. Puntje waar maatregelen hebben niet geholpen, ik in kan komen. dus is het tijd voor harde, is de rede- (3) Nee, de crux zit ’m in het vervolg.

10 natie. Vrouwen moeten thuis wel goede af- (2) De bokaal voor de meest stuiten- spraken kunnen maken, zodat ze vol- de reactie hierop gaat zonder twijfel 25 doende ruimte hebben voor een uit- naar Gerard van Vliet, directeur van dagende baan. “Een topfunctie kun je

niet zomaar erbij doen. Het gaat om tribune verschijnen om de kids koest veeleisende, stressvolle, moeilijke te houden. Nanny’s! Vaders kunnen banen. Je moet 24 uur per dag niet voor kinderen zorgen, immers.

30 aanspreekbaar zijn.” Iets met stoom (7) Laat dat nou net datgene zijn wat en oren, toen ik dit las. 70 in zulke gezinnen wél gebeurt. De (4) Ga eens kijken in de sector waar vaders in deze relaties hebben ge- Nederlandse vrouwen het beter doen constateerd dat hun vrouw bijzonder in topfuncties dan mannen, zou ik succesvol is in wat ze doet, en zoals

35 zeggen, meneer Van Vliet. Bestaat het een gelijkwaardige relatie be- die sector? Jazeker. Het is de top- 75 taamt, kijken beide partners samen sport. Het aantal vrouwen in de top- hoe ze daar het beste invulling aan sport is ongeveer gelijk aan het aan- kunnen geven. tal mannen, en kwalitatief steken de (8) De man van oud-wereldkampioe-

40 Nederlandse atletes al jaren boven ne wielrennen Lizzie Deignan stopte hun mannelijke collega’s uit. 80 met koersen toen zijn vrouw zwanger (5) Topsport is geen topfunctie, zegt bleek. Philip Deignan was bepaald u? Dat waag ik te betwisten. Top- geen pannenkoek, reed voor Team sport is compromisloos: als je íets Ineos, maar kon niet ontkennen dat

45 niet zomaar even erbij doet, is het zijn vrouw succesvoller was. Dus dat. Zeker als je een wereldtopper 85 koos hij voor de zorgrol. bent, is de stress bijzonder hoog. De (9) Zo radicaal hoeft het natuurlijk druk, altijd in elk detail door de media niet: met goede afspraken (hallo beoordeeld worden: daar kan de meneer Van Vliet) en goede opvang

50 zwaarte van geen enkele topfunctie (hallo nanny’s) kan de man er prima tegenop. En dan heb ik het nog niet 90 een eigen carrière op nahouden. Zo- eens over de lange periodes van huis als andersom al decennia gebeurt, zijn. Ja maar, atletes combineren hun en waarvan niemand zich ooit af- werk niet met een gezin, meent u? vroeg waarom de vrouw zich schikt.

55 Zeker wel. Het zijn er niet veel, maar Ik hoor meneer Van Vliet namelijk wel steeds meer. Het bekendste 95 alweer: waarom zou een man zich voorbeeld is ongetwijfeld hierin schikken? tennisgrootheid Serena Williams. (10) Ja, waarom? Moeten we het wel (6) Natuurlijk krijgen ook zij te maken schikken noemen? Ik denk het niet.

60 met de middeleeuwse meningen- Je eigen unieke gezinssituatie creë- machine. Kijk alleen maar naar de re- 100 ren die aansluit op beider carrières is acties op tennisster Kim Clijsters, die geen schikken, dat is gewoon wat wil terugkeren op topniveau. Wat zou moderne mensen doen. En heus, ik dat wel niet met haar gezin doen? verzeker u: niet alleen in de topsport.

65 En: stel je voor dat er nanny’s op de

naar: Marijn de Vries uit: Trouw, 23 september 2019 Marijn de Vries is journalist en voormalig profwielrenner.

noot 1 SER: Sociaal-Economische Raad: de belangrijkste adviesraad voor regering en parlement over sociaal-economische vraagstukken

Vrouwenquotum? Neem een voorbeeld aan de topsport

(1) De vrouwen waren in het nieuws de Nederlandse vereniging van Com- deze week. Niet zozeer in de sport, 15 missarissen en Directeuren. Hij vindt maar in het algemeen. De SER1) ad- een vrouwenquotum “ontzettend ge- viseert grote bedrijven een vrouwen- vaarlijk”. Vrouwen die automatisch in

5 quotum in te voeren, om er eindelijk topposities komen, kunnen niet altijd eens in te slagen dertig procent vrou- op draagvlak rekenen, wat hun posi- wen in topfuncties te krijgen. Zachte 20 tie ondermijnt, vindt hij. Puntje waar maatregelen hebben niet geholpen, ik in kan komen. dus is het tijd voor harde, is de rede- (3) Nee, de crux zit ’m in het vervolg.

10 natie. Vrouwen moeten thuis wel goede af- (2) De bokaal voor de meest stuiten- spraken kunnen maken, zodat ze vol- de reactie hierop gaat zonder twijfel 25 doende ruimte hebben voor een uit- naar Gerard van Vliet, directeur van dagende baan. “Een topfunctie kun je

niet zomaar erbij doen. Het gaat om tribune verschijnen om de kids koest veeleisende, stressvolle, moeilijke te houden. Nanny’s! Vaders kunnen banen. Je moet 24 uur per dag niet voor kinderen zorgen, immers.

30 aanspreekbaar zijn.” Iets met stoom (7) Laat dat nou net datgene zijn wat en oren, toen ik dit las. 70 in zulke gezinnen wél gebeurt. De (4) Ga eens kijken in de sector waar vaders in deze relaties hebben ge- Nederlandse vrouwen het beter doen constateerd dat hun vrouw bijzonder in topfuncties dan mannen, zou ik succesvol is in wat ze doet, en zoals

35 zeggen, meneer Van Vliet. Bestaat het een gelijkwaardige relatie be- die sector? Jazeker. Het is de top- 75 taamt, kijken beide partners samen sport. Het aantal vrouwen in de top- hoe ze daar het beste invulling aan sport is ongeveer gelijk aan het aan- kunnen geven. tal mannen, en kwalitatief steken de (8) De man van oud-wereldkampioe-

40 Nederlandse atletes al jaren boven ne wielrennen Lizzie Deignan stopte hun mannelijke collega’s uit. 80 met koersen toen zijn vrouw zwanger (5) Topsport is geen topfunctie, zegt bleek. Philip Deignan was bepaald u? Dat waag ik te betwisten. Top- geen pannenkoek, reed voor Team sport is compromisloos: als je íets Ineos, maar kon niet ontkennen dat

45 niet zomaar even erbij doet, is het zijn vrouw succesvoller was. Dus dat. Zeker als je een wereldtopper 85 koos hij voor de zorgrol. bent, is de stress bijzonder hoog. De (9) Zo radicaal hoeft het natuurlijk druk, altijd in elk detail door de media niet: met goede afspraken (hallo beoordeeld worden: daar kan de meneer Van Vliet) en goede opvang

50 zwaarte van geen enkele topfunctie (hallo nanny’s) kan de man er prima tegenop. En dan heb ik het nog niet 90 een eigen carrière op nahouden. Zo- eens over de lange periodes van huis als andersom al decennia gebeurt, zijn. Ja maar, atletes combineren hun en waarvan niemand zich ooit af- werk niet met een gezin, meent u? vroeg waarom de vrouw zich schikt.

55 Zeker wel. Het zijn er niet veel, maar Ik hoor meneer Van Vliet namelijk wel steeds meer. Het bekendste 95 alweer: waarom zou een man zich voorbeeld is ongetwijfeld hierin schikken? tennisgrootheid Serena Williams. (10) Ja, waarom? Moeten we het wel (6) Natuurlijk krijgen ook zij te maken schikken noemen? Ik denk het niet.

60 met de middeleeuwse meningen- Je eigen unieke gezinssituatie creë- machine. Kijk alleen maar naar de re- 100 ren die aansluit op beider carrières is acties op tennisster Kim Clijsters, die geen schikken, dat is gewoon wat wil terugkeren op topniveau. Wat zou moderne mensen doen. En heus, ik dat wel niet met haar gezin doen? verzeker u: niet alleen in de topsport.

65 En: stel je voor dat er nanny’s op de

naar: Marijn de Vries uit: Trouw, 23 september 2019 Marijn de Vries is journalist en voormalig profwielrenner.

noot 1 SER: Sociaal-Economische Raad: de belangrijkste adviesraad voor regering en parlement over sociaal-economische vraagstukken

Baan omdat je vrouw bent, wie wil dat nou?

(1) De maat is vol, concluderen som- (5) We moeten het probleem van te mige media en commentatoren deze weinig topvrouwen niet oplossen met dagen: Nederland moet een verplicht 40 een kunstmatig (en grondwettelijk vrouwenquotum invoeren aan de top. dubieus) noodverband. We moeten

5 Bedrijven die de verplichte 30 pro- kijken naar de achterliggende oor- cent vrouwen niet halen, moeten ge- zaken. En daarvoor biedt het rapport woon een flinke boete krijgen. Zul je van CPB2) en SCP3) genoeg aankno- eens zien hoe snel dat percentage 45 pingspunten. De oorzaak van het dan stijgt. vrouwentekort aan de top ligt in de

10 (2) Ik denk dat een verplicht managementlagen daaronder. Zoals vrouwenquotum niet de oplossing is. bekend zijn vrouwen tegenwoordig Sterker nog: dat kan wel eens ave- gemiddeld hoger opgeleid dan man- rechts werken. 50 nen. En in hun eerste baan doen (3) Een verplicht vrouwenquotum vrouwen het dan ook minstens zo

15 betekent dat bedrijven het criterium goed als, zo niet beter dan mannen. best person for the job1) moeten los- Maar daarna gaat het mis. Nog laten. Uit ervaring weet ik dat

• hoe steeds is het in Nederland
• meer bedrijven ook hun best doen
• zich 55 dan in andere landen
• de gewoonte lang niet altijd geschikte vrouwen dat de vrouw minder gaat werken

20 aandienen voor een topfunctie. Bij zodra er kinderen komen. Die wijd- een verplicht quotum zullen bedrijven verbreide cultuur fnuikt natuurlijk de moeten blijven doorzoeken. Dat kansen om door te groeien naar de betekent dat ze de lat lager zullen 60 top. leggen, en vervolgens nog wat lager, (6) Bijkomend gevolg is dat veel

25 net zo lang tot ze een vrouw gevon- vrouwen nog steeds niet financieel den hebben die “ja” zegt. onafhankelijk zijn; een groot pro- (4) Wat dat betekent voor het imago bleem, omdat een op de drie huwe- van topvrouwen laat zich raden. Het 65 lijken strandt. (terechte) beeld zal ontstaan dat (7) Gebrek aan topvrouwen vraagt

30 vrouwen in topfuncties niet om hun om een cultuuromslag in de samen- kwaliteiten zijn geselecteerd, maar leving. De vrouwelijke arbeidspartici- om hun vrouw-zijn. Het cliché dat patie moet worden gelijkgetrokken mannen beter functioneren dan 70 naar het niveau van de man. Er moe- vrouwen zal weer terugkeren. En in ten geen quota komen voor vrouwen

35 dit geval nog terecht ook. Dat is het aan de top, er moeten harde streef- laatste waar de vrouwenemancipatie cijfers komen voor het aandeel vrou- mee gediend is. wen dat fulltime werkt. Laat bedrijven

75 met een heel goed verhaal komen als mannen geneigd het gezin thuis blijkt dat 80 procent van hun manne- 90 draaiend te houden. Vind je het gek lijke personeel vijf dagen werkt, en dat je op je werk minder competitief slechts 15 procent van hun vrouwe- bent als je maar tweeënhalve dag per lijke. Als dat structureel verbetert, week werkt, en jij altijd degene bent

80 werkt dat automatisch door naar die het schoolreisje begeleidt als de boven, en stijgt het aantal 95 juf (het gebrek aan meesters in het topvrouwen op een gezonde manier. basisonderwijs is minstens zo’n groot (8) Dat zo’n cultuuromslag hard probleem als het gebrek aan nodig is, blijkt ook uit andere man- topvrouwen in Raden van Bestuur)

85 vrouwverschillen die beide plan- een dringend beroep op ouders doet. bureaus signaleren. Vrouwen zijn 100 (9) Die cultuur moet worden minder competitief, minder bereid om aangepakt. Dan komt de rest vanzelf. risico’s te nemen en veel meer dan

naar: Aylin Bilic uit: De Telegraaf, 27 augustus 2019

Aylin Bilic is publicist.

noot 1 best person for the job: beste persoon voor de baan noot 2 CPB: Centraal Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die economisch wetenschappelijk onderzoek doet om beleidsmakers en politici te ondersteunen in hun beleidsbeslissingen noot 3 SCP: Sociaal en Cultureel Planbureau: een organisatie van de Nederlandse overheid die sociaalwetenschappelijk beleidsrelevant onderzoek verricht en hierover rapporteert aan regering en parlement