Examenvragen exponentiële en logaritmische functies wiskunde B havo

43 vragen over exponentiële en logaritmische functies uit 13 centrale examens van 2018 tot en met 2026.

Kort antwoord

Exponentiële en logaritmische functies komt in 13 van de 18 examens wiskunde B havo voor, met 43 vragen (15% van alle examenvragen). Het meest in 2021, tijdvak 2 (7 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over exponentiële en logaritmische functies

Per examen de vragen over exponentiële en logaritmische functies, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2026, tijdvak 1: Exponentiële functies

Opgavetekst

De functie $f$ wordt gegeven door $f(x)=2^{3-x^2}$ en de functie $g$ wordt gegeven door $g(x)=\left(\frac{1}{2}\right)^{2-x^2}$.

De grafieken van $f$ en $g$ hebben twee snijpunten. Beide snijpunten hebben dezelfde $y$-coördinaat.

Vraag 3 4 punten

Bereken exact deze $y$-coördinaat. Schrijf je antwoord in de vorm $\sqrt{a}$ met $a$ een geheel getal.

Bekijk het antwoord

De $x$-coördinaten van de snijpunten zijn oplossingen van de vergelijking $2^{3-x^2}=\left(\frac{1}{2}\right)^{2-x^2}$ die is te herleiden tot $2^{3-x^2}=\left(2^{-1}\right)^{2-x^2}$

Dit geeft $2^{3-x^2}=2^{-2+x^2}$ en dus $3-x^2=-2+x^2$

Hieruit volgt $x^2=2\frac{1}{2}$

De $y$-coördinaat is $2^{\frac{1}{2}}=\sqrt{2}$ (of $\left(\frac{1}{2}\right)^{-\frac{1}{2}}=2^{\frac{1}{2}}=\sqrt{2}$)

Vraag 3 in het hele examen

De functie $h$ wordt gegeven door $h(x)=f(x)+g(x)$. De grafiek van $h$ heeft drie toppen, waaronder het punt $T$ op de $y$-as. Zie de figuur.

Vraag 4 5 punten

Op de grafiek van $h$ liggen links van de $y$-as twee punten waarin de raaklijn helling $2$ heeft; het punt dat het dichtst bij de $y$-as ligt, is het punt $A$. De hoogte van $A$ is kleiner dan de hoogte van $T$.

Bereken het verschil tussen deze hoogtes. Geef je eindantwoord in drie decimalen.

Grafiek van $h$ met twee dalen links en rechts en het hoogste punt $T$ op de $y$-as; punt $A$ ligt links van de $y$-as. Bekijk in Opgaven, pagina 3

Bekijk het antwoord

$y_T=h(0)=8{,}25$

Beschrijven hoe met de GR de grafiek van de afgeleide van $h$ kan worden bepaald

Beschrijven hoe met de GR de $x$-coördinaat van een punt op de grafiek van $h$ met helling $2$ kan worden bepaald

$x_A=-0{,}191\ldots$

Het hoogteverschil is $8{,}25-h(-0{,}191\ldots)=0{,}194$

Vraag 4 in het hele examen

2026, tijdvak 1: Temperatuur in de grond

Opgavetekst

Gedurende de dag verandert de temperatuur van de buitenlucht. Meestal is het in de nacht kouder dan overdag en is het in de middag het warmst. De temperatuur van de grond op verschillende diepten zal zich aanpassen aan de temperatuur van de buitenlucht. Die aanpassing loopt in de tijd wat achter ten opzichte van de temperatuur van de buitenlucht.

We kijken eerst naar gemeten temperaturen op verschillende diepten in veengrond. We doen dat voor een bepaalde periode van twee dagen. Op basis van de meetresultaten op de grond (0 cm diep) en op twee verschillende diepten (5 cm diep en 10 cm diep) zijn in een model drie sinusoïden getekend. Zie de figuur.

Hierbij is $T$ de temperatuur in graden Celsius en $t$ het aantal uren na het begin van de twee dagen, met $t=0$ om 0.00 uur. De figuur staat vergroot op de uitwerkbijlage.

Naarmate je dieper in de grond meet, worden de verschillen tussen de maximale en minimale temperatuur kleiner. Dit is in de figuur aan de amplitudes van de grafieken te zien. In het model neemt de amplitude van de grafiek exponentieel af met de diepte.

De amplitude van de grafiek van 5 cm diepte is 5,5. De amplitude van de grafiek van 10 cm diepte is 2,3. Met behulp van deze amplitudes kan de groeifactor van de amplitude per 5 cm diepte worden berekend. Hieruit volgt de procentuele afname per 1 cm diepte.

Vraag 10 3 punten

Bereken algebraïsch deze procentuele afname van de amplitude per 1 cm diepte. Geef je eindantwoord in gehele procenten.

Bekijk het antwoord

De groeifactor per 5 cm is $\frac{2{,}3}{5{,}5}\,(=0{,}418\ldots)$

De groeifactor per 1 cm is $\left(\frac{2{,}3}{5{,}5}\right)^{\frac{1}{5}}\,(=0{,}839\ldots)$

Dat is $16\%$ afname (per cm)

Opmerking: als gebruik is gemaakt van de in vraag 9 bepaalde amplitude op de grond, dan geen scorepunten in mindering brengen.

Vraag 10 in het hele examen

Tijdens een periode van vorst bevriest de grond. Om te weten hoe diep de vorst in de grond zit, wordt dagelijks de vorstindex bepaald. Hiervoor worden de gemiddelde dagtemperaturen (in $^\circ C$) vanaf het begin van de vorstperiode opgeteld. De vorstindex $I$ is het tegengestelde van de uitkomst van deze optelling. Er geldt dus:

I=-(\text{som van de gemiddelde dagtemperaturen vanaf het begin van de vorstperiode})

Voor drie opeenvolgende dagen op een bepaalde plaats staat hieronder een voorbeeld van de berekening van de vorstindex $I$, waarbij het op dag 1 begint te vriezen.

dagnummergemiddelde dagtemperatuursom van de gemiddelde dagtemperaturen vanaf het begin van de vorstperiodevorstindex $I$
1−4,5 °C−4,54,5
2−7,5 °C−4,5 + −7,5 = −1212
32 °C−4,5 + −7,5 + 2 = −1010

Op een plaats met lichte kleigrond willen we bepalen tot hoe diep de vorst in de grond zit. Deze diepte wordt in een vereenvoudigd wiskundig model benaderd met de formule:

z=4\sqrt{I}

met $z$ de diepte in cm en $I$ de vorstindex.

Op deze plaats geldt na een aantal dagen flinke vorst dat de vorst tot 20 cm in de grond zit. De weersvoorspelling is dat op de dagen die volgen, de gemiddelde dagtemperatuur elke dag 6 graden Celsius boven 0 is. Met die weersvoorspelling is te berekenen na hoeveel dagen de vorst op deze plaats voor het eerst helemaal uit de grond is verdwenen.

Vraag 11 4 punten

Bereken met behulp van de formule voor $z$ na hoeveel hele dagen de vorst voor het eerst helemaal uit de grond is verdwenen.

Bekijk het antwoord

Er geldt: $20=4\sqrt{I}$

Hieruit volgt $I=\left(\frac{20}{4}\right)^2=25$

(Er moet gelden $z=0$, dus) $I$ moet $0$ worden

Na 5 hele dagen (omdat $4<\frac{25}{6}<5$) is de vorst uit de grond verdwenen

Vraag 11 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Exponentiële functies

Opgavetekst

De functie f wordt gegeven door f x ( ) = 2 ⋅ 1/2¹⁻² x .

De grafiek van f wordt eerst 2 naar rechts verschoven en daarna vermenigvuldigd ten opzichte van de x-as met 8 .

3 Zo ontstaat de grafiek van de functie g.

Deze functie kan worden geschreven als g ( x )= 1/6 ⋅ 4x .

Vraag 12 4 punten

Bewijs dit.

Bekijk het antwoord
  • (Verschuiving 2 naar rechts geeft) y = 2 ⋅ 1/2¹⁻²⁽ x⁻ 2) (1)
  • (Vermenigvuldiging ten opzichte van de x -as met 8 3 geeft)

y = 8/3 ⋅ ⋅ 2 1/2¹⁻²⁽ x⁻ 2) ( = 8/3 ⋅ ⋅ 2 1/2⁵⁻² x ) (1)

  • De juiste herleiding van 8/3 ⋅ ⋅ 2 1/2⁵ tot 1 6 (1)
  • De juiste herleiding van 1/2⁻ 2 x tot 4x (, dus g x = ( ) 1/6 ⋅ 4x ) (1)

of

  • Er geldt f x ( ) = 2¹ _ ⋅ (₂⁻¹)¹⁻² x = 2¹ ⋅ 2⁻¹ ⋅ 2² x = 4x (1)
  • (Verschuiving 2 naar rechts geeft) y = 4x⁻ 2 (1)
  • (Vermenigvuldiging ten opzichte van de x -as met 8 3 geeft) y = 8 ⋅ 4_x⁻ 3 2 (1)
  • De juiste herleiding van 8 ⋅ 4⁻ 3 ₂ tot 1 6 (, dus g x = ( ) 1/6 ⋅ 4x ) (1)

Vraag 12 in het hele examen

Op de grafiek van g ligt een punt S met y-coördinaat 5.

Op de grafiek van g ligt ook een punt P zó, dat de afstand van P tot de y-as de helft is van de afstand van S tot de y-as. Zie de figuur.

figuur
figuur

De y-coördinaat van P is te schrijven als 1 30 . 6

Vraag 13 5 punten

Bewijs dit.

Bekijk het antwoord
  • Er moet gelden x_P = 1/2 ⋅ x_S (1)
  • De vergelijking 1 ⋅ 4_x = 5 moet worden opgelost (1)

6

  • Een exacte berekening waaruit volgt x _S=⁴ log(30) (1)

1

  • Uit x_P = 1/2 ⋅ ⁴ log(30) volgt x _P=⁴ log(30²) (1)
  • Uit y _P= 1 ⋅ 4⁴ 1 2 ^log(30⁾ volgt y_P = 1 ⋅ 30¹₂ (, dus y _P= 1/6 30 ) (1)

6 6

Vraag 13 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Een exponentiële functie

Opgavetekst

( 13 ) x −2 De functie f wordt gegeven door f ( x) = .

Op de grafiek van f ligt punt A met y-coördinaat 4. p De x-coördinaat van A kan geschreven worden in de vorm x = log(q) .

Op de grafiek van f ligt het punt B zodanig dat B de rechterbovenhoek is van een vierkant waarvan twee zijden samenvallen met de assen. De oorsprong O (0, 0) is de linkeronderhoek van dit vierkant. Zie de figuur.

figuur

x De grafiek van f ontstaat door op de standaardgrafiek met formule y = 3 de volgende twee transformaties toe te passen:

  • eerst een horizontale verschuiving 2 naar links;
  • dan een vermenigvuldiging ten opzichte van de y-as met -1.

Vraag 6 3 punten

Bereken exact mogelijke waarden van p en q.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven

Bekijk het antwoord
  • ( 13 ) x− 2 = 4 en dit geeft x − 2 = 3 log(4) 1 • In punt A geldt (1) • Hieruit volgt x = 3 log(4) + 2 en dan x = 3 log(4) + 3 log ( 13 ) 1 1 (1) ( ) 2 1 Dit geeft x = 3 log ( 4 · 19 ) = 3 log ( 94 ) (dus p = 13 en q = 94 ) 1 (1) • (1) of ( 13 ) = 4 en dan ( 13 ) · ( 13 ) x− 2 x −2 • In punt A geldt =4 (1) ( ) = 4 volgt ( 13 ) = 94 x x • Uit 9 · 13 (1) Dit geeft x = log ( 94 ) (dus p = 13 en q = 94 ) 1 • (3) 1 of ( 13 ) x− 2 • In punt A geldt = 4 en dan 3− x · 32 = 4 (1) • Uit 9 · 3− x = 4 volgt 3− x = 94 (1) • ( ) ( ) Dit geeft x = − 3 log 94 = 3 log 94 (dus p = 3 en q = 94 ) (1) (3)

Vraag 6 in het hele examen

Vraag 7 4 punten

Bereken de oppervlakte van het vierkant. Geef je eindantwoord in één decimaal.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven

Bekijk het antwoord
  • In punt B geldt =x (1)
  • Beschrijven hoe deze vergelijking kan worden opgelost (1)
  • Dit geeft x = 1,58... (1)
  • 1,58...2 = 2,50... dus de gevraagde waarde van de oppervlakte is 2,5 (1)

Vraag 7 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Bierbrouwen

Vraag 12 3 punten

Voor kooktijden tussen 5 en 45 minuten is er bij benadering een exponentieel verband tussen de kooktijd t in minuten en het percentage alfazuren P dat is omgezet: $P = 4{,}5 \cdot 1{,}043^t$. Hierbij staat t = 0 voor het moment dat het bier 5 minuten heeft gekookt. Zo is na 5 minuten koken 4,5% van de alfazuren omgezet en na 45 minuten koken 24,2%. De groeifactor per minuut bij dit exponentiële verband is afgerond op drie decimalen gelijk aan 1,043. Bereken deze groeifactor per minuut in vijf decimalen.

Bekijk het antwoord
  • Vindt de groeifactor over 40 minuten: $\tfrac{24{,}2}{4{,}5}$ (≈ 5,377), of stelt de vergelijking $4{,}5 \cdot g^{40} = 24{,}2$ op (1p)
  • Beschrijft hoe de 40e machtswortel van $\tfrac{24{,}2}{4{,}5}$ (of de vergelijking $4{,}5 \cdot g^{40} = 24{,}2$) opgelost kan worden (1p)
  • Geeft de groeifactor per minuut als 1,04295 (1p)

Vraag 12 in het hele examen

Vraag 13 4 punten

Voor kooktijden tussen 5 en 45 minuten geldt bij benadering $P = 4{,}5 \cdot 1{,}043^t$, met P het percentage alfazuren dat is omgezet en t de tijd in minuten; t = 0 staat voor het moment dat het bier 5 minuten heeft gekookt. Na 45 minuten koken geldt dit verband niet meer. Na 60 minuten koken is meestal het maximumpercentage omgezette alfazuren bereikt. Bij een amateurbrouwer is dit maximumpercentage 27%. De tijd die nodig is om de eerste helft, dus 13,5% alfazuren, om te zetten is niet gelijk aan de tijdsduur die nodig is om dit percentage daarna nog te verhogen tot 27%. Bereken hoeveel minuten verschil er tussen deze twee tijdsduren is. Geef je eindantwoord als geheel getal.

Bekijk het antwoord
  • Beschrijft hoe de vergelijking $4{,}5 \cdot 1{,}043^t = 13{,}5$ opgelost kan worden (1p)
  • Vindt $t = 26{,}0\ldots$ minuten (1p)
  • Vindt dat de eerste 13,5% is omgezet na $5 + 26{,}0\ldots = 31{,}0\ldots$ minuten (1p)
  • Vindt dat de tweede 13,5% duurt: $60 - 31{,}0\ldots = 28{,}9\ldots$ minuten, dus het verschil is 2 minuten (1p)

Vraag 13 in het hele examen

Vraag 14 4 punten

De bitterheid van een biersoort wordt berekend met de formule $B = \frac{4 \cdot P \cdot M}{5 \cdot V}$, met B de bitterheid in EBU (Europese bitterheidseenheid), P het percentage alfazuren dat is omgezet, M de massa aan hop in grammen en V de hoeveelheid bier die gebrouwen wordt in liters. Voor kooktijden tussen 5 en 45 minuten geldt $P = 4{,}5 \cdot 1{,}043^t$, met t = 0 voor het moment dat het bier 5 minuten heeft gekookt. Volgens het recept moet de hop in deze biersoort 30 minuten gekookt worden. Een amateurbrouwer wil graag een bitterheid van 30 EBU hebben voor zijn bier en gebruikt hiervoor 100 gram hop. Bereken algebraïsch hoeveel liter bier hiermee kan worden gebrouwen. Geef je eindantwoord als geheel getal.

Bekijk het antwoord
  • Vindt $P = 4{,}5 \cdot 1{,}043^{25} \approx 12{,}8$ (30 minuten koken is t = 25) (1p)
  • Stelt de vergelijking $30 = \tfrac{4 \cdot 12{,}8 \cdot 100}{5 \cdot V}$ op (1p)
  • Herleidt de vergelijking tot een uitdrukking voor V (1p)
  • Vindt $V = 34$ liter (1p)

Opmerking bij het correctievoorschrift: heeft de kandidaat bij vraag 13 en bij vraag 14 geen rekening gehouden met het gegeven dat t = 0 het moment is dat het bier 5 minuten heeft gekookt, dan hiervoor bij vraag 14 geen puntenaftrek.

Vraag 14 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Exponentiële functies

Opgavetekst

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1

Grafieken van f en van g in één assenstelsel. De grafieken snijden elkaar in punt A op de y-as en in punt B.

Vraag 15 3 punten

De functie f wordt gegeven door $f(x) = 2^{x+3}$ en de functie g wordt gegeven door $g(x) = 2^{3+2\sqrt{x}}$. In figuur 1 zijn de grafieken van f en g weergegeven. De grafieken van f en g snijden elkaar in de punten A en B. Punt A ligt op de y-as. Bereken exact de x-coördinaat van B.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de exponenten aan elkaar gelijk: $x + 3 = 3 + 2\sqrt{x}$, dus $x = 2\sqrt{x}$ (1p)
  • Lost $x = 2\sqrt{x}$ op: $x = 0$ of $x = 4$ (1p)
  • De x-coördinaat van B is 4 (x = 0 hoort bij punt A) (1p)

Vraag 15 in het hele examen

Figuur 2

Figuur 2
Figuur 2

Grafieken van f, h en k. Punt A is het snijpunt van f met de y-as. De stippellijn is de horizontale asymptoot van k en gaat door A. Punt C is het snijpunt van k met de x-as.

Vraag 16 3 punten

De functie f wordt gegeven door $f(x) = 2^{x+3}$. De grafiek van f wordt ten opzichte van de x-as met $-\tfrac{1}{5}$ vermenigvuldigd. Hierdoor ontstaat de grafiek van de functie h. Vervolgens wordt de grafiek van h omhoog geschoven. Hierdoor ontstaat de grafiek van de functie k. De horizontale asymptoot van de grafiek van k gaat door A, het snijpunt van de grafiek van f en de y-as. Zie figuur 2. Stel een functievoorschrift op van k.

Bekijk het antwoord
  • Stelt het functievoorschrift van h op: $h(x) = -\tfrac{1}{5} \cdot 2^{x+3}$ (1p)
  • Vindt de y-coördinaat van A: $y_A = 8$ (1p)
  • Stelt het functievoorschrift van k op: $k(x) = -\tfrac{1}{5} \cdot 2^{x+3} + 8$ (of een gelijkwaardige uitdrukking) (1p)

Vraag 16 in het hele examen

Vraag 17 2 punten

De grafiek van k snijdt de x-as in het punt C met x-coördinaat $x = -3 + \log_2(40)$. Deze x-coördinaat kan ook geschreven worden in de vorm $x = \log_2(p)$, met p een geheel getal. Bereken exact de waarde van p.

Bekijk het antwoord
  • Schrijft $-3$ als $\log_2(2^{-3})$ en past de somregel toe: $-3 + \log_2(40) = \log_2(2^{-3} \cdot 40)$ (1p)
  • Vindt $p = 5$ (1p)

Vraag 17 in het hele examen

2024, tijdvak 2: Twee logaritmische functies

Opgavetekst

figuur 1

figuur 1
figuur 1

Assenstelsel met de grafiek van f, die stijgt, en de grafiek van g, die daalt. De grafieken snijden elkaar in het punt A. Letters in de figuur: A, O, f, g, x en y.

figuur 3

figuur 3
figuur 3

Grafiek van f, die stijgt. Een punt S ligt dicht bij de y-as op de grafiek, punt T ligt verder naar rechts op de grafiek. Letters in de figuur: S, T, f, O, x en y.

Vraag 12 3 punten

Voor $x > 0$ wordt de functie $f$ gegeven door $f(x) = \log(x)$. Op de grafiek van $f$ wordt een willekeurig punt $S$ gekozen. Punt $T$, met een x-coördinaat die 7 keer zo groot is als de x-coördinaat van $S$, ligt ook op de grafiek van $f$. In figuur 3 is de grafiek van $f$ weergegeven met een mogelijke positie van $S$ en van $T$. In $S$ en $T$ kan met behulp van de grafische rekenmachine de helling worden bepaald. Voor elke keuze van $S$ is de uitkomst van de breuk $\frac{\text{helling in } T}{\text{helling in } S}$ hetzelfde. Bereken deze uitkomst. Geef je eindantwoord in twee decimalen.

Bekijk het antwoord
  • Beschrijft hoe met de GR de helling in een punt op de grafiek van $f$ kan worden benaderd, of beschrijft hoe op de GR de afgeleide functie kan worden ingevoerd (1p)
  • Werkt met de hellingen van twee punten waarvan de ene x-coördinaat 7 keer zo groot is als de andere, bijvoorbeeld de helling bij $x = 1$ is $0{,}434...$ en bij $x = 7$ is $0{,}062...$; of werkt met de helling bij $x$ en bij $7x$ in de afgeleide (1p)
  • Het antwoord is $0{,}14$: de kleinste helling gedeeld door de grootste helling, of $\frac{f'(7x)}{f'(x)} = 0{,}14$ (1p)

Vraag 12 in het hele examen

2024, tijdvak 2: Rondom exponentiële grafieken

Opgavetekst

figuur 1

figuur 1
figuur 1

Assenstelsel met de grafieken van f en g en de punten A en B. A ligt op de y-as, B ligt op beide grafieken. Letters in de figuur: A, B, O, f, g, x en y.

Vraag 13 3 punten

De functie $f$ wordt gegeven door $f(x) = 2^x$. De functie $g$ wordt gegeven door $g(x) = (\sqrt{2})^{x^2-x}$. De grafieken van $f$ en $g$ snijden elkaar in de punten $A(0,1)$ en $B(3,8)$. In figuur 1 zijn de grafieken van $f$ en $g$ en de punten $A$ en $B$ weergegeven. De punten $A$ en $B$ zijn de enige snijpunten van de grafieken van $f$ en $g$. Bewijs dit.

Bekijk het antwoord
  • Herleidt $2^x = (\sqrt{2})^{x^2-x}$ tot $2^x = 2^{\frac{1}{2}x^2-\frac{1}{2}x}$, dus $x = \frac{1}{2}x^2-\frac{1}{2}x$ (1p)
  • Lost de vergelijking op: $x = 0$ of $x = 3$ (uit $\frac{1}{2}x(x-3) = 0$), of stelt vast dat het een kwadratische vergelijking is (1p)
  • Conclusie: de gevonden oplossingen zijn de enige (een kwadratische vergelijking heeft maximaal twee oplossingen), dus $A$ en $B$ zijn de enige snijpunten (1p)

Vraag 13 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Versturen van data

Vraag 3 5 punten

Data kan via verschillende kanalen verstuurd worden, bijvoorbeeld via een kabel of draadloos. Data kan foutloos verstuurd worden als de kanaalcapaciteit groot genoeg is. De kanaalcapaciteit is de maximale hoeveelheid data die per seconde over een kanaal overgedragen kan worden. Een formule waarmee de kanaalcapaciteit bepaald kan worden, is (formule 1): $C = B \cdot \log_2(1 + R)$. Hierin is $C$ de kanaalcapaciteit in bits per seconde (bps), $B$ de bandbreedte in hertz (Hz) en $R$ de signaal-ruisverhouding. Deze signaal-ruisverhouding is de verhouding tussen de sterkte van het gewenste signaal en de sterkte van de aanwezige ruis. Met de formule (formule 2): $S = 10 \cdot \log_{10}(R)$ kan $R$ omgerekend worden naar decibel (dB). In 2016 had een goed werkende draadloos-internetverbinding vaak een bandbreedte van $20 \cdot 10^6$ Hz en een waarde van $S$ van 40 dB. Bereken met behulp van de bovenstaande formules de kanaalcapaciteit van deze verbinding. Geef je eindantwoord in miljoenen bps.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de vergelijking $10 \cdot \log_{10}(R) = 40$ op die opgelost moet worden (1p)
  • Beschrijft hoe deze vergelijking opgelost kan worden (1p)
  • Vindt $R = 10\,000$ (1p)
  • Vult $R = 10\,000$ in formule 1 in: $C = 20 \cdot 10^6 \cdot \log_2(1 + 10\,000)$ (1p)
  • Geeft als eindantwoord 266 (miljoen bps) (of nauwkeuriger) (1p)

Aanvulling op het correctievoorschrift 2022-1 (A): het eindantwoord 266 (miljoen bps) of nauwkeuriger is goed.

Vraag 3 in het hele examen

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1

Grafieken van formule 1 (doorgetrokken lijn) en formule 3 (stippellijn) voor B = 1000. Horizontale as: R. Verticale as: C. De stippellijn ligt bij kleine R op de doorgetrokken lijn en loopt daarna steeds hoger dan die lijn.

Vraag 4 3 punten

Formule 1 is $C = B \cdot \log_2(1 + R)$, waarin $C$ de kanaalcapaciteit in bps is, $B$ de bandbreedte in Hz en $R$ de signaal-ruisverhouding. Als de ruis (veel) sterker is dan het signaal, dan is $R$ (erg) klein. Voor zulke kleine waarden van $R$ werkt men in de praktijk met de volgende benadering voor $C$: $C = 1{,}44 \cdot B \cdot R$ (formule 3). In figuur 1 zijn voor $B = 1000$ de grafieken van formules 1 en 3 weergegeven, waarbij de grafiek van formule 3 gestippeld is. In figuur 1 is te zien dat voor groter wordende $R$ de benadering steeds slechter wordt. Men vindt deze benadering acceptabel als het verschil tussen de waarde van $C$ volgens formule 3 en de waarde van $C$ volgens formule 1 maximaal 1% is van de waarde van $C$ volgens formule 1. Bereken in het geval dat $B = 1000$ tot welke waarde van $R$ dit het geval is. Rond de door jou gevonden waarde van $R$ af op drie decimalen.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de vergelijking op die opgelost moet worden: $1{,}44 \cdot 1000 \cdot R - 1000 \cdot \log_2(1+R) = 0{,}01 \cdot 1000 \cdot \log_2(1+R)$ (of $1{,}44 \cdot 1000 \cdot R = 1{,}01 \cdot 1000 \cdot \log_2(1+R)$) (1p)
  • Beschrijft hoe deze vergelijking opgelost kan worden (1p)
  • Geeft $R = 0{,}024$ (tot aan) (1p)

Lost de leerling alleen de vergelijking $1{,}44 \cdot 1000 \cdot R = 0{,}01 \cdot 1000 \cdot \log_2(1+R)$ op, dan ten hoogste 1 scorepunt voor deze vraag. Voor het antwoord 0,023 geen scorepunten in mindering brengen.

Vraag 4 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Logaritme en parabool

Vraag 1 3 punten

De functie f wordt gegeven door $f(x) = 3 + \log_2(x+4)$. De grafiek van f snijdt de x-as in het punt A. Bereken exact de x-coördinaat van A.

Bekijk het antwoord
  • Herleidt 3 + log_2(x+4) = 0 tot log_2(x+4) = -3 (1p)
  • Schrijft x + 4 = 2^(-3), dus x + 4 = 1/8 (1p)
  • Geeft de x-coördinaat van A exact: x = -3 7/8 (dus x = -31/8) (1p)

Vraag 1 in het hele examen

Vraag 2 2 punten

De functie f wordt gegeven door $f(x) = 3 + \log_2(x+4)$. Het functievoorschrift is te herschrijven in de vorm $f(x) = \log_2(ax+b)$. Bereken exact de waarden van a en b.

Bekijk het antwoord
  • Schrijft 3 = log_2(8) en herschrijft f(x) = log_2(8) + log_2(x+4) = log_2(8(x+4)) (1p)
  • Geeft a = 8 en b = 32 (uit 8(x+4) = 8x + 32) (1p)

Vraag 2 in het hele examen

figuur

figuur
figuur

Grafiek van f en de parabool g in een assenstelsel met de x-as en de y-as, O is de oorsprong. De grafiek van f is stijgend en heeft een verticale asymptoot (stippellijn) die de x-as snijdt in T. De grafiek van g is een parabool met zijn top in T op de x-as. Beide grafieken gaan door S op de y-as, boven O.

Vraag 3 5 punten

De functie f wordt gegeven door $f(x) = 3 + \log_2(x+4)$. De grafiek van f snijdt de y-as in het punt S. De grafiek van f heeft een verticale asymptoot. Deze asymptoot snijdt de x-as in het punt T. De functie g is een kwadratische functie. De grafiek is dus een parabool. Punt T is de top van de parabool. De parabool gaat bovendien door S. Zie de figuur. Stel op exacte wijze een functievoorschrift van g op.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de verticale asymptoot van f vast op x = -4 (1p)
  • Bepaalt T(-4, 0) en stelt de vorm g(x) = a(x+4)^2 op (of de voorwaarden voor g(x) = ax^2 + bx + 5) (1p)
  • Berekent f(0) = 3 + log_2(4) = 5, dus g(0) = 5, dus S(0, 5) (1p)
  • Vindt a uit g(0) = 5 en g(-4) = 0 of uit de top: 16a = 5, dus a = 5/16 (1p)
  • Geeft het functievoorschrift g(x) = 5/16 (x+4)^2 (of gelijkwaardig, bijvoorbeeld 5/16 x^2 + 2 1/2 x + 5) (1p)

Twee wegen zijn volledig goed. (1) Via de asymptoot x = -4 en T(-4, 0), met g(x) = a(x+4)^2 en f(0) = 5, dus g(0) = 5, wat a = 5/16 geeft. (2) Via g(x) = ax^2 + bx + 5 met de voorwaarden g(-4) = 0 en -b/(2a) = -4, wat a = 5/16 en b = 2 1/2 geeft. Elke stap telt 1 punt, in beide wegen: f(0) = 5, de asymptoot en T, de voorwaarden, a en b, en het functievoorschrift.

Vraag 3 in het hele examen

2022, tijdvak 3: Het rendement van warmtemotoren

Vraag 9 5 punten

Formule (1) is $K = \log\left(\frac{R}{100 - R}\right)$, waarin R het rendement in procenten is. Formule (2) is $K = 0{,}00667t - 2$, waarin t het aantal jaren na 1700 is. Met behulp van formules (1) en (2) kan R uitgedrukt worden in t. Druk R uit in t.

Bekijk het antwoord
  • Combineert (1) en (2): $\log\left(\frac{R}{100 - R}\right) = 0{,}00667t - 2$ (1p)
  • Komt tot $\frac{R}{100 - R} = 10^{0{,}00667t - 2}$ (1p)
  • Komt tot $R = (100 - R) \cdot 10^{0{,}00667t - 2}$ (1p)
  • Komt tot $\left(1 + 10^{0{,}00667t - 2}\right) R = 100 \cdot 10^{0{,}00667t - 2}$ (1p)
  • Komt tot $R = \frac{100 \cdot 10^{0{,}00667t - 2}}{1 + 10^{0{,}00667t - 2}}$ (of een gelijkwaardige uitdrukking) (1p)

Vraag 9 in het hele examen

2022, tijdvak 3: Exponentiële functie

Opgavetekst

figuur

figuur
figuur

Grafiek van f, dalend van links boven naar rechts. Horizontale as: x. Verticale as: y. De grafiek begint hoog links en vlakt af naar een horizontale lijn boven de x-as (de horizontale asymptoot y = 3). Lijn x = a en lijn x = -4 zijn niet getekend.

Vraag 17 4 punten

De functie f is gegeven door $f(x) = \frac{1}{9} \cdot \left(3^{-\frac{1}{2}x} + 27\right)$. Zie de figuur. Op het domein $[a, -4]$ is het bereik van f gelijk aan $[4, 16]$. Er geldt, afgerond op twee decimalen: $a \approx -8{,}67$. Bereken a exact.

Bekijk het antwoord
  • Stelt op: $\frac{1}{9} \cdot \left(3^{-\frac{1}{2}a} + 27\right) = 16$ (1p)
  • Komt tot $3^{-\frac{1}{2}a} = 117$ (1p)
  • Komt tot $-\frac{1}{2}a = \log_3(117)$ (1p)
  • Geeft $a = -2 \cdot \log_3(117)$ (of een gelijkwaardige uitkomst) (1p)

Rekent de kandidaat met f(a) = 4 in plaats van f(a) = 16, dan ten hoogste 1 scorepunt toekennen (opmerking bij het correctievoorschrift).

Vraag 17 in het hele examen

Vraag 18 5 punten

De functie f is gegeven door $f(x) = \frac{1}{9} \cdot \left(3^{-\frac{1}{2}x} + 27\right)$. Een ander functievoorschrift voor f is $f(x) = \left(\frac{1}{\sqrt{3}}\right)^{x+4} + 3$. Bewijs dit.

Bekijk het antwoord
  • Schrijft $f(x) = \frac{1}{9} \cdot 3^{-\frac{1}{2}x} + 3$ (omdat $\frac{1}{9} \cdot 27 = 3$) (1p)
  • Schrijft $\frac{1}{9} = 3^{-2}$, dus $f(x) = 3^{-2} \cdot 3^{-\frac{1}{2}x} + 3$ (1p)
  • Komt tot $f(x) = 3^{-\frac{1}{2}x - 2} + 3$ (1p)
  • Komt tot $f(x) = \left(3^{-\frac{1}{2}}\right)^{x+4} + 3$ (1p)
  • Komt tot $f(x) = \left(\frac{1}{\sqrt{3}}\right)^{x+4} + 3$, het gegeven functievoorschrift (1p)

Als zowel $\frac{1}{9} \cdot \left(3^{-\frac{1}{2}x} + 27\right)$ als $\left(\frac{1}{\sqrt{3}}\right)^{x+4} + 3$ worden herschreven en de kandidaat komt twee keer op dezelfde uitdrukking uit, bijvoorbeeld $3^{-\frac{1}{2}x-2} + 3$, hiervoor geen scorepunten in mindering brengen.

Vraag 18 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Stedelijke gebieden

Opgavetekst

figuur

figuur
figuur

Puntenwolk van log(W) tegen log(N). De verticale as, log(W), loopt van 2,0 tot 5,5. De horizontale as, log(N), loopt van 4,0 tot 8,0. De punten liggen rond een stijgende rechte lijn l, die van linksonder naar rechtsboven loopt.

Vraag 5 4 punten

Een formule voor $l$ is van de vorm $\log(W) = a \cdot \log(N) + b \quad (1)$. Uit de figuur volgt dat een gebied met 100\,000 inwoners een wegennet heeft van ongeveer 650 mijl en een gebied met 10\,000\,000 inwoners een wegennet heeft van ongeveer 31\,000 mijl. Bereken $a$ en $b$ met behulp van deze gegevens. Geef de getallen in je eindantwoord in twee decimalen.

Bekijk het antwoord
  • Stelt op: $\log(650) = a \cdot \log(100\,000) + b$ en $\log(31\,000) = a \cdot \log(10\,000\,000) + b$ (1p)
  • Drukt $b$ uit in $a$ (1p)
  • Stelt de vergelijking op waaruit $a$ volgt: $\log(650) - a \cdot \log(100\,000) = \log(31\,000) - a \cdot \log(10\,000\,000)$, en beschrijft hoe die opgelost kan worden (1p)
  • Komt uit op $a \approx 0{,}84$ en $b \approx -1{,}38$ (1p)

Het correctievoorschrift geeft meerdere uitwerkingen, ook via het stelsel of via de verhouding van de verschillen. Elke uitwerking geeft $a \approx 0{,}84$ en $b \approx -1{,}38$.

Vraag 5 in het hele examen

Vraag 6 3 punten

In zijn onderzoek komt Bettencourt tot de formule: $W = 0{,}043 \cdot N^{\frac{5}{6}} \quad (2)$. Voor de volgende vraag vergelijken we twee stedelijke gebieden met elkaar: gebied A en gebied B. Voor gebied B geldt dat het twee keer zoveel inwoners heeft als gebied A. Bereken met behulp van formule (2) hoeveel procent de lengte van het wegennet van gebied B groter is dan de lengte van het wegennet van gebied A. Geef je eindantwoord in hele procenten.

Bekijk het antwoord
  • Stelt vast dat als $N$ twee keer zo groot is, $W$ dan $2^{\frac{5}{6}}$ keer zo groot is (1p)
  • Berekent $2^{\frac{5}{6}} \approx 1{,}781$ (1p)
  • Eindantwoord: het wegennet van gebied B is ongeveer 78% groter dan dat van gebied A (1p)

Een uitwerking met een getallenvoorbeeld levert geen aftrek op.

Vraag 6 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Exoten en rodelijstsoorten

Opgavetekst

figuur 1

figuur 1
figuur 1

Staafdiagram van het aantal exoten in Nederland op 1 januari van 1910, 1920, ..., 2000. De verticale as, aantal exoten, loopt van 0 tot 140 in stappen van 20. De horizontale as is het jaar. Over de staven loopt een kromme die de ontwikkeling benadert. Afleesbaar uit de tekst: in 1910 zijn er 22 exoten en in 1950 zijn er 46.

Vraag 10 4 punten

De bruine rat, de Japanse oester en de Amerikaanse vogelkers zijn voorbeelden van soorten die oorspronkelijk niet in Nederland voorkwamen. Zulke soorten worden exoten genoemd. In figuur 1 is voor de periode 1910 tot 2000 eens per tien jaar, telkens op 1 januari, het aantal exoten in Nederland weergegeven. Uit figuur 1 valt af te lezen dat het aantal exoten in Nederland in de periode van 1 januari 1910 tot 1 januari 1950 van 22 tot 46 is toegenomen. Neem aan dat het aantal exoten sinds 1 januari 1910 exponentieel is gegroeid. Dan volgt uit de gegevens voor de periode 1910 tot 1950 dat dit aantal elke tien jaar met ongeveer 20% is toegenomen. Bereken met behulp van de gegevens van 1910 en 1950 dit percentage nauwkeuriger. Geef je eindantwoord in één decimaal.

Bekijk het antwoord
  • Bepaalt de groeifactor over de periode 1910 tot 1950: $\frac{46}{22}$ (1p)
  • Bepaalt de groeifactor per tien jaar: $\left(\frac{46}{22}\right)^{\frac{1}{4}}$ (1p)
  • Berekent $\left(\frac{46}{22}\right)^{\frac{1}{4}} \approx 1{,}2024$ (1p)
  • Eindantwoord: het percentage is 20,2% (1p)

Vraag 10 in het hele examen

Vraag 11 4 punten

Neem aan dat het aantal exoten sinds 1 januari 1910 exponentieel groeit, met een toename van 20% per tien jaar. Bereken na hoeveel jaar het aantal exoten volgens deze exponentiële groei voor het eerst verdubbeld is. Geef je eindantwoord in hele jaren.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de vergelijking $1{,}20^t = 2$ op (met $t$ in tientallen jaren), of bepaalt de jaarlijkse groeifactor $g = 1{,}20^{\frac{1}{10}} \approx 1{,}018$ (1p)
  • Beschrijft hoe deze vergelijking opgelost kan worden (1p)
  • Vindt $t \approx 3{,}80$ tientallen jaren, of $t \approx 38{,}0$ jaar (1p)
  • Eindantwoord: het aantal exoten is voor het eerst verdubbeld na 39 jaar (1p)

Eindantwoord 39 jaar: de verdubbeling is na 38,0 jaar. Het eindantwoord 38 jaar telt ook als juist. Met een nauwkeuriger groeifactor per tien jaar levert dat geen aftrek op.

Vraag 11 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Functie met log

Opgavetekst

figuur

figuur
figuur

Grafiek van f met twee takken en stippellijnen. Links loopt de tak van linksonder omhoog langs een verticale stippellijn bij S. Het punt A ligt links van S op de x-as. Het punt O is de oorsprong, met de y-as als verticale as. Het punt B ligt rechts van O op de x-as. Rechts van de y-as loopt de tak van boven naar rechtsonder.

Vraag 15 3 punten

De functie $f$ is gegeven door $f(x) = \log_4\left(\frac{2}{2x^2+3x}\right)$. De grafiek van $f$ snijdt de $x$-as in de punten $A$ en $B$. De asymptoten van de grafiek van $f$ snijden de $x$-as in $S$ en $O$. Zie de figuur. Bereken exact de $x$-coördinaat van $S$.

Bekijk het antwoord
  • Stelt vast dat een verticale asymptoot optreedt als $2x^2 + 3x = 0$ (1p)
  • Schrijft $x(2x+3) = 0$ (1p)
  • Komt op $x = 0$ of $x = -\frac{3}{2}$, dus de $x$-coördinaat van $S$ is $-\frac{3}{2}$ (1p)

Aanvulling op het correctievoorschrift (pagina 15, vraag 15) is verwerkt. De aanvulling verandert alleen de tekst, niet de punten: een verticale asymptoot treedt op als $2x^2 + 3x = 0$, en de $x$-coördinaat van $S$ is $-\frac{3}{2}$.

Vraag 15 in het hele examen

Vraag 16 5 punten

De functie $f$ is gegeven door $f(x) = \log_4\left(\frac{2}{2x^2+3x}\right)$. De grafiek van $f$ snijdt de $x$-as in de punten $A$ en $B$. Zie de figuur. Bereken exact de coördinaten van $A$ en $B$.

Bekijk het antwoord
  • Uit $\log_4\left(\frac{2}{2x^2+3x}\right) = 0$ volgt $\frac{2}{2x^2+3x} = 1$ (1p)
  • Hieruit volgt $2x^2 + 3x - 2 = 0$ (1p)
  • Ontbindt in factoren: $(2x-1)(x+2) = 0$ (of gebruikt de abc-formule) (1p)
  • Komt op $x = \frac{1}{2}$ of $x = -2$ (1p)
  • Eindantwoord: $A(-2, 0)$ en $B(\frac{1}{2}, 0)$ (1p)

Vraag 16 in het hele examen

Vraag 17 3 punten

De functie $f$ is gegeven door $f(x) = \log_4\left(\frac{2}{2x^2+3x}\right)$. Op het domein $x > 0$ is functie $f$ ook te schrijven als: $f(x) = \frac{1}{2} - \log_4(x) - \log_4(2x+3)$. Toon dit aan.

Bekijk het antwoord
  • Schrijft $\log_4\left(\frac{2}{2x^2+3x}\right)$ als $\log_4(2) - \log_4(x(2x+3))$, dus als $\frac{1}{2} - \log_4(x(2x+3))$ (1p)
  • Splitst $\log_4(x(2x+3))$ in $\log_4(x) + \log_4(2x+3)$ (1p)
  • Komt op $f(x) = \frac{1}{2} - \log_4(x) - \log_4(2x+3)$ (1p)

Een kandidaat die uitgaat van de tweede formule en daarmee de juistheid van de eerste aantoont, krijgt ook de punten.

Vraag 17 in het hele examen

2021, tijdvak 3: Transistors en opslagcapaciteit

Vraag 2 4 punten

Op 1 januari 1992 was de prijs per miljoen transistors 222 dollar. Vanaf dat moment nam de prijs per miljoen transistors af met 32% per jaar. Er komt een moment dat de prijs per miljoen transistors voor het eerst minder is dan 0,1 dollarcent, dus minder dan 0,001 dollar. Bereken in welk jaar dat het geval is.

Bekijk het antwoord
  • De groeifactor per jaar is $0{,}68$ (1p)
  • De vergelijking $222 \cdot 0{,}68^{t} = 0{,}001$ (met $t$ in jaren vanaf 1 januari 1992) moet worden opgelost (1p)
  • Beschrijft hoe deze vergelijking kan worden opgelost (1p)
  • Dit geeft $t = 31{,}9\ldots$, dus de prijs is voor het eerst minder dan 0,001 dollar in het jaar 2023 (1p)

Voor het eindantwoord 2024 geen scorepunten in mindering brengen. Ook goed is de uitwerking met de waarden m = 31 (de prijs is dan ongeveer 0,0014 dollar) en m = 32 (ongeveer 0,0009 dollar), waaruit blijkt dat de oplossing tussen 31 en 32 ligt en het jaar 2023 is.

Vraag 2 in het hele examen

2021, tijdvak 3: Logaritmen en snijpunten

Opgavetekst

figuur 1

figuur 1
figuur 1

Grafieken van f (stijgend, rechts van de verticale asymptoot x = 2) en g (dalend, links van de verticale asymptoot x = 6). De grafieken snijden elkaar in het punt S. De verticale asymptoten zijn met stippellijnen aangegeven. Geen getallen op de assen.

Vraag 15 5 punten

De functies $f$ en $g$ worden gegeven door $f(x) = \log(2x - 4)$ en $g(x) = \log(6 - x)$. Beide grafieken hebben een verticale asymptoot. Het punt $S$ is het snijpunt van de grafieken van $f$ en $g$. Zie figuur 1. De afstand van $S$ tot de asymptoot van de grafiek van $g$ is groter dan de afstand van $S$ tot de asymptoot van de grafiek van $f$. Bereken exact hoeveel keer zo groot.

Bekijk het antwoord
  • De verticale asymptoten vinden door $2x - 4 = 0$ en $6 - x = 0$ op te lossen (1p)
  • Dit geeft $x = 2$ en $x = 6$ voor de asymptoot van de grafiek van $f$ respectievelijk $g$ (1p)
  • Voor de x-coördinaat van $S$ geldt $\log(2x - 4) = \log(6 - x)$, dus $2x - 4 = 6 - x$ (1p)
  • Dit geeft $x = \frac{10}{3}$ (1p)
  • De afstanden van $S$ tot de asymptoten van $f$ en $g$ zijn respectievelijk $\frac{10}{3} - 2 = \frac{4}{3}$ en $6 - \frac{10}{3} = \frac{8}{3}$, dus het antwoord is $\frac{8}{3} : \frac{4}{3} = 2$ (keer zo groot) (1p)

Vraag 15 in het hele examen

figuur 2

figuur 2
figuur 2

Dezelfde grafieken van f en g als in figuur 1, met de verticale lijn x = a rechts van S. Die lijn snijdt de grafiek van f in P (hoger) en de grafiek van g in Q (lager). Het lijnstuk PQ is met de lengte 1 aangegeven.

Vraag 16 5 punten

De functies $f$ en $g$ worden gegeven door $f(x) = \log(2x - 4)$ en $g(x) = \log(6 - x)$. Het punt $S$ is het snijpunt van de grafieken van $f$ en $g$. De lijn met vergelijking $x = a$ ligt rechts van $S$ en snijdt de grafieken van $f$ en $g$ in de punten $P$ en $Q$. De waarde van $a$ is zo gekozen dat de lengte van lijnstuk $PQ$ gelijk is aan 1. Zie figuur 2. Bereken exact de waarde van $a$.

Bekijk het antwoord
  • De vergelijking $\log(2a - 4) - \log(6 - a) = 1$ moet worden opgelost (1p)
  • Hieruit volgt $\log\left(\frac{2a - 4}{6 - a}\right) = 1$ (1p)
  • Dit geeft $\frac{2a - 4}{6 - a} = 10$ (1p)
  • Hieruit volgt $2a - 4 = 10(6 - a)$, dus $2a - 4 = 60 - 10a$ (1p)
  • Dit geeft $a = \frac{16}{3}$ (1p)

Wordt er met $x$ in plaats van met $a$ gewerkt, dan hiervoor geen scorepunten in mindering brengen.

Vraag 16 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Twee exponentiële functies

Opgavetekst

figuur Twee exponentiële functies

Twee exponentiële functies
figuur

Grafieken van f en g. De grafieken snijden elkaar in het punt A, rechtsboven in de figuur. Links van A ligt de grafiek van f boven die van g; rechts van A ligt de grafiek van g boven die van f.

Vraag 6 4 punten

De functies f en g zijn gegeven door $f(x) = 2^{\frac{1}{2}x+3}$ en $g(x) = 4^x$. Het punt A is het snijpunt van de grafieken van f en g. Zie de figuur. Bereken exact de coördinaten van A.

Bekijk het antwoord
  • Herleidt de vergelijking tot gelijke grondtallen: 2^(½x+3) = 2^(2x) (1p)
  • Stelt uit de gelijke grondtallen op: ½x + 3 = 2x (1p)
  • Geeft de x-coördinaat van A: x = 2 (1p)
  • Geeft de bijbehorende y-coördinaat: y = 16, dus A(2, 16) (1p)

Vraag 6 in het hele examen

Vraag 7 3 punten

Bij de grafiek van f hoort de formule $y = 2^{\frac{1}{2}x+3}$. Deze formule kan worden herschreven zodat x wordt uitgedrukt in y. Druk x uit in y.

Bekijk het antwoord
  • Schrijft y = 2^(½x+3) als log2(y) = ½x + 3 (1p)
  • Herleidt tot ½x = log2(y) - 3 (1p)
  • Geeft x = 2 · log2(y) - 6 (of een gelijkwaardige uitdrukking) (1p)

Vraag 7 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Schaal van Richter

Opgavetekst

Nomogram Schaal van Richter

Schaal van Richter
Nomogram

Nomogram met drie assen. Links de afstand tot het epicentrum (km), van 0 tot 500. In het midden de kracht op de schaal van Richter, van 0 tot 6. Rechts de amplitude (mm), van 0,05 tot 100. In het voorbeeld loopt een rechte lijn van ongeveer 220 km naar 20 mm en snijdt de as kracht bij 5.

Vraag 15 4 punten

Charles Richter heeft in 1935 een schaal opgesteld die de kracht van een aardbeving in een getal uitdrukt. De afstand van de plaats van meting tot het epicentrum wordt als punt op de as 'afstand' in het nomogram aangegeven. De gemeten amplitude wordt als punt op de as 'amplitude' aangegeven. Het snijpunt van de lijn door deze twee punten met de middelste as (kracht) geeft de kracht van de aardbeving. Er geldt: als de amplitude van de ene aardbeving tien keer zo groot is als de amplitude van een andere aardbeving, dan is de kracht van de zwaarste beving 1,0 groter dan de kracht van de lichtste beving. Laat dit zien voor twee aardbevingen waarvan op 100 km van het epicentrum de ene een amplitude van 0,1 mm heeft en de andere een amplitude van 1 mm. Maak hierbij gebruik van het nomogram op de uitwerkbijlage.

Bekijk het antwoord
  • Tekent een punt bij 100 (km) op de as 'afstand' (1p)
  • Tekent punten bij 0,1 en bij 1 (mm) op de as 'amplitude' (1p)
  • Verbindt het punt op de as 'afstand' met de punten op de as 'amplitude' (1p)
  • Concludeert dat de snijpunten met de as 'kracht' 1 verschillen (1p)

In het nomogram op de uitwerkbijlage: een punt op de as 'afstand' bij 100 km, punten op de as 'amplitude' bij 0,1 mm en bij 1 mm, en de twee lijnen die het punt bij 100 km met die punten verbinden. De snijpunten van die lijnen met de as 'kracht' verschillen 1.

Vraag 15 in het hele examen

Vraag 16 5 punten

Voor de kracht op de schaal van Richter geldt, voor D > 200: $K = \log(A) + 3 \cdot \log(D) - 3,38$ (formule 2). Hierin is K de kracht op de schaal van Richter, A de amplitude in mm en D de afstand tot het epicentrum in km. Bij een amplitude van meer dan 1000 mm is er grote kans op schade aan gebouwen. Hoe verder men van het epicentrum verwijderd is, hoe kleiner de amplitude. Op 12 mei 2008 was er in de regio Sichuan in China een aardbeving met een kracht van 7,9 op de schaal van Richter. Het cirkelvormige gebied rond het epicentrum waar de amplitude minstens 1000 mm bedroeg, werd tot rampgebied uitgeroepen. Bereken met behulp van formule (2) de oppervlakte van het rampgebied in vierkante kilometers. Geef je eindantwoord in duizendtallen.

Bekijk het antwoord
  • Stelt met formule (2) op: 7,85 = log(1000) + 3 · log(D) - 3,38 (1p)
  • Beschrijft hoe deze vergelijking opgelost kan worden (1p)
  • Berekent D ≈ 553,77 (km) (1p)
  • Berekent de oppervlakte van het rampgebied: π · 553,77² (km²) (1p)
  • Geeft de oppervlakte ≈ 963 000 (km²), dus 963 in duizendtallen (1p)

Het model rekent met K = 7,85 en komt op 963 000 km². Rekent de kandidaat met K = 7,9, met als uitkomst 1 040 000 km², dan worden daarvoor geen scorepunten in mindering gebracht (opmerking bij het model).

Vraag 16 in het hele examen

Vraag 17 5 punten

Voor de kracht op de schaal van Richter geldt, voor D ≤ 200: $K = \log(A) + 1,6 \cdot \log(D) - 0,15$ (formule 1). Hierin is K de kracht op de schaal van Richter, A de amplitude in mm en D de afstand tot het epicentrum in km. Formule (1) is te schrijven in de vorm $K = \log(p \cdot A \cdot D^q)$. Bereken p en q. Geef je eindantwoorden in één decimaal.

Bekijk het antwoord
  • Schrijft 1,6 · log(D) als log(D^1,6) en herleidt de formule tot K = log(A) + log(D^1,6) - 0,15 (1p)
  • Herleidt tot K = log(A · D^1,6) - 0,15, en schrijft -0,15 als log(10^(-0,15)) (1p)
  • Komt tot K = log(10^(-0,15) · A · D^1,6) en stelt daaruit vast dat q = 1,6 (1p)
  • Berekent p = 10^(-0,15) en bepaalt dat p ≈ 0,7 (1p)
  • Geeft de eindantwoorden p = 0,7 en q = 1,6 (1p)

Vraag 17 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Een logaritmische en een exponentiële functie

Opgavetekst

Figuur

Figuur
Figuur

Assenstelsel met x-as en y-as, met het punt O. De grafiek van f stijgt steil naar boven en snijdt de y-as boven O. De grafiek van g heeft een verticale asymptoot links van de y-as en stijgt langzaam naar rechts. Punt A ligt op de grafiek van f op hoogte 13. Punt B ligt op de grafiek van g op dezelfde hoogte 13. Het lijnstuk AB is horizontaal en vet getekend; de 13 staat bij de y-as.

Vraag 1 6 punten

De functies f en g worden gegeven door $f(x)=4^{x+1}-3$ en $g(x)=8+\log_2\left(4\left(x+1\frac{1}{2}\right)\right)$. Op de grafiek van f ligt een punt met y-coördinaat 13. Dat is het punt A. Op de grafiek van g ligt ook een punt met y-coördinaat 13. Dat is het punt B. Zie de figuur, waarin het lijnstuk AB vet weergegeven is. Bereken exact de lengte van lijnstuk AB.

Bekijk het antwoord
  • Stelt voor A de vergelijking $4^{x+1}-3=13$ op en herleidt die tot $4^{x+1}=16$. (1p)
  • Vindt de x-coördinaat van A: $x=1$. (1p)
  • Stelt voor B de vergelijking $8+\log_2\left(4\left(x+1\frac{1}{2}\right)\right)=13$ op en herleidt die tot $\log_2\left(4\left(x+1\frac{1}{2}\right)\right)=5$. (1p)
  • Herleidt tot $4\left(x+1\frac{1}{2}\right)=32$. (1p)
  • Vindt de x-coördinaat van B: $x=6\frac{1}{2}$. (1p)
  • Berekent de lengte van lijnstuk AB als $6\frac{1}{2}-1=5\frac{1}{2}$. (1p)

Vraag 1 in het hele examen

Vraag 2 3 punten

De functie g wordt gegeven door $g(x)=8+\log_2\left(4\left(x+1\frac{1}{2}\right)\right)$. De grafiek van g ontstaat uit de grafiek van de standaardfunctie $y=\log_2(x)$ door een horizontale en een verticale translatie. Door het functievoorschrift van g te herleiden tot de vorm $g(x)=\log_2(x+a)+b$ kun je op exacte wijze berekenen om welke horizontale en verticale translatie het gaat. Bereken op exacte wijze door welke horizontale en verticale translatie de grafiek van g ontstaat uit de grafiek van de standaardfunctie $y=\log_2(x)$.

Bekijk het antwoord
  • Geeft de translatie: 1 en een half naar links (horizontaal) en 10 omhoog (verticaal), met een exacte herleiding of berekening. (3p)

Een van de twee uitwerkingen is volledig goed: (1) herleid g(x) tot $g(x)=\log_2\left(x+1\frac{1}{2}\right)+10$ en geef de translatie; of (2) bepaal de verticale asymptoot $x=-1\frac{1}{2}$ en het punt $\left(-\frac{1}{2},10\right)$ en geef de translatie. Puntenverdeling bij elke uitwerking: 1 punt voor de herleiding (2 uit log_2(4) en de vorm $\log_2(x+1\frac{1}{2})+10$, of de asymptoot en het punt); 1 punt voor de horizontale translatie 1 en een half naar links; 1 punt voor de verticale translatie 10 omhoog. Een translatie naar rechts is fout.

Vraag 2 in het hele examen

2018, tijdvak 2: Logaritme van een kwadratische functie

Opgavetekst

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1

Grafiek van f. Links en rechts van het dal stijgt de grafiek naar boven. Het dal ligt rond x = 1,5, net onder de x-as. Geen verticale asymptoot te zien. Assen x en y met oorsprong O.

Vraag 5 3 punten

De functie f wordt gegeven door $f(x) = \log_2(x^2 - 3x + 3)$. In figuur 1 is de grafiek van f weergegeven. De grafiek van f lijkt geen verticale asymptoot te hebben. De grafiek van de standaardfunctie $y = \log_2(x)$ heeft wél een verticale asymptoot. Bewijs dat de grafiek van f inderdaad geen verticale asymptoot heeft.

Bekijk het antwoord
  • Stelt op dat er voor een verticale asymptoot een oplossing moet zijn van $x^2 - 3x + 3 = 0$ (1p)
  • Berekent de discriminant: $(-3)^2 - 4 \cdot 1 \cdot 3 = -3$, dus de vergelijking heeft geen oplossingen (1p)
  • Concludeert dat de grafiek van f daardoor geen verticale asymptoot heeft (1p)

Ook goed: de top van de dalparabool $y = x^2 - 3x + 3$ ligt boven de x-as (y = 3/4), of kwadraat afsplitsen: $(x - \frac{3}{2})^2 + \frac{3}{4}$ is altijd positief.

Vraag 5 in het hele examen

Figuur 2

Figuur 2
Figuur 2

De grafiek van f (doorgetrokken) met daarnaast twee verschoven grafieken g, getekend met stippellijnen. Eén van de grafieken g gaat door het punt P(4, 0) op de x-as. De dalen van de verschoven grafieken liggen rechts van het dal van f. Assen x en y met oorsprong O.

Vraag 6 5 punten

De functie f wordt gegeven door $f(x) = \log_2(x^2 - 3x + 3)$. De grafiek van f wordt over een afstand a naar rechts verschoven. Hierdoor ontstaat de grafiek van de functie g. Gegeven is het punt P(4, 0). Er zijn twee waarden van a waarvoor de grafiek van g door P gaat. Zie figuur 2. Bereken exact deze twee waarden van a.

Bekijk het antwoord
  • Stelt op dat g(4) = 0, dus $\log_2\big((4-a)^2 - 3(4-a) + 3\big) = 0$ (1p)
  • Herleidt tot $(4-a)^2 - 3(4-a) + 3 = 1$ (1p)
  • Herleidt met x = 4 - a tot $(x - 2)(x - 1) = 0$ (1p)
  • Vindt x = 2 of x = 1 (1p)
  • Geeft $a = 4 - 2 = 2$ of $a = 4 - 1 = 3$ (1p)

Beide waarden zijn nodig: a = 2 en a = 3. Substitutie met x = 4 - a mag anders geschreven worden, zolang de uitkomst a = 2 of a = 3 is.

Vraag 6 in het hele examen

Hoe vaak exponentiële en logaritmische functies in het examen komt

Vragen over exponentiële en logaritmische functies per centraal examen wiskunde B havo. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2026, tijdvak 13-4, 10-11425%
2026, tijdvak 212-13213%
2025, tijdvak 26-7213%
2024, tijdvak 112-17633%
2024, tijdvak 212-13217%
2022, tijdvak 13-4215%
2022, tijdvak 21-3321%
2022, tijdvak 39, 17-18320%
2021, tijdvak 25-6, 10-11, 15-17735%
2021, tijdvak 32, 15-16320%
2019, tijdvak 16-7, 15-17529%
2019, tijdvak 21-2213%
2018, tijdvak 25-6211%

In 13 van de 18 ingedeelde examens wiskunde B havo staat een vraag over exponentiële en logaritmische functies, samen 43 vragen (15% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2021, tijdvak 2: 7 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 18% van de vragen over exponentiële en logaritmische functies, daarvoor 14%. Het onderwerp krijgt de laatste jaren meer ruimte.

Oefenen met exponentiële en logaritmische functies

Maak de 15 nieuwste examenvragen over exponentiële en logaritmische functies online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2026, 2025, 2024, 2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over exponentiële en logaritmische functies

Andere onderwerpen wiskunde B havo

Exponentiële en logaritmische functies op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen wiskunde B havo onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Hoe ToetsChecker wiskunde B per vraagtype nakijkt, lees je op wiskunde B toetsen nakijken met AI.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op wiskunde oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt exponentiële en logaritmische functies voor in het eindexamen wiskunde B havo?

In de 18 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 43 vragen over exponentiële en logaritmische functies, 15% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 13 van die examens.

In welk examen wiskunde B havo stonden de meeste vragen over exponentiële en logaritmische functies?

In het examen van 2021, tijdvak 2, met 7 vragen: 5-6, 10-11, 15-17.

Hoe oefen ik examenvragen over exponentiële en logaritmische functies?

Op deze pagina staan alle vragen over exponentiële en logaritmische functies met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.