Examenvragen marktvormen economie vmbo-gl/tl

16 vragen over marktvormen uit 10 centrale examens van 2018 tot en met 2026.

Kort antwoord

Marktvormen komt in 10 van de 18 examens economie vmbo-gl/tl voor, met 16 vragen (2% van alle examenvragen). Het meest in 2024, tijdvak 1 (3 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over marktvormen

Per examen de vragen over marktvormen, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2026, tijdvak 1: Maaltijd-bezorgbedrijven

Opgavetekst

Er zijn in Nederland drie maaltijd-bezorgbedrijven: Delivering, Huisbezorgd en Überhaupt. Huisbezorgd wil graag een nieuwe website laten maken. Stefano heeft zijn mbo-studie webdesign afgerond en laat zich inhuren als zelfstandig ondernemer door verschillende opdrachtgevers, waaronder Huisbezorgd.

Vraag 32 1 punt

Van welke marktvorm is sprake bij de maaltijd-bezorgbedrijven in Nederland?

  1. A monopolie
  2. B monopolistische concurrentie
  3. C oligopolie
  4. D volkomen concurrentie
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

C

Vraag 32 in het hele examen

2025, tijdvak 2: DROPshipping

Vraag 27 1 punt

Als de concurrentie op de buitenlandse dropmarkt groter wordt, wil Jarno iets doen wat illegaal is: prijsafspraken maken met zijn concurrenten. Leg uit voor wie prijsafspraken nadelig zijn.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de consument als degene voor wie prijsafspraken nadelig zijn, en legt uit dat de consument door de prijsafspraken meer betaalt voor producten. (1p)

Vraag 27 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Tv-generatiekloof

Vraag 7 1 punt

De programma’s op de Nederlandse televisie worden uitgezonden door publieke omroepen en commerciële omroepen. Publieke omroepen worden gefinancierd door de overheid en commerciële omroepen hebben winst maken als doel. Er zijn zes landelijke, publieke omroepen, waarvan Beeld & Geluid in Hilversum, AVROTROS en BNNVARA de twee grootste zijn. Van welke marktvorm is er sprake bij de publieke omroepen?

  1. A van monopolie
  2. B van monopolistische concurrentie
  3. C van oligopolie
  4. D van volkomen concurrentie
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 7 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Waar zet ik mijn strandtent?

Opgavetekst

Informatiebron 7 totale dagelijkse vraag naar ijsjes bij 20 en 25 graden

totale dagelijkse vraag naar ijsjes bij 20 en 25 graden
Informatiebron 7

Lijngrafiek met de gevraagde hoeveelheid ijsjes per dag op de horizontale as (0 tot 1.000) en de prijs in euro’s op de verticale as (0 tot 7). Doorgetrokken lijn: 20 graden Celsius, van € 5,00 bij 0 ijsjes tot 0 bij 500 ijsjes. Stippellijn: 25 graden Celsius, van € 6,00 bij 0 ijsjes tot 0 bij 1.000 ijsjes. Bij 25 graden hoort bij een prijs van € 3,00 een vraag van 500 ijsjes.

Vraag 21 1 punt

Ingrid voelt zich verraden door Henk. Ze wil eigenlijk geen prijsafspraken meer maken met hem. Even later bedenkt ze zich: het opzeggen van de prijsafspraak kan voor haar ook een financieel nadeel opleveren. Leg uit welk financieel nadeel zij kan ondervinden als er geen prijsafspraak is gemaakt.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit dat Henk zonder prijsafspraak zijn prijs kan verlagen om meer klanten aan te trekken, of dat Ingrid haar prijs moet verlagen, waardoor haar omzet daalt (één van beide is voldoende) (1p)

Vraag 21 in het hele examen

Vraag 23 1 punt

Ingrid bedenkt een slimme reactie op de actie van Henk. Zij verschuift haar strandtent ook naar het midden van het strand. Sommige van haar klanten moeten nu verder lopen en die zijn daar boos over. Er ontstaat een ruzie tussen Henk en Ingrid. Het tv-programma De Rijdende Rechter moet er aan te pas komen. De rechter komt met een verontrustende uitspraak: “De overheid verbiedt prijsafspraken tussen ondernemers. De boete hiervoor kan in jullie geval oplopen tot duizenden euro’s per dag.” Noem een reden waarom de overheid prijsafspraken verbiedt.

Bekijk het antwoord
  • Noemt als reden dat prijsafspraken leiden tot minder concurrentie en hogere verkoopprijzen, wat nadelig is voor de consumenten (badgasten) (1p)

Vraag 23 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Uitbreiden?

Vraag 38 1 punt

Kaj en Koen zijn eigenaar van het bedrijf K2 bv, dat kunststof producten maakt. K2 bv biedt heterogene producten aan en er zijn veel concurrenten op de markt.
Van welke marktvorm is hier sprake?

  1. A monopolie
  2. B monopolistische concurrentie
  3. C oligopolie
  4. D volkomen concurrentie
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 38 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Vof Storm

Informatiebron 6 Financiële gegevens van vof Storm

OmzetGemiddelde verkoopprijs per artikel
Verkoop CG’s door vof Storm€ 1.998.000€ 2.220
Totale verkoop CG’s in Nederland€ 3.120.000€ 2.600

Vraag 26 2 punten

Het bedrijf is intussen uitgegroeid tot een van de grootste bedrijven in Nederland. Het marktaandeel, op basis van de omzet, bedraagt 64%. Een marktaandeel is ook te berekenen met gegevens van de afzet. Gebruik informatiebron 6.

Toon met een berekening aan dat het marktaandeel van vof Storm op basis van de afzet 75% bedraagt. Schrijf je berekening op.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de afzet van de totale markt: $€ 3.120.000 \div € 2.600 = 1.200$ (en de afzet van vof Storm: $€ 1.998.000 \div € 2.220 = 900$) (1p)
  • Berekent het marktaandeel: $900 \div 1.200 \times 100 = 75$ procent (1p)

Vraag 26 in het hele examen

Vraag 27 1 punt

Het marktaandeel kan ook berekend worden door naar de omzetgegevens te kijken. Het marktaandeel van vof Storm berekend op basis van de omzet (64%) is lager dan het marktaandeel op basis van de afzet (75%). Gebruik informatiebron 6.

Geef een verklaring voor het verschil tussen het marktaandeel op basis van de omzet en het marktaandeel op basis van de afzet.

Bekijk het antwoord
  • Verklaart het verschil: de gemiddelde prijs bij vof Storm is lager dan de gemiddelde prijs bij de andere marktpartijen, waardoor de afzet relatief hoger is maar de omzet relatief lager (1p)

Vraag 27 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Happy Handdoek

Informatiebron 1 Happy Handdoek

Uit marktonderzoek komt naar voren dat voor 84% van mijn huidige consumenten de prijs niet van doorslaggevend belang is bij de aankoop van handdoeken. Voor 71% van mijn consumenten spelen duurzaamheid en kwaliteit van het product een belangrijke rol.

uit: ondernemingsplan Happy Handdoek

Vraag 5 1 punt

Met zijn bedrijf Happy Handdoek heeft ondernemer Erik Giessen een belangrijke prijs voor maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) gewonnen. Met Happy Handdoek produceert Erik duurzame handdoeken van hoge kwaliteit die in zijn eigen winkels verkocht worden.

Happy Handdoeken werden tot nu toe vooral gekocht door klanten die bereid zijn meer te betalen voor duurzame, kwalitatief hoogstaande producten. De verkoopdirecteur adviseert Erik om goedkopere handdoeken van een lagere kwaliteit te verkopen om een grotere afzet te bereiken.

Gebruik informatiebron 1.

Welk risico loopt Eriks bedrijf als het zich meer gaat richten op het verkopen van goedkopere handdoeken van een lagere kwaliteit?

Bekijk het antwoord
  • Noemt het risico dat de gevraagde hoeveelheid bij de huidige klantenkring sterk afneemt als de handdoeken van lagere kwaliteit worden (1p)

In het antwoord moet informatie uit informatiebron 1 gebruikt zijn.

Vraag 5 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Een nieuwe smartphone?

Vraag 17 1 punt

Fred, Tim, Mohammed en Karsten zijn een groep vrienden met een gemeenschappelijke wens: ze willen alle vier een nieuwe smartphone. Er is een zeer ruime keuze in merken en modellen op de mobiele-telefoonmarkt. Ze kiezen voor het model van Apple: de iPhone 11+.

Van welke marktvorm is sprake op de markt van mobiele telefoons?

  1. A van monopolie
  2. B van monopolistische concurrentie
  3. C van oligopolie
  4. D van volkomen concurrentie
Bekijk het antwoord

Antwoord: B en C

Aanvulling op het correctievoorschrift: zowel antwoord B als antwoord C is goed. Eén van beide geeft het scorepunt; meer dan één letter geeft geen scorepunt.

Vraag 17 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Monopolie op Monopoly?

Vraag 1 1 punt

Het miljardenbedrijf Hasbro, bekend van het spel Monopoly, wil in 2018 Mattel, fabrikant van onder meer Barbie, overnemen. De twee Amerikaanse bedrijven vormen na de overname nog geen monopolie, maar zijn samen wel het grootste speelgoedbedrijf ter wereld.

Leg uit dat de prijzen van speelgoed kunnen stijgen door deze overname.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit dat de prijzen van speelgoed kunnen stijgen, doordat Hasbro een groot deel van de markt in handen heeft met minder concurrenten, of doordat Hasbro (kapitaal)kosten heeft gemaakt om Mattel te kunnen kopen (1p)

Vraag 1 in het hele examen

Vraag 2 1 punt

Het miljardenbedrijf Hasbro, bekend van het spel Monopoly, wil in 2018 Mattel, fabrikant van onder meer Barbie, overnemen. De twee Amerikaanse bedrijven vormen na de overname nog geen monopolie, maar zijn samen wel het grootste speelgoedbedrijf ter wereld.

Twintig jaar eerder al was er sprake van een fusie tussen Hasbro en Mattel. Recent heeft Hasbro een overnamebod uitgebracht op Mattel.

Welk verschil bestaat er tussen een fusie en een overname?

  1. A Bij een fusie gaat het om grote bedrijven, bij een overname niet.
  2. B Bij een fusie gaat het om kleine bedrijven, bij een overname niet.
  3. C Bij een fusie is er geen overeenstemming over de samenwerking, bij een overname wel.
  4. D Bij een fusie is er overeenstemming over de samenwerking, bij een overname niet altijd.
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 2 in het hele examen

2021, tijdvak 3: Zeg het met bloemen!

Vraag 27 1 punt

De lagere economische groei in Europa leidt tot minder groei van de totale bloemenmarkt. Roos Blom, dochter van rozenkwekers in het Westland, heeft wel vertrouwen in de toekomst van de bloemenwinkels.

Roos is van plan om een eigen bloemenwinkel te beginnen, maar dan wel op een andere manier dan de meeste andere bloemenwinkels.

Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.

Volgens Roos maken bloemenwinkels nu te weinig winst met alleen het inkopen en verkopen van bloemen. Roos wil de …(1)… (inkoopwaarde / toegevoegde waarde) vergroten. Deze waarde is te vergroten door …(2)… (betere dienstverlening / de verkoopprijzen te verlagen).

Bekijk het antwoord
  • Kiest bij (1) toegevoegde waarde en bij (2) betere dienstverlening (1p)

Indien twee juist 1; indien één of geen juist 0.

Vraag 27 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Zelfstandig knippen

Vraag 26 1 punt

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave hoef je geen gebruik te maken van een informatiebron in de bijlage.
Maryam heeft net haar kappersdiploma gehaald. Ze staat voor een keuze: werken bij kappersketen GirlPower of een eigen kapsalon beginnen.
WAT VERDIENT EEN KAPPER IN LOONDIENST BIJ GIRLPOWER?
1 startsalaris zonder ervaring: € 1.200 bruto per maand
2 gemiddeld salaris: € 1.650 bruto per maand
3 salaris bij meer dan tien jaar ervaring € 2.000 bruto per maand
In de kapperswereld bestaat een hevige prijsconcurrentie op het kapperstarief. Bovendien zijn de kosten van een eigen bedrijf hoog. Zelfstandigen sluiten om die reden vaak geen dure sociale verzekering af. Gelukkig bestaat er voor hen, zoals voor alle inwoners van Nederland, wel een sociaal vangnet.
Van welke sociale voorziening kunnen ondernemers gebruikmaken als zij hun bron van inkomsten verliezen, terwijl ze daar niet tegen verzekerd zijn?

Bekijk het antwoord
  • Noemt een sociale voorziening: de Bijstandswet of de Participatiewet. (1p)

Vraag 26 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Huizenprijzen in de lift

Vraag 33 1 punt

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 4 in de bijlage.
Koopwoningen worden op de koopwoningmarkt verkocht. Er zijn veel vragers en veel aanbieders op de koopwoningmarkt.
In welke regel staat de juiste benaming met een juiste toelichting van de marktvorm die hoort bij de koopwoningmarkt?

  1. A monopolistische concurrentie, want er is sprake van een heterogeen goed
  2. B monopolistische concurrentie, want er is sprake van een homogeen goed
  3. C volkomen concurrentie, want er is sprake van een heterogeen goed
  4. D volkomen concurrentie, want er is sprake van een homogeen goed
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 33 in het hele examen

2018, tijdvak 2: Elke steen anders

informatiebron 1 omzet en aantallen werknemers

Goudberg bvtotale keramische sector (onder andere bakstenen, tegels en dakpannen)
omzet€ 500.000€ 500.000.000
aantal werknemers63.000

Vraag 12 1 punt

De productie en de omzet van Goudberg bv zijn laag in vergelijking met die van andere, moderne steenfabrieken.

Gebruik informatiebron 1.
Bereken in één decimaal het marktaandeel van Goudberg bv in de totale omzet van de keramische sector. Schrijf je berekening op.

Bekijk het antwoord
  • Berekent het marktaandeel: $\frac{€ 500.000}{€ 500.000.000} \cdot 100\% = 0{,}1\%$ (1p)

Vraag 12 in het hele examen

Hoe vaak marktvormen in het examen komt

Vragen over marktvormen per centraal examen economie vmbo-gl/tl. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2026, tijdvak 13213%
2025, tijdvak 22712%
2024, tijdvak 17, 21, 2337%
2023, tijdvak 13813%
2022, tijdvak 126-2725%
2021, tijdvak 15, 1725%
2021, tijdvak 21-225%
2021, tijdvak 32713%
2019, tijdvak 226, 3325%
2018, tijdvak 21213%

In 10 van de 18 ingedeelde examens economie vmbo-gl/tl staat een vraag over marktvormen, samen 16 vragen (2% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2024, tijdvak 1: 3 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 2% van de vragen over marktvormen, daarvoor 2%. Dat aandeel is dus stabiel.

Oefenen met marktvormen

Maak de 15 nieuwste examenvragen over marktvormen online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2025, 2024, 2023, 2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over marktvormen

Andere onderwerpen economie vmbo-gl/tl

Marktvormen op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen economie vmbo-gl/tl onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Hoe ToetsChecker economie per vraagtype nakijkt, lees je op economie toetsen nakijken met AI.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op economie oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt marktvormen voor in het eindexamen economie vmbo-gl/tl?

In de 18 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 16 vragen over marktvormen, 2% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 10 van die examens.

In welk examen economie vmbo-gl/tl stonden de meeste vragen over marktvormen?

In het examen van 2024, tijdvak 1, met 3 vragen: 7, 21, 23.

Hoe oefen ik examenvragen over marktvormen?

Op deze pagina staan alle vragen over marktvormen met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.