Examenvragen geld en inflatie economie vmbo-gl/tl

56 vragen over geld en inflatie uit 15 centrale examens van 2018 tot en met 2026.

Kort antwoord

Geld en inflatie komt in 15 van de 18 examens economie vmbo-gl/tl voor, met 56 vragen (8% van alle examenvragen). Het meest in 2023, tijdvak 2 (10 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over geld en inflatie

Per examen de vragen over geld en inflatie, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2026, tijdvak 1: Meer uit je geld halen

Opgavetekst

Meerkeuzevragen

Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 1 en 2 in de bijlage.

Het gezin van Mirella Kraan wil graag meer geld gaan sparen. Mirella wil de inkomsten en uitgaven van haar gezin vergelijken met de inkomsten en uitgaven van een gemiddeld gezin. Ze heeft een financieel jaaroverzicht gemaakt.

Gebruik informatiebron 1.

Vraag 4 1 punt

Het gezin Kraan heeft € 250 aan rente ontvangen, dat is 1% rente op jaarbasis. Mirella: „Dat betekent dat de reële rente negatief kan zijn.“

Verklaar dat de reële rente negatief kan zijn.

Bekijk het antwoord

voorbeeld van een juiste verklaring:

De reële rente kan negatief zijn als de inflatie hoger is dan de (nominale) rente.

Vraag 4 in het hele examen

Het gezin Kraan denkt na over beleggen. Op de Barobank-site wordt uitgelegd dat het in de periode 1-1-2023 tot en met 1-1-2026 voordelig was om te beleggen in het aandeel XEA. Er is in deze periode geen dividend uitgekeerd door XEA.

Gebruik informatiebron 2.

Vraag 5 2 punten

Bereken dat het beleggen van € 10.000 in het aandeel XEA in deze periode tot een hoger eindbedrag zou hebben geleid dan het sparen van € 10.000 met een samengestelde rente van 1%. Schrijf ook je berekening op.

Lijngrafiek van de koers van aandeel XEA in euro's op 1-1-2023, 1-1-2024, 1-1-2025 en 1-1-2026, met de waarden 500, 530, 610 en 775. Bekijk in Bijlage, pagina 2

Bekijk het antwoord

voorbeeld van een juiste berekening:

sparen: € 10.000 × 1,01³ = € 10.303,01

beleggen:

\frac{\text{€ }10.000}{\text{€ }500} \times \text{€ }775 = \text{€ }15.500

Vraag 5 in het hele examen

2026, tijdvak 1: Energiearmoede

Opgavetekst

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 5 in de bijlage.

Volgens een rapport van TNO leeft ongeveer 7% van alle huishoudens in Nederland in energiearmoede. Een huishouden met energiearmoede heeft drie kenmerken:

  • een slecht geïsoleerd woonhuis
  • een laag inkomen
  • hoge energiekosten

In het rapport is er sprake van een laag inkomen als het besteedbaar inkomen lager is dan 130% van het sociaal minimum. Het sociaal minimum bedraagt € 1.500 per maand.

Karen is sinds kort eigenaar van een woning. Ze heeft een overzicht gemaakt van haar maandelijkse inkomsten en uitgaven.

inkomstenuitgaven
nettoloon€ 1.608dagelijkse huishoudelijke uitgaven€ 240
zorgtoeslag€ 112vaste lasten€ 960
incidentele uitgaven€ 520
besteedbaar inkomen€ 1.720totaal uitgaven€ 1.720

Bijna al het spaargeld van Karen is opgegaan aan de koop van haar woning. Ze heeft bijna geen spaargeld meer over voor energiebesparende investeringen. Karen kan wel gebruik maken van de ‘energiebespaarlening’.

Vraag 23 1 punt

Volgens verduurzamingnederland.nl is de ‘energiebespaarlening’ voordeliger dan andere leningen.

Waardoor is deze lening voordeliger dan andere leningen?

  1. A Het totale bedrag aan aflossing is lager.
  2. B Het totale bedrag aan rente is lager.
  3. C Het totale bedrag aan rente is lager en het totale bedrag aan aflossing is lager.
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

B

Vraag 23 in het hele examen

Gebruik informatiebron 5.

informatiebron 5 energiebespaarlening

leenbedragaantal maandtermijnentermijnbedrag per maand
€ 65.000180€ 421,29
€ 50.000180€ 324,07
€ 15.000180€ 97,22
€ 15.000120€ 136,02
€ 10.000120€ 90,68
€ 5.00084€ 62,52

Vraag 24 1 punt

Karen besluit om een energiebespaarlening voor € 5.000 af te sluiten.

Bereken de totale kredietkosten voor Karen. Schrijf ook je berekening op.

Bekijk het antwoord

voorbeeld van een juiste berekening:

€ 62,52 × 84 = € 5.251,68

€ 5.251,68 – € 5.000 = € 251,68

Vraag 24 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Een huis kopen of toch niet?

Opgavetekst

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 1 en 2 in de bijlage.

informatiebron 1 begroting van Beau en Liz

informatiebron 1 begroting van Beau en Liz
informatiebron 1 begroting van Beau en Liz

Beau en Liz wonen in een huurhuis, maar willen graag een huis kopen. Ze hebben onderstaand aanbod voor een hypotheek van de DBS-bank gekregen.

hypotheekbedrag€ 370.000
looptijd van de lening360 termijnen
termijnbedrag€ 1.800

Vraag 7 1 punt

Bereken de totale kredietkosten van de lening na 30 jaar. Schrijf ook je berekening op.

Bekijk het antwoord

een voorbeeld van een juiste berekening is: 360 × € 1.800 − € 370.000 = € 278.000

Vraag 7 in het hele examen

Beau en Liz hebben een huis gekocht. Over vijf maanden krijgen ze de sleutel en gaat de hypotheek in.

Vraag 9 1 punt

Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.

Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.

Beau en Liz weten dat de uitgaven aan de hypotheek hoger zijn dan de uitgaven aan huur. Deze uitgaven horen bij de …(1)… (dagelijkse huishoudelijke uitgaven / incidentele uitgaven / vaste lasten). Besparen op deze uitgaven is …(2)… (makkelijk / moeilijk).

Bekijk het antwoord

(1) vaste lasten

(2) moeilijk

indien beide antwoorden juist (1)

Vraag 9 in het hele examen

Vraag 10 1 punt

Van welk leenmotief is er sprake bij een hypotheek?

  1. A aanschaf van een duurzaam consumptiegoed
  2. B aanschaf van onroerend goed
  3. C betalen van incidentele uitgaven
  4. D opvangen van een tijdelijk geldtekort
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

B

Vraag 10 in het hele examen

Beau en Liz zijn blij dat ze een huis hebben gekocht, maar weten ook dat hun financiële situatie hierdoor zal veranderen. Ze hebben een begroting gemaakt.

Gebruik informatiebron 1.

Vraag 11 3 punten

Bereken de bedragen die ontbreken in informatiebron 1.

Doe het zo: Noteer de nummers (1) tot en met (4) op je antwoordblad. Vul achter de nummers de juiste bedragen in. Schrijf bij elk nummer ook je berekening op.

Bekijk het antwoord

een voorbeeld van een juiste berekening per nummer is:

(1) € 180 (×)/12 52 = € 780

(2) € 120 = € 40 3

(3) € 1.800 + € 780 + € 715 + € 300 + € 175 + € 100 + € 80 + € 80 + € 40 = € 4.070

(4) € 4.600 − € 4.070 = € 530

juist berekenen van het maandbedrag (1) (1)

juist berekenen van het maandbedrag (2) (1)

juist berekenen van het totaal (3) en het overschot (4) (1)

Opmerking

Let bij de derde deelscore op doorrekenfouten.

Vraag 11 in het hele examen

2025, tijdvak 1: (Be)leg het opzij voor later

Opgavetekst

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 4 in de bijlage.

Nour (23 jaar) werkt bij een bank en is een echte toekomstplanner. Hij wil proberen om een vermogen op te bouwen voor later. Nour: “Je kan daarmee niet vroeg genoeg beginnen.” Nour probeert elke maand een vast spaarbedrag hiervoor te reserveren.

Gebruik informatiebron 4.

Nour zoekt informatie over rentepercentages op de site van zijn ABC-bank.

ABC-bankdoelgroeprente
spaarrekeningjongeren2,1%
spaarrekeningouder dan 21 jaar1,5%
betaalrekeningjongeren1,1%
betaalrekeningouder dan 21 jaar0%

Vraag 15 1 punt

De ABC-bank betaalt jongeren rente op hun betaalrekening, maar volwassenen niet. Geef een reden voor de ABC-bank om aan jongeren wel rente op de betaalrekening te betalen.

Bekijk het antwoord

voorbeeld van een juiste reden:

De bank probeert jongeren aan zich te binden, zodat ze, als ze volwassen zijn, een bankrekening bij dezelfde bank aanhouden.

Vraag 15 in het hele examen

Vraag 16 1 punt

Als de spaarrente zo laag is, heeft sparen bij een bank geen zin. Volgens Nour kun je meer rendement behalen door te beleggen in aandelen. Misschien is dat ook iets voor hem. Op welke manier kun je rendement behalen door te beleggen in aandelen?

Bekijk het antwoord

voorbeelden van een juiste manier:

  • dividend
  • koerswinst
  • winst door verkoop van eerder aangekochte aandelen

Vraag 16 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Een huis zonder gas

Opgavetekst

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 9 en 10 in de bijlage.

In Nederland is een groot tekort aan huurwoningen. Daardoor gaan mensen op zoek naar een koopwoning. Germaine is al twee jaar op zoek naar een koopwoning. Zij is niet de enige. De vraag naar koopwoningen stijgt, maar het aanbod blijft vrijwel gelijk.

Een andere woning kopen wordt te duur, dus maakt Germaine plannen om haar huidige koopwoning op te knappen. Voor de verbouwing wil ze een persoonlijke lening van € 50.000 afsluiten. Germaine weet niet of ze dan nog voldoet aan de eis van de verantwoorde woonlast die door het Nibud is vastgesteld.

Gebruik informatiebron 9 en 10.

informatiebron 9 verantwoorde woonlasten, volgens Nibud

inkomen per maandmaximaal verantwoorde woonlasten
€ 1.500 - € 3.00025%
€ 3.000 - € 4.50030%
€ 4.500 - € 6.00033%
€ 6.000 en meer35%

informatiebron 10 offerte persoonlijke lening

leenbedraglooptijdmaandbedrag
€ 50.000120 maanden€ 500

Vraag 34 2 punten

Germaine heeft een maandinkomen van € 4.200 per maand. Haar woonlasten zijn nu € 750 per maand. Bereken of zij € 50.000 extra kan lenen en dan nog voldoet aan de eis. Schrijf ook je berekening en conclusie op.

Bekijk het antwoord

voorbeeld van een juiste berekening en conclusie:

  • de verantwoorde maandlast is: 0,3 × € 4.200 = € 1.260
  • de maandlast wordt dan: € 500 + € 750 = € 1.250

Ja, ze voldoet aan de eis van de verantwoorde maandlast.

of

Germaine houdt dan nog: € 1.260 – € 500 – € 750 = € 10 over

Ja, ze voldoet aan de eis van de verantwoorde maandlast.

Vraag 34 in het hele examen

Gebruik informatiebron 10.

Vraag 35 1 punt

Bereken de kredietkosten die Germaine betaalt voor deze persoonlijke lening. Schrijf ook je berekening op.

Bekijk het antwoord

voorbeeld van een juiste berekening:

(120 × € 500) – € 50.000 = € 10.000

Vraag 35 in het hele examen

Vraag 37 1 punt

Germaine: “Tegenwoordig levert sparen weinig op en is geld lenen goedkoop. Spaarders kunnen beter het geld investeren in een warmtepomp, dat levert op termijn meer op.” Wat is een juiste samenvatting van Germaines bewering?

  1. A De besparing op energiekosten is hoger dan de te ontvangen rente.
  2. B De besparing op energiekosten is lager dan de te ontvangen rente.
  3. C Geld lenen is goedkoper dan de investering in een warmtepomp.
  4. D Geld lenen is duurder dan de investering in een warmtepomp.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

A

Vraag 37 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Geldstress

Vraag 5 2 punten

Lisa heeft een wasmachine, maar deze is kapot gegaan. Ze heeft op dit moment geen geld voor een nieuwe wasmachine en besluit om het geld te gaan lenen. De wasmachine die Lisa koopt kost € 649. Ze besluit om de nieuwe wasmachine op afbetaling te kopen. Hiervoor betaalt ze gedurende twee jaar een maandelijkse termijn van € 31. Bereken het percentage kredietkosten dat ze betaalt voor de aankoop van de wasmachine. Schrijf ook je berekening op.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de totale kredietkosten: 24 × € 31 - € 649 = € 95. (1p)
  • Berekent het percentage kredietkosten: € 95 / € 649 × 100% = 14,6%. (1p)

Een andere manier van afronden ook goed rekenen.

Vraag 5 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Woon-wereldhandel

Vraag 2 1 punt

Het Zweedse woonwarenhuis IKEI met 420 warenhuizen is gevestigd in meer dan 50 landen verspreid over de hele wereld. Is Zweden ook lid van de Europese Monetaire Unie (EMU)?

  1. A Ja, er wordt betaald met de euro.
  2. B Ja, naast de Zweedse kroon is ook de euro een wettig betaalmiddel.
  3. C Nee, er wordt betaald met de Zweedse kroon.
  4. D Nee, naast de euro is ook de Zweedse kroon een wettig betaalmiddel.
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 2 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Goede tijden

Opgavetekst

persoon 1 en persoon 2

persoon 1 en persoon 2

Persoon 1 (links): “Ik verzamel informatie over economische gegevens.” Persoon 2 (rechts): “Ik adviseer de regering over werkgelegenheid, lonen.”

Vraag 28 2 punten

De koopkracht in Nederland wordt onder meer bepaald door de inflatie. Als de regering de inkomstenbelasting verhoogt, kan dat leiden tot inflatie in Nederland. Leg in twee stappen uit dat door verhoging van de inkomstenbelasting inflatie kan ontstaan.

Bekijk het antwoord
  • Stap 1: als de hogere inkomstenbelasting gecompenseerd wordt in de lonen van werknemers, kan de kostprijs van een product stijgen (1p)
  • Stap 2: als de gestegen kostprijs doorberekend wordt in de verkoopprijs, ontstaat inflatie (1p)

Vraag 28 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Italië failliet?

Vraag 32 1 punt

Nadat Italië lid werd van de EMU daalde het rentepercentage, ondanks de hoge staatsschuld. Het maken van nieuwe schulden werd daardoor voor Italië goedkoper. Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.

Bekijk het antwoord
  • 1. stijgen
  • 2. toenemen

Vraag 32 in het hele examen

2024, tijdvak 1: 18 en op kamers

Informatiebron 11 Een studieschuld, wat scheelt dat op je maximale hypotheek?

Studielening per maandTotale studielening na vier jaarMaximale hypotheek bij een brutosalaris van € 2.800 per maand
€ 0€ 0€ 170.000
€ 100€ 4.800€ 164.500
€ 200€ 9.600€ 158.500
€ 300€ 14.400€ 152.500
€ 400€ 19.200€ 146.500
€ 500€ 24.000€ 140.500

Studieschuld hypotheek: De hypotheekverstrekker gaat bij het berekenen van je maximale hypotheek altijd uit van je oorspronkelijke studieschuld. Alleen als je extra aflost, mag de geldverstrekker uitgaan van de oorspronkelijke studieschuld minus het extra afgeloste bedrag.

Toelichting: Als je voor je studie niet geleend hebt, kun je een hypotheek krijgen van maximaal € 170.000.

Vraag 40 2 punten

Een studielening heeft gevolgen voor de maximale hypotheek die later bij het kopen van een woning afgesloten kan worden. Gebruik informatiebron 11. Hier staan drie stellingen over de gevolgen van een studielening op de hoogte van een maximale hypotheek. Geef van elke stelling aan of deze juist of onjuist is. Noteer de nummers 1 tot en met 3 op je antwoordblad. Vul bij elk nummer juist of onjuist in. Stelling 1: Met een totale studielening van € 9.600 kan er € 11.500 minder worden geleend ten opzichte van een maximale hypotheek. Stelling 2: De hypotheekverstrekker gaat altijd uit van de oorspronkelijke studieschuld min het afgeloste bedrag. Stelling 3: Met een leenbedrag van € 500 per maand, kan er 35% minder worden geleend ten opzichte van een maximale hypotheek.

Bekijk het antwoord
  • Geeft het juiste oordeel bij de drie stellingen: stelling 1 juist, stelling 2 onjuist en stelling 3 onjuist (2p)

Drie juist: 2 punten. Twee juist: 1 punt. Een of geen juist: 0 punten.

Vraag 40 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Leden der Staten-Generaal

Opgavetekst

informatiebron 2 begrotingssaldo in % van het nationaal inkomen in Nederland 2011-2018

begrotingssaldo in % van het nationaal inkomen in Nederland 2011-2018
informatiebron 2
JaarBegrotingssaldo
2011-4,3
2012-3,9
2013-2,4
2014-2,3
2015-2,1
20160,4
20170,6
20180,8

Vraag 8 2 punten

Uit het interview na afloop met de minister-president, blijkt dat de regering prioriteit geeft aan de inkomensontwikkeling: “In 2018 moet de koopkracht van de Nederlandse burgers stijgen.” De koopkracht van de burgers is mede afhankelijk van de inflatie in een land.
Carlein: “Dat begrijp ik niet. Door sommige maatregelen van de regering stijgt de inflatie en daalt juist de koopkracht van de burgers.”
Noem zo’n maatregel van de regering en leg uit dat de inflatie daardoor stijgt.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste maatregel van de regering: de loon- en inkomstenbelasting verlagen, of de btw of de accijnzen verhogen. (1p)
  • Legt uit dat de inflatie daardoor stijgt: bij een lagere loon- en inkomstenbelasting nemen de bestedingen toe, waardoor het prijsniveau kan stijgen; bij een hogere btw of hogere accijnzen kan het prijsniveau stijgen. (1p)

Vraag 8 in het hele examen

informatiebron 3 ontwikkeling koopkracht voor en na het koopkrachtpakket in 2018

ontwikkeling koopkracht voor en na het koopkrachtpakket in 2018
informatiebron 3
Groepvoorna
werkenden0,50,7
uitkeringsontvangers-0,10,3
gepensioneerden-0,10,6

Vraag 9 1 punt

Carlein volgt na afloop van de troonrede de verwachtingen van het Centraal Plan Bureau (CPB) op de televisie.
In 2018 verwacht het CPB een inflatie van 1,4%. Om de koopkracht te verhogen komt de regering met een koopkrachtpakket.
Gebruik informatiebron 3.
De regering wil de reële inkomens van werkenden verhogen.
Wat gebeurt er naar verwachting met de reële inkomens van de werkenden in 2018 na het koopkrachtpakket?

  1. A De reële inkomens stijgen met 0,5%.
  2. B De reële inkomens stijgen met 0,7%.
  3. C De reële inkomens stijgen met 1,4%.
  4. D De reële inkomens stijgen met 2,1%.
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 9 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Uitbreiden?

Vraag 40 1 punt

Kaj: “Nu de afzet sterk stijgt, is het verstandig om te gaan uitbreiden en de productie te verhogen. Daar hebben we wel meer geld voor nodig.”
Noem, naast het lenen van geld bij een bank, nog een mogelijkheid waarop K2 bv meer geld kan aantrekken om de productie-uitbreiding te financieren.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een andere mogelijkheid om geld aan te trekken, bijvoorbeeld het uitgeven van (nieuwe) aandelen, het uitgeven van obligaties of crowdfunding. (1p)

Eén mogelijkheid is voldoende.

Vraag 40 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Het Nibud scholierenonderzoek

Opgavetekst

Informatiebron 1 Welke uitgaven doen jongeren zelf?

geven zelf eigen geld uit in % (jongens)geven zelf eigen geld uit in % (meisjes)gemiddelde uitgaven per jaar in € (jongens)gemiddelde uitgaven per jaar in € (meisjes)
kleding2956516460
recreatie4554132132
uitgaan6473216168
eten en drinken7777156108

Toelichting:
Uit het onderzoek blijkt dat 77% van de jongens en 77% van de meisjes hun eigen geld uitgeven aan eten en drinken.

bron: NIBUD scholierenonderzoek 2019 (bewerkt)

Vraag 4 2 punten

In de klas blijkt Hassane de grootste spaarder, hij spaart voor een wereldreis na zijn mbo-opleiding. De wereldreis kost Hassane € 5.000. Zijn ouders stimuleren hem ervoor te sparen, ondanks de lage spaarrente. Hassane wil in twee jaar over € 5.000 beschikken. Hassane heeft in het begin van het eerste jaar al een bedrag van € 3.750 gespaard. Zijn ouders geven hem 6% rente per jaar om het sparen te stimuleren. Na een jaar werken stort hij in het begin van het tweede jaar € 750 op de spaarrekening. Heeft Hassane na twee jaar voldoende gespaard om de wereldreis te kunnen betalen? Ga uit van samengestelde rente. Schrijf je berekening op.

Bekijk het antwoord
  • Berekent het bedrag na het eerste jaar: € 3.750 × 1,06 = € 3.975 (1p)
  • Berekent het bedrag na het tweede jaar: (€ 3.975 + € 750) × 1,06 = € 5.008,50, en geeft als conclusie dat Hassane ja, voldoende heeft gespaard (1p)

Vraag 4 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Zorgen om inflatie

Vraag 22 1 punt

De inflatie in Nederland is in november 2021 gestegen naar 5,6%. Dat is het hoogste niveau in 40 jaar. Economen maken zich daarover zorgen. De Europese Centrale Bank (ECB) kan proberen met behulp van rentebeleid de consumptie en de investeringen te laten stijgen of dalen. Daardoor stijgt of daalt de inflatie. De Europese Centrale Bank (ECB) streeft naar een beperkte inflatie van 2%. Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.

Bekijk het antwoord
  • 1. prijsstijging
  • 2. daalt

Vraag 22 in het hele examen

Vraag 23 1 punt

De Europese Centrale Bank (ECB) kan proberen met behulp van rentebeleid de consumptie en de investeringen te laten stijgen of dalen. Daardoor stijgt of daalt de inflatie. Het inflatiecijfer van november 2021 beschouwt de ECB als tijdelijk. Om die reden wil de ECB de rente niet veranderen. Een aantal economen vindt dat de ECB de rente moet verhogen. Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.

Bekijk het antwoord
  • 1. meer
  • 2. minder
  • 3. afnemen

Vraag 23 in het hele examen

Informatiebron 8 CPI november 2021

uitgave-categorieweging gemiddeld gezinweging familie Sitalsingprijzen in indexcijfers 1)
1 diensten50%38%103
2 energie7%22%127
3 voeding en dranken16%13%103
4 overig27%27%105
totaal100%100%

CPI: 105,22 …

noot 1 november 2020 is het basisjaar

Vraag 24 2 punten

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) berekent het consumentenprijsindexcijfer (CPI), dat als inflatiecijfer wordt gebruikt. Het gezin Sitalsing maakt zich zorgen om de inflatie, omdat hun uitgaven heel anders zijn dan bij een gemiddeld gezin. Een gemiddeld gezin had in november 2021 een CPI van 105,22. Bereken het gewogen prijsindexcijfer van de familie Sitalsing. Schrijf je berekening op. Gebruik informatiebron 8.

Bekijk het antwoord
  • Gebruikt per uitgave-categorie de weging van de familie Sitalsing en het bijbehorende indexcijfer: diensten 38% en 103, energie 22% en 127, voeding en dranken 13% en 103, overig 27% en 105 (1p)
  • Berekent het gewogen prijsindexcijfer: (38 × 103 + 22 × 127 + 13 × 103 + 27 × 105) : 100 = 108,82 (1p)

Voor elke fout of ontbrekend antwoord 1 scorepunt in mindering brengen.

Vraag 24 in het hele examen

Vraag 25 1 punt

De familie Sitalsing heeft behoorlijk wat spaargeld. Inflatie is ongunstig voor spaarders. Leg uit dat inflatie ongunstig is voor spaarders.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit dat als de inflatie hoger is dan de nominale rente, de reële rente op spaargeld negatief wordt (1p)

Vraag 25 in het hele examen

Vraag 26 1 punt

Inflatie kan ook gevolgen hebben voor de koopkracht van de familie Sitalsing. In welke situatie zal de koopkracht van de familie Sitalsing stijgen ten opzichte van het vorige jaar?

  1. A als de nominale loondaling in procenten hoger is dan de inflatie
  2. B als de nominale loonstijging in procenten hoger is dan de inflatie
  3. C als de nominale loonstijging in procenten lager is dan de inflatie
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 26 in het hele examen

Vraag 27 1 punt

De ECB is niet van plan om het rentebeleid aan te passen. Er zijn echter nog andere maatregelen om de koopkracht van burgers op peil te houden. Met welk van onderstaande maatregelen kan de koopkracht op peil gehouden worden?

  1. A vergroting van de winstmarges door bedrijven
  2. B verhoging van de btw
  3. C verlaging van de heffingskortingen
  4. D volledige prijscompensatie in de lonen
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 27 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Geld verdienen met spaargeld

Opgavetekst

schema geldstromen

schema geldstromen

Schema met vier vakken: overheid, huishoudens, banken en producenten. De pijlen tussen de vakken zijn genummerd. Nummer 1 is de pijl van huishoudens naar overheid. Nummer 2 is de pijl van huishoudens naar producenten. Nummer 3 is de pijl van banken naar huishoudens. Ongenummerde pijlen: van huishoudens naar banken, en in beide richtingen tussen overheid en producenten en tussen producenten en banken.

Vraag 35 2 punten

Een van de geldstromen uit het schema is spaargeld. Twintig jaar geleden leverde spaargeld 3,5% rente op, tegenwoordig krijg je nog maar 0,1% rente. Een huishouden heeft (toen en nu) gemiddeld € 40.000 spaargeld. Bij de rente van 0,1% zou dat in twee jaar € 80,04 opleveren op basis van samengestelde rente. Bereken hoeveel rente in euro’s een huishouden met € 40.000 spaargeld nu minder ontvangt dan twintig jaar geleden. Ga uit van samengestelde rente. Schrijf je berekening op.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de opbrengst na het eerste jaar met 3,5% rente: € 40.000 × 1,035 = € 41.400 (1p)
  • Berekent de opbrengst na het tweede jaar en de afname van de renteopbrengst: € 41.400 × 1,035 = € 42.849, en € 2.849 − € 80,04 = € 2.768,96 (1p)

Afrondingsverschillen niet fout rekenen.

Vraag 35 in het hele examen

Vraag 37 1 punt

De laatste jaren gaan steeds meer huishoudens hun spaargeld beleggen in aandelen. Meestal beleggen huishoudens niet al hun spaargeld in aandelen. Een deel daarvan houden ze op een spaarrekening. Noem een reden waarom huishoudens niet al het spaargeld gebruiken om te beleggen in aandelen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste reden, bijvoorbeeld: beleggen in aandelen is risicovol; of: uit voorzorg houden huishoudens spaargeld aan om onverwachte financiële gebeurtenissen op te vangen (1p)

Eén reden is voldoende; alleen de eerst gegeven reden wordt beoordeeld.

Vraag 37 in het hele examen

Vraag 38 1 punt

Veel huishoudens hebben behalve spaargeld ook schulden, omdat zij voor hun koophuis geld hebben geleend. Met spaargeld kunnen ze deze lening voor een deel aflossen. Leg uit dat huishoudens financieel voordeel kunnen behalen door de hypothecaire lening (voor een deel) af te lossen met spaargeld. Gebruik in je antwoord de begrippen: te ontvangen rentepercentage en te betalen rentepercentage.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit dat het te betalen rentepercentage over de hypothecaire lening (veel) hoger is dan het te ontvangen rentepercentage over spaargeld, waardoor het voordelig is de lening (voor een deel) af te lossen (1p)

Vraag 38 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Jazeker een hypotheek

Vraag 34 1 punt

Shakir en Brenda willen graag een huis kopen, daarvoor hebben ze een hypotheek nodig van de bank. Deze hypothecaire geldlening is een lening, waarbij het huis als onderpand dient. Als Shakir en Brenda de hypothecaire lening niet meer kunnen betalen, kan de bank het onderpand (het huis) verkopen. Een persoonlijke lening daarentegen kent geen onderpand. Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Vul bij (1) en (2) de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.

Bekijk het antwoord
  • 1. kleiner risico dan
  • 2. lager

Vraag 34 in het hele examen

2022, tijdvak 3: Betaal lokaal

Vraag 35 1 punt

Winkeliers uit Alkemeren zien dat hun klanten steeds meer kopen in de grote stad en steeds minder bij de winkeliers in het dorp. Om klanten meer aan zich te binden, hebben ze een lokale munt ingevoerd: de Alkie. Klanten kunnen met de Alkie betalen bij de winkels in het dorp. De winkeliers promoten het gebruik van de Alkie en geven klanten 5% korting op hun aankopen. De klanten wisselen hun euro’s in voor de Alkie. De Alkie is een digitale munt. De Alkie is …

  1. A chartaal geld
  2. B giraal geld
  3. C chartaal en giraal geld
  4. D geen geld
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 35 in het hele examen

Vraag 36 1 punt

Winkeliers uit Alkemeren zien dat hun klanten steeds meer kopen in de grote stad en steeds minder bij de winkeliers in het dorp. Om klanten meer aan zich te binden, hebben ze een lokale munt ingevoerd: de Alkie. Klanten kunnen met de Alkie betalen bij de winkels in het dorp. De winkeliers promoten het gebruik van de Alkie en geven klanten 5% korting op hun aankopen. Is er bij het gebruik van de Alkie sprake van directe ruil of van indirecte ruil en om welke reden?

  1. A directe ruil, want er wordt een ruilmiddel gebruikt
  2. B directe ruil, want goederen worden tegen goederen geruild
  3. C indirecte ruil, want er wordt een ruilmiddel gebruikt
  4. D indirecte ruil, want goederen worden tegen goederen geruild
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 36 in het hele examen

Vraag 37 1 punt

Winkeliers uit Alkemeren zien dat hun klanten steeds meer kopen in de grote stad en steeds minder bij de winkeliers in het dorp. Om klanten meer aan zich te binden, hebben ze een lokale munt ingevoerd: de Alkie. Klanten kunnen met de Alkie betalen bij de winkels in het dorp. De winkeliers promoten het gebruik van de Alkie en geven klanten 5% korting op hun aankopen. De Alkie stimuleert de lokale economie in het dorp. Leg uit waardoor de Alkie de lokale economie in het dorp stimuleert.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit waardoor de Alkie de lokale economie stimuleert, bijvoorbeeld: de Alkie kan alleen in het dorp worden gebruikt, waardoor consumenten en bedrijven meer in het dorp besteden; of: de inwoners zijn positief over het initiatief om de lokale ondernemers te steunen vanwege de 5% korting (en lokale voorzieningen indirect te steunen) (1p)

Vraag 37 in het hele examen

Vraag 38 1 punt

Winkeliers uit Alkemeren zien dat hun klanten steeds meer kopen in de grote stad en steeds minder bij de winkeliers in het dorp. Om klanten meer aan zich te binden, hebben ze een lokale munt ingevoerd: de Alkie. Op dit moment zijn er 15 winkeliers waar met de Alkie betaald kan worden. De winkeliers uit omliggende dorpen zijn ook geïnteresseerd in de Alkie. De initiatiefnemers verwachten dat 90% van alle 70 winkels in de regio Alkemeren zich aansluit bij hun initiatief. Bereken hoeveel winkels zich dan nog moeten aansluiten bij het Alkie-initiatief.

Bekijk het antwoord
  • Berekent het aantal winkels dat zich nog moet aansluiten: (0,90 × 70) − 15 = 48 winkels (1p)

Vraag 38 in het hele examen

Vraag 39 2 punten

Winkeliers uit Alkemeren zien dat hun klanten steeds meer kopen in de grote stad en steeds minder bij de winkeliers in het dorp. Om klanten meer aan zich te binden, hebben ze een lokale munt ingevoerd: de Alkie. Klanten kunnen met de Alkie betalen bij de winkels in het dorp. De winkeliers promoten het gebruik van de Alkie en geven klanten 5% korting op hun aankopen. Om de Alkie nog interessanter voor de klanten te maken, doneren de winkeliers van iedere aankoop 2,5% aan een lokaal goed doel. Deze maand werd de opbrengst gedoneerd aan de speeltuinvereniging. Bereken de totale donatie in Alkie van 2,5% aan de speeltuinvereniging, door de huidige 15 winkeliers die ieder een omzet hebben van 10.000 Alkie in deze maand. Schrijf je berekening op.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de omzet van de 15 winkeliers samen: 15 × 10.000 Alkie = 150.000 Alkie (1p)
  • Berekent de totale donatie: 150.000 × 0,025 = 3.750 Alkie (1p)

Vraag 39 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Krimpflatie

Vraag 11 2 punten

Liefhebbers van de Toblerone chocoladereep voelen zich bekocht. In 2016 bleef de prijs van de reep gelijk, maar het gewicht van een grote Toblerone-reep van € 8 daalde van 400 naar 360 gram.

Bereken de procentuele prijsstijging per gram van de nieuwe Toblerone-reep. Schrijf je berekening op.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de prijs per gram: € 8 / 400 gram = € 0,02 per gram en € 8 / 360 gram = € 0,02222 per gram (1p)
  • Berekent de procentuele prijsstijging per gram: (€ 0,02222 − € 0,02) / € 0,02 × 100% = 11% (1p)

Afrondingsverschillen niet fout rekenen.

Vraag 11 in het hele examen

Vraag 14 1 punt

Liefhebbers van de Toblerone chocoladereep voelen zich bekocht. In 2016 bleef de prijs van de reep gelijk, maar het gewicht van een grote Toblerone-reep van € 8 daalde van 400 naar 360 gram.

Econoom Peter de Waard zegt: “Zo’n verkooptruc noemen economen krimpflatie.”

Wat houdt krimpflatie volgens economen in?

  1. A De prijs per product blijft gelijk en de prijs per gram product daalt.
  2. B De prijs per product blijft gelijk en de prijs per gram product stijgt.
  3. C De prijs per product stijgt en de prijs per gram product blijft gelijk.
  4. D De prijs per product stijgt en de prijs per gram product stijgt.
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 14 in het hele examen

Vraag 15 1 punt

Liefhebbers van de Toblerone chocoladereep voelen zich bekocht. In 2016 bleef de prijs van de reep gelijk, maar het gewicht van een grote Toblerone-reep van € 8 daalde van 400 naar 360 gram.

Peter de Waard vindt dat krimpflatie, als het op grote schaal wordt toegepast, kan leiden tot een daling van de koopkracht van een groep consumenten.

Voor welke groep consumenten zal deze krimpflatie invloed hebben op hun koopkracht?

Bekijk het antwoord
  • Noemt de groep consumenten die producten kopen waarop krimpflatie is toegepast (1p)

Vraag 15 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Lekker thuis wonen

Vraag 39 1 punt

Als Merel zelfstandig gaat wonen met een laag inkomen moet zij goed op haar uitgaven letten. De ontwikkeling van het consumentenprijsindexcijfer (CPI) is hierbij belangrijk.

Het CBS verwacht dat het CPI de komende jaren sterk zal stijgen. Volgens Merel is het dan beter om een woning te kopen in plaats van te huren. Ze blijft nog even thuis wonen om te sparen tegen een spaarrente van 0,2%. Haar ouders vinden dat geen goed plan: “Je spaargeld wordt dan minder waard.”

Leg uit dat de koopkracht van Merels spaargeld kan dalen.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit dat doordat de inflatie hoger is dan de (lage) spaarrente, de reële waarde (koopkracht) van het spaargeld daalt (1p)

Vraag 39 in het hele examen

2021, tijdvak 3: Koopkracht?

Vraag 22 1 punt

De ouders van Tim en Tom hebben in 2009 een woning gekocht met een hypothecaire geldlening. Ze wonen er met veel plezier en willen er minstens 15 jaar blijven wonen. Moeder is docent in het mbo en vader zorgt voor het huishouden. Door de economische crisis vanaf 2008 zijn de huizenprijzen gedaald. Echter sinds 2013 zijn de huizenprijzen weer aan het stijgen.

Tim en Tom horen hun ouders praten over de waardestijging van de woning. Zij denken dat hun ouders daar blij mee zijn, maar vader merkt op: “Aan die gestegen waarde hebben we nu niets.”

Leg de opmerking van vader uit.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit dat de waardestijging alleen van belang is op het moment dat de woning wordt verkocht (en dat zij van plan zijn nog minimaal 15 jaar daar te blijven wonen) (1p)

Vraag 22 in het hele examen

Informatiebron 3 inflatie in Nederland, 2009-2014

inflatie in Nederland, 2009-2014
Informatiebron 3 Legenda: gemiddelde inflatie

Lijngrafiek van de gemiddelde inflatie in Nederland, 2009 tot en met 2014. Verticale as: % (van 0 tot 3,0). Horizontale as: de jaren 2009 tot en met 2014. Afleesbaar: 2009 en 2010 ongeveer 1,2% en 1,3%; 2011 ongeveer 2,3%; 2012 en 2013 ongeveer 2,5%; 2014 ongeveer 1,5%.

Vraag 23 1 punt

De ouders van Tim en Tom hebben in 2009 een woning gekocht met een hypothecaire geldlening. Ze wonen er met veel plezier en willen er minstens 15 jaar blijven wonen. Moeder is docent in het mbo en vader zorgt voor het huishouden. Door de economische crisis vanaf 2008 zijn de huizenprijzen gedaald. Echter sinds 2013 zijn de huizenprijzen weer aan het stijgen.

Tegelijkertijd maakt vader zich zorgen over de koopkracht van hun gezinsinkomen. In 2014 steeg het gezinsinkomen met 1,3%. In de krant staat een grafiek over de ontwikkeling van de inflatie. Vader doet drie uitspraken over deze grafiek.

Gebruik informatiebron 3.

Welke uitspraak is juist?

  1. A In het jaar 2014 daalde de koopkracht van het gezinsinkomen.
  2. B In het jaar 2014 steeg de koopkracht van het gezinsinkomen.
  3. C In het jaar 2014 was er sprake van prijsdaling.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 23 in het hele examen

Vraag 24 2 punten

De ouders van Tim en Tom hebben in 2009 een woning gekocht met een hypothecaire geldlening. Ze wonen er met veel plezier en willen er minstens 15 jaar blijven wonen. Moeder is docent in het mbo en vader zorgt voor het huishouden. Door de economische crisis vanaf 2008 zijn de huizenprijzen gedaald. Echter sinds 2013 zijn de huizenprijzen weer aan het stijgen.

Tim en Tom zijn benieuwd hoe inflatie kan ontstaan. Zij vragen het aan hun vader. Hij legt uit dat inflatie verschillende oorzaken kan hebben.

Noem twee oorzaken van het ontstaan van inflatie.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste oorzaak van inflatie, bijvoorbeeld: de vraag naar goederen en diensten overtreft het aanbod; of als de kosten stijgen, kunnen deze in de verkoopprijs worden doorberekend; of als kostprijsverhogende belastingen stijgen, kunnen deze in de verkoopprijs worden doorberekend; of de verkoper kan de winstmarges verhogen; of de gestegen prijzen van geïmporteerde goederen kunnen worden doorberekend in de consumentenprijzen (1p)
  • Noemt een tweede, andere juiste oorzaak van inflatie (zie de voorbeelden) (1p)

Vraag 24 in het hele examen

Vraag 25 2 punten

De ouders van Tim en Tom hebben in 2009 een woning gekocht met een hypothecaire geldlening. Ze wonen er met veel plezier en willen er minstens 15 jaar blijven wonen. Moeder is docent in het mbo en vader zorgt voor het huishouden. Door de economische crisis vanaf 2008 zijn de huizenprijzen gedaald. Echter sinds 2013 zijn de huizenprijzen weer aan het stijgen.

Aan het eind van het gesprek beweert moeder dat zij zich geen zorgen maakt. Haar reële inkomen is in de periode 2012 tot en met 2014 gestegen, omdat haar salaris sinds 1 januari 2012 is gestegen met 5,3%.

Gebruik informatiebron 3.

Heeft moeder gelijk als zij beweert dat haar reële inkomen in de periode 2012 tot en met 2014 is gestegen? Licht je antwoord toe met een berekening.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de inflatie over 2012 tot en met 2014: 2,5% + 2,5% + 1,5% = 6,5% (of: 100 × 1,025 × 1,025 × 1,015 = 106,64) (1p)
  • Concludeert dat de inflatie (6,5%, of 6,64%) hoger is dan de salarisstijging van 5,3%, dus de uitspraak van moeder is onjuist (1p)

Vraag 25 in het hele examen

2021, tijdvak 3: Wat te doen (met veel geld)?

Vraag 39 1 punt

Pol Meis heeft met zijn lot € 200.000 gewonnen in de Stratenloterij.

Pol heeft geen idee wat hij met dat geld moet doen. Gewoon sparen bij een bank levert niet meer dan 0,35% rente per jaar op. Het rentepercentage verschilt echter bij verschillende spaarvormen. Zo is het rentepercentage bij deposito sparen hoger dan bij sparen zonder voorwaarden.

Noem een reden waarom banken een hoger rentepercentage rekenen bij deposito sparen in vergelijking met sparen zonder voorwaarden.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste reden, bijvoorbeeld: de bank heeft langer de beschikking over het spaargeld (dat levert de bank meer inkomsten op) (1p)

Vraag 39 in het hele examen

Informatiebron 5 spaarvormen bij enkele banken

sparen zonder voorwaarden

rentepercentagebankvoorwaarde
0,30%Limburgiabankdagelijks vrij opneembaar
0,35%Zwitsallevenbankdagelijks vrij opneembaar

deposito sparen

rentepercentagebankvoorwaarde
0,95%Arcentumbankdrie jaar vast
0,85%Achmeibankzes jaar vast

Vraag 40 1 punt

Pol Meis heeft met zijn lot € 200.000 gewonnen in de Stratenloterij.

Pol heeft geen idee wat hij met dat geld moet doen. Gewoon sparen bij een bank levert niet meer dan 0,35% rente per jaar op. Het rentepercentage verschilt echter bij verschillende spaarvormen. Zo is het rentepercentage bij deposito sparen hoger dan bij sparen zonder voorwaarden.

Gebruik informatiebron 5.

Pol wil het eindbedrag berekenen als hij zijn € 200.000 zou storten op een rekening bij de Arcentumbank.

Bereken in twee decimalen het eindbedrag na drie jaren vast op een spaarrekening bij de Arcentumbank. Hij stort in deze jaren geen extra geld op de rekening en neemt er ook niets van af. Schrijf je berekening op.

Bekijk het antwoord
  • Berekent het eindbedrag na drie jaar vast tegen 0,95% per jaar: € 200.000 × 1,0095³ = € 205.754,32 (of: € 200.000 + (3 × 0,0095 × € 200.000) = € 205.700) (1p)

Vraag 40 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Sparen, rente en de belastingen

Vraag 40 1 punt

Uit de krant: De rente op spaargeld is met een gemiddelde van 1% historisch laag. Het is binnenkort zelfs mogelijk dat de spaarrente negatief wordt. Een negatieve rente betekent, dat je de bank betaalt om je geld op een spaarrekening te mogen zetten. In 2014 ontving Roberta 1% rente over het geld op haar spaarrekening. Het prijsindexcijfer (CPI) in 2014 was 102,5. Het jaar 2013 is basisjaar. Bereken in één decimaal het koopkrachtverlies van haar spaargeld in 2014. Schrijf je berekening op.

Bekijk het antwoord
  • Berekent het koopkrachtverlies in één decimaal: $\frac{101}{102{,}5} \cdot 100 = 98{,}537$, dus een koopkrachtdaling van 1,5%, of $101\% - 102{,}5\% = -1{,}5\%$. (1p)

Afrondingsverschillen niet fout rekenen.

Vraag 40 in het hele examen

Vraag 43 2 punten

Uit de krant: De rente op spaargeld is met een gemiddelde van 1% historisch laag. Het is binnenkort zelfs mogelijk dat de spaarrente negatief wordt. Een negatieve rente betekent, dat je de bank betaalt om je geld op een spaarrekening te mogen zetten. De lage rentestand is ontstaan door het beleid van renteverlagingen van de Europese Centrale Bank (ECB). “Sparen levert daardoor bijna niks op”, zegt Roberta. Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
Geld lenen door consumenten is nu relatief …(1)… (duur / goedkoop). Mensen zonder spaargeld zullen hierdoor eerder gaan …(2)… (lenen / sparen). Sparen levert weinig op, waardoor consumenten meer zullen gaan …(3)… (beleggen / investeren).

Bekijk het antwoord
  • Kiest de juiste woorden: (1) goedkoop, (2) lenen, (3) beleggen. (2p)

Puntentabel: indien drie juist 2 punten; indien twee juist 1 punt; indien één of geen juist 0 punten.

Vraag 43 in het hele examen

Vraag 44 1 punt

Uit de krant: De rente op spaargeld is met een gemiddelde van 1% historisch laag. Het is binnenkort zelfs mogelijk dat de spaarrente negatief wordt. Een negatieve rente betekent, dat je de bank betaalt om je geld op een spaarrekening te mogen zetten. De ECB wil door haar lagerentebeleid de economie in de EMU-landen stimuleren. Welke gevolgen verwacht de ECB door haar lagerentebeleid?

  1. A De bestedingen zullen dalen en de besparingen zullen dalen.
  2. B De bestedingen zullen dalen en de besparingen zullen stijgen.
  3. C De bestedingen zullen stijgen en de besparingen zullen dalen.
  4. D De bestedingen zullen stijgen en de besparingen zullen stijgen.
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 44 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Huizenprijzen in de lift

Vraag 35 1 punt

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 4 in de bijlage.
Koopwoningen worden op de koopwoningmarkt verkocht. Er zijn veel vragers en veel aanbieders op de koopwoningmarkt.
Door de recessie van 2008 waren de huizenprijzen van koopwoningen in Nederland fors gedaald. De laatste jaren stijgen de huizenprijzen weer. Een van de oorzaken van de stijging is de zeer lage hypotheekrente.
Hieronder staan drie economische verschijnselen:
1 De maandlast van een koopwoning wordt lager.
2 Er ontstaat meer vraag naar koopwoningen.
3 Een huis kopen wordt aantrekkelijker dan een huis huren.
In welke regel staan deze verschijnselen zo, dat een logische gedachtegang ontstaat?

  1. A lage hypotheekrente → 1 → 2 → 3 → stijging huizenprijzen
  2. B lage hypotheekrente → 1 → 3 → 2 → stijging huizenprijzen
  3. C lage hypotheekrente → 2 → 1 → 3 → stijging huizenprijzen
  4. D lage hypotheekrente → 2 → 3 → 1 → stijging huizenprijzen
  5. E lage hypotheekrente → 3 → 1 → 2 → stijging huizenprijzen
  6. F lage hypotheekrente → 3 → 2 → 1 → stijging huizenprijzen
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 35 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Sparen voor de fiscus?

Vraag 17 1 punt

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 7 en 8 in de bijlage.
Paul is boos. Hij vindt de vermogensrendementsheffing (VRH) in box 3 oneerlijk. Paul gaat langs bij Willem, zijn belastingadviseur.
Willem: “Ja, ik begrijp je boosheid wel. Het rendement van 4% waarmee de Belastingdienst rekent, is hoger dan de rente op je spaarrekening. Je hebt dit jaar maar 1,05% rente ontvangen op je spaarrekening, terwijl de inflatie dit jaar uitkomt op 1,4%.”
Bereken in twee decimalen het reële rentepercentage op de spaarrekening van Paul. Schrijf je berekening op.

Bekijk het antwoord
  • Berekent het reële rentepercentage: $1{,}05\% - 1{,}4\% = -0{,}35\%$, of $\frac{101{,}05}{101{,}4} \cdot 100 = 99{,}6548$, dat is −0,35%. (1p)

Afrondingsverschillen (−0,34% of −0,36%) niet fout rekenen.

Vraag 17 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Rente, rente en nog eens rente!

Opgavetekst

Vespa - Sprint

Vespa - Sprint

Advertentie voor een Vespa Sprint, met een foto van een scooter. Bouwjaar: 2014. Kilometers: 0. Prijs: € 3.299,-. Kleur: in 5 kleuren. Onderaan: Stuur een e-mail voor vragen over dit product.

Vraag 31 1 punt

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 11 in de bijlage.
Wobke (kapster, 22 jaar) wil een nieuwe scooter kopen. Zij ziet een goede aanbieding op internet, maar ze heeft te weinig geld op haar rekening staan. Ze heeft wel een oplossing: “Ik probeer een persoonlijke lening te krijgen bij de bank.”
Banken bemiddelen tussen de vraag naar geld en het aanbod van geld.
Maak van onderstaande zin een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.

Bekijk het antwoord
  • 1. lagere
  • 2. hogere

Vraag 31 in het hele examen

Vraag 32 2 punten

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 11 in de bijlage.
Wobke (kapster, 22 jaar) wil een nieuwe scooter kopen. Zij ziet een goede aanbieding op internet, maar ze heeft te weinig geld op haar rekening staan. Ze heeft wel een oplossing: “Ik probeer een persoonlijke lening te krijgen bij de bank.”
Een lager rentepercentage stimuleert de economie, maar kan ook leiden tot hogere inflatie.
Leg uit in twee stappen dat een lager rentepercentage kan leiden tot een hogere inflatie.

Bekijk het antwoord
  • Noemt dat een lager rentepercentage ertoe kan leiden dat mensen minder gaan sparen en/of meer gaan lenen. (1p)
  • Noemt dat hierdoor de bestedingen kunnen toenemen; de gestegen vraag kan leiden tot prijsstijgingen. (1p)

Vraag 32 in het hele examen

Vraag 33 1 punt

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 11 in de bijlage.
Wobke (kapster, 22 jaar) wil een nieuwe scooter kopen. Zij ziet een goede aanbieding op internet, maar ze heeft te weinig geld op haar rekening staan. Ze heeft wel een oplossing: “Ik probeer een persoonlijke lening te krijgen bij de bank.”
“Pfff, ingewikkeld hoor”, verzucht Wobke. “De rente is zogenaamd laag, maar ik betaal toch veel geld voor een lening, waardoor de scooter onnodig veel duurder wordt. Kan het niet anders?”
Hoe kan Wobke op een voordeliger manier toch de scooter kopen?

Bekijk het antwoord
  • Noemt een voordeliger manier, bijvoorbeeld: geld gaan sparen (in plaats van lenen); een voordeliger kredietverstrekker zoeken; (onderhands) geld lenen bij een bekende tegen een lager rentepercentage; een andere vorm van consumptief krediet afwegen. (1p)

Vraag 33 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Hoe belangrijk is Frankrijk?

Vraag 34 1 punt

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 12 in de bijlage.
Hany en Twan zitten in 4-vmbo. Zij hebben een opdracht gekregen van de docent economie om uit te zoeken hoe belangrijk Frankrijk is voor de Nederlandse handel. Beide landen zijn lid van de Europese Unie (EU) én van de Europese Monetaire Unie (EMU).
Noem een economisch verschil tussen een land dat alleen lid is van de EU, zoals Denemarken, en een land dat lid is van de EU én van de EMU, zoals Nederland.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een economisch verschil, bijvoorbeeld: in een EMU-land wordt met de euro betaald, in een niet-EMU-land met de eigen munteenheid; de samenwerking tussen de EMU-landen gaat veel verder dan de samenwerking tussen de EU-landen; de EU-landen hebben geen Stabiliteits- en Groeipact, zoals de EMU-landen; EMU-landen hebben geen onderlinge wisselkoersen, zoals niet-EMU-landen die wel kennen. (1p)

Vraag 34 in het hele examen

Hoe vaak geld en inflatie in het examen komt

Vragen over geld en inflatie per centraal examen economie vmbo-gl/tl. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2026, tijdvak 14-5, 23-24410%
2026, tijdvak 27, 9-11410%
2025, tijdvak 115-16, 34-35, 37512%
2025, tijdvak 2512%
2024, tijdvak 12, 28, 32, 40410%
2023, tijdvak 18-9, 4038%
2023, tijdvak 24, 22-27, 35, 37-381024%
2022, tijdvak 23412%
2022, tijdvak 335-39511%
2021, tijdvak 111, 14-1538%
2021, tijdvak 23913%
2021, tijdvak 322-25, 39-40616%
2019, tijdvak 140, 43-4437%
2019, tijdvak 23513%
2018, tijdvak 117, 31-34512%

In 15 van de 18 ingedeelde examens economie vmbo-gl/tl staat een vraag over geld en inflatie, samen 56 vragen (8% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2023, tijdvak 2: 10 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 7% van de vragen over geld en inflatie, daarvoor 8%. Dat aandeel is dus stabiel.

Oefenen met geld en inflatie

Maak de 15 nieuwste examenvragen over geld en inflatie online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2025, 2024, 2023, 2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over geld en inflatie

Andere onderwerpen economie vmbo-gl/tl

Geld en inflatie op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen economie vmbo-gl/tl onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Hoe ToetsChecker economie per vraagtype nakijkt, lees je op economie toetsen nakijken met AI.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op economie oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt geld en inflatie voor in het eindexamen economie vmbo-gl/tl?

In de 18 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 56 vragen over geld en inflatie, 8% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 15 van die examens.

In welk examen economie vmbo-gl/tl stonden de meeste vragen over geld en inflatie?

In het examen van 2023, tijdvak 2, met 10 vragen: 4, 22-27, 35, 37-38.

Hoe oefen ik examenvragen over geld en inflatie?

Op deze pagina staan alle vragen over geld en inflatie met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.