Examenvragen licht en geluid natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl

126 vragen over licht en geluid uit 18 centrale examens van 2018 tot en met 2026.

Kort antwoord

Licht en geluid komt in 18 van de 18 examens natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl voor, met 126 vragen (17% van alle examenvragen). Het meest in 2022, tijdvak 3 (10 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over licht en geluid

Per examen de vragen over licht en geluid, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2026, tijdvak 1: Duiken

Opgavetekst

Frans is duiker van beroep. Hij duikt tot een diepte van 60 m.

Twee foto's: een duiker zwemt onder water boven een koraalrif, en een duiker met duikbril maakt het oké-teken.

Tijdens zijn duik meet Frans op verschillende dieptes de watertemperatuur, de waterdruk en de lichtintensiteit.

Je ziet twee diagrammen over de temperatuur en de druk tijdens de duik.

0102030405060051015202530diepte (m)temperatuur (°C)
diagram 1
010203040506001020304050607080diepte (m)druk (N/cm²)
diagram 2

Vraag 4 3 punten

Hoe dieper Frans duikt, hoe donkerder het wordt. De lichtintensiteit onder water wordt gemeten als percentage van de lichtintensiteit aan de oppervlakte. De lichtintensiteit aan het wateroppervlak is 100%.

Je ziet een tabel met gegevens van de diepte en de lichtintensiteit.

diepte (m)0825304060
lichtintensiteit (%)10072,136,029,519,58,6

→ Deel op de uitwerkbijlage de verticale as in, zet alle gegevens uit en teken de grafiek.

Leeg ruitjespapier met een horizontale as diepte (m) van 0 tot 60 en een verticale as lichtintensiteit (%) waarop alleen 0 staat.
Bekijk het antwoord

voorbeeld van een juiste grafiek:

diepte (m)lichtintensiteit (%)
0100
581
872,1
1554
2044
2536,0
3029,5
3524
4019,5
4516
5013
5510,5
608,6

Opmerking

Als de kandidaat minder dan 2/3 van de verticale as gebruikt, het eerste scorepunt niet toekennen.

Vraag 4 in het hele examen

2026, tijdvak 1: Misthoorn

Opgavetekst

Een misthoorn is een geluidsbron op een schip die gebruikt wordt bij mistig weer.

Als er op een misthoorn wordt geblazen, horen de kapiteins op andere schepen dat er een schip in de buurt is.

Foto van een schip in dichte mist en foto van een metalen misthoorn met een trechtervormige opening.

Als de misthoorn wordt gebruikt, is op 1 m afstand de geluidssterkte 110 dB.

Vraag 15 1 punt

Noteer de maximale blootstellingsduur aan deze geluidssterkte. Gebruik BINAS.

Bekijk het antwoord

($t$ =) 30 minuten

Vraag 15 in het hele examen

Vraag 16 1 punt

In welke zone van gehoorgevoeligheid valt deze geluidssterkte? Gebruik BINAS.

  1. A zeer hinderlijk
  2. B zeer luid
  3. C extreem luid
  4. D pijngrens
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

C

Vraag 16 in het hele examen

Vraag 17 2 punten

Het geluid van de misthoorn heeft een frequentie van 228 Hz.

→ Bereken de trillingstijd.

Bekijk het antwoord

$T = 0{,}00439$ s

Vraag 17 in het hele examen

Vraag 18 2 punten

Behalve dat het mistig is, is ook de luchttemperatuur laag. Dit heeft invloed op de geluidssnelheid.

Een ander schip ligt op een afstand van 1000 m van de misthoorn.

Het geluid van de misthoorn legt deze afstand in een tijd van 2,93 s af.

→ Bereken de geluidssnelheid in deze omstandigheden.

Bekijk het antwoord

$v_{(\mathrm{geluid})} = 341$ m/s

Vraag 18 in het hele examen

Vraag 19 2 punten

Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over het geluid van de misthoorn op een afstand van 1000 m.

→ Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

Op een afstand van 1000 m

  • is de amplitude van het geluid even groot als / groter dan / kleiner dan op een afstand van 1 m.
  • is de frequentie van het geluid even groot als / groter dan / kleiner dan op een afstand van 1 m.
Bekijk het antwoord
  • kleiner dan
  • even groot als

Vraag 19 in het hele examen

Vraag 20 1 punt

Een andere misthoorn maakt een geluid met een andere frequentie.

Wat is juist over frequentie en geluidssnelheid?

  1. A Frequentie heeft geen invloed op de geluidssnelheid.
  2. B Grotere frequentie zorgt voor een grotere geluidssnelheid.
  3. C Kleinere frequentie zorgt voor een grotere geluidssnelheid.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

A

Vraag 20 in het hele examen

Vraag 21 2 punten

Voor de geluidssterkte geldt:

Bij elke verdubbeling van de afstand wordt de geluidssterkte 6 dB lager.

Op 1000 m afstand is de geluidssterkte van de misthoorn 50 dB.

Een geluidssterkte van 20 dB is 'net hoorbaar'.

→ Bereken op welke afstand de geluidssterkte van de misthoorn 20 dB is.

Bekijk het antwoord

($s$ =) 32 000 m / ($s$ =) 32 km

Vraag 21 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Heliumgas

Opgavetekst

Voor een feest vult Petra ballonnen met helium.

Dit gas haalt ze uit een tank. In de tank zit onder hoge druk samengeperst heliumgas.

Afbeelding bij Heliumgas (opgaven-p4-1.webp).

Vraag 13 1 punt

Tijdens het feest inhaleert Petra een keer heliumgas. Haar stem heeft daardoor tijdelijk een hogere toon. Op de uitwerkbijlage staat een zin over een hogere toon. → Omcirkel in de zin de juiste mogelijkheden.

uitwerkbijlage
uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord

groter, kleiner

Vraag 13 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Geluidspracticum

Opgavetekst

Tuana en Okan voeren een practicum geluid uit met twee apps op hun smartphones. Met de toongenerator-app stelt Tuana een toon met een bepaalde frequentie in.

Afbeelding bij Geluidspracticum (opgaven-p6-1.webp).

Vraag 14 1 punt

Het geluid van de toongenerator wordt opgevangen door de smartphone van Okan.

→ Noteer de naam van de elektronica-component die het geluid opvangt.

Bekijk het antwoord

geluidssensor / microfoon

Opmerking

Als de kandidaat als antwoord ‘sensor’ noteert, dit fout rekenen.

Vraag 14 in het hele examen

De oscilloscoop-app van Okan laat dit beeld zien.

Afbeelding bij vraag 15 (opgaven-p6-2.webp).

Vraag 15 4 punten

Bereken de frequentie van de ingestelde toon. Gebruik de afbeelding.

Bekijk het antwoord

f = 667 Hz / f = 6,7 · 10² Hz

  • bepalen van de waarde van de trillingstijd (1)
  • juist omrekenen van de trillingstijd (1)
  • gebruik van de formule f = 1/T (1)
  • rest van de berekening juist (1)

Vraag 15 in het hele examen

Vraag 16 1 punt

Tuana heeft in de app iets veranderd bij de instellingen van de toon. Okan heeft niets gewijzigd in de oscilloscoop-app.

De oscilloscoop-app van Okan laat nu dit beeld zien.

Afbeelding bij vraag 16 (opgaven-p6-3.webp).
uitwerkbijlage
uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord

niet veranderd, vergroot

Vraag 16 in het hele examen

Op de uitwerkbijlage staat een zin over deze verandering. → Omcirkel in de zin de juiste mogelijkheden.

Tuana stelt de frequentie van de toongenerator-app in op 12 000 Hz.

Afbeelding bij vraag 17 (opgaven-p7-1.webp).

De geluidssterkte van deze toon vlakbij de luidspreker is 75 dB.

Vraag 17 1 punt

In welke zone van gehoorgevoeligheid valt het geluid van 75 dB? Gebruik BINAS.

  1. A indringend
  2. B storend bij telefoneren
  3. C hinderlijk
  4. D zeer hinderlijk
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

B

Vraag 17 in het hele examen

Vraag 18 1 punt

De docent van Tuana en Okan heeft een leeftijd van 40 jaar en heeft een gemiddelde afname van het gehoorvermogen.

Hij zet de luidspreker vlakbij zijn oor.

→ Noteer met welke geluidssterkte de docent deze toon van 75 dB daadwerkelijk waarneemt. Gebruik de tabel ‘Veroudering gehoorgevoeligheid’ in BINAS.

Bekijk het antwoord

(geluidssterkte =) 55 dB

Vraag 18 in het hele examen

Vraag 19 2 punten

Tuana vraagt aan nog drie andere klasgenoten met de toongenerator-app een geluid te maken met dezelfde frequentie.

De geluidssterkte die elke toon op elke smartphone maakt is 75 dB. Voor de geluidssterkte geldt:

Bekijk het antwoord

(geluidssterkte =) 81 dB

  • inzicht dat het geluidsvermogen 2x is verdubbeld (1)
  • rest van de berekening juist (1)

Vraag 19 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Oortjes

Vraag 31 2 punten

Armand zet de muziek op zijn telefoon aan. Het geluid is via zijn oortjes te horen. Op de uitwerkbijlage staan drie zinnen over geluid. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. Zin 1: Harde geluiden hebben een grotere / kleinere amplitude dan zachte geluiden. Zin 2: Hoge tonen hebben een grotere / kleinere frequentie dan lage tonen. Zin 3: Hoge tonen hebben een grotere / kleinere trillingstijd dan lage tonen.

Bekijk het antwoord
  • Zin 1: grotere (amplitude). (1p)
  • Zin 2 en zin 3: grotere (frequentie) en kleinere (trillingstijd). (1p)

Het tweede scorepunt alleen toekennen als beide keuzes (zin 2 en zin 3) juist zijn.

Vraag 31 in het hele examen

Bron 11

Figuur uit het examen

Foto van een dB-meter. Op het display staat het meetresultaat van de geluidssterkte.

Vraag 32 1 punt

Armand zet het geluidsvolume op de hoogste stand. Dicht bij een van de oortjes meet hij de geluidssterkte met een dB-meter. Op de uitwerkbijlage zie je de dB-meter met het meetresultaat. Noteer de gemeten geluidssterkte onder de afbeelding.

Bekijk het antwoord
  • Noteert de gemeten geluidssterkte: 92 dB. (1p)

Vraag 32 in het hele examen

Bron 12

Figuur uit het examen

Lijndiagram van de geluidssterkte (dB, verticale as, van 0 tot 25) tegen de frequentie (Hz, horizontale as, van 125 tot 8000) bij een persoon zonder gehoorbeschadiging. De stippellijn is de gehoortest bij zo'n persoon.

Vraag 33 1 punt

Bij een gehoortest wordt bij verschillende toonhoogtes de geluidssterkte bepaald die nog net hoorbaar is voor een persoon. Je ziet het diagram van de geluidssterkte waarbij de toon nog net hoorbaar is voor een persoon zonder gehoorbeschadiging. Een persoon zonder gehoorbeschadiging hoort een geluid met een frequentie van 2000 Hz. Wat is volgens het diagram de minimale geluidssterkte om dit geluid waar te nemen?

  1. A 0,5 dB
  2. B 5 dB
  3. C 10 dB
  4. D 16 dB
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 33 in het hele examen

Bron 13

frequentie (Hz)1252505001000200040008000
geluidssterkte (dB)251511981016

Vraag 34 2 punten

Armand doet een gehoortest. Bij verschillende frequenties wordt de geluidssterkte bepaald die nog net hoorbaar is voor Armand. Je ziet de tabel met de meetgegevens van de gehoortest van Armand. Zet in het diagram op de uitwerkbijlage alle meetgegevens van de gehoortest van Armand uit en teken de grafiek.

Bekijk het antwoord
  • Alle meetgegevens juist uitgezet. (1p)
  • Vloeiende lijn door de meetgegevens. (1p)

Een diagram met op de horizontale as de frequentie (Hz) en op de verticale as de geluidssterkte (dB). De meetpunten zijn: 125 Hz bij 25 dB, 250 Hz bij 15 dB, 500 Hz bij 11 dB, 1000 Hz bij 9 dB, 2000 Hz bij 8 dB, 4000 Hz bij 10 dB en 8000 Hz bij 16 dB. De punten zijn verbonden door een vloeiende lijn.

Is één meetgegeven niet juist uitgezet, dan niet aanrekenen. Een lijn die in het gebied tussen de oorsprong en 125 Hz wordt getekend, niet beoordelen.

Vraag 34 in het hele examen

Vraag 35 1 punt

Armand gaat naar een rockconcert. Op een afstand van 2 m van de geluidsbron is de geluidssterkte 121 dB. In welke zone van gehoorgevoeligheid ligt deze geluidssterkte?

Bekijk het antwoord
  • Noemt de zone extreem luid. (1p)

Noteert de kandidaat 'toenemende kans op gehoorbeschadiging', dan fout rekenen.

Vraag 35 in het hele examen

Vraag 36 2 punten

Op een afstand van 2 m van de geluidsbron is de geluidssterkte 121 dB. Om verdere gehoorbeschadiging te beperken, staat Armand bij het rockconcert op ruime afstand van de geluidsbron. Voor de geluidssterkte geldt: bij elke verdubbeling van de afstand tot de geluidsbron neemt de geluidssterkte met 6 dB af. Op de plek waar Armand staat, is de geluidssterkte 85 dB. Bereken op welke afstand Armand van de geluidsbron staat.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat er sprake is van 6 keer een verdubbeling van de afstand. (1p)
  • Rest van de berekening juist: s = 128 m. (1p)

Vraag 36 in het hele examen

Vraag 37 1 punt

Op de plek waar Armand staat, is de geluidssterkte 85 dB. Noteer de maximale blootstellingsduur aan de geluidssterkte van 85 dB.

Bekijk het antwoord
  • Noteert de maximale blootstellingsduur: t = 8 h. (1p)

Vraag 37 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Snurkgeluid

Vraag 1 2 punten

Het snurkgeluid van Merel heeft een frequentie van 300 Hz. De geluidssterkte van het snurkgeluid is 86 dB. Bereken de trillingstijd van het snurkgeluid van Merel.

Bekijk het antwoord
  • Gebruik van de formule $f = \frac{1}{T}$ (1p)
  • Rest van de berekening juist: T = 3,3 · 10⁻³ s (0,0033 s) (1p)

Vraag 1 in het hele examen

Bron 1

Figuur uit het examen

Grafiek van de geluiddemping van de oordoppen. Verticale as: geluiddemping in dB, van 0 tot 50. Horizontale as: frequentie in Hz, met de aanduidingen 20, 30, 100, 300, 1000, 3000, 10 000 en 20 000 Hz; de as is niet gelijkmatig verdeeld. De kromme begint bij 20 Hz op ongeveer 3 dB, stijgt naar een top van ongeveer 40 dB rond 80 Hz, daalt naar een dal van ongeveer 20 dB rond 1000 Hz, en stijgt daarna naar ongeveer 48 dB bij 20 000 Hz. Stippellijnen markeren 20 Hz en 20 000 Hz.

Vraag 2 1 punt

De oordoppen dempen de geluidssterkte van het snurkgeluid met een frequentie van 300 Hz met 27 dB. Bij twee andere geluidsfrequenties is de demping ook 27 dB. Op de uitwerkbijlage staat het diagram van de geluiddemping van de oordoppen. Geef in het diagram met drie kruisjes aan waar de geluiddemping 27 dB is.

Bekijk het antwoord
  • Drie kruisjes juist geplaatst op de kromme, daar waar de geluiddemping 27 dB is (1p)

Drie kruisjes op de kromme van de geluiddemping, op de plekken waar de demping 27 dB is: één op de stijgende tak links van de piek, één op de dalende tak tussen de piek en het dal, en één op de stijgende tak rechts van het dal.

Alleen toekennen als de drie kruisjes juist geplaatst zijn. Bij meer dan drie kruisjes geen scorepunt.

Vraag 2 in het hele examen

Vraag 3 1 punt

Het diagram op de uitwerkbijlage begint bij een frequentie van 20 Hz en eindigt bij een frequentie van 20 000 Hz. Waarom is het niet nodig om de demping van de oordoppen bij grotere of kleinere frequenties weer te geven?

Bekijk het antwoord
  • Het antwoord bevat het inzicht dat dat geluid (lager dan 20 Hz en hoger dan 20 000 Hz) voor mensen niet hoorbaar is (1p)

Vraag 3 in het hele examen

Vraag 4 2 punten

De partner van Merel heeft de oordoppen in. Hierdoor is het snurkgeluid gedempt. Vergelijk het gedempte snurkgeluid met het oorspronkelijke snurkgeluid van Merel. Op de uitwerkbijlage staat een tabel met de rijen 'de amplitude van het gedempte snurkgeluid' en 'de frequentie van het gedempte snurkgeluid' en de kolommen 'gelijk gebleven', 'groter' en 'kleiner'. Zet in de tabel in elke rij één kruisje in de juiste kolom.

Bekijk het antwoord
  • Eerste rij juist: de amplitude is kleiner (kruisje bij kleiner) (1p)
  • Tweede rij juist: de frequentie is gelijk gebleven (kruisje bij gelijk gebleven) (1p)

Kruisje in de rij 'de amplitude van het gedempte snurkgeluid' in de kolom kleiner; kruisje in de rij 'de frequentie van het gedempte snurkgeluid' in de kolom gelijk gebleven.

Vraag 4 in het hele examen

Vraag 5 2 punten

De oordoppen dempen de geluidssterkte van het snurkgeluid met 27 dB. Voor de geluidssterkte geldt: bij elke halvering van het geluidsvermogen neemt de geluidssterkte met 3 dB af. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over het geluid bij het gebruik van de oordopjes. Maak elke zin compleet met het juiste getal. Zin 1: Het geluidsvermogen van het snurkgeluid is door het dempen ___ keer gehalveerd. Zin 2: Het geluidsvermogen van het gedempte snurkgeluid is daarom ___ keer kleiner dan voor het dempen.

Bekijk het antwoord
  • Zin 1: 9 keer gehalveerd (27 dB : 3 dB) (1p)
  • Zin 2: 512 keer kleiner, consequent met zin 1 (2⁹ = 512) (1p)

Het tweede scorepunt toekennen als het antwoord consequent is met het antwoord van de eerste zin.

Vraag 5 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Remmen met de lichtsnelheid

Vraag 12 2 punten

Een noodremsysteem bepaalt de afstand tot de voorliggende auto met behulp van licht. Een ander noodremsysteem kan deze afstand met behulp van geluid bepalen. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de snelheid van licht en geluid. Noteer in de eerste zin de juiste waarde en omcirkel in de tweede zin de juiste mogelijkheden. Gebruik de tabel 'Veel gebruikte waarden' in BINAS. Zin 1: De geluidssnelheid in lucht met een temperatuur van 293 K is ___ m/s. Zin 2: Licht verplaatst zich ongeveer 10², 10³, 10⁶ of 10⁹ keer zo snel of langzaam als geluid.

Bekijk het antwoord
  • Zin 1: 343 m/s (1p)
  • Zin 2: 10⁶ en snel omcirkeld (1p)

Zin 1: 343 m/s. Zin 2: 10⁶ omcirkeld en snel omcirkeld.

Het tweede scorepunt alleen toekennen als beide keuzes in zin 2 juist zijn.

Vraag 12 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Heggenschaar

Vraag 35 1 punt

De werkende heggenschaar maakt geluid van 92 dB. In welke zone van gehoorgevoeligheid valt het geluid van de werkende heggenschaar? Gebruik BINAS.

  1. A rustig
  2. B indringend
  3. C storend bij telefoneren
  4. D zeer hinderlijk
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 35 in het hele examen

Vraag 36 1 punt

De werkende heggenschaar maakt geluid van 92 dB. Noteer de maximale blootstellingsduur aan het geluid van 92 dB. Gebruik de tabel 'Maximale blootstellingsduur' in BINAS.

Bekijk het antwoord
  • Maximale blootstellingsduur: 6 h (1p)

Vraag 36 in het hele examen

Vraag 37 1 punt

Noteer een oplossing om zonder gehoorbeschadiging langere tijd met de heggenschaar te werken.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste oplossing, bijvoorbeeld het dragen van gehoorbescherming of het vergroten van de afstand tot de heggenschaar (door de armen te strekken) (1p)

Vraag 37 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Autosnelweg

Opgavetekst

Autosnelweg

Het profielwerkstuk van Sophie gaat over verkeersgeluid. Ze meet op verschillende afstanden van een autosnelweg de geluidssterkte met een decibelmeter. Je ziet een tabel met haar meetresultaten.

afstand (m)2030406080100120
geluidssterkte (dB)75,071,569,065,563,070,0*60,0
  • Bij de meting op 100 m afstand kwam er net een groep motoren langs waardoor de gemeten geluidssterkte veel hoger was dan verwacht.

Vraag 13 1 punt

Sophie meet op verschillende afstanden van een autosnelweg de geluidssterkte. Welk verband tussen de afstand en de geluidssterkte past het best bij de meetresultaten? Bij verdubbeling van de afstand neemt de geluidssterkte

  1. A met 3 dB af
  2. B met 3 dB toe
  3. C met 4,5 dB af
  4. D met 4,5 dB toe
  5. E met 6 dB af
  6. F met 6 dB toe
Bekijk het antwoord

Antwoord: E

Vraag 13 in het hele examen

Vraag 14 4 punten

Zet in het diagram op de uitwerkbijlage alle meetpunten uit en teken de grafiek die bij dit verband hoort. De meetresultaten staan in de tabel bij deze vraag.

Bekijk het antwoord
  • Juist indelen van de verticale as: de meetwaarden lopen over ten minste 2/3 van de as. (1p)
  • Juist uitzetten van de meetpunten. (1p)
  • Vloeiende lijn door de meetpunten, met of zonder het meetpunt (100 m; 70 dB). (1p)
  • Het meetpunt (100 m; 70 dB) negeren bij het tekenen van de vloeiende lijn. (1p)

Een vloeiende, dalende lijn door de meetpunten (20 m; 75,0 dB), (30 m; 71,5 dB), (40 m; 69,0 dB), (60 m; 65,5 dB), (80 m; 63,0 dB) en (120 m; 60,0 dB). Het meetpunt (100 m; 70 dB) hoort niet bij de lijn. De assen zijn afstand (m) en geluidssterkte (dB), met de verticale as over ten minste 2/3 van de as ingedeeld.

Een lijn die in het gebied tussen 0 en 20 m is getekend, niet beoordelen. Het meetpunt (100 m; 70 dB) niet uitzetten: dit niet aanrekenen. Eén meetpunt net niet juist uitgezet: dit niet aanrekenen. Gebruikt de leerling minder dan 2/3 van de verticale as: het eerste scorepunt niet toekennen.

Vraag 14 in het hele examen

Decibelmeter van Sophie

Decibelmeter van Sophie

Decibelmeter met de keuzeschakelaar op Med (medium). De wijzer staat op de schaal van Med bij 71 dB.

Vraag 15 2 punten

Je ziet een afbeelding van de decibelmeter van Sophie tijdens een meting. De decibelmeter is met de keuzeschakelaar ingesteld op medium ('Med'). Op de uitwerkbijlage staat een tabel over deze geluidssterkte. Noteer in beide kolommen het juiste antwoord. Kolom 1: 'De geluidssterkte is ___ dB.' Kolom 2: 'De zone van gehoorgevoeligheid is ___.'

Bekijk het antwoord
  • Eerste kolom juist: 71 dB. (1p)
  • Tweede kolom consequent met de eerste kolom: storend bij telefoneren. (1p)

Noteert de leerling 'veilig geluid' in de tweede kolom, dan dit niet goed rekenen.

Vraag 15 in het hele examen

Vraag 16 2 punten

Bij de meting op een afstand van 120 m is het geluid een tijd van 0,353 s onderweg. Bereken de geluidssnelheid.

Bekijk het antwoord
  • Gebruik van de formule $v = \frac{s}{t}$. (1p)
  • Rest van de berekening juist: v = 340 m/s. (1p)

Vraag 16 in het hele examen

Vraag 17 1 punt

Een maatregel om de geluidsoverlast voor de bewoners langs de snelweg te verminderen, is het verlagen van de maximumsnelheid van de voertuigen op de snelweg. Op welke plaats wordt de geluidssterkte door deze maatregel verlaagd?

  1. A bij de bron
  2. B bij de tussenstof
  3. C bij de ontvanger
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 17 in het hele examen

2024, tijdvak 2: Luchtalarm

Vraag 28 1 punt

De sirene maakt geluid met verschillende tonen. Vergelijk een hoge toon met een lage toon. Wat is juist? Bij een hoge toon is:

  1. A de frequentie groter en de trillingstijd groter dan bij een lage toon
  2. B de frequentie groter en de trillingstijd kleiner dan bij een lage toon
  3. C de frequentie kleiner en de trillingstijd groter dan bij een lage toon
  4. D de frequentie kleiner en de trillingstijd kleiner dan bij een lage toon
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 28 in het hele examen

Vraag 29 1 punt

Op een afstand van 25 m is de geluidssterkte van de sirene 105 dB.
In welke zone van gehoorgevoeligheid valt dit geluid?

  1. A zeer hinderlijk
  2. B zeer luid
  3. C extreem luid
  4. D pijngrens
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 29 in het hele examen

Vraag 30 1 punt

Op een afstand van 25 m is de geluidssterkte van de sirene 105 dB.
Noteer de maximale duur dat je aan dit geluid blootgesteld mag worden.

Bekijk het antwoord
  • Noteert de maximale duur: 1 uur (1p)

Vraag 30 in het hele examen

Vraag 31 3 punten

Lotte hoort het geluid van de sirene op een afstand van 800 m van de bron. De luchttemperatuur is 288 K.
Bereken de tijd die het geluid erover doet om deze afstand af te leggen.

Bekijk het antwoord
  • Noteert de geluidssnelheid bij 288 K: 340 m/s (1p)
  • Gebruikt de formule $s = v \cdot t$ (1p)
  • Rest van de berekening juist: t = 2,35 s (1p)

Vraag 31 in het hele examen

Vraag 32 1 punt

Wat is juist over de tijd die het geluid er over doet om de afstand van 800 m af te leggen bij een hogere luchttemperatuur?
Bij een hogere temperatuur is het geluid:

  1. A een kortere tijd onderweg dan bij een lagere temperatuur
  2. B een even lange tijd onderweg als bij een lagere temperatuur
  3. C een langere tijd onderweg dan bij een lagere temperatuur
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 32 in het hele examen

Vraag 33 2 punten

Vergelijk de toon van de sirene op een afstand van 800 m van de bron met de toon van de sirene op een afstand van 25 m van de bron. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
Op een afstand van 800 m is de amplitude van de toon groter dan / kleiner dan / even groot als op een afstand van 25 m.
Op een afstand van 800 m is de frequentie van de toon groter dan / kleiner dan / even groot als op een afstand van 25 m.

Bekijk het antwoord
  • Eerste zin juist: de amplitude is 'kleiner dan' op 800 m (1p)
  • Tweede zin juist: de frequentie is 'even groot als' op 800 m (1p)

Vraag 33 in het hele examen

Vraag 34 2 punten

Op een afstand van 25 m is de geluidssterkte van de sirene 105 dB. Voor de geluidssterkte geldt: bij elke verdubbeling van de afstand neemt de geluidssterkte met 6 dB af.
Bereken de geluidssterkte op een afstand van 800 m.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de afstand 5 keer verdubbelt (1p)
  • Rest van de berekening juist: de geluidssterkte is 75 dB (1p)

Vraag 34 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Formula Rossa

Vraag 16 1 punt

Het afremmechanisme veroorzaakt kortstondig een geluid met een geluidssterkte van 116 dB.

In welke zone valt dit geluid?

  1. A Zeer hinderlijk
  2. B Zeer luid
  3. C Extreem luid
  4. D Pijngrens
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 16 in het hele examen

Vraag 17 1 punt

De werknemers die de passagiers helpen met uitstappen moeten uitzicht hebben op de remmende treintjes, maar mogen geen gehoorbeschadiging oplopen.

Noteer een veiligheidsmaatregel waarmee deze werknemers de kans op gehoorschade kunnen verminderen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een veiligheidsmaatregel tegen gehoorschade, zoals gehoorbeschermers dragen of verblijven in een ruimte met dubbele beglazing (1p)

Het correctievoorschrift geeft gehoorbeschermers dragen en verblijven in een ruimte met dubbele beglazing als voorbeeld van een juist antwoord. Andere juiste maatregelen tegen gehoorschade tellen ook mee.

Vraag 17 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Kalimba

Vraag 23 1 punt

Irma bespeelt een kalimba. Dit is een duimpiano die geluid maakt als de metalen strips worden aangeslagen. De kalimba heeft een klankkast die het geluid versterkt. Op de uitwerkbijlage staat een zin over de klankkast. Omcirkel in deze zin de juiste mogelijkheden.
De klankkast (vergroot / verkleint) de (amplitude / frequentie) van het geluid.

Bekijk het antwoord
  • Vergroot en amplitude (1p)

Het scorepunt alleen toekennen als beide keuzes juist zijn.

Vraag 23 in het hele examen

Vraag 24 1 punt

De kalimba heeft strips met verschillende lengtes. Dit is te vergelijken met de verschillende lengtes van de snaren van bepaalde snaarinstrumenten. Irma slaat een lange en een korte strip aan. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de lange en de korte strip. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

  • 1. De lange strip geeft een (hogere / lagere) toon dan de korte strip.
  • 2. De lange strip heeft een (grotere / kleinere) trillingstijd dan de korte strip.
Bekijk het antwoord
  • Zin 1: lagere en zin 2: grotere (1p)

Het scorepunt alleen toekennen als beide keuzes juist zijn.

Vraag 24 in het hele examen

Oscilloscoopbeeld

Oscilloscoopbeeld
Tijdschaal: 0,5 ms per hokje

Oscilloscoopscherm met een sinusvormige toon op een raster. De pijl onder het beeld, met de tekst 0,5 ms, is de lengte van één hokje in de tijd.

Vraag 25 4 punten

Op een oscilloscoop maakt Irma één toon van de kalimba zichtbaar. Je ziet een afbeelding van het scherm van de oscilloscoop vlak na het aanslaan van een strip.

Bereken met het beeld op het oscilloscoopscherm de frequentie van het geluid. Noteer eerst de trillingstijd.

Bekijk het antwoord
  • Berekent en/of noteert de trillingstijd: 2,2 ms ≤ T ≤ 2,3 ms (1p)
  • Rekent de tijd juist om van ms naar s (1p)
  • Gebruik van de formule $f = \frac{1}{T}$ (1p)
  • Rest van de berekening juist: 4,3 · 10² Hz ≤ f ≤ 4,5 · 10² Hz (434 Hz tot 455 Hz) (1p)

Vraag 25 in het hele examen

A

A
A Tijdschaal: 0,5 ms per hokje

Oscilloscoopbeeld A: een sinusvormige toon op hetzelfde raster en met dezelfde tijdschaal als het andere beeld.

B

B
B Tijdschaal: 0,5 ms per hokje

Oscilloscoopbeeld B: een sinusvormige toon op hetzelfde raster en met dezelfde tijdschaal als het andere beeld.

C

C
C Tijdschaal: 0,5 ms per hokje

Oscilloscoopbeeld C: een sinusvormige toon op hetzelfde raster en met dezelfde tijdschaal als het andere beeld.

Vraag 26 1 punt

Na enkele seconden is de geluidssterkte van de toon kleiner. De instellingen van de oscilloscoop blijven gelijk.

Welk oscilloscoopbeeld is juist in deze situatie?

  1. A Beeld A
  2. B Beeld B
  3. C Beeld C
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 26 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Geurverspreider

Opgavetekst

Veiligheidspictogrammen

Veiligheidspictogrammen

Tabel met zes veiligheidspictogrammen in de bovenste rij, van links naar rechts: een uitroepteken; een vlam; een doodskop met gekruiste botten; een vlam boven een cirkel; corrosie (vloeistof op een hand en op een plaat); een dode boom en een vis (milieugevaar). De onderste rij van de tabel is leeg.

Vraag 40 1 punt

In de geurverspreider zit een trillende plaat. Door het trillen van de plaat ontstaat er een mist met geurstof in de trillende lucht. De plaat in de geurverspreider trilt met een frequentie van 2400 kHz.

Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de frequentie van de trillende plaat. Noteer in de eerste zin de juiste waarde en omcirkel in de tweede zin de juiste mogelijkheid.

  • 1. Een mens kan geluiden horen met een frequentie van maximaal …… kHz.
  • 2. Anja kan het geluid van de trillende plaat (wel / niet) horen.
Bekijk het antwoord
  • Zin 1: 20 kHz en zin 2: niet (1p)

Het scorepunt alleen toekennen als zowel de waarde als de keuze juist zijn.

Vraag 40 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Theremin

Opgavetekst

Theremin

Theremin
lydia kavina - Bing images

Foto van Lydia die een theremin bespeelt. Antenne 1 is de verticale antenne links, antenne 2 is de horizontale antenne rechts.

Vraag 27 2 punten

Lydia bespeelt een theremin. Dit is een elektronisch muziekinstrument met twee antennes. Lydia heeft de theremin aangesloten op een luidspreker. De luidspreker bestaat uit drie onderdelen. De conus is een van deze onderdelen. Noteer de namen van de andere twee onderdelen, die ervoor zorgen dat de conus trilt.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de spoel (1p)
  • Noemt de magneet (1p)

Als de kandidaat in plaats van spoel koperdraad noteert, het eerste scorepunt niet toekennen. Wikkelingen van koperdraad is wel goed.

Vraag 27 in het hele examen

Vraag 28 1 punt

Lydia geeft buiten een concert. Het publiek op de voorste rij zit op een afstand van 8 meter van de luidspreker. De geluidssterkte op deze afstand is 79 dB. In welke zone valt dit geluid?

  1. A indringend
  2. B hinderlijk
  3. C storend bij telefoneren
  4. D zeer luid
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 28 in het hele examen

Voor de geluidssterkte geldt:

Voor elke verdubbeling van de afstand neemt de geluidssterkte met 6 dB af.

Vraag 29 2 punten

Lydia geeft buiten een concert. Het publiek op de voorste rij zit op 8 meter van de luidspreker; de geluidssterkte op deze afstand is 79 dB. Voor de geluidssterkte geldt: voor elke verdubbeling van de afstand neemt de geluidssterkte met 6 dB af. Het publiek op de achterste rij zit op een afstand van 32 meter van de luidspreker. Bereken de geluidssterkte in dB op deze afstand.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat er tweemaal een verdubbeling van de afstand optreedt (van 8 naar 32 meter) (1p)
  • Rest van de berekening juist (67 dB) (1p)

Vraag 29 in het hele examen

Bron 23

Figuur uit het examen

Oscilloscoopbeeld van het geluid van de theremin: een sinusvormige golf op een raster. De pijl bij 0,5 ms geeft de tijdschaal aan.

Vraag 30 4 punten

Bij een bepaald geluid stopt Lydia met het verplaatsen van haar handen. Het geluid van de theremin wordt op dat moment opgevangen met een microfoon en zichtbaar gemaakt op het scherm van een oscilloscoop. Bereken met behulp van het beeld op het oscilloscoopscherm de frequentie van het geluid. Noteer eerst de trillingstijd.

Bekijk het antwoord
  • Noteren van de trillingstijd (0,0030 s, of 3,0 ms) (1p)
  • Omrekenen van ms naar s (1p)
  • Gebruik van de formule $f = \frac{1}{T}$ (1p)
  • Rest van de berekening juist (f = 333 Hz) (1p)

Vraag 30 in het hele examen

Afbeelding A

Afbeelding A
Afbeelding A

Oscilloscoopbeeld met een sinusvormige golf en de tijdschaal van 0,5 ms.

Afbeelding B

Afbeelding B
Afbeelding B

Oscilloscoopbeeld met een sinusvormige golf en de tijdschaal van 0,5 ms.

Afbeelding C

Afbeelding C
Afbeelding C

Oscilloscoopbeeld met een sinusvormige golf en de tijdschaal van 0,5 ms.

Afbeelding D

Afbeelding D
Afbeelding D

Oscilloscoopbeeld met een sinusvormige golf en de tijdschaal van 0,5 ms.

Vraag 31 1 punt

Lydia maakt vervolgens een lagere, even harde toon. Welk oscilloscoopbeeld geeft deze toon juist weer? De instellingen van de oscilloscoop blijven gelijk.

  1. A Afbeelding A
  2. B Afbeelding B
  3. C Afbeelding C
  4. D Afbeelding D
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 31 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Oordopjes

Vraag 34 2 punten

Dave gaat naar een concert en draagt geluiddempende oordopjes. De oordopjes dempen het geluid met 15 dB. Voor het geluidsniveau geldt: bij elke halvering van het geluid neemt het geluidsniveau met 3 dB af. Bereken hoeveel keer Dave het geluid zachter hoort door het gebruik van de oordopjes.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat er sprake is van 5 keer een halvering (1p)
  • Rest van de berekening juist: 32 keer (1p)

Antwoord: 32 keer.

Vraag 34 in het hele examen

Vraag 35 1 punt

Het geluid dat uit de luidsprekers voor het podium komt, heeft een geluidsniveau van 105 dB. Noteer de maximale blootstellingsduur aan dit geluid.

Bekijk het antwoord
  • Noteert de maximale blootstellingsduur: 1 h / 8 h (1p)

Verwerk de aanvulling op het correctievoorschrift (pagina 13, vraag 35): het antwoord is (t =) 1 h / 8 h. Voor kandidaten die ervan uitgaan dat het genoemde geluid van 105 dB door oordopjes met 15 dB gedempt wordt, en daarbij de juiste blootstellingsduur noteren, het scorepunt toekennen.

Vraag 35 in het hele examen

Vraag 36 1 punt

In welke zone valt het geluid van 105 dB?

  1. A erg stil
  2. B storend bij telefoneren
  3. C hinderlijk
  4. D zeer hinderlijk
  5. E zeer luid
  6. F extreem luid
Bekijk het antwoord

Antwoord: E

Vraag 36 in het hele examen

Vraag 37 2 punten

Vergelijk het gedempte geluid met het ongedempte geluid. Op de uitwerkbijlage staan hierover twee zinnen. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

  • De amplitude van het gedempte geluid is [even groot als / groter dan / kleiner dan] die van het ongedempte geluid.
  • De frequentie van een gedempte toon is [even groot als / groter dan / kleiner dan] die van een ongedempte toon.
Bekijk het antwoord
  • De amplitude van het gedempte geluid is kleiner dan die van het ongedempte geluid (1p)
  • De frequentie van een gedempte toon is even groot als die van een ongedempte toon (1p)

Vraag 37 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Gletsjer

Vraag 38 1 punt

Een gletsjer maakt geluid dat niet hoorbaar is voor de mens. Wetenschappers hebben onderzoek gedaan naar dat geluid. Wat is de laagste frequentie die het menselijk gehoor kan waarnemen?

  1. A 20 Hz
  2. B 50 Hz
  3. C 100 Hz
  4. D 200 Hz
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 38 in het hele examen

Vraag 39 1 punt

Het geluid van de gletsjer is opgevangen en zichtbaar gemaakt op het scherm van een oscilloscoop. Welke sensor was aangesloten op de oscilloscoop?

  1. A een decibelmeter
  2. B een luidspreker
  3. C een microfoon
  4. D een toongenerator
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 39 in het hele examen

Vraag 40 3 punten

Het opgevangen geluid van de gletsjer heeft een trillingstijd van 60 ms. Bereken de frequentie van dit geluid.

Bekijk het antwoord
  • Gebruik van de formule f = 1 / T (1p)
  • Juist omrekenen van de tijd (60 ms = 0,060 s) (1p)
  • Rest van de berekening juist: f = 17 Hz (1p)

Antwoord: f = 17 Hz.

Vraag 40 in het hele examen

Vraag 41 1 punt

Het geluid van de gletsjer gaat door lucht en door zeewater. Vergelijk het geluid in zeewater met het geluid in lucht. Omcirkel in elke zin op de uitwerkbijlage de juiste mogelijkheid.

  • De snelheid van geluid in zeewater is [groter / kleiner] dan in lucht.
  • Het geluid legt in zeewater dezelfde afstand af in een [langere / kortere] tijd dan in lucht.
Bekijk het antwoord
  • De snelheid van geluid in zeewater is groter dan in lucht, en het geluid legt in zeewater dezelfde afstand af in een kortere tijd (1p)

Het scorepunt alleen toekennen als beide keuzes juist zijn (groter en kortere).

Vraag 41 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Echoscopie

Vraag 10 1 punt

Ultrasoon geluid is een geluid boven de menselijke gehoorgrens. Op de uitwerkbijlage staat een zin over het bereik van het menselijk gehoor. Omcirkel in de zin de juiste mogelijkheden: Het bereik van het menselijk gehoor ligt tussen [0 Hz / 10 Hz / 20 Hz / 200 Hz] en [1 kHz / 2 kHz / 10 kHz / 20 kHz].

Bekijk het antwoord
  • Noemt 20 Hz en 20 kHz als bereik van het menselijk gehoor (1p)

Het scorepunt alleen toekennen als beide keuzes juist zijn.

Vraag 10 in het hele examen

Vraag 11 1 punt

Femke heeft een knieblessure en de fysiotherapeut maakt een echo met een echoscoop, een apparaat dat ultrasoon geluid uitzendt en weer opvangt. Met welk apparaat is de echoscoop te vergelijken bij het uitzenden van geluid?

  1. A met een dB-meter
  2. B met een microfoon
  3. C met een oscilloscoop
  4. D met een luidspreker
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 11 in het hele examen

Vraag 12 1 punt

In de echoscoop zit een geluidsontvanger. Waar is deze geluidsontvanger mee te vergelijken?

  1. A met een dB-meter
  2. B met een microfoon
  3. C met een oscilloscoop
  4. D met een luidspreker
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 12 in het hele examen

Vraag 13 3 punten

Het uitgezonden geluid heeft een trillingstijd van $2{,}9 \cdot 10^{-7}$ s. Bereken de frequentie in MHz.

Bekijk het antwoord
  • Gebruik van de formule f = 1 / T (1p)
  • Rest van de berekening juist (1p)
  • Juist omgerekend naar MHz: f = 3,4 MHz (1p)

Vraag 13 in het hele examen

Vraag 14 3 punten

Tussen het uitzenden en het ontvangen van het geluidssignaal zit $3{,}8 \cdot 10^{-5}$ s. De gemiddelde geluidssnelheid in de knie is 1540 m/s. Bereken de afstand tussen de echoscoop en de plaats waar het geluid weerkaatst.

Bekijk het antwoord
  • Gebruik van de formule s = v ∙ t (1p)
  • Toepassen van de factor 2 (heen en terug) (1p)
  • Rest van de berekening juist: s = 0,029 m (1p)

Vraag 14 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Windmolens

Opgavetekst

Bron 7

windsnelheid (m/s)345678
geluidsniveau (dB)9598101104107107

Vraag 38 1 punt

In Nederland wordt steeds meer energie uit duurzame energiebronnen opgewekt. Het niveau van het geluid dat een windmolen maakt, hangt onder andere af van de windsnelheid. Je ziet een tabel met de meetresultaten. In welke zone van gehoorgevoeligheid ligt het geluidsniveau van de windmolen bij een windsnelheid van 6 m/s?

  1. A extreem luid
  2. B hinderlijk
  3. C zeer hinderlijk
  4. D zeer luid
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 38 in het hele examen

Vraag 39 3 punten

Voor het geluidsniveau geldt: bij elke verdubbeling van het geluid neemt het geluidsniveau met 3 dB toe. Vergelijk het geluidsniveau bij een windsnelheid van 8 m/s met het geluidsniveau bij een windsnelheid van 3 m/s. Bereken hoeveel keer zo hard het geluid is bij 8 m/s.

Bekijk het antwoord
  • Juist berekend: het verschil in geluidsniveau is 12 dB (1p)
  • Inzicht dat er viermaal een verdubbeling optreedt (1p)
  • Rest van de berekening juist: 16 keer zo hard (1p)

Vraag 39 in het hele examen

2022, tijdvak 3: LED there be light

Opgavetekst

Schema A

Schema A
Schema A

Schakelschema van het lampje met een accu (+ en -) en acht LED's. Zie de afbeelding.

Schema B

Schema B
Schema B

Schakelschema van het lampje met een accu (+ en -) en acht LED's. Zie de afbeelding.

Schema C

Schema C
Schema C

Schakelschema van het lampje met een accu (+ en -) en acht LED's. Zie de afbeelding.

Schema D

Schema D
Schema D

Schakelschema van het lampje met een accu (+ en -) en acht LED's. Zie de afbeelding.

Vraag 5 2 punten

Het lampje van 0,41 W geeft evenveel licht als een gloeilampje van 10 W bij dezelfde spanning. In de uitwerkbijlage staan vier zinnen waarin dit lampje wordt vergeleken met een gloeilampje. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. 1. Door het lampje loopt een grotere / kleinere stroom dan door het gloeilampje. 2. Het lampje heeft een grotere / kleinere weerstand dan het gloeilampje. 3. Het lampje geeft meer / minder warmte af dan het gloeilampje. 4. Het lampje heeft een hoger / lager rendement.

Bekijk het antwoord
  • Zin 1: kleinere stroom en zin 2: grotere weerstand zijn omcirkeld (1p)
  • Zin 3: minder warmte en zin 4: hoger rendement zijn omcirkeld (1p)

Een scorepunt alleen toekennen als beide antwoorden van het onderdeel juist zijn.

Vraag 5 in het hele examen

2022, tijdvak 3: Geluid van bromfietsen

Opgavetekst

Bepalingen betreffende geluidsgrenzen van bromfietsen

§ 1. Voor de in dienst zijnde voertuigen mag het in de hierna bepaalde omstandigheden voortgebrachte geluid het volgende niveau niet overschrijden: 85 dB voor de bromfietsen.
§ 2. De metingen worden uitgevoerd in een stille en vrije zone bestaande uit een open ruimte met een straal van 50 m.
§ 3. De microfoon wordt aan de zijde van de uitlaat geplaatst, hij moet gekeerd zijn naar het motorblok en moet zich in een punt bevinden dat gelegen is op een afstand van 1,50 m van het zijvlak en 75 cm boven de grond.
§ 4. De geluidssterkte wordt gemeten met een sonometer waarvan de meetfout niet groter is dan 1 dB.

Vraag 14 1 punt

In het kader staan de bepalingen over het geluid van bromfietsen. In welke zone ligt het toegestane geluid van bromfietsen?

  1. A veilig geluid
  2. B gevaarlijk geluid, kans op gehoorbeschadiging
  3. C toenemende kans op gehoorbeschadigingen
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 14 in het hele examen

Vraag 15 2 punten

In § 2 zijn bepalingen opgenomen over de omstandigheden waarin de geluidssterkte gemeten wordt. Anders kan de gemeten geluidssterkte te groot zijn. Geef twee redenen waarom anders een te grote geluidssterkte gemeten kan worden.

Bekijk het antwoord
  • Noemt dat omgevingsgeluid meegemeten kan worden, omdat de meting niet stil is (1p)
  • Noemt dat geluid van de bromfiets kan terugkaatsen op obstakels in de buurt (1p)

Alleen de eerst gegeven twee redenen worden beoordeeld. Voor elk juist antwoord een punt.

Vraag 15 in het hele examen

Vraag 16 1 punt

Zie § 3 van de bepalingen over het geluid van bromfietsen. Waarom is de afstand tussen de microfoon en de bromfiets vastgelegd?

Bekijk het antwoord
  • Noemt dat de geluidssterkte afhangt van de afstand, of dat de metingen zo eerlijk met elkaar te vergelijken zijn (1p)

Vraag 16 in het hele examen

Vraag 17 1 punt

Wat is een ander woord voor sonometer?

  1. A frequentiemeter
  2. B geluidssterktemeter
  3. C oscilloscoop
  4. D toongenerator
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 17 in het hele examen

Vraag 18 1 punt

Als er meer apparaten tegelijk geluid geven, geldt de volgende regel: bij elke verdubbeling van het geluid neemt de geluidssterkte met 3 dB toe. Wat is het maximaal toegestane geluidssterkte van twee bromfietsen?

  1. A 82 dB
  2. B 88 dB
  3. C 170 dB
  4. D 255 dB
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 18 in het hele examen

2022, tijdvak 3: LRAD

Vraag 32 2 punten

Op zee hebben schepen kans lastig gevallen te worden door bootjes met kapers. Om ze zonder geweld te verdrijven is de LRAD (Long Range Acoustic Device) ontwikkeld. Met een microfoon aan zijn headset roept een bemanningslid van een patrouilleschip de kapers op weg te blijven. In de microfoon is sprake van een energie-omzetting. Noteer in het schema op de uitwerkbijlage de juiste energiesoort voor en na de energieomzetting in de microfoon.

Bekijk het antwoord
  • Voor de energieomzetting: bewegingsenergie of geluidsenergie (1p)
  • Na de energieomzetting: elektrische energie (1p)

Staan de energiesoorten in de verkeerde volgorde ingevuld, dan maximaal 1 scorepunt toekennen.

Vraag 32 in het hele examen

Vraag 33 1 punt

De LRAD wordt gericht op de kapers. Het apparaat versterkt het stemgeluid. De kapers horen een geluid van 96 dB. Gehoorschade hangt onder andere af van de geluidssterkte van de bron. Noteer nog een grootheid waar de gehoorschade van af hangt.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de tijdsduur van de toon of de afstand tot de geluidsbron (1p)

Als de kandidaat de hoogte van de toon als antwoord geeft, dit goed rekenen.

Vraag 33 in het hele examen

Bron 12

Figuur uit het examen

Oscilloscoopbeeld van een sinusvormig geluid met een raster van hokjes. De tijdbasis is 0,1 ms per hokje. Eén trilling beslaat 4 hokjes, dus 0,4 ms.

Vraag 34 3 punten

Bij het negeren van waarschuwingen is de LRAD in te zetten om kapers met een harde toon te verjagen. Je ziet een afbeelding van dit geluid op een oscilloscoop. De tijdbasis van de oscilloscoop is ingesteld op 0,1 ms per hokje. Bereken de frequentie van het geluid van de LRAD.

Bekijk het antwoord
  • Leest de trillingstijd af (0,4 ms) (1p)
  • Gebruikt de formule f = 1 / T (1p)
  • De rest van de berekening is juist (2500 Hz) (1p)

Vraag 34 in het hele examen

Bron 13

Figuur uit het examen

Bovenaanzicht van de geluidssterkte rond de LRAD. Vlak voor de luidspreker 150 dB, links en rechts daarvan 130 dB, en bij het bemanningslid 100 dB.

Vraag 35 1 punt

Je ziet een afbeelding uit een folder van de LRAD. Deze geeft een bovenaanzicht weer van de geluidssterkte rond de luidspreker bij het maken van de harde toon. Noteer een voorzorgsmaatregel die het bemanningslid dat de LRAD bedient moet nemen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een voorzorgsmaatregel: gehoorbescherming dragen, verder van de LRAD af gaan staan, of achter een geluidsscherm gaan staan (1p)

Vraag 35 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Sirene hulpdiensten

Opgavetekst

Scherm van de geluidsapp

Scherm van de geluidsapp
0,5 ms

Oscilloscoopbeeld van één van de twee tonen: een sinusvormige lijn op een raster. Onderaan staat een pijl die 0,5 ms aangeeft.

Vraag 36 3 punten

Hulpdiensten hebben een sirene die twee tonen maakt. Ria heeft op haar smartphone een app waarmee ze de geluidssignalen zichtbaar kan maken. Je ziet een afbeelding van het scherm met één van de twee tonen. Bereken de frequentie van deze toon.

Bekijk het antwoord
  • Bepalen van de trillingstijd (1p)
  • Gebruik van de formule f = 1 / T (1p)
  • Rest van de berekening juist (f = 500 Hz) (1p)

Vraag 36 in het hele examen

Vraag 37 1 punt

De tweede toon van de sirene klinkt lager en even luid. Wat verandert er aan het signaal op het scherm bij de lagere toon?

  1. A een grotere amplitude
  2. B een kleinere amplitude
  3. C meer trillingen
  4. D minder trillingen
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 37 in het hele examen

Vraag 38 1 punt

De sirene maakt overdag een geluid van 100 dB. 's Nachts is het geluidsniveau 10 dB minder. Waarom moet de sirene van een hulpdienst overdag meer geluid maken dan 's nachts?

Bekijk het antwoord
  • Het inzicht dat er overdag meer omgevingsgeluid (verkeer) aanwezig is (1p)

Vraag 38 in het hele examen

Vraag 39 1 punt

In welke zone van gehoorgevoeligheid valt het geluid dat de sirene 's nachts maakt?

  1. A hinderlijk
  2. B zeer hinderlijk
  3. C zeer luid
  4. D extreem luid
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 39 in het hele examen

Vraag 40 1 punt

Vergelijk het geluid van 100 dB met het geluid van 90 dB. Wat is juist over de maximale blootstellingsduur aan geluid van 100 dB?

  1. A Die is 2x zo groot.
  2. B Die is 2x zo klein.
  3. C Die is 4x zo groot.
  4. D Die is 4x zo klein.
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 40 in het hele examen

Vraag 41 3 punten

Een hulpdienst rijdt overdag met sirene aan. Door het drukke verkeer staat de hulpdienst even stil. Ria staat op een afstand van 250 m van de hulpdienst. De temperatuur is 288 K (15 °C). Bereken de tijd die het geluid van de sirene erover doet om Ria te bereiken.

Bekijk het antwoord
  • Noteren van de waarde van de geluidssnelheid bij 288 K (340 m/s) (1p)
  • Gebruik van de formule v = s / t (1p)
  • Rest van de berekening juist (t = 0,74 s) (1p)

Vraag 41 in het hele examen

Vraag 42 2 punten

Op haar smartphone leest Ria een geluidsniveau van 62 dB af. Voor het geluidsniveau geldt: bij een verdubbeling van de afstand neemt het geluidsniveau met 6 dB af. Bereken op welke afstand het geluidsniveau van de sirene 44 dB is.

Bekijk het antwoord
  • Berekenen en/of noteren van het aantal malen verdubbelen van de afstand / het aantal malen dat er 6 dB afgaat (1p)
  • Rest van de berekening juist (s = 2000 m, of 2,0 km) (1p)

De eerste deelscore is volgens de aanvulling op het correctievoorschrift (2021-1): het aantal malen verdubbelen van de afstand / het aantal malen dat er 6 dB afgaat. Het antwoord 2000 m of 2,0 km is goed.

Vraag 42 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Carnavalsoptocht

Vraag 7 1 punt

Tijdens een optocht produceren de muziekinstallaties van carnavalswagens een geluidsniveau van 96 dB. De wagens rijden dicht langs het publiek. Met welk meetinstrument meet je een geluidsniveau?

  1. A decibelmeter
  2. B luidspreker
  3. C microfoon
  4. D oscilloscoop
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 7 in het hele examen

Vraag 8 1 punt

Tijdens een optocht produceren de muziekinstallaties van carnavalswagens een geluidsniveau van 96 dB. In welke zone van gehoorgevoeligheid valt geluid van 96 dB?

  1. A extreem luid
  2. B hinderlijk
  3. C zeer hinderlijk
  4. D zeer luid
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 8 in het hele examen

Vraag 9 2 punten

Baby Noud draagt gehoorbescherming tijdens de carnavalsoptocht. Over het gebruik van gehoorbescherming staan op de uitwerkbijlage twee zinnen. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

  • 1. Gehoorbescherming vermindert het geluidsniveau bij de [bron / ontvanger].
  • 2. Wanneer het geluidsniveau afneemt, wordt de [amplitude / trillingstijd] van het geluid [groter / kleiner].
Bekijk het antwoord
  • Eerste zin: ontvanger (1p)
  • Tweede zin: amplitude en kleiner (beide juist) (1p)

Zin 1: ontvanger. Zin 2: amplitude en kleiner.

Het tweede scorepunt alleen toekennen als beide keuzes in de tweede zin juist zijn.

Vraag 9 in het hele examen

Vraag 10 2 punten

De gehoorbescherming verlaagt het geluidsniveau voor Noud met 21 dB. Voor het geluidsniveau geldt: bij elke halvering van het geluid neemt het geluidsniveau met 3 dB af. Bereken hoeveel keer het geluid door de gehoorbescherming wordt verzwakt.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat het geluid 7 keer gehalveerd wordt (21 dB : 3 dB) (1p)
  • Noemt 128 keer (1p)

Het tweede scorepunt toekennen in overeenstemming met het aantal keer halveren (7 keer halveren is 128 keer verzwakt).

Vraag 10 in het hele examen

2021, tijdvak 3: Anti-hagelkanon

Opgavetekst

Anti-hagelkanon

Fruittelers verliezen een deel van hun oogst door hagelschade. Ze beschermen hun oogst daarom met een anti-hagelkanon. Dit kanon maakt harde knallen. Door de heftige luchttrillingen zullen de hagelstenen veranderen in regen of sneeuw. Fruittelers houden rekening met mogelijke geluidsoverlast voor omwonenden. Daarom zijn er geluidsmetingen uitgevoerd. Je ziet een tabel met meetgegevens.

afstand (m)geluidsniveau (dB)
10130
50110
10092
15079
20069

Diagram

Diagram

Leeg diagram op de uitwerkbijlage. De verticale as is het geluidsniveau (dB), met de ijkpunten 0 en 60. De horizontale as is de afstand (m).

Vraag 22 3 punten

Teken in het diagram op de uitwerkbijlage de grafiek van het geluidsniveau tegen de afstand. Gebruik de meetgegevens uit de tabel.

Bekijk het antwoord
  • Beide assen zijn juist ingedeeld en benoemd (1p)
  • Alle meetpunten zijn juist uitgezet (1p)
  • Er is een vloeiende lijn door alle meetpunten getekend (1p)

Een grafiek met de afstand (m) op de horizontale as en het geluidsniveau (dB) op de verticale as, beide juist ingedeeld. De meetpunten (10 m; 130 dB), (50 m; 110 dB), (100 m; 92 dB), (150 m; 79 dB) en (200 m; 69 dB) zijn juist uitgezet, met een vloeiende lijn door alle meetpunten.

Als minder dan 2/3 van een van de assen is gebruikt, het eerste scorepunt niet toekennen. Als twee of meer meetpunten onjuist zijn uitgezet, het tweede scorepunt niet toekennen.

Vraag 22 in het hele examen

Vraag 23 2 punten

Bepaal en noteer op de uitwerkbijlage de kleinste afstand waarop je zonder kans op gehoorbeschadiging bij een werkend kanon kan staan. Noteer het gegeven dat je gebruikt uit de tabel Gehoorgevoeligheid in BINAS.

Bekijk het antwoord
  • Noteert het maximale geluidsniveau van veilig geluid: 85 dB (1p)
  • Leest de afstand af die bij dit geluidsniveau hoort: 125 m (1p)

Antwoorden van 120 m tot en met 130 m goed rekenen.

Vraag 23 in het hele examen

Vraag 24 1 punt

Welk verband tussen geluidsniveau en afstand volgt uit de tabel?

  1. A kwadratisch
  2. B lineair
  3. C recht evenredig
  4. D geen van deze verbanden
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 24 in het hele examen

Vraag 25 1 punt

Om de geluidsoverlast voor omwonenden te verminderen, is het kanon voorzien van een geluiddemper. Daardoor neemt het geluidsniveau voor de omwonenden af van 104 tot 95 dB. Bij elke halvering van het geluid neemt het geluidsniveau met 3 dB af. Hoeveel procent van het oorspronkelijke geluid blijft na het plaatsen van de geluiddemper over?

  1. A 9%
  2. B 12,5%
  3. C 25%
  4. D 91%
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 25 in het hele examen

Vraag 26 1 punt

Waar wordt de geluidshinder door het plaatsen van de geluiddemper aangepakt?

  1. A bij de bron
  2. B bij de tussenstof
  3. C bij de ontvanger
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 26 in het hele examen

Vraag 27 1 punt

Als omwonenden dichtbij wonen, kunnen zij geluidshinder ervaren. Noteer een maatregel die omwonenden kunnen nemen om in de woning de geluidshinder te verminderen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste maatregel: dubbele beglazing in woningen aanbrengen, of ramen en deuren sluiten (1p)

Vraag 27 in het hele examen

2021, tijdvak 3: Koffie met smaak

Vraag 37 1 punt

Als het persen begint, hoor je een geluid met een trillingstijd van 12,5 ms. Hoe groot is de frequentie van dit geluid?

  1. A 0,08 Hz
  2. B 12,5 Hz
  3. C 80 Hz
  4. D 800 Hz
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 37 in het hele examen

Vraag 38 1 punt

Het geluid dat ontstaat, is te vergelijken met het geluid dat je hoort bij het blazen over een lege fles. Tijdens het persen neemt de druk van de hete stoom af en het geluid verandert. Zet in elke rij één kruisje in de juiste kolom. Rijen: de amplitude van het geluid, de frequentie van het geluid. Kolommen: blijft gelijk, neemt af, neemt toe.

Bekijk het antwoord
  • Beide kruisjes juist: de amplitude neemt af en de frequentie blijft gelijk (1p)

Het scorepunt alleen toekennen als beide kruisjes juist zijn geplaatst: de amplitude neemt af en de frequentie blijft gelijk. Voor elk extra of onjuist geplaatst kruisje het scorepunt niet toekennen.

Vraag 38 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Gedeeld geluid

Opgavetekst

Bron 1

Figuur uit het examen
voor de versterker

Sinusvormig signaal voor de versterker, met een kleinere uitwijking (amplitude) dan het signaal na de versterker.

Bron 2

Figuur uit het examen
na de versterker

Sinusvormig signaal na de versterker, met een grotere uitwijking (amplitude) dan het signaal voor de versterker.

Vraag 1 1 punt

Een smartphone kun je gebruiken om muziek af te spelen. Met een versterker en een luidspreker kunnen meerdere mensen naar deze muziek luisteren. Je ziet afbeeldingen van een signaal voor en na de versterker. Over het versterkte signaal staan op de uitwerkbijlage twee zinnen. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. De amplitude van het versterkte signaal is (even groot / groter / kleiner). De frequentie van het versterkte signaal is (groter / kleiner / even groot).

Bekijk het antwoord
  • Kiest in de eerste zin ‘groter’ en in de tweede zin ‘even groot’ (1p)

Het scorepunt alleen toekennen als beide keuzes juist zijn.

Vraag 1 in het hele examen

Vraag 2 2 punten

De luidspreker bestaat uit drie onderdelen. De conus is een van deze onderdelen. Noteer de namen van de twee onderdelen die ervoor zorgen dat de conus trilt.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de spoel (1p)
  • Noemt de magneet (1p)

Noemt de kandidaat ‘koperdraad’ in plaats van ‘spoel’, dan het eerste scorepunt niet toekennen. ‘Wikkelingen van koperdraad’ telt wel als spoel.

Vraag 2 in het hele examen

Vraag 3 4 punten

De hoogste toon die de luidspreker weer kan geven, heeft een trillingstijd van 0,040 ms. Bereken de frequentie en leg uit of deze toon hoorbaar is voor de mens. Noteer het gehoorbereik van de mens bij je uitleg.

Bekijk het antwoord
  • Gebruikt de formule $f = \frac{1}{T}$ (1p)
  • De rest van de berekening is juist: f = 25 kHz (25 000 Hz) (1p)
  • Noteert het gehoorbereik van de mens: tussen 20 Hz en 20 kHz (1p)
  • Trekt de consequente conclusie dat deze toon niet hoorbaar is voor de mens (1p)

Het derde scorepunt alleen toekennen als zowel de ondergrens als de bovengrens van het gehoorbereik genoteerd is. Het vierde scorepunt alleen toekennen als een frequentie is berekend.

Vraag 3 in het hele examen

Vraag 4 2 punten

De smartphone laat muziek horen met een geluidsniveau van maximaal 88 dB. Door het gebruik van de versterker wordt dat verhoogd tot 94 dB. Voor het geluidsniveau geldt: bij elke verdubbeling van het geluid neemt het geluidsniveau met 3 dB toe. Vergelijk het geluid van 94 dB met het geluid van 88 dB. Over deze geluiden staan op de uitwerkbijlage drie zinnen. Noteer in de eerste twee zinnen de juiste waarde en omcirkel in de derde zin de juiste mogelijkheid. Gebruik de tabel ‘Maximale blootstellingsduur’ in BINAS. Het geluid van 94 dB is ___ dB harder dan het geluid van 88 dB. Het geluid van 94 dB is ___ keer zo hard als het geluid van 88 dB. De maximale blootstellingsduur aan geluid van 94 dB is (gelijk aan / minder dan / meer dan) vier uur.

Bekijk het antwoord
  • Noteert 6 dB in de eerste zin en 4 keer in de tweede zin (beide juist) (1p)
  • Kiest in de derde zin ‘minder dan’ (1p)

Het eerste scorepunt alleen toekennen als beide waarden juist zijn: 6 dB en 4 keer. Verbeterd ten opzichte van het correctievoorschrift: daar staat bij de derde zin ‘meer dan’, maar een harder geluid heeft een kortere maximale blootstellingsduur. Volgens de tabel in BINAS (elke 3 dB erbij halveert de duur) is die bij 94 dB ongeveer een half uur, dus minder dan vier uur.

Vraag 4 in het hele examen

Vraag 5 1 punt

In welke zone valt het maximale geluidsniveau van de luidspreker?

  1. A hinderlijk
  2. B zeer hinderlijk
  3. C zeer luid
  4. D extreem luid
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 5 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Otamatone

Opgavetekst

Bron 8

Figuur uit het examen

Oscilloscoopbeeld van een toon: een sinusvormige lijn op een raster dat 10 hokjes breed is. De schaalbalk rechtsonder is 0,5 ms.

Vraag 8 4 punten

Rien onderzoekt het geluid van de Otamatone. Je ziet het beeld van een toon op het scherm van een oscilloscoop. Bereken de frequentie van deze toon. Noteer eerst het aantal trillingen dat je op het beeldscherm ziet.

Bekijk het antwoord
  • Noteert het aantal trillingen op het beeldscherm: 3,5 (1p)
  • Berekent en/of noteert de waarde van de trillingstijd: 1,43 ms (1p)
  • Gebruik van de formule $f = \frac{1}{T}$ (1p)
  • Rest van de berekening juist: f = 700 Hz (1p)

Vraag 8 in het hele examen

Vraag 9 1 punt

Rien schuift zijn vinger langs de steel naar beneden. De toon klinkt hoger en het geluidsniveau blijft gelijk. Wat ziet Rien op het oscilloscoopscherm veranderen?

  1. A een grotere amplitude
  2. B een kleinere amplitude
  3. C meer trillingen
  4. D minder trillingen
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 9 in het hele examen

Bron 9

Figuur uit het examen

Keuzeschakelaar van de dB-meter met de standen OFF, Lo, Hi, CAL en BATT.

Bron 10

Figuur uit het examen

Display van de dB-meter met de wijzerschaal. Daaronder staat punt P, het beginpunt van de wijzer.

Vraag 10 2 punten

Rien meet met een dB-meter een geluidsniveau van 68 dB. Op de uitwerkbijlage staan afbeeldingen van het display van de dB-meter en van de keuzeschakelaar. Geef op de keuzeschakelaar het juiste meetbereik aan (Hi of Lo) en teken de wijzer op het display vanuit punt P in de juiste stand.

Bekijk het antwoord
  • Kiest het meetbereik Lo, bij het display of bij de keuzeschakelaar (1p)
  • De wijzer vanuit punt P juist naar de schaalverdeling getekend, op 68 dB (1p)

Meetbereik Lo, op de keuzeschakelaar en/of op het display. De wijzer begint in punt P en wijst naar 68 dB op de schaal van het Lo-bereik, ongeveer 80 procent van de afstand tussen 60 en 70 dB.

Vraag 10 in het hele examen

Vraag 11 2 punten

Rien maakt een harder geluid en meet een geluidsniveau van 83 dB. Voor het geluidsniveau geldt: bij verdubbeling van het geluid neemt het geluidsniveau met 3 dB toe. Vergelijk het geluid van 83 dB met het geluid van 68 dB. Noteer in de eerste twee zinnen op de uitwerkbijlage de juiste waarde en maak de derde zin compleet. Gebruik de tabel 'Gehoorgevoeligheid' in BINAS.

  • 1. Het geluid van 83 dB is ___ dB harder dan geluid van 68 dB.
  • 2. Het geluid van 83 dB is ___ keer zo hard als het geluid van 68 dB.
  • 3. Het geluid van 83 dB ligt in de zone ___ van de gehoorgevoeligheid.
Bekijk het antwoord
  • Noteert 15 (dB) en 32 (keer) (1p)
  • Vult de derde zin in met 'hinderlijk' (1p)

Het eerste scorepunt alleen toekennen als beide waarden (15 dB en 32 keer) juist zijn. Noemt de kandidaat 'veilig geluid' voor de zone, reken dat fout.

Vraag 11 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Beton

Vraag 37 2 punten

De geluidsbron geeft een geluid van 50 kHz. Je ziet op de uitwerkbijlage twee zinnen over dit geluid. Maak elke zin compleet.

  • 1. De gehoorgrenzen van het menselijk gehoor zijn ___ Hz tot ___ Hz.
  • 2. Mensen kunnen een toon van 50 kHz niet / wel horen, omdat ___.
Bekijk het antwoord
  • Gehoorgrenzen: 20 (Hz) en 20 000 (Hz) (1p)
  • Niet, omdat de toon boven de (menselijke) gehoorgrens ligt, de toon is te hoog (1p)

Het eerste scorepunt alleen toekennen als beide waarden juist zijn. Het tweede scorepunt alleen toekennen als zowel de keuze (niet of wel) als de reden juist zijn.

Vraag 37 in het hele examen

Bron 23

Figuur uit het examen

Signaalsterkte tegen de tijd. Het uitgezonden signaal is de hoge piek links, het opgevangen signaal de kleinere piek rechts. Het tijdsverschil tussen de twee pieken is 2,4 · 10⁻⁴ s.

Vraag 38 3 punten

In het beton zit een breuk. Een geluidsbron zendt een signaal uit. De breuk weerkaatst het geluid richting de ontvanger. Een computer meet hoelang het signaal onderweg is. Je ziet een vereenvoudigde weergave van de signalen op het scherm van de computer. De geluidssnelheid in beton is 4300 m/s. Bereken de afstand tot de breuk.

Bekijk het antwoord
  • Gebruik van de formule $s = v \cdot t$ (1p)
  • Rest van de berekening juist (t = 2,4 · 10⁻⁴ s, v = 4300 m/s) (1p)
  • Toepassen van de factor 0,5, omdat het signaal heen en terug gaat (1p)

Vraag 38 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Violist

Vraag 12 2 punten

Een violist speelt elke dag viool. De violist speelt op een dag 8 uur. Hij wordt daarbij blootgesteld aan geluid van 92 dB. Leg uit of hij kans heeft op gehoorbeschadiging. Gebruik de tabel ‘Maximale blootstellingsduur’ in BINAS.

Bekijk het antwoord
  • Noteert de maximale blootstellingsduur bij 92 dB: 6 uur (1p)
  • Trekt de juiste conclusie: de violist speelt 8 uur, dus hij heeft kans op gehoorbeschadiging (1p)

Als de kandidaat bij zijn uitleg de tekst boven de tabel in BINAS gebruikt, dit goed rekenen.

Vraag 12 in het hele examen

Vraag 13 1 punt

De violist wordt onderzocht op gehoorschade. Hij krijgt een toon te horen met een trillingstijd van 0,50 ms. Welke frequentie hoort bij deze toon?

  1. A $2{,}0 \cdot 10^2$ Hz
  2. B $2{,}0 \cdot 10^3$ Hz
  3. C $2{,}0 \cdot 10^4$ Hz
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 13 in het hele examen

Bron 4

Figuur uit het examen

Vereenvoudigd oscilloscoopbeeld van een sinusvormige toon op een raster van hokjes. Op het beeld staan geen waarden of eenheden bij de assen.

Vraag 14 1 punt

De toon met een trillingstijd van 0,50 ms verschijnt als vereenvoudigd beeld op het scherm van een oscilloscoop. Wat is de tijd per hokje?

  1. A 0,05 ms
  2. B 0,1 ms
  3. C 0,2 ms
  4. D 2,5 ms
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 14 in het hele examen

Vraag 15 1 punt

Tijdens het onderzoek wordt het geluidsniveau verlaagd tot de violist deze toon niet meer hoort. Omcirkel in de zin de juiste mogelijkheden. Keuzes: ‘amplitude’ of ‘trillingstijd’, en ‘af’ of ‘toe’. Bij een afname van het geluidsniveau neemt de amplitude of de trillingstijd van de toon af of toe.

Bekijk het antwoord
  • Omcirkelt ‘amplitude’ en ‘af’ in de zin (1p)

Antwoord: amplitude en af. Het scorepunt alleen toekennen als beide keuzes juist zijn.

Vraag 15 in het hele examen

Vraag 16 1 punt

De violist heeft een leeftijd van 50 jaar. Wat is juist over de gemiddelde afname van de gehoorgevoeligheid bij deze leeftijd? Gebruik BINAS.

  1. A Bij hoge tonen is de afname het grootst.
  2. B Bij lage tonen is de afname het grootst.
  3. C Bij hoge en lage tonen is de afname gelijk.
  4. D Bij 50 jaar is er geen afname van de gehoorgevoeligheid.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 16 in het hele examen

Vraag 17 1 punt

Bij een toon van 1000 Hz is bij de violist een afname van de gehoorgevoeligheid van 10 dB gemeten. Omcirkel in de zin de juiste mogelijkheid. Het gehoor van de violist is bij een leeftijd van 50 jaar:

  1. A beter dan gemiddeld
  2. B gelijk aan het gemiddelde
  3. C slechter dan gemiddeld
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 17 in het hele examen

Vraag 18 1 punt

De violist krijgt na het onderzoek enkele aanbevelingen. Bij welke aanbeveling is er sprake van absorptie van geluid?

  1. A bij minder hard spelen
  2. B bij minder vaak spelen
  3. C bij oordopjes dragen
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 18 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Afstand-app

Opgavetekst

Bron 9

Figuur uit het examen

Scherm van de Afstand-app op een smartphone. Op het scherm staat de gemeten afstand: 1 m 36 cm.

Vraag 23 3 punten

De afstand tot een voorwerp meet je met een app op je smartphone. De smartphone zendt geluid uit. Even later ontvangt de smartphone het weerkaatste geluid. Met het tijdsverschil tussen zenden en ontvangen berekent de smartphone de afstand tot een voorwerp. De app is geijkt voor een geluidssnelheid van 340 m/s. Bereken de tijd die het geluid onderweg is. Gebruik het gegeven op de afbeelding.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat het geluid het dubbele van de (weer)gegeven afstand aflegt, of dat de tijd het dubbele van de berekende tijd is (1p)
  • Gebruikt de formule $v_{geluid} = s / t$ (1p)
  • Rest van de berekening juist: t = 8,0 · 10^-3 s (1p)

Antwoord: t = 8,0 · 10^-3 s (8,0 ms). Het geluid legt de afstand heen en terug af, dus het dubbele van de afstand op de afbeelding.

Vraag 23 in het hele examen

Vraag 24 2 punten

De app is geijkt voor een geluidssnelheid van 340 m/s. Noteer de temperatuur waarbij de geluidssnelheid van de app geijkt is, in Kelvin en in graden Celsius.

Bekijk het antwoord
  • Noteert de temperatuur in Kelvin: 288 K (1p)
  • Noteert de temperatuur in graden Celsius: 15 °C (1p)

Antwoord: 288 K en 15 °C. Als de kandidaat een onjuiste waarde voor de temperatuur in Kelvin afleest maar juist omrekent naar graden Celsius, voor deze vraag maximaal 1 scorepunt toekennen.

Vraag 24 in het hele examen

2018, tijdvak 2: Heilawaai

Vraag 1 1 punt

Om te voorkomen dat gebouwen wegzakken in de grond, zijn ze op palen geplaatst. Een paal wordt in een hei-installatie door een zwaar blok de grond ingeslagen. Op 5 m afstand van de hei-installatie is een geluidsniveau van 120 dB gemeten. In welke zone valt dit geluid?

  1. A hinderlijk
  2. B zeer hinderlijk
  3. C zeer luid
  4. D extreem luid
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 1 in het hele examen

Vraag 2 1 punt

De bouwvakkers moeten gehoorbescherming dragen tijdens het werk om gehoorbeschadiging te voorkomen. Noteer nog een maatregel om gehoorbeschadiging te voorkomen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste maatregel: een grotere afstand tot de geluidsbron of een korte blootstellingsduur (1p)

Vraag 2 in het hele examen

Vraag 3 3 punten

Op 5 m afstand is het gemeten geluidsniveau 120 dB. Er geldt de volgende regel: als de afstand tot een geluidsbron verdubbelt, neemt het geluidsniveau met 6 dB af. Een bouwvakker gaat op 40 m van de hei-installatie staan. Bereken de tijd in minuten die deze bouwvakker langer aan dit geluid kan worden blootgesteld. Gebruik de tabel 'Maximale blootstellingsduur' in BINAS.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de afstand driemaal is verdubbeld (van 5 m naar 40 m) (1p)
  • Noteren dat het geluidsniveau dan 102 dB is (1p)
  • Rest van de berekening juist: de tijd is 82,5 minuut (1p)

Vraag 3 in het hele examen

Bron 1

Figuur uit het examen

Vereenvoudigd oscilloscoopbeeld van het geluid van het heiblok op de heipaal, gemeten op 5 m afstand: een sinusvormige lijn op een raster.

A

A
A

Oscilloscoopbeeld A: een sinusvormige lijn op een raster, met de letter A onder het beeld.

B

B
B

Oscilloscoopbeeld B: een sinusvormige lijn op een raster, met de letter B onder het beeld.

C

C
C

Oscilloscoopbeeld C: een sinusvormige lijn op een raster, met de letter C onder het beeld.

Vraag 4 1 punt

Je ziet het vereenvoudigde oscilloscoopbeeld van het geluid van het heiblok op de heipaal, gemeten op 5 m afstand. Welk oscilloscoopbeeld hoort bij de meting van het geluid op grotere afstand?

  1. A Oscilloscoopbeeld A
  2. B Oscilloscoopbeeld B
  3. C Oscilloscoopbeeld C
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 4 in het hele examen

Vraag 5 1 punt

De temperatuur van de buitenlucht tijdens het heien is 288 K. Noteer deze temperatuur in graden Celsius.

Bekijk het antwoord
  • Noteert de temperatuur in graden Celsius: 15 °C (1p)

Vraag 5 in het hele examen

Vraag 6 3 punten

De temperatuur van de buitenlucht tijdens het heien is 288 K. Een buurtbewoner ziet vanaf een afstand het heiblok de heipaal raken. Hij hoort het geluid 0,30 s later. Bereken de afstand tussen de hei-installatie en de buurtbewoner.

Bekijk het antwoord
  • Noteren van de geluidssnelheid bij T = 288 K: 340 m/s (1p)
  • Gebruik van de formule $s = v_{geluid} \cdot t$ (1p)
  • Rest van de berekening juist: de afstand is 102 m (1p)

Gebruikt de kandidaat 343 m/s als geluidssnelheid, dan het eerste scorepunt niet toekennen.

Vraag 6 in het hele examen

Vraag 7 1 punt

In de loop van de dag stijgt de temperatuur. Over het gevolg van deze temperatuurstijging staan op de uitwerkbijlage drie zinnen. Omcirkel in de tweede en derde zin de juiste mogelijkheid. Gebruik de tabel 'Voortplantingssnelheid van geluid in enkele stoffen' in BINAS.

Bij hogere temperatuur:

  • is de afstand die het geluid aflegt even groot.
  • is de snelheid van het geluid even groot / groter / kleiner.
  • is de tijd die het geluid over deze afstand doet even lang / korter / langer.
Bekijk het antwoord
  • Omcirkelt in de tweede zin 'groter' en in de derde zin 'korter' (1p)

Het scorepunt alleen toekennen als beide keuzes juist zijn.

Vraag 7 in het hele examen

Hoe vaak licht en geluid in het examen komt

Vragen over licht en geluid per centraal examen natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2026, tijdvak 14, 15-21822%
2026, tijdvak 213-19718%
2025, tijdvak 131-37719%
2025, tijdvak 21-5, 12, 35-37923%
2024, tijdvak 113-17513%
2024, tijdvak 228-34718%
2023, tijdvak 116-17, 23-26, 40716%
2023, tijdvak 227-31512%
2022, tijdvak 134-41820%
2022, tijdvak 210-14, 38-39716%
2022, tijdvak 35, 14-18, 32-351024%
2021, tijdvak 136-42717%
2021, tijdvak 27-1049%
2021, tijdvak 322-27, 37-38819%
2019, tijdvak 11-5512%
2019, tijdvak 28-11, 37-38614%
2018, tijdvak 112-18, 23-24920%
2018, tijdvak 21-7716%

In 18 van de 18 ingedeelde examens natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl staat een vraag over licht en geluid, samen 126 vragen (17% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2022, tijdvak 3: 10 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 19% van de vragen over licht en geluid, daarvoor 16%. Dat aandeel is dus stabiel.

Oefenen met licht en geluid

Maak de 15 nieuwste examenvragen over licht en geluid online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2025, 2024, 2023, 2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over licht en geluid

Andere onderwerpen natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl

Licht en geluid op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op natuurkunde oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt licht en geluid voor in het eindexamen natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl?

In de 18 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 126 vragen over licht en geluid, 17% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 18 van die examens.

In welk examen natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl stonden de meeste vragen over licht en geluid?

In het examen van 2022, tijdvak 3, met 10 vragen: 5, 14-18, 32-35.

Hoe oefen ik examenvragen over licht en geluid?

Op deze pagina staan alle vragen over licht en geluid met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.