Examenvragen verstedelijking aardrijkskunde vmbo-gl/tl

118 vragen over verstedelijking uit 18 centrale examens van 2018 tot en met 2026.

Kort antwoord

Verstedelijking komt in 18 van de 18 examens aardrijkskunde vmbo-gl/tl voor, met 118 vragen (15% van alle examenvragen). Het meest in 2026, tijdvak 1 (10 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over verstedelijking

Per examen de vragen over verstedelijking, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2026, tijdvak 1: Bevolking & ruimte

bron 28

Woning splitsen

In Nederland kunnen woningen gesplitst worden. Een grotere woning wordt dan opgedeeld in twee of meer kleinere woningen, waardoor er twee of meer huishoudens kunnen wonen.

Lees bron 28.

Het splitsen van woningen heeft gevolgen voor de omgeving.

Vraag 33 1 punt

Waar staan de gevolgen voor de omgeving juist?

  1. A bevolkingsdichtheid blijft gelijk, bebouwingsdichtheid neemt af, verkeersdrukte neemt af
  2. B bevolkingsdichtheid blijft gelijk, bebouwingsdichtheid neemt toe, verkeersdrukte neemt toe
  3. C bevolkingsdichtheid neemt af, bebouwingsdichtheid blijft gelijk, verkeersdrukte neemt af
  4. D bevolkingsdichtheid neemt af, bebouwingsdichtheid neemt toe, verkeersdrukte blijft gelijk
  5. E bevolkingsdichtheid neemt toe, bebouwingsdichtheid blijft gelijk, verkeersdrukte neemt toe
  6. F bevolkingsdichtheid neemt toe, bebouwingsdichtheid neemt af, verkeersdrukte blijft gelijk
Bekijk het antwoord

Antwoord: E

E

Vraag 33 in het hele examen

bron 29

Een dorpje in de stad: De Kleine Burg in Rotterdam

Op een braakliggend en ongebruikt terrein in Rotterdam zijn tiny houses en een gemeenschappelijke tuin gebouwd. Tiny houses zijn huizen met een klein woonoppervlak. De bewoners van de tiny houses vormen samen de leefgemeenschap de ‘Kleine Burg’. De huizen hebben ze zelf gebouwd. De tiny houses wekken zelf energie op en filteren gezamenlijk water voor eigen gebruik.

Lees bron 29.

De tiny houses dragen bij aan de leefbaarheid in Rotterdam-Zuid. Een van de redenen is dat de bewoners een sterke sociale cohesie voelen.

Vraag 34 1 punt

Geef nog een reden waarom de tiny houses in Rotterdam-Zuid bijdragen aan de leefbaarheid.

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van een juiste reden zijn:

  • Braakliggende grond wordt bewoond.
  • Er wordt groene energie opgewekt.
  • Er is meer vegetatie in de wijk.

Vraag 34 in het hele examen

Lees bron 29.

Vraag 35 1 punt

Geef een reden waarom de sociale cohesie onder de bewoners van de tiny houses groot is.

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van een juiste reden zijn:

  • De bewoners hebben de huisjes zelf gebouwd (en zijn daar trots op).
  • De bewoners leven veel buiten en spreken/zien elkaar dus vaak.
  • De bewoners zijn van elkaar afhankelijk voor water/elektriciteit.

Vraag 35 in het hele examen

bron 30

Twee verschillende speelgoedwinkels

In Nederlandse steden zie je vaker speciaalzaken. Dat zijn winkels die zich richten op één product. Een voorbeeld hiervan is de Lego winkel. Lego bestaat uit gekleurde kunststofblokjes en figuurtjes. Er zijn vier Legowinkels in Nederland en ongeveer 200 speelgoedwinkels van de winkelketen Intertoys met een uitgebreid aanbod speelgoed.

Winkelpui van een Lego-winkel in een winkelcentrum, met het Lego-logo boven de ingang.
een Lego-winkel
Winkelpui van een Intertoys-winkel met blauwe gevel, met speelgoed en sale-borden voor de ingang.
een Intertoys-winkel

bron 31

Vestigingen van speelgoedwinkels per Nederlandse provincie

Provincieaantal vestigingen van Intertoysaantal vestigingen van Lego
Drenthe70
Flevoland70
Friesland50
Gelderland270
Groningen60
Limburg110
Noord-Brabant320
Noord-Holland371
Overijssel110
Utrecht151
Zeeland50
Zuid-Holland532

Bekijk en lees bron 30 en bron 31.

Naar aanleiding van bron 30 en bron 31 worden drie uitspraken gedaan.

Uitspraak 1: bewoners van Zuid-Holland hebben gemiddeld meer reisafstand naar een speelgoedwinkel dan bewoners van Zeeland.

Uitspraak 2: het verzorgingsgebied van een Lego-winkel is groter dan het verzorgingsgebied van een Intertoys-winkel.

Uitspraak 3: de provincies in Nederland met de meeste inwoners hebben ook de meeste Intertoys-winkels.

Vraag 36 2 punten

Neem de cijfers 1, 2 en 3 over op je antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Bekijk het antwoord
  • 1 = onjuist
  • 2 = juist
  • 3 = juist

Indien drie antwoorden juist 2; indien twee antwoorden juist 1; indien minder dan twee antwoorden juist 0.

Vraag 36 in het hele examen

Door de opkomst van online winkelen zijn er steeds minder winkelpanden nodig.

Vraag 37 1 punt

Noem een nieuwe functie die de voormalige winkelpanden kunnen krijgen.

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van een juiste functie zijn:

  • wonen
  • horeca

Vraag 37 in het hele examen

Bekijk en lees bron 33.

Het stadsdeel Moosach wordt opgeknapt. Het doel is om de wijk duurzamer en leefbaarder te maken.

Vraag 40 2 punten

Noem een maatregel die in de bestaande woningen genomen kan worden om te verduurzamen.

Noem een onderdeel uit de wijk dat al bijdraagt aan de leefbaarheid en behouden moet blijven tijdens de herstructurering.

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van een juiste maatregel zijn: woningen isoleren; grijs water gebruiken; zonnepanelen aanleggen/warmtepompen installeren.

Een juist onderdeel is het grote aantal bomen/vele vegetatie in de wijk.

Vraag 40 in het hele examen

bron 35

Tekst met keuzemogelijkheden

In de Chinese hoofdstad Beijing heten de traditionele woonwijken hutongs. De hutongs liggen vooral in …1… (het centrum / de buitenwijken) van Beijing. Sinds 1980 is de vraag naar nieuwe woningen sterk toegenomen omdat Beijing een snelle …2… (suburbanisatie / urbanisatie) doormaakte. Veel hutongs zijn gesloopt en heringericht. Door deze herinrichting werd de wijk per auto …3… (beter / slechter) toegankelijk.

bron 36

Een hutong in Beijing

Avondfoto van een hutong in Beijing met lage daken van grijze tegels, een hoge poort op de achtergrond en verlichte winkels.

Lees bron 35 en bekijk bron 36.

In bron 35 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid.

Vraag 42 2 punten

Neem de cijfers 1, 2 en 3 uit bron 35 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.

Bekijk het antwoord
  • 1 = het centrum
  • 2 = urbanisatie
  • 3 = beter

Indien drie antwoorden juist 2; indien twee antwoorden juist 1; indien minder dan twee antwoorden juist 0.

Vraag 42 in het hele examen

Hutongbewoners wonen en werken graag in een hutong, de bezoekende toeristen leveren inkomsten op en de sociale cohesie is er groot. Daarnaast hebben bewoners ook andere redenen waarom ze graag in een hutong wonen.

Vraag 43 1 punt

Geef nog een reden.

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van een juiste reden zijn:

  • De woonlasten zijn er laag.
  • Ze wonen er vaak al heel lang.
  • De woonwijken liggen vaak centraal in de stad/dichtbij het stadscentrum.

Vraag 43 in het hele examen

bron 37

Bevolkingsontwikkeling van de Chinese steden Beijing, Guangzhou, Shanghai en Shenzhen

Lijndiagram van de bevolking van Beijing, Shanghai, Guangzhou en Shenzhen van 2004 tot 2020, in miljoenen personen.

Bekijk bron 37.

Shanghai en de steden in de Parelrivierdelta hebben miljoenen inwoners. De grootte van deze steden heeft te maken met de ligging aan zee.

Vraag 44 1 punt

Noem voor Shanghai en de steden in de Parelrivierdelta nog een liggingskenmerk dat ze met elkaar gemeen hebben.

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van een juist gemeenschappelijk liggingskenmerk zijn:

  • De steden liggen aan een riviermonding.
  • De steden hebben een goede verbinding met het achterland.
  • De steden liggen in (relatief) vlak gebied.

Vraag 44 in het hele examen

bron 38

deelfietsen in Shanghai

Rij oranje deelfietsen geparkeerd op de stoep langs een drukke straat in Shanghai, met voetgangers en scooters.

Bekijk bron 38.

In Shanghai zijn op veel plekken deelfietsen te huur.

Vraag 46 1 punt

Geef een reden waarom de deelfietsen bijdragen aan een betere bereikbaarheid in Shanghai.

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van een juiste reden zijn:

  • Door meer te fietsen zijn er minder files.
  • Door meer fietsen is er minder parkeerdruk.
  • Fietsers kunnen files ontwijken.

Vraag 46 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Bevolking en ruimte

bron 31

Voor en na de herinrichting van de Kanaalstraat in Utrecht

Twee foto's van de Kanaalstraat in Utrecht: links voor de herinrichting met auto's en bomen langs de straat, rechts na de herinrichting zonder bomen langs de straat.
Links voor de herinrichting, rechts na de herinrichting

Bekijk bron 31. De Kanaalstraat in Utrecht is een drukke winkelstraat. Om de verkeersveiligheid te verbeteren is de Kanaalstraat een eenrichtingsweg geworden en zijn de bomen verwijderd.

Vraag 35 1 punt

Geef aan waarom het verwijderen van de bomen de leefbaarheid juist kan verslechteren.

Bekijk het antwoord

De Kanaalstraat voelt minder vriendelijk aan / de straat heeft minder schaduw / de omgeving versteent.

Vraag 35 in het hele examen

bron 35

Suhl en het Thüringerwoud

Foto vanaf een heuvel over de stad Suhl, met rode daken tussen groen bos, en op de achtergrond heuvels met bos.

Bekijk bron 34 en bron 35. Suhl ligt dicht bij het Thüringerwoud, een groot bosgebied.

Vraag 39 1 punt

Geef aan waarom het Thüringerwoud wonen in Suhl aantrekkelijk maakt.

Bekijk het antwoord

Uit het antwoord blijkt dat het bosgebied veel recreatie- en/of ontspanningsmogelijkheden heeft.

Vraag 39 in het hele examen

Door de invoering van het hukou-systeem wilde de Chinese overheid verstedelijking tegengaan. Ondanks het hukou-systeem vindt er toch veel binnenlandse migratie naar steden plaats.

Vraag 43 1 punt

Geef een reden waarom er toch veel binnenlandse migratie naar Chinese steden plaatsvindt.

Bekijk het antwoord

Uit een juist antwoord blijkt dat in de stad de kans op werk groter is / er meer studiemogelijkheden zijn dan op het platteland.

Vraag 43 in het hele examen

bron 41

De wijk Laoximen in Shanghai

Foto van een dicht bebouwde wijk met oude lage daken op de voorgrond en hoge flats en kantoortorens op de achtergrond.

Bekijk bron 41. De wijk Laoximen is een van de oudste wijken in de Chinese stad Shanghai. Delen van de wijk worden gesloopt om plaats te maken voor appartementen, kantoorgebouwen en wegen richting het centrum van Shanghai.

Vraag 47 1 punt

Geef een reden waarom steeds meer wegen naar het centrum worden aangelegd.

Bekijk het antwoord

Uit het antwoord blijkt dat meer wegen de bereikbaarheid van het centrum verbeteren.

Vraag 47 in het hele examen

bron 42

Fiets- en hardlooproutes in Shanghai

Foto van een rode loopstrook naast een donkere fietsweg, met twee voetgangers in de verte en flats op de achtergrond.

Bekijk bron 42. Om de leefbaarheid te vergroten zijn in Shanghai fiets- en hardlooproutes aangelegd.

Vraag 48 1 punt

Geef een reden waarom fiets- en hardlooproutes bijdragen aan de leefbaarheid.

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van een juiste reden zijn: er zijn meer recreatiemogelijkheden; er is minder CO2-uitstoot (omdat mensen met de fiets kunnen reizen).

Vraag 48 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Bevolking en ruimte

bron 28: De provincie Zuid-Holland in 1970 en 2020

Vraag 34 1 punt

Bekijk bron 28.

Naar aanleiding van bron 28 worden drie beschrijvingen gegeven.

Beschrijving 1: sinds 1970 is het aantal inwoners van Den Haag flink toegenomen, tegenwoordig zijn dat ongeveer 560.000 inwoners. Het grootste deel van de groei wordt veroorzaakt door migratie.

Beschrijving 2: door de enorme uitbreiding van Den Haag, is de stad vastgegroeid aan omliggende dorpen, zoals Voorburg, Rijswijk, Leidschendam en Scheveningen.

Beschrijving 3: veel inwoners van Den Haag verlaten de binnenstad en vestigen zich in een buitenwijk of zelfs buiten de stad. De huizen voldoen er beter aan de woonwensen.

Welke combinatie van begrippen en beschrijvingen is juist?

  1. A agglomeratievorming: beschrijving 1; suburbanisatie: beschrijving 2; urbanisatie: beschrijving 3
  2. B agglomeratievorming: beschrijving 1; suburbanisatie: beschrijving 3; urbanisatie: beschrijving 2
  3. C agglomeratievorming: beschrijving 2; suburbanisatie: beschrijving 1; urbanisatie: beschrijving 3
  4. D agglomeratievorming: beschrijving 2; suburbanisatie: beschrijving 3; urbanisatie: beschrijving 1
  5. E agglomeratievorming: beschrijving 3; suburbanisatie: beschrijving 1; urbanisatie: beschrijving 2
  6. F agglomeratievorming: beschrijving 3; suburbanisatie: beschrijving 2; urbanisatie: beschrijving 1

Kaarten van de provincie Zuid-Holland in 1970 en in 2020 (bron 28). Bekijk in Opgaven, pagina 26

Bekijk het antwoord

Antwoord: D

D

Vraag 34 in het hele examen

Vraag 35 1 punt

Bekijk bron 28.

De afstand van het centrum van Den Haag naar het centrum van Rotterdam is ongeveer 26 kilometer over de weg. De afstand is sinds het jaar 1970 nauwelijks veranderd. Tegenwoordig is er meer infrastructuur en zijn er snellere vervoersmiddelen om de reis tussen beide steden te maken. Toch kun je over de afstand tegenwoordig net zolang doen als in 1970.

Geef een argument waarom de reistijd over de weg tegenwoordig net zolang kan duren als in 1970.

Bekijk het antwoord

Uit een juist antwoord blijkt dat tussen Den Haag en Rotterdam veel files zijn / sprake is van congestie.

Vraag 35 in het hele examen

bron 30: `Ophogen' van flatgebouwen in Berlijn

De Duitse hoofdstad Berlijn heeft een groot tekort aan woningen. De stad heeft niet genoeg ruimte om extra gebouwen neer te zetten. Om creatief met ruimte om te gaan, is besloten om als dat mogelijk is, nieuwe etages boven op bestaande gebouwen te bouwen.

Vraag 38 1 punt

Lees en bekijk bron 30.

In verschillende Berlijnse wijken worden flatgebouwen opgehoogd. Het ophogen van flatgebouwen heeft gevolgen voor de rest van de wijk.

Wat is juist?

  1. A bevolkingsdichtheid van de wijk neemt af; aanbod van voorzieningen stijgt en meer verschillende
  2. B bevolkingsdichtheid van de wijk neemt af; aanbod van voorzieningen stijgt maar minder verschillende
  3. C bevolkingsdichtheid van de wijk neemt toe; aanbod van voorzieningen stijgt en meer verschillende
  4. D bevolkingsdichtheid van de wijk neemt toe; aanbod van voorzieningen stijgt maar minder verschillende

Foto van een opgehoogd flatgebouw in Berlijn (bron 30). Bekijk in Opgaven, pagina 30

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

C

Vraag 38 in het hele examen

Vraag 39 1 punt

Lees en bekijk bron 30.

Het ophogen van bestaande flatgebouwen heeft invloed op de leefbaarheid van de wijken in Berlijn.

Geef aan waarom de leefbaarheid in een Berlijnse wijk met opgehoogde flatgebouwen kan afnemen.

Bekijk het antwoord

Uit het antwoord moet blijken dat meer mensen gebruik maken van voorzieningen / de parkeerdruk toeneemt / de verkeersdrukte toeneemt / de gebouwen een grotere schaduw geven.

Vraag 39 in het hele examen

bron 31: Tekst met keuzemogelijkheden

Fragment uit een krantenartikel van 17 januari 2023

Voor het eerst sinds 1961 geeft de Chinese overheid officieel toe dat de Chinese bevolking krimpt. De krimp komt door de bevolkingspolitiek in China. Tussen 1980 en 2015 gold in China een ... 1 ... (eenkindregel / tweekindregel). De huidige daling van het bevolkingsaantal wijten experts aan de hoge kosten voor ... 2 ... (scholing / pensioen). In 2022 werden per duizend inwoners 6,77 baby's geboren en stierven er 7,37 mensen per duizend inwoners. Daardoor was er sprake van een ... 3 ... (geboorteoverschot / sterfteoverschot).

Vraag 40 2 punten

Lees bron 31.

In bron 31 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.

Bekijk het antwoord
  • 1 = eenkindregel
  • 2 = scholing
  • 3 = sterfteoverschot

Vraag 40 in het hele examen

bron 32: Verdeling van de Chinese bevolking over stad en platteland

jaartotale bevolking in miljoenen% stedelijke bevolking% landelijke bevolking
1980987,119,480,6
19851.058,523,776,3
19901.143,326,473,6
19951.211,229,071,0
20001.267,436,263,8
20051.307,643,057,0
20101.340,949,950,1
20151.383,357,342,7
20201.412,163,936,1

Vraag 41 2 punten

Bekijk bron 32.

Naar aanleiding van bron 32 worden drie uitspraken gedaan.

Uitspraak 1: sinds het jaar 2000 woont meer dan de helft van de Chinese bevolking in de stad.

Uitspraak 2: de meeste steden in China groeien door binnenlandse migranten, waarvan de meeste om economische redenen naar de stad trekken.

Uitspraak 3: het gemiddelde inkomen is in de stad hoger dan op het platteland, door de trek naar de stad zijn meer Chinezen welvarender geworden.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Bekijk het antwoord
  • 1 = onjuist
  • 2 = juist
  • 3 = juist

Vraag 41 in het hele examen

bron 34: 'Hutongs' en moderne woonwijken in Beijing

Vraag 43 1 punt

Bekijk bron 34.

In de Chinese hoofdstad Beijing zijn de meeste hutongs gesloopt en vervangen door moderne flatgebouwen. De Chinese overheid probeert tegenwoordig de overgebleven hutongs te beschermen.

Geef een reden waarom de overgebleven hutongs tegenwoordig worden beschermd tegen sloop.

Foto's van hutongs en moderne woonwijken in Beijing (bron 34). Bekijk in Opgaven, pagina 33

Bekijk het antwoord

Een juiste reden is dat in de hutongs de Chinese cultuur behouden blijft / Chinese leefwijze behouden is / de hutongs inkomsten uit toerisme opleveren.

Vraag 43 in het hele examen

Vraag 45 1 punt

Bekijk en lees bron 35.

Sinds 1984 is het gebied waar nu Guangzhou ligt sterk verstedelijkt. Zo is het bebouwde oppervlak fors uitgebreid.

Geef nog een andere verandering in het bebouwde oppervlak van Guangzhou die bijdraagt aan een grotere mate van stedelijkheid.

Bekijk het antwoord

Juiste veranderingen zijn (een van de volgende):

  • Er zijn wegen aangelegd.
  • Er is veel meer infrastructuur aangelegd.
  • Er is veel meer hoogbouw.

Vraag 45 in het hele examen

Vraag 46 1 punt

Bekijk en lees bron 35.

Het Guangzhou Ecological Belt Master Plan is gericht op het verbeteren van natuur en biodiversiteit. Het plan heeft ook invloed op de leefbaarheid van Guangzhou.

Geef een kenmerk van het Ecological Belt Master Plan waardoor de leefbaarheid kan toenemen.

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van juiste kenmerken zijn:

  • Er zijn meer recreatiemogelijkheden.
  • De vegetatie zorgt voor koelte op warme dagen.
  • De natuurlijke rivieroevers beperken wateroverlast.

Vraag 46 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Bevolking en ruimte

Opgavetekst

Bron 24 Bevolkingsontwikkeling per gemeente in Nederland, 2013-2023

Bevolkingsontwikkeling per gemeente in Nederland, 2013-2023
Bron 24

Twee kaarten van Nederland per gemeente: links de periode 2013 - 2018, rechts de periode 2018 - 2023. Legenda: % verandering in bevolkingsaantal, van minder dan -2 (blauw), -2 - 0 (lichtblauw), 0 - 2 (roze), 2 - 4 (rood) tot 4 of meer (donkerrood). Aangegeven: de provincie Flevoland en Amsterdam. Schaal 0 - 35 - 70 km.

Bron 27 Overzichtskaart van Zuid-Limburg

Overzichtskaart van Zuid-Limburg
Bron 27

Overzichtskaart van Zuid-Limburg met de plaatsen Sittard, Heerlen en Maastricht, met bebouwing, landgebruik en wegen. Schaal 0 - 3,5 - 7 km.

Bron 28 Verdwijnende spoedzorg in een deel van Zuid-Limburg.

In Zuid-Limburg dreigen veel scholen, winkels en andere voorzieningen te sluiten door bevolkingskrimp. In een nieuw plan voor de regio zal de spoedzorg uit Heerlen verdwijnen. Er is te weinig personeel om de spoedzorg in stand te houden. Dat zou betekenen dat alle spoedzorg naar Sittard wordt verplaatst, zo'n 20 kilometer verderop.

Vraag 33 1 punt

Bekijk bron 27 en lees bron 28. De spoedzorg in Heerlen sluit. Beredeneer waarom de grootte van het verzorgingsgebied van de spoedzorg in Sittard verandert. Doe het zo: kies eerst of het verzorgingsgebied groter of kleiner wordt. Geef daarna een argument voor je keuze.

Bekijk het antwoord
  • Kiest ‘groter’ en geeft een juist argument: de spoedzorg in Sittard ontvangt nu ook mensen uit Heerlen. (1p)

Het scorepunt alleen toekennen bij de juiste keuze in combinatie met een juist antwoord.

Vraag 33 in het hele examen

Bron 29 Aantal forenzen en de gemiddelde afgelegde reisafstand in 2022

Aantal forenzen en de gemiddelde afgelegde reisafstand in 2022
Bron 29

Kaart van Duitsland met het aantal forenzen tussen Duitse gemeenten in 2022 (lijnen: 200 - 2.000 en meer dan 2.000), de gemiddelde reisafstand per gebied (minder dan 15 km, 15 - 19 km, 19 - 23 km, 23 - 27 km en meer dan 27 km) en concentraties van veel forenzen (groene sterren). Aangegeven: Hamburg en Berlijn. Schaal 0 - 70 - 140 km.

Bron 30 Tekst met keuzemogelijkheden

Duitsland telde in 2022 ongeveer 20 miljoen forenzen. Dat zijn personen die heen weer reizen tussen werk en woning en daarbij … 1 … (niet / wel) een gemeentegrens oversteken. Tussen Hamburg en Berlijn reizen dagelijks … 2 … (meer / minder) dan 2.000 mensen die in de ene stad wonen en in de andere stad werken. Forenzen die op dunbevolkt platteland wonen, werken vaak … 3 … (minder ver / verder weg) van huis dan forenzen die vlakbij een stad wonen.

Vraag 35 2 punten

Bekijk bron 29 en lees bron 30. In bron 30 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid. Neem de cijfers 1, 2 en 3 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.

Bekijk het antwoord
  • Kiest bij 1, 2 en 3 de juiste keuze: 1 = wel, 2 = meer, 3 = minder ver. (2p)

Indien drie juiste antwoorden: 2 punten. Indien twee juiste antwoorden: 1 punt. Indien minder dan twee juiste antwoorden: 0 punten.

Vraag 35 in het hele examen

Vraag 36 2 punten

Bekijk bron 29. In 2022 legde de gemiddelde Duitse forens ongeveer 17 kilometer af tussen werk en woning, maar forenzen tussen grote steden leggen vaak veel meer kilometers af. Om de CO2-uitstoot te verminderen en de woonkwaliteit in steden te verbeteren kan de Duitse overheid aanpassingen doen aan de infrastructuur. Noem een aanpassing aan de infrastructuur zodat de gemiddelde Duitse forens makkelijker met de fiets naar het werk gaat, zodat forenzen tussen de grote steden liever kiezen voor het openbaar vervoer.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste aanpassing voor de gemiddelde forens: aanleg van snelfietsroutes of (veilige) fietspaden. (1p)
  • Noemt een juiste aanpassing voor forenzen tussen grote steden: aanleg of uitbreiding van het spoor voor de hogesnelheidstrein, of meer treinen laten rijden. (1p)

Vraag 36 in het hele examen

Bron 33 Chinese bevolking per type hukou, 2013-2022

Chinese bevolking per type hukou, 2013-2022
Bron 33

Gestapeld staafdiagram per jaar, 2013 tot en met 2022, van het aantal inwoners in miljoen (verticale as, 0 tot 1.500). Legenda, van onder naar boven: stedelijke bevolking met stadshukou, stedelijke bevolking zonder stadshukou, plattelandsbevolking met plattelandshukou.

Vraag 39 2 punten

Bekijk bron 33. Iedere Chinese burger heeft een hukou. Naar aanleiding van bron 33 worden de volgende uitspraken gedaan. Uitspraak 1: sinds 2013 is het bebouwde oppervlak van steden in China toegenomen. Uitspraak 2: het aandeel stadsbewoners met een stadshukou blijft gelijk, terwijl het aandeel stadsbewoners zonder een stadshukou toeneemt. Uitspraak 3: in China vindt tussen 2013 en 2022 sterke suburbanisatie plaats. Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Bekijk het antwoord
  • Zet bij uitspraak 1, 2 en 3 of de uitspraak juist of onjuist is: 1 = juist, 2 = onjuist, 3 = onjuist. (2p)

Indien drie juiste antwoorden: 2 punten. Indien twee juiste antwoorden: 1 punt. Indien minder dan twee juiste antwoorden: 0 punten.

Vraag 39 in het hele examen

Bron 34 De Yadan hutong in Beijing

De Yadan hutong in Beijing
Bron 34

Foto van een smalle straat in de Yadan hutong in Beijing. Lage, oudere grijze gebouwen, rode lampionnen, een scooter en voetgangers.

Vraag 40 1 punt

Bekijk bron 34. Welke uitspraak over hutongs in Beijing is juist?

  1. A De gemiddelde leeftijd in de hutongs is veel lager dan in andere wijken in Beijing.
  2. B Een belangrijke inkomstenbron voor de hutongbewoners zijn de toeristen die de hutongs bezoeken.
  3. C In hutongs zijn de huurprijzen hoger dan in nieuwe woonwijken in Beijing.
  4. D Veel hutongs liggen aan de rand van Beijing.
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 40 in het hele examen

Vraag 41 2 punten

Veel hutongs in Beijing zijn in het verleden gesloopt. Er moest plaatsgemaakt worden voor moderne flatgebouwen. Geef een voordeel van het wonen in een modern flatgebouw voor de voormalige hutongbewoners. Geef een economische reden waarom de Chinese overheid voorkeur heeft voor flatgebouwen in plaats van een hutong.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juist voordeel, bijvoorbeeld: een ruimere woning of eigen sanitaire voorzieningen. (1p)
  • Geeft een juiste economische reden: flatgebouwen kunnen meer mensen huisvesten, of de grondprijzen zijn te hoog voor laagbouw. (1p)

Vraag 41 in het hele examen

Bron 35 Bebouwing in en ligging van het bloemendistrict (Haizhu) in Guangzhou

Bebouwing in en ligging van het bloemendistrict (Haizhu) in Guangzhou
Bron 35

Bovenste kaart: ligging van het kaartfragment in het zuiden van China (Guangdong). Guangzhou met het bloemendistrict (H = Haizhu of Bloemendistrict), met Shenzhen, Hongkong, Macau en Zhuhai aangegeven. Schaal 0 - 20 - 40 km.

Onderste kaart: bebouwing in het bloemendistrict. Legenda: lage bebouwingsdichtheid, matige bebouwingsdichtheid, hoge bebouwingsdichtheid en bloemenkwekerijen. Het district ligt tussen waterwegen. Schaal 0 - 1,75 - 3,5 km.

Bron 36 Het bloemendistrict in Guangzhou

Het bloemendistrict in Guangzhou
Bron 36

Guangzhou staat bekend om het bloemendistrict Haizhu. Midden in Guangzhou ligt een gebied dat bekend staat als het ‘bloemendorp’. Al heel lang worden hier bloemen gekweekt. Het gebied heeft last van vervuiling en dreigt volgebouwd te worden. Er zijn nu plannen om het gebied te herinrichten en er een duurzame stadswijk van te maken.

Luchtfoto van een moderne skyline met hoge torens en een park met een groot bloemenperk in de vorm van een bloem.

Vraag 42 1 punt

Bekijk bron 35 en bekijk en lees bron 36. Het bloemendistrict ligt tegenwoordig midden in de stedelijke zone van Guangzhou. In het district worden al heel lang bloemen gekweekt. Geef de oorzaak waardoor het bloemendistrict midden in de stedelijke zone ligt.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de juiste oorzaak: de stad is om het gebied heen aangelegd, of de stad is aan het gebied vastgegroeid. (1p)

Vraag 42 in het hele examen

Vraag 43 1 punt

Bekijk bron 35 en bekijk en lees bron 36. Vanwege de ligging draagt het bloemendistrict bij aan de leefbaarheid van Guangzhou. Geef aan waarom het bloemendistrict bijdraagt aan de leefbaarheid van Guangzhou.

Bekijk het antwoord
  • Geeft aan dat er plaats is voor natuur, recreatie of onderbreking van de bebouwing. (1p)

Vraag 43 in het hele examen

Vraag 44 1 punt

Bekijk bron 35 en bekijk en lees bron 36. Wanneer de bloemenkwekers willen bijdragen aan de leefbaarheid van de nieuwe stadswijk, kunnen ze besluiten om zoveel mogelijk bloemen via het water te transporteren. Geef aan waarom transport over het water kan bijdragen aan de leefbaarheid in de nieuwe stadswijk.

Bekijk het antwoord
  • Geeft aan dat door transport over water de drukte op de wegen of het aantal files afneemt. (1p)

Vraag 44 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Bevolking en ruimte

bron 31

Deel van het centrum van Berlijn

bron 32

Foto's van een deel van het viaduct van de U1-metrolijn

huidige situatie (links) en geplande situatie (rechts)

Vraag 35 1 punt

Bekijk bron 31 en bron 32.

De U1-metrolijn in Berlijn loopt van het oosten naar het westen langs het centrum van Berlijn. De metrolijn is speciaal omdat deze boven de grond (in plaats van onder de grond) over een viaduct loopt. In Berlijn is het plan opgevat om onder het viaduct van de U1-metrolijn een fietspad met daarlangs groenvoorzieningen aan te leggen.

Noem een voordeel van de aanleg van het fietspad onder het viaduct ten opzichte van een andere nieuwe fietsroute die van het oosten naar het westen van Berlijn gaat.

Kaart van een deel van het centrum van Berlijn met de bovengrondse U1-metrolijn en het park. Bekijk in Opgaven, pagina 28

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van een juist voordeel zijn:

  • De infrastructuur ligt er al.
  • Er hoeven geen gebouwen afgebroken te worden.

Vraag 35 in het hele examen

Vraag 36 2 punten

Bekijk bron 31 en bron 32.

Een fietspad onder de U1-metrolijn kan voor fietsers erg prettig in gebruik zijn, terwijl bewoners langs de U1-metrolijn ook tegen de aanleg van het nieuwe fietspad kunnen zijn. De ruimte onder het viaduct is nu vaak in gebruik als parkeerplaats.

Geef eerst met behulp van bron 31 een argument waarom juist toeristen gebruik zullen maken van het fietspad.

Geef daarna een argument waarom bewoners langs de U1-metrolijn tegen de aanleg van dit fietspad kunnen zijn.

Kaart van een deel van het centrum van Berlijn met de bovengrondse U1-metrolijn en het park. Bekijk in Opgaven, pagina 28

Bekijk het antwoord

Een juist argument waarom toeristen gebruik zullen maken van het fietspad gaat in op de route van het fietspad in de buurt van bezienswaardigheden / de unieke plek van het fietspad / de veilige fietsroute.

Een juist argument tegen de aanleg van het fietspad gaat in op het verdwijnen van parkeerplaatsen vlakbij huis / de toename van parkeerproblemen in de buurt / de toename van fietsverkeer.

Vraag 36 in het hele examen

Vraag 37 1 punt

Bekijk bron 31 en bron 32.

Het nieuwe fietspad kan bijdragen aan een grotere leefbaarheid en een grotere aantrekkelijkheid van Berlijn.

Geef aan waarom het fietspad bijdraagt aan een grotere leefbaarheid in het centrum van Berlijn.

Kaart van een deel van het centrum van Berlijn met de bovengrondse U1-metrolijn en het park. Bekijk in Opgaven, pagina 28

Bekijk het antwoord

Een juist antwoord gaat in op de afname van het autoverkeer / meer groen / betere luchtkwaliteit / veiliger verkeer.

Vraag 37 in het hele examen

bron 36

Industriegebieden in China

Vraag 41 1 punt

Bekijk bron 36.

In bron 36 worden in willekeurige volgorde drie industriële regio's met nummers aangegeven: Beijing, Guangzhou en Shanghai.

Welke regio hoort bij welk nummer?

BeijingGuangzhouShanghai
Anummer 1nummer 2nummer 3
Bnummer 1nummer 3nummer 2
Cnummer 2nummer 1nummer 3
Dnummer 2nummer 3nummer 1
Enummer 3nummer 2nummer 1
Fnummer 3nummer 1nummer 2
  1. A Beijing: nummer 1; Guangzhou: nummer 2; Shanghai: nummer 3
  2. B Beijing: nummer 1; Guangzhou: nummer 3; Shanghai: nummer 2
  3. C Beijing: nummer 2; Guangzhou: nummer 1; Shanghai: nummer 3
  4. D Beijing: nummer 2; Guangzhou: nummer 3; Shanghai: nummer 1
  5. E Beijing: nummer 3; Guangzhou: nummer 2; Shanghai: nummer 1
  6. F Beijing: nummer 3; Guangzhou: nummer 1; Shanghai: nummer 2

Kaart van China met de industriegebieden 1, 2 en 3, aardgasvelden, aardoliewinning, steenkoolmijnen en vervoersverbindingen. Bekijk in Opgaven, pagina 32

Bekijk het antwoord

Antwoord: D

D

Vraag 41 in het hele examen

2024, tijdvak 2: Verstedelijking

Opgavetekst

Bron 9 straat met bomen

straat met bomen
Bron 9

Foto van een straat met bomen in Barcelona.

Bron 9 straat zonder bomen

straat zonder bomen
Bron 9

Foto van een straat zonder bomen in Barcelona.

Vraag 8 1 punt

Bekijk bron 9. Beide straten in bron 9 liggen in de Spaanse stad Barcelona. Tijdens een warme zomerdag is de straat zonder bomen veel warmer dan de straat met bomen. Geef een oorzaak waardoor de straat zonder bomen veel warmer is dan de straat met bomen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste oorzaak, bijvoorbeeld: asfalt en stenen absorberen warmte, of: er is nauwelijks schaduw in de straat zonder bomen. (1p)

Vraag 8 in het hele examen

2024, tijdvak 2: Bevolking en ruimte

Opgavetekst

Bron 26 Bevolkingsontwikkeling in Nederland in de periode 2015 tot 2019

Bevolkingsontwikkeling in Nederland in de periode 2015 tot 2019
Bron 26

Gegroepeerd staafdiagram per jaar, van 2015 tot en met 2019, met het aantal personen (x 1.000) op de verticale as (0 tot 300). Per jaar vijf staven: levend geboren kinderen, overledenen, emigratie, immigratie en totale bevolkingsgroei.

Bron 30 Plan voor een kabelbaan over het IJ in Amsterdam

Plan voor een kabelbaan over het IJ in Amsterdam
Bron 30 Legenda: bebouwing, parken, water, geplande bruggen, snelweg, kabelbaan, metrolijn met station, kabelbaanstation, treinstation.

Kaart van Amsterdam met het plan voor een kabelbaan over het IJ, met onder meer Amsterdam CS, NDSM, Houthavens, Minerva-haven, Java-eiland en de geplande bruggen (Westbrug, Oostbrug). Schaal: 0, 500 en 1.000 m.

Bron 30 Model van de kabelbaan

Model van de kabelbaan
Bron 30 Model van de kabelbaan

Foto van een model van de kabelbaan.

Bron 31 Tekst met keuzemogelijkheden

In Amsterdam-Noord worden veel nieuwe woningen gebouwd. Amsterdam-Noord wordt gescheiden van de rest van Amsterdam door het IJ. Om het IJ over te steken, varen er pontjes heen en weer. De pontjes kunnen de aantallen passagiers door de … 1 … (bevolkingsafname / bevolkingsgroei) in Amsterdam-Noord nauwelijks aan. Daarom zijn er plannen voor de aanleg van een elektrische kabelbaan. Een elektrische kabelbaan heeft verschillende voordelen. De gemeente Amsterdam steunt het plan voor de kabelbaan, dat is … 2 … (duurder / goedkoper) dan een nieuwe tunnel.

Vraag 35 1 punt

Bekijk bron 30 en lees bron 31. Geïnspireerd door steden als Londen en Parijs heeft Amsterdam plannen voor de aanleg van een kabelbaan over het IJ. In bron 31 staat achter de cijfers 1 en 2 een keuzemogelijkheid. Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.

Bekijk het antwoord
  • 1 = bevolkingsgroei; 2 = goedkoper. (1p)

Het scorepunt alleen toekennen bij twee juiste antwoorden.

Vraag 35 in het hele examen

Vraag 36 2 punten

Bekijk bron 30. De gemeente Amsterdam wil graag de leefbaarheid van de stad Amsterdam vergroten. Stelling: ‘De kabelbaan over het IJ draagt bij aan het verbeteren van de leefbaarheid van de stad Amsterdam.’ Geef een argument voor deze stelling. Geef een argument tegen deze stelling.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juist argument voor de stelling, bijvoorbeeld: de kabelbaan stimuleert mensen om het openbaar vervoer te gebruiken / de auto te laten staan, of: de kabelbaan stoot weinig CO2 uit / geeft nauwelijks geluidsoverlast, of: er zijn meer mogelijkheden om het IJ over te steken / minder drukte bij de pontjes. (1p)
  • Noemt een juist argument tegen de stelling, bijvoorbeeld: de kabelbaan trekt juist veel toeristen aan waardoor het heel druk wordt, of: rondom de stations ontstaat veel verkeer van en naar de stations, of: de kabelbaan ligt ver uit het centrum van Amsterdam en heeft dus nauwelijks invloed op de leefbaarheid. (1p)

Vraag 36 in het hele examen

Bron 33 Uitstoot van luchtverontreinigende stoffen in Duitsland tussen 1990 en 2019

Uitstoot van luchtverontreinigende stoffen in Duitsland tussen 1990 en 2019
Bron 33 Legenda: weinig uitstoot, veel uitstoot.

Reeks kaarten van Duitsland voor de jaren 1990, 1995, 2000, 2005, 2010, 2015 en 2019, met de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen. Legenda: weinig uitstoot en veel uitstoot.

Vraag 38 1 punt

Bekijk bron 33. Door de herinrichting van de industriegebieden, is de luchtkwaliteit veranderd. Leg dit uit. Doe het zo: kies eerst of het aantal fabrieken afnam of toenam, en geef daarna aan waardoor de luchtkwaliteit veranderde.

Bekijk het antwoord
  • Kiest afnam en legt uit dat de uitstoot van verontreinigende stoffen door fabrieken daalde, waardoor de luchtkwaliteit verbeterde. (1p)

Het scorepunt alleen toekennen bij een juiste keuze in combinatie met een juiste uitleg.

Vraag 38 in het hele examen

Vraag 39 1 punt

Bekijk bron 33. In 2008 zijn in Duitse steden milieuzones ingesteld. Vervuilend verkeer wordt sindsdien uit de binnenstad geweerd. De luchtkwaliteit in de Duitse binnensteden is hierdoor verbeterd. Geef met behulp van bron 33 het effect dat de stedelijke milieuzones sinds 2008 hebben gehad op de luchtkwaliteit van Duitsland als geheel.

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat er tussen 2008 en 2019 weinig veranderd is in de luchtkwaliteit voor heel Duitsland / de luchtkwaliteit in Duitsland nauwelijks verbeterd is. (1p)

Vraag 39 in het hele examen

Bron 34 satellietfoto 1

satellietfoto 1
Bron 34

Satellietfoto van een deel van de Duitse stad Bochum.

Bron 34 satellietfoto 2

satellietfoto 2
Bron 34

Satellietfoto van een deel van de Duitse stad Bochum.

Vraag 40 2 punten

Bekijk bron 34. De satellietbeelden laten een deel van de Duitse stad Bochum zien. De foto’s staan in willekeurige volgorde. Sinds de jaren ’70 van de vorige eeuw is veel veranderd in Bochum. Noem met behulp van bron 34 twee veranderingen in de stad Bochum die de leefbaarheid hebben verbeterd.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee juiste veranderingen waardoor de leefbaarheid in Bochum is verbeterd, bijvoorbeeld: er is meer groen aangelegd, of er zijn gebouwen of fabrieken gesloopt. (2p)

Het gaat om twee juiste veranderingen uit deze lijst: er is meer groen aangelegd; er zijn gebouwen of fabrieken gesloopt; er is een park aangelegd; de bebouwingsdichtheid is verlaagd.

Vraag 40 in het hele examen

Bron 36 Tekst met keuzemogelijkheden

Sinds de jaren ’80 van de vorige eeuw kent China een sterke trek naar de stad, dat heet … 1 … (suburbanisatie / urbanisatie). Plattelandsbewoners trokken naar de steden op zoek naar beter betaald werk. In veel gevallen bleven de kinderen achter op het platteland, omdat ze … 2 … (geen / wel) recht hadden op onderwijs en gezondheidszorg in de stad. Tegenwoordig is er een migratiebeweging terug naar het platteland. Sommige migranten zijn het stadsleven beu, maar een grotere groep migranten keert terug … 3 …. (vanwege studie / vanwege werkloosheid).

Vraag 43 2 punten

Lees bron 36. In bron 36 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid. Neem de cijfers 1, 2 en 3 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.

Bekijk het antwoord
  • Kiest bij de drie cijfers de juiste keuze: 1 = urbanisatie, 2 = geen, 3 = vanwege werkloosheid. (2p)

Puntentabel: 1 = urbanisatie, 2 = geen, 3 = vanwege werkloosheid. Indien drie juiste antwoorden: 2 punten. Indien twee juiste antwoorden: 1 punt. Indien minder dan twee juiste antwoorden: 0 punten.

Vraag 43 in het hele examen

Bron 37 Een nieuw aangelegde snelweg op het Chinese platteland

Een nieuw aangelegde snelweg op het Chinese platteland
Bron 37

Foto van een nieuw aangelegde snelweg op het Chinese platteland.

Vraag 44 1 punt

Bekijk bron 37. De Chinese overheid wil dat de welvaart op het Chinese platteland groeit. Daarom worden veel snelwegen aangelegd. De welvaart van Chinese provincies groeit, maar de welvaart in kleine dorpen zoals in bron 37, groeit nauwelijks. Geef een reden waarom de welvaart in veel kleine dorpen nauwelijks groeit door de komst van een snelweg.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste reden, bijvoorbeeld: niet alle dorpen worden aangesloten op de snelweg, of: voor mensen is het nu makkelijker om naar de stad te verhuizen om daar werk te vinden, of: verkeer maakt gebruik van de snelweg maar stopt niet in dorpjes langs de snelweg, of: bedrijven gaan liever naar grotere steden vanwege agglomeratievoordelen / aanwezige locatiefactoren. (1p)

Vraag 44 in het hele examen

Bron 38 Locatie van treinstations in Shanghai

Locatie van treinstations in Shanghai
Bron 38 Legenda: treinstation (bouwjaar / renovatie), vliegveld, wegen.

Kaart van het centrum van Shanghai met de treinstations Shanghai (1987), Shanghai-West (1905), Shanghai-Zuid (2006) en Shanghai-Hongqiao (2010), het Shanghai-centrum, de wegen en het vliegveld. Schaal: 0, 1,5 en 3 km.

Vraag 45 1 punt

Bekijk bron 38. De treinstations van Shanghai liggen allemaal aan de rand van het centrum van Shanghai. Geef een reden waarom de treinstations in Shanghai juist aan de rand van het centrum van Shanghai liggen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste reden, bijvoorbeeld: de treinstations zijn later aangelegd aan de rand van het centrum van de stad, of: er was geen ruimte meer voor een nieuw station in de binnenstad. (1p)

Vraag 45 in het hele examen

Vraag 46 1 punt

Bekijk bron 38. China investeert veel in de aanleg van hogesnelheidslijnen. Het gebruik van hogesnelheidstreinen kan de leefbaarheid in Shanghai verbeteren. Geef een reden waarom de komst van hogesnelheidstreinen de leefbaarheid van Shanghai verbetert.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste reden voor de verbetering van de leefbaarheid, namelijk de afname van ander (vervuilend) verkeer in Shanghai. (1p)

Vraag 46 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Bevolking en ruimte

Bron 33 Landschaftspark Duisburg-Nord

Landschaftspark Duisburg-Nord
Bron 33

Kaart van het Landschaftspark Duisburg-Nord en omgeving, met o.a. Zeche Zollverein, Villa Hügel, Gasometer, Tetraeder en de route van de Industriecultuur. Legenda o.a.: voormalig industriegebouw, hoogoven, mijn, cokesoven, fabriek, haven, museum, bezoekerscentrum, arbeiderswijk. Schaal 0 - 9 - 18 km.

In het Landschaftspark Duisburg-Nord vond tussen 24 en 26 september 2021 het muziekfestival ‘Traumzeit’ plaats. Een festivalticket inclusief kamperen is gratis in het Landschaftspark.

Vraag 36 1 punt

Gebruik bron 33.
Hier staan in willekeurige volgorde enkele gebeurtenissen in de geschiedenis van Duisburg-Nord sinds de opkomst van de staalindustrie:
P - Het aantal banen in de cultuursector Duisburg-Nord neemt toe.
Q - Het aantal banen in de staalindustrie in Duisburg-Nord neemt af.
R - De staalindustrie verplaatst zich naar lagelonenlanden.
Zet de letters in chronologische volgorde van vroeger naar later.

Bekijk het antwoord
  • 1. R - De staalindustrie verplaatst zich naar lagelonenlanden.
  • 2. Q - Het aantal banen in de staalindustrie in Duisburg-Nord neemt af.
  • 3. P - Het aantal banen in de cultuursector Duisburg-Nord neemt toe.

Vraag 36 in het hele examen

Vraag 37 2 punten

Gebruik bron 33.
Naar aanleiding van bron 33 worden drie uitspraken gedaan.
Uitspraak 1: het Ruhrgebied kon zich ontwikkelen tot industriegebied mede dankzij de ligging aan de Rijn.
Uitspraak 2: in het Ruhrgebied is aan herinrichting gedaan.
Uitspraak 3: het Landschaftspark Duisberg-Nord trekt op een normale weekdag bezoekers uit een groter gebied aan dan tijdens het muziekfestival Traumzeit.
Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Bekijk het antwoord
  • Uitspraak 1 is juist, uitspraak 2 is juist, uitspraak 3 is onjuist. (2p)

Scoring: drie antwoorden juist levert 2 punten, twee juist 1 punt, minder dan twee juist 0 punten.

Vraag 37 in het hele examen

Bron 35 De binnenstad van Berlijn

De binnenstad van Berlijn
Bron 35

Er bestaan plannen om de binnenstad van Berlijn autovrij te maken binnen de S-Bahn-ring.

De S-Bahn-ring is een spoorlijn van 37,5 kilometer rondom de binnenstad van Berlijn. Een autovrije binnenstad zal gunstig zijn voor de leefbaarheid.

Vraag 39 1 punt

Bekijk en lees bron 35.
Een autovrije binnenstad is een stuk veiliger voor fietsers en wandelaars.
Noem nog een verbetering voor de leefbaarheid wanneer de Berlijnse binnenstad autovrij wordt.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste verbetering, bijvoorbeeld: schonere lucht, minder geluidsoverlast of minder verkeersopstoppingen. (1p)

Vraag 39 in het hele examen

Vraag 40 1 punt

Bekijk en lees bron 35.
Zonder auto kun je goed reizen in de Berlijnse binnenstad.
Geef met behulp van bron 35 een aanwijzing waaruit dit blijkt.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste aanwijzing, bijvoorbeeld: de Berlijnse binnenstad heeft een uitgebreid spoornet, metronet of OV-net. (1p)

Vraag 40 in het hele examen

Vraag 41 1 punt

Bekijk en lees bron 35.
Voor een autovrije binnenstad moet er een oplossing gevonden worden zodat forenzen en dagjesmensen die met de auto komen, toch de stad kunnen bezoeken.
Geef een mogelijke oplossing voor forenzen en dagjesmensen zodat ze de stad kunnen bezoeken.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste oplossing, bijvoorbeeld: P+R’s aanleggen of parkeergarages buiten de binnenstad in de buurt van openbaar vervoer; openbaar vervoer goedkoop maken voor reizigers. (1p)

Vraag 41 in het hele examen

Bron 38 Fragment uit een economisch blog

Aan de monding van de Parelrivier ligt de Chinese stad Shenzhen. De stad heeft een grote aantrekkingskracht op jonge Chinezen. Niet alleen omdat er zo veel succesvolle technologiebedrijven gevestigd zijn, maar ook omdat de leefomgeving er gunstiger zou zijn dan in veel andere grote Chinese steden.

Vraag 44 2 punten

Lees bron 38.
Naar aanleiding van bron 38 worden drie uitspraken gedaan.
Uitspraak 1: Shenzhen is over water goed bereikbaar.
Uitspraak 2: andere grote steden in China kunnen te maken krijgen met braindrain door de groei van het aantal technologiebedrijven in Shenzhen.
Uitspraak 3: in Shenzhen is meer ontgroening dan gemiddeld in China.
Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Bekijk het antwoord
  • Uitspraak 1 is juist, uitspraak 2 is juist, uitspraak 3 is onjuist. (2p)

Scoring: drie antwoorden juist levert 2 punten, twee juist 1 punt, minder dan twee juist 0 punten.

Vraag 44 in het hele examen

Bron 41 Het ‘1000-bomen’-project in Shanghai

Het ‘1000-bomen’-project in Shanghai
Bron 41

Foto van een nieuw gebouw in Shanghai met bomen: het ‘1000-bomen’-project.

Vraag 47 1 punt

Bekijk bron 41.
Op een nieuw gebouw in Shanghai staan 1000 bomen.
Geef aan waardoor het gebouw met de 1000 bomen leefbaarder zal zijn dan gebouwen in Shanghai zonder bomen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juist antwoord, bijvoorbeeld: de bomen zorgen voor schaduw of door verdamping voor verkoeling; de bomen zuiveren de lucht; het gebouw ziet er aangenamer uit. (1p)

Vraag 47 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Weer en klimaat

Opgavetekst

Bron 1 Weersverwachting Nederland op 21, 22 en 24 december 2021

Weersverwachting Nederland op 21, 22 en 24 december 2021
Bron 1 www.buienradar.nl/weer/valkenburg/NL/2745872/14daagse, 19 december 2021

Weersverwachting voor Nederland per dag, met op dinsdag een zon, op woensdag een zon achter een wolk en op vrijdag een wolk.

dinsdag 21-12woensdag 22-12vrijdag 24-12
max. temperatuur3 °C2 °C9 °C
min. temperatuur-2 °C-3 °C7 °C
neerslag0 mm0 mm0 mm
luchtdruk1025 hPa1030 hPa1005 hPa
windkracht023

Bron 5 Duurzaam Madrid

Duurzaam Madrid
Bron 5 JJFarq, shutterstock.com rechtenvrije stockfoto-ID 1999981412

De stad Madrid heeft in 2016 een plan opgesteld om de binnenstad duurzamer te maken. Het nieuwe Madrid heeft meer zonnepanelen, stadslandbouw en vegetatie. Er worden daarom groene daken en muren aangelegd.
Foto: een gebouw in de binnenstad van Madrid waarvan de gevel volledig met planten is begroeid (een groene muur). Naast het gebouw staan oudere gebouwen met balkons, en er hangt een verkeerslicht.

Vraag 6 2 punten

Gebruik bron 5.
Meer vegetatie in de stad Madrid levert verschillende voordelen op.

  • Geef aan waardoor meer vegetatie een bijdrage levert aan het tegengaan van de oorzaken van klimaatopwarming.
  • Geef aan waardoor meer vegetatie tijdens de zomermaanden een bijdrage levert aan de leefbaarheid van Madrid.
Bekijk het antwoord
  • Noemt dat meer vegetatie meer CO2 opneemt, waardoor het bijdraagt aan het tegengaan van de oorzaken van klimaatopwarming (1p)
  • Noemt een van de volgende leefbaarheidsvoordelen in de zomer: vegetatie heeft een koelend effect / de luchtkwaliteit verbetert (1p)

Vraag 6 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Bevolking en ruimte

Opgavetekst

Bron 29 Gemiddeld inkomen in Rotterdamse wijken en buurten, 2018

Gemiddeld inkomen in Rotterdamse wijken en buurten, 2018
Bron 29 Custers, G. & Engbersen, G. (2019), “Rotterdam: van tweedeling naar meerdeling.”, p. 4-7 in Demos: Bulletin over Bevolking en Samenleving, Vol. 35 (8).

De stad Rotterdam heeft een welvarende bevolking en economie. Toch heeft een groot deel van de Rotterdammers een laag inkomen.
Kaart van Rotterdam per wijk en buurt, gekleurd naar het gemiddelde inkomen per inwoner in euro’s x 1.000: minder dan 15,5 (lichtgeel-groen), 15,5 tot 19,5, 19,5 tot 23,5, 23,5 tot 27,5 en meer dan 27,5 (donkergroen). Beige: geen gegevens. Het stadscentrum is met een stippellijn omlijnd. De Maas (blauw) stroomt van oost naar west door de stad, met de noordoever boven en de zuidoever onder de rivier. Schaal 0 - 2 - 4 km.

Bron 30

In het stadscentrum van Rotterdam verdienen inwoners per jaar gemiddeld …1… (meer dan € 19.500 / minder dan € 19.500). Uit bron 29 blijkt dat tussen sommige wijken en buurten sprake is van …2… (integratie / sociale ongelijkheid). Mensen met dezelfde achtergrond wonen steeds vaker bij elkaar in een wijk, waardoor de sociale contacten tussen verschillende groepen mensen in de stad …3… (afnemen / toenemen).

eigen tekst, 2022

Vraag 33 2 punten

Bekijk en lees bron 29 en bron 30.
In bron 30 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid.
Neem de cijfers 1, 2 en 3 uit bron 30 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.

Bekijk het antwoord
  • Kiest bij 1 meer dan € 19.500, bij 2 sociale ongelijkheid en bij 3 afnemen (1 = meer dan € 19.500, 2 = sociale ongelijkheid, 3 = afnemen) (2p)

Indien drie antwoorden juist: 2 scorepunten. Indien twee antwoorden juist: 1 scorepunt. Indien minder dan twee antwoorden juist: 0 scorepunten.

Vraag 33 in het hele examen

Vraag 34 1 punt

Bekijk bron 29.
Rotterdam wordt door de Maas in tweeën gedeeld: de noordoever en de zuidoever.
Stelling: De tegenstelling tussen arm en rijk vind je vooral op de noordoever.
Geef met behulp van bron 29 een argument tegen deze stelling.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een van de volgende argumenten: op beide oevers vind je hele arme en hele rijke wijken / op de zuidoever vind je ook hele arme en hele rijke wijken (1p)

Vraag 34 in het hele examen

Bron 36 Het wetenschapspark in de wijk Adlershof, Berlijn

Het wetenschapspark in de wijk Adlershof, Berlijn
Bron 36 https://de.wikipedia.org/wiki/Berlin-Adlershof#/media/Datei:Wista-adlershof.png

In de Berlijnse buitenwijk Adlershof ligt het grootste wetenschapspark van Duitsland. In 1909 werd in het gebied een vliegveld aangelegd. Na de Tweede Wereldoorlog werden er onderzoeksinstituten gebouwd. De laatste jaren verandert het wetenschapspark ook in een aantrekkelijk woongebied.
Kaart van Adlershof met het gebruik per gebouw of blok: wonen (roze), universiteit (donkerblauw), onderzoeksinstituten (lichtblauw), technologiebedrijven (rood), mediabedrijven (geel), andere bedrijven (grijs) en het stadspark (groen). Trambanen met haltes (zwarte vierkanten), nieuwe tramhaltes (witte vierkanten met stippellijn), de sneltramhalte Adlershof (S-symbool), de snelweg 113 (sinds 2005) met op- en afritten (blauwe bordjes) en het water van het kanaal. Inzetkaart: de ligging van Adlershof in Berlijn. Schaal 0 - 500 - 1.000 m.

Vraag 38 2 punten

Bekijk en lees bron 36.
De Berlijnse buitenwijk Adlershof wordt steeds aantrekkelijker om te wonen. Zo is sinds 2005 de bereikbaarheid flink verbeterd.

  • Geef met behulp van de kaart uit bron 36 de infrastructurele aanpassing die de bereikbaarheid binnen de wijk heeft verbeterd.
  • Geef met behulp van de kaart uit bron 36 de infrastructurele aanpassing waardoor de verbinding met Berlijn is verbeterd.
Bekijk het antwoord
  • Noemt als infrastructurele aanpassing binnen de wijk: er zijn nieuwe tramhaltes aangelegd (1p)
  • Noemt als infrastructurele aanpassing voor de verbinding met Berlijn een van de volgende: er is een snelweg met oprit aangelegd / er is een sneltramhalte aangelegd (1p)

Vraag 38 in het hele examen

Bron 41 Hefei en omgeving

Hefei en omgeving
Bron 41 Braun, G., Kracht, M. Lin, X. (2014), “Stadtverkehr in Chinas aufstrebenden Millionenstädten” in: Geographische Rundschau. Zhaoa, W. & Yonghua, Z. (2018) / “Hefei: An emerging city in inland China.” in Cities

Hefei is de hoofdstad van Anhui, een provincie in China. Vanaf 2004 werd dit deel van China opengesteld voor industrie. Ook Hefei profiteerde van dit beleid. Er verhuisden veel bedrijven naar de stad, die daardoor enorm groeide. Het aantal inwoners van Hefei steeg van 1,5 miljoen inwoners in 2000 naar 4,5 miljoen inwoners in 2022.
Kaart van Hefei en omgeving: de stad Hefei (oranje) met wegen en spoorwegen, een groene zone rond het meer Chaomeer, en groeigebieden: kleinere steden (roze: Shuihuzhen, Chaohu en Shihuang) en industriegebieden (paars). Het landelijk gebied is lichtgroen. De gemeentegrenzen van voor en vanaf 2011 zijn met stippellijnen aangegeven. Inzetkaart: de ligging in China. Schaal 0 - 20 - 40 km.

Vraag 44 1 punt

Bekijk en lees bron 41.
Om alle nieuwe inwoners van Hefei te huisvesten moest de stad worden uitgebreid. Om die uitbreiding mogelijk te maken, kregen mensen in de directe omgeving van de stad een stadshukou.
Geef voor de boeren bij Hefei een voordeel van een stadshukou.

Bekijk het antwoord
  • Noemt als voordeel dat inwoners met een stadshukou beroep kunnen doen op verschillende voorzieningen (in de stad) (1p)

Vraag 44 in het hele examen

Vraag 45 2 punten

Bekijk en lees bron 41.
In de stad Hefei ontstonden problemen met de leefbaarheid door de enorme groei. Als oplossing wees het gemeentebestuur gebieden buiten de stad aan waar bedrijven en bewoners zich konden vestigen.

  • Geef een voordeel van de groeigebieden voor de stad Hefei.
  • Geef een nadeel van de groeigebieden voor de stad Hefei.
Bekijk het antwoord
  • Noemt een voordeel: het verkeer in de stad Hefei neemt af / er hoeven minder huizen te worden gebouwd in de stad Hefei / de vervuiling door industrie in de stad neemt af (1p)
  • Noemt een nadeel: het verkeer naar de (centrale) stad Hefei neemt toe / Hefei verliest inwoners of werkgelegenheid aan de groeigebieden (1p)

Vraag 45 in het hele examen

Bron 43 Lingang New City, Shanghai

Lingang New City, Shanghai
Bron 43 Weiming Xie, shutterstock.com rechtenvrije stockfoto-ID 1998194660

Lingang New City is een nieuwe woonstad in het zuidoosten van de provincie Shanghai (zie bron 44). Om de stad te bouwen is voor de kust nieuw land gemaakt. In 2003 is de bouw gestart, maar de stad is nog niet klaar. Het doel is woningen te bouwen voor ongeveer 800.000 mensen.
Foto van een luchtfoto van de nieuwe wijk: links een meer of water met een houten steiger, een wandelpad langs het water met bomen en een rood-blauw fietspad. Op de achtergrond moderne kantoor- en woongebouwen, met rechts een hoge glazen toren.

Bron 44 Ligging van Lingang New City in Pudong New Area, Shanghai

Ligging van Lingang New City in Pudong New Area, Shanghai
Bron 44 Rainer Lesniewsky, shutterstock.com rechtenvrije Stock Vector ID 336540131

Kaart van Shanghai en omgeving met de Chang Jiang (rivier) in het noorden, het stedelijk gebied van Shanghai-Centrum (roze) aan de rivier, het Internationaal vliegveld Pudong (geel vliegtuigsymbool) in het oosten en Lingang New City (rode stip) in het zuidoosten, aan de kust van de Hangzhoubaai. Water is blauw. Schaal 0 - 15 - 30 km.

Vraag 47 2 punten

Bekijk en lees bron 43 en bron 44.
De bedenkers van Lingang New City hopen dat de inrichting ervan positieve gevolgen heeft voor de leefbaarheid in de nieuwe stad.
Beredeneer dat het ontwerp van Lingang New City positieve gevolgen heeft voor de leefbaarheid in de nieuwe stad.
Doe het zo:

  • Kies eerst een kenmerk van Lingang New City uit bron 43.
  • Geef daarna aan welk positief gevolg dit kenmerk heeft voor de leefbaarheid.
Bekijk het antwoord
  • Noemt een juist kenmerk uit bron 43, bijvoorbeeld: tussen de woonblokken zijn groene zones / parken gepland, in het midden van de stad ligt een groot meer, of ligging aan open water (1p)
  • Noemt een juist positief gevolg van dat kenmerk voor de leefbaarheid, bijvoorbeeld: in de parken / op het water kan gerecreëerd worden, of de open inrichting / lagere bevolkingsdichtheid vermindert verkeersoverlast / luchtvervuiling door verkeer (1p)

Vraag 47 in het hele examen

Vraag 48 1 punt

Bekijk en lees bron 43 en bron 44.
Lingang New City is bedoeld voor rijkere inwoners, onder wie buitenlanders die in Shanghai werken.
Geef op basis van bron 44 een nadeel van de ligging van Lingang New City voor buitenlandse werknemers die werken in Shanghai.

Bekijk het antwoord
  • Noemt als nadeel dat Lingang New City ver van het (zaken)centrum in Shanghai ligt, waardoor werknemers ver moeten reizen voor hun werk (1p)

Vraag 48 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Bevolking en ruimte

Opgavetekst

Bron 31 Bevolkingsontwikkeling in Nederland, 1999-2019

Bevolkingsontwikkeling in Nederland, 1999-2019
Bron 31

Grafiek van de bevolkingsontwikkeling in Nederland van 1999 tot en met 2019. Zie de afbeelding.

Bron 32 Gemiddeld inkomen per inkomensontvanger in de wijken van Breda ten oosten van het centrum, 2017

Gemiddeld inkomen per inkomensontvanger in de wijken van Breda ten oosten van het centrum, 2017
Bron 32

Kaart van de wijken van Breda ten oosten van het centrum, met het gemiddeld inkomen per inkomensontvanger in 2017. Zie de afbeelding.

Bron 33 Inwoners naar leeftijd van de buurten Sportpark en Brabantpark, 2017

Inwoners naar leeftijd van de buurten Sportpark en Brabantpark, 2017
Bron 33

Diagrammen van de inwoners naar leeftijd van de buurten Sportpark en Brabantpark in 2017. Zie de afbeelding.

Vraag 32 1 punt

Bekijk bron 32 en bron 33. Beargumenteer welke bron het duidelijkst de sociaal-economische ongelijkheid tussen Sportpark en Brabantpark laat zien.
Doe het zo:

  • Kies eerst bron 32 of bron 33.
  • Geef daarna een argument voor je keuze.
Bekijk het antwoord
  • Kiest bron 32 en geeft een juist argument: in bron 32 is een groot inkomensverschil tussen de inwoners van de wijken te zien. (1p)

Het scorepunt alleen toekennen bij de juiste keuze met een juist argument.

Vraag 32 in het hele examen

Bron 42 Shanghai in 1990 en in 2014

Shanghai in 1990 en in 2014
Bron 42

Afbeeldingen van Shanghai in 1990 en in 2014. Zie de afbeelding.

Vraag 42 1 punt

Bekijk bron 42. Tussen 1990 en 2014 is de bevolking van Shanghai flink toegenomen. Hierover worden twee uitspraken gedaan.
Uitspraak 1: tussen 1990 en 2014 nam de bevolking van Shanghai vooral toe door natuurlijke bevolkingsgroei.
Uitspraak 2: Shanghai heeft zijn snelle groei onder andere te danken aan de ligging aan de monding van de Chang Jiang.
Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Bekijk het antwoord
  • Beoordeelt beide uitspraken goed: uitspraak 1 onjuist, uitspraak 2 juist. (1p)

Het scorepunt alleen toekennen bij twee juiste antwoorden.

Vraag 42 in het hele examen

Bron 43 Luchtvervuiling in Beijing

Luchtvervuiling in Beijing
Bron 43

Foto van luchtvervuiling in Beijing. Zie de afbeelding.

Vraag 43 1 punt

Bekijk bron 43. Veel grote steden in China hebben regelmatig te maken met overlast door smog.
Noem een maatregel die de Chinese overheid de industrie kan opleggen om overlast door smog te verminderen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste maatregel, bijvoorbeeld: verplichten om CO2-uitstoot te verminderen, verplichten om roetfilters te gebruiken, of verplichten om over te stappen op groene energie. (1p)

Vraag 43 in het hele examen

Bron 44 De Chinese deelfiets

De Chinese deelfiets
Bron 44

Voor weinig geld een fiets huren waar je wilt met alleen een app. De fietsen zijn te gebruiken voor ongeveer 60 eurocent per keer. Er zijn geen stallingen waar de fiets verplicht teruggeplaatst moet worden. Gebruikers kunnen de fiets neerzetten waar ze willen. Zie ook de foto bij de bron.

Vraag 44 1 punt

Lees bron 44. Sinds 2016 kun je in de Chinese metropool Shanghai overal komen met een deelfiets. De overheid heeft heel bewust gekozen voor dit milieuvriendelijke plan.
Geef aan op welke manier het gebruik van deelfietsen bijdraagt aan een schonere lucht in Chinese metropolen, zoals Shanghai.

Bekijk het antwoord
  • Noemt dat door het gebruik van deelfietsen minder verontreinigende stoffen in de lucht komen, zoals roetdeeltjes, fijnstof, uitlaatgassen zoals zwaveldioxide en koolstofdioxide. (1p)

Vraag 44 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Bevolking en ruimte

Opgavetekst

Bevolkingsdiagram 1 Nederland, drie bevolkingsdiagrammen

Nederland, drie bevolkingsdiagrammen
Bevolkingsdiagram 1 Vrij naar PopulationPyramid.net.

Bevolkingspiramide van Nederland. Links de mannen, rechts de vrouwen. Per leeftijdsgroep, van 0-4 tot 100+ jaar, is het aandeel in procenten van de totale bevolking aangegeven (schaal 6 tot 0 tot 6 %).

Bevolkingsdiagram 2 Nederland, drie bevolkingsdiagrammen

Nederland, drie bevolkingsdiagrammen
Bevolkingsdiagram 2 Vrij naar PopulationPyramid.net.

Bevolkingspiramide van Nederland. Links de mannen, rechts de vrouwen. Per leeftijdsgroep, van 0-4 tot 100+ jaar, is het aandeel in procenten van de totale bevolking aangegeven (schaal 6 tot 0 tot 6 %).

Bevolkingsdiagram 3 Nederland, drie bevolkingsdiagrammen

Nederland, drie bevolkingsdiagrammen
Bevolkingsdiagram 3 Vrij naar PopulationPyramid.net.

Bevolkingspiramide van Nederland. Links de mannen, rechts de vrouwen. Per leeftijdsgroep, van 0-4 tot 100+ jaar, is het aandeel in procenten van de totale bevolking aangegeven (schaal 6 tot 0 tot 6 %).

Foto 1 Foto's van vier wijken in Utrecht

Foto's van vier wijken in Utrecht
Foto 1 Bronvermelding: Funda.nl.

Foto van een straat met bakstenen rijtjeshuizen met versierde gevels en erkers. Er staan auto's en fietsen langs de weg.

Foto 2 Foto's van vier wijken in Utrecht

Foto's van vier wijken in Utrecht
Foto 2 Bronvermelding: Funda.nl.

Foto van een groot, modern bakstenen gebouw met veel ramen, aan een water met bomen langs de oever.

Foto 3 Foto's van vier wijken in Utrecht

Foto's van vier wijken in Utrecht
Foto 3 Bronvermelding: Shutterstock.

Foto van een straat met flatgebouwen met balkons, geparkeerde auto's en bomen.

Foto 4 Foto's van vier wijken in Utrecht

Foto's van vier wijken in Utrecht
Foto 4 Bronvermelding: Shutterstock.

Foto van een gracht met oude bakstenen panden en terrassen, 's avonds verlicht. Op de achtergrond staat een hoge toren.

Vraag 33 1 punt

Bekijk bron 28.
In bron 28 zijn foto's van vier wijken in Utrecht te zien.
Waar staan de wijken op de foto's in bron 28 in de juiste volgorde van oudste bouwperiode naar jongste bouwperiode?

  1. A 4 - 1 - 2 - 3
  2. B 4 - 1 - 3 - 2
  3. C 4 - 2 - 3 - 1
  4. D 4 - 3 - 1 - 2
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 33 in het hele examen

Bron 29 Doortrekken snelweg A15

Doortrekken snelweg A15
Bron 29 Legenda: bebouwing; rivier; doortrekking snelweg A15. Schaal 0, 2,5 en 5 km. Vrij naar de Volkskrant/maps4news, 20-01-2021.

Kaart van de omgeving van Arnhem, Nijmegen en Duiven, met de snelwegen A12, A15, A50 en A325, de bebouwing en de rivier. De doortrekking van de A15 loopt van knooppunt Ressen naar het oosten en sluit aan op de A12 bij Duiven.

Vraag 34 2 punten

Bekijk bron 29.
De snelweg A15 wordt verlengd zodat deze aansluit op de snelweg A12. Het verlengen van de A15 heeft voordelen en nadelen.
→ Noem een voordeel voor inwoners van Duiven van het aansluiten van de snelweg A15 op de snelweg A12.
→ Noem een nadeel voor inwoners van Duiven van het aansluiten van de snelweg A15 op de snelweg A12.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juist voordeel, bijvoorbeeld: je bent direct op de snelweg A15 richting Rotterdam; minder filevorming; reistijdverkorting. (1p)
  • Noemt een juist nadeel, bijvoorbeeld: rondom Duiven wordt het drukker; meer geluidsoverlast / luchtvervuiling. (1p)

Vraag 34 in het hele examen

Bron 36 Oostkust van China

Oostkust van China
Bron 36 Legenda: hoogte in meters (0 - 200 tot hoger dan 5000); rivier. Schaal 0, 135 en 250 km. Vrij naar De Grote Bosatlas, 55e ed., p. 165.

Reliëfkaart van de oostkust van China. Shanghai ligt aan de monding van de Chang Jiang aan de Gele Zee. Guangzhou ligt in het zuiden, aan de Xi Jiang bij de kust. Taiwan is ook op de kaart zichtbaar.

Vraag 41 1 punt

Bekijk bron 36.
De stedelijke zones van Guangzhou en Shanghai danken allebei hun economische groei onder andere aan een gunstige natuurlijke ligging.
→ Geef de overeenkomst in natuurlijke ligging tussen beide stedelijke zones.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste natuurlijke overeenkomst, bijvoorbeeld: beide stedelijke zones liggen in een rivierdelta / aan de kust; beide hebben een goede verbinding met het achterland over het water. (1p)

Vraag 41 in het hele examen

2022, tijdvak 3: Bevolking en ruimte

Opgavetekst

Bron 21 Demografisch transitiemodel

Demografisch transitiemodel
Bron 21

Demografisch transitiemodel. Horizontaal: de tijd, verdeeld in fase 1 tot en met fase 5. Verticaal: het geboorte- en sterftecijfer per duizend per jaar (0 tot 40). Rode lijn: geboortecijfer. Blauwe lijn: sterftecijfer. Groene lijn: totale bevolking.

Bron 24 Albert Heijn-winkels in Noord-Holland

Albert Heijn-winkels in Noord-Holland
Bron 24

Kaart van Noord-Holland (met Texel, Den Helder-gebied en de regio Alkmaar, Hoorn en Enkhuizen) met de Albert Heijn-winkels. Legenda: supermarkt voor de dagelijkse boodschappen (blauw AH-symbool), heel grote supermarkt met een ruim assortiment (XL), een kleine supermarkt met drinken en eten voor onderweg. Snelwegen en hoofdwegen zijn aangegeven. Schaal 0 tot 12 km. Plaatsen op de kaart: De Koog, Den Burg, Den Oever, Callantsoog, Schoorl, Heerhugowaard, Alkmaar, Hoorn, Andijk en Enkhuizen.

Vraag 33 2 punten

Bekijk bron 24. Over de winkels van de Albert Heijn worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: de Albert Heijn-supermarkt voor de dagelijkse boodschappen heeft een kleinere reikwijdte dan de Albert Heijn XL-supermarkt. Uitspraak 2: de Albert Heijn-supermarkt voor de dagelijkse boodschappen heeft een lagere drempelwaarde dan de Albert Heijn XL-supermarkt. Uitspraak 3: het verzorgingsgebied van de Albert Heijn-supermarkt is groter dan dat van de Albert Heijn XL-supermarkt. Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Bekijk het antwoord
  • Zet bij uitspraak 1 juist, bij uitspraak 2 juist en bij uitspraak 3 onjuist. (2p)

Puntentabel: drie juist 2 punten, twee juist 1 punt, minder dan twee juist 0 punten. Juiste antwoorden: 1 = juist, 2 = juist, 3 = onjuist.

Vraag 33 in het hele examen

Vraag 34 2 punten

Een Albert Heijn XL-supermarkt is vaak gevestigd aan de rand van de stad. Noem twee voordelen van deze locatie.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee van de volgende voordelen: betere bereikbaarheid (aan een grotere weg); veel of meer parkeergelegenheid dan in het centrum; voldoende ruimte voor uitbreiding; lagere grondprijzen dan in het centrum. (2p)

Vraag 34 in het hele examen

Bron 31 Bevolkingsdichtheid, China

Bevolkingsdichtheid, China
Bron 31

Kaart van China met de bevolkingsdichtheid in inwoners per km2 (legenda: minder dan 1, 1-50, 50-100, 100-200, 200 of meer). Cirkels geven steden aan naar grootte: 5 miljoen of meer inwoners, 2 tot 5 miljoen inwoners, en 1 tot 2 miljoen inwoners. Schaal 0 tot 1300 km.

Vraag 41 2 punten

Bekijk bron 31. Over bron 31 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: Shanghai en Guangzhou hebben allebei minstens 5 miljoen inwoners. Uitspraak 2: Shanghai en Guangzhou liggen allebei aan zee. Uitspraak 3: Guangzhou ligt aan de Chang Jiang. Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Bekijk het antwoord
  • Zet bij uitspraak 1 juist, bij uitspraak 2 juist en bij uitspraak 3 onjuist. (2p)

Puntentabel: drie juist 2 punten, twee juist 1 punt, minder dan twee juist 0 punten. Juiste antwoorden: 1 = juist, 2 = juist, 3 = onjuist.

Vraag 41 in het hele examen

Bron 32 Skyline van Guangzhou in 1978 en in 2013

Skyline van Guangzhou in 1978 en in 2013
Bron 32

Twee foto's van de skyline van Guangzhou. Links, 1978: lagere en middelhoge bebouwing, met veel groen en een brede weg. Rechts, 2013: veel hoge gebouwen dicht op elkaar, een drukke weg en weinig groen te zien.

Vraag 42 1 punt

Bekijk bron 32. In bron 32 zie je de skyline van Guangzhou in 1978 en 2013. Noem met behulp van bron 32 een verandering waardoor de ruimtelijke kwaliteit tussen 1978 en 2013 is verslechterd.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een verandering, bijvoorbeeld: de stad wordt steeds dichter bebouwd of er is minder groen over; of het aantal wegen of auto's is toegenomen, waardoor er meer uitlaatgassen worden uitgestoten en smog ontstaat. (1p)

Vraag 42 in het hele examen

Bron 33 Bevolkingsgroei in Guangzhou, China

Bevolkingsgroei in Guangzhou, China
Bron 33

Lijngrafiek van de bevolkingsomvang van Guangzhou in x 1.000.000 (verticale as, 0 tot 20), van 1950 tot 2020. De lijn stijgt van ongeveer 1 miljoen in 1950 naar ongeveer 6 miljoen in 1990, ongeveer 12 miljoen in 2010 en ongeveer 18 miljoen in 2020.

Vraag 43 1 punt

Bekijk bron 33. De bevolkingsgroei in Guangzhou komt vooral door het grote aantal migranten. Tussen 1990 en 2020 vindt een verdrievoudiging van de bevolkingsomvang plaats. Welke uitspraak over Guangzhou is juist?

  1. A De gemiddelde leeftijd is gedaald en er is een geboorteoverschot.
  2. B De gemiddelde leeftijd is gedaald en er is een sterfteoverschot.
  3. C De gemiddelde leeftijd is gestegen en er is een geboorteoverschot.
  4. D De gemiddelde leeftijd is gestegen en er is een sterfteoverschot.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 43 in het hele examen

Bron 34 Guangzhou Bus Rapid Transit

Guangzhou Bus Rapid Transit
Bron 34

Twee foto's van dezelfde weg in Guangzhou. Links: situatie vóór 2010, een drukke weg met veel auto's en voetgangers. Rechts: situatie na 2010, een brede weg met een aparte busbaan waarop oranje en rode bussen rijden.

Vraag 44 1 punt

Bekijk bron 34. De foto van na 2010 in bron 34 laat het Guangzhou Bus Rapid Transit zien: een systeem waarbij bussen een vaste route door de stad rijden, onder andere langs metrostations. Per uur worden 27.000 passagiers vervoerd. Eén voordeel is dat er in de nieuwe situatie minder congestie in Guangzhou is dan vóór 2010. Noem nog een voordeel van de invoering van het Guangzhou Bus Rapid Transit.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een voordeel, bijvoorbeeld: er is minder luchtvervuiling, CO2-uitstoot of fijnstof in de stad; of de verkeersveiligheid neemt toe. (1p)

Vraag 44 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Bevolking en ruimte

Opgavetekst

Bron 30 Bevolkingsontwikkeling van Nederland eerste helft 2019

In de eerste zes maanden van 2019 werden in Nederland 82.000 kinderen geboren, terwijl er 77.000 mensen zijn gestorven.
Door buitenlandse migratie nam de bevolking toe. 72.000 mensen verlieten Nederland en er kwamen 113.000 mensen bij. Migratie zorgde voor een toename van 41.000 mensen.
In de eerste zes maanden van 2019 kwamen 21.000 Europese migranten naar Nederland. In de eerste zes maanden van 2018 waren dat er nog 14.000. De migranten uit Polen vormden zowel in 2018 als in 2019 de grootste groep binnen de Europese migranten.

Bron 34 Deel van de stadsplattegrond van Mannheim

Deel van de stadsplattegrond van Mannheim
Bron 34

Stadsplattegrond van een deel van Mannheim met de rivier de Neckar, wegen en straten, parkeerplaatsen (aangegeven met een P) en groene gebieden. Schaal 0, 250 en 500 m.

Vraag 36 1 punt

Bekijk bron 34. Het stadsdeel aan de zuidoever van de Neckar is na de Tweede Wereldoorlog herbouwd. Geef hiervoor een aanwijzing die in bron 34 te zien is.

Bekijk het antwoord
  • Voorbeelden van een juiste aanwijzing zijn: De straten zijn recht. / Dit deel van de stad heeft een gridpatroon. / Er is veel parkeergelegenheid. / Er is een ringweg aangelegd. (1p)

Vraag 36 in het hele examen

Bron 35 Oberhausen, stedelijke ontwikkeling

Oberhausen, stedelijke ontwikkeling
Bron 35

Twee kaarten van Oberhausen: boven de situatie in 1970, onder de situatie nu. Legenda: industrieterrein, stedelijke bebouwing, park, mijnbouwterrein, stortberg, gemeentegrens, spoorweg met station. Herbestemming: winkels, horeca, vrije tijd, cultuur. Schaal 0, 600 en 1200 m.

Vraag 37 2 punten

Bekijk bron 35. Oberhausen ligt midden in het Ruhrgebied. Over bron 35 worden drie uitspraken gedaan.
Uitspraak 1: bij de industriële ontwikkeling van het Ruhrgebied speelde de ligging aan de Rijn een belangrijke rol.
Uitspraak 2: tussen 1970 en 2015 is in Oberhausen de werkgelegenheid in de industrie afgenomen en die in de diensten toegenomen.
Uitspraak 3: de omzetting van een mijnbouwterrein in een park is een voorbeeld van herinrichting.
Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Bekijk het antwoord
  • Zet bij de uitspraken 1, 2 en 3 juist of onjuist: 1 = juist, 2 = juist, 3 = juist. (2p)

Indien drie antwoorden juist 2; indien twee antwoorden juist 1; indien minder dan twee antwoorden juist 0.

Vraag 37 in het hele examen

Bron 36 Duitsland

Duitsland
Bron 36

Kaart van Duitsland met Berlijn en Mannheim aangegeven. Schaal 0, 100 en 200 km.

Bron 37 Mannheim, aandeel van de bevolking met migratie-achtergrond, 2017

Mannheim, aandeel van de bevolking met migratie-achtergrond, 2017
Bron 37

Kaart van Mannheim per wijk met het aandeel van de bevolking met migratieachtergrond in procenten. Legenda (in %): 61,4 - 71,9; 49,7 - 61,4; 38,0 - 49,7; 26,3 - 38,0; 20,7 - 26,3. Schaal 0, 2500 en 5000 m.

Vraag 38 1 punt

Bekijk bron 36 en bron 37. Beredeneer met behulp van bron 37 of in Mannheim in 2017 sprake was van segregatie.
Doe het zo:
− Kies eerst er is wel sprake van segregatie of er is geen sprake van segregatie.
− Geef daarna met behulp van bron 37 een argument voor je keuze.

Bekijk het antwoord
  • Kiest: er is wel sprake van segregatie. (1p)

Ongeacht de gegeven argumentatie of het ontbreken daarvan telt de keuze er is wel sprake van segregatie voor het scorepunt (aanvulling op het correctievoorschrift 2021-1).

Vraag 38 in het hele examen

Bron 42 Inwoneraantal van Suzhou tussen 1990 en 2035 (verwachting)

Inwoneraantal van Suzhou tussen 1990 en 2035 (verwachting)
Bron 42

Staafdiagram met het inwoneraantal van Suzhou in miljoen.

JaarInwoners
19901,07
19951,50
20002,11
20052,91
20104,00
20155,34
20165,65
20175,99
20186,34
20196,70
20207,07
20258,59
20309,39
20359,81

Vraag 44 2 punten

Bekijk bron 42. De snelle bevolkingsgroei van Suzhou heeft invloed op de leefbaarheid in de stad. Geef twee negatieve gevolgen van deze snelle bevolkingsgroei voor het wonen in de stad.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee juiste negatieve gevolgen voor het wonen in de stad. Voorbeelden van juiste gevolgen zijn: Er zijn te weinig woonhuizen in de stad. / De schaarste op de woningmarkt neemt toe. / Het aantal files / de congestie neemt toe. / Smogvorming en vervuiling nemen toe. / De geluidsoverlast neemt toe. (2p)

Per juist antwoord 1 punt.

Vraag 44 in het hele examen

Vraag 46 1 punt

Bekijk bron 42 en lees bron 43. Tussen 1994, de komst van het SIP, en 2020 is het aantal inwoners van Suzhou gestegen met meer dan zes miljoen. Veel migranten komen van het Chinese platteland, maar slechts weinig van hen zijn gaan werken in de hightechindustrie van het SIP. Geef de reden waarom maar weinig migranten afkomstig van het Chinese platteland werk hebben gevonden in de hightechindustrie.

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat de migranten van het Chinese platteland veelal laag opgeleid zijn / dat de hightechindustrie hoogopgeleid personeel vraagt. (1p)

Antwoorden waarin aangegeven wordt dat de hightechindustrie maar weinig werkkrachten nodig heeft, mogen goed gerekend worden.

Vraag 46 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Weer en klimaat

Opgavetekst

Bron 1 Berglandschap

Berglandschap
Bron 1

Tekening van een berglandschap met een dal op de voorgrond en een bergtop met de aanduiding 3400 meter.

Vraag 5 1 punt

In verstedelijkte gebieden in Nederland valt over het algemeen meer neerslag dan in landelijke gebieden. Beredeneer waardoor dit komt.
Doe het zo:
− Geef eerst aan of het in verstedelijkte gebieden warmer of kouder is dan in landelijke gebieden.
− Geef daarna een oorzaak waardoor dat leidt tot meer neerslag.

Bekijk het antwoord
  • Kiest warmer en geeft als oorzaak: doordat het warmer is, zal de lucht opstijgen en vindt condensatie plaats (waardoor de kans op neerslag toeneemt). (1p)

Het scorepunt alleen toekennen bij de juiste keuze met een juiste oorzaak.

Vraag 5 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Bevolking en ruimte

Opgavetekst

bevolkingsgrafiek 1 Bron 28: Twee bevolkingsgrafieken van Nederland

Bron 28: Twee bevolkingsgrafieken van Nederland
bevolkingsgrafiek 1

Bevolkingspiramide met leeftijdsgroepen van 0-4 tot 100+ jaar. Links de mannen, rechts de vrouwen, in aantallen x 1000 (as 150 tot 0 tot 150).

bevolkingsgrafiek 2 Bron 28: Twee bevolkingsgrafieken van Nederland

Bron 28: Twee bevolkingsgrafieken van Nederland
bevolkingsgrafiek 2

Bevolkingspiramide met leeftijdsgroepen van 0-4 tot 100+ jaar. Links de mannen, rechts de vrouwen, in aantallen x 1000 (as 150 tot 0 tot 150).

Bron 31 Eindhoven en aangrenzende gemeenten

Eindhoven en aangrenzende gemeenten
Bron 31

Drie kaarten van Eindhoven en aangrenzende gemeenten: kaart 1, kaart 2 en kaart 3.
Kaart 1: groei van de bevolking per gemeente (legenda: sterke groei, minder sterke groei, matige groei, beetje groei).
Kaart 2: groei van de bevolking per gemeente (legenda: enorme groei, sterke groei, minder sterke groei).
Kaart 3: groei van het aantal woningen per gemeente (legenda: matige groei, beetje groei).

Vraag 32 1 punt

Bekijk bron 31. De kaarten in bron 31 laten een ontwikkeling zien in de regio Eindhoven in verschillende perioden. De periodeaanduidingen ontbreken bij de kaarten. Waar staan de periodeaanduidingen juist bij alle drie de kaarten? Kaart 1, kaart 2, kaart 3.

  1. A 1900 – 1950, 1960 – 1971, 2000 – 2015
  2. B 1900 – 1950, 2000 – 2015, 1960 – 1971
  3. C 1960 – 1971, 1900 – 1950, 2000 – 2015
  4. D 1960 – 1971, 2000 – 2015, 1900 – 1950
  5. E 2000 – 2015, 1900 – 1950, 1960 – 1971
  6. F 2000 – 2015, 1960 – 1971, 1900 – 1950
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 32 in het hele examen

Bron 33 De wijk Prenzlauer Berg in Berlijn

De wijk Prenzlauer Berg in Berlijn
Bron 33

Veel mensen vinden Prenzlauer Berg een van de leukste wijken van Berlijn. In de jaren 90 was Prenzlauer Berg nog een vervallen en slecht onderhouden wijk. Omdat de huizenprijzen hier laag waren en de wijk toch erg centraal ligt, was Prenzlauer Berg in die tijd al wel geliefd bij kunstenaars en studenten. Nog altijd vind je hier de sporen van terug: in de wijk bevinden zich veel uitgaansgelegenheden, galerieën en cafeetjes.

Kaart van Berlijn met de stadsdelen en wijken, waaronder Prenzlauer Berg (rood gemarkeerd), Pankow, Mitte en Kreuzberg. Schaal 0, 3000 en 6000 m.

Vraag 35 1 punt

Lees bron 33. Geef de politieke reden waarom de studenten en kunstenaars pas vanaf 1990 in Prenzlauer Berg gingen wonen.

Bekijk het antwoord
  • Na de val van de Muur werd vestiging voor iedereen hier mogelijk. / Tot 1989 lag de wijk Prenzlauer Berg in Oost-Berlijn. (1p)

Vraag 35 in het hele examen

Vraag 36 2 punten

Het Ruhrgebied heeft de laatste vijftig jaar grote veranderingen ondergaan. Na de herinrichting is het Ruhrgebied zich meer gaan richten op culturele activiteiten. Er zijn veel oude gebouwen omgetoverd tot tentoonstellingsruimten. Wat was vóór de herinrichting de belangrijkste economische functie van het Ruhrgebied? Geef een positief gevolg van de herinrichting van het Ruhrgebied voor natuur en milieu.

Bekijk het antwoord
  • Noemt als belangrijkste economische functie vóór de herinrichting: zware industrie / mijnbouw. (1p)
  • Noemt een positief gevolg voor natuur en milieu. Voorbeelden van een positief gevolg zijn: de vervuilende industrie is verdwenen; de afvalbergen zijn opgeruimd; op de oude industriegebieden is veel groen gekomen. (1p)

Vraag 36 in het hele examen

Bron 38 Buitenlandse investeringen in China, 2013 – 2014

Buitenlandse investeringen in China, 2013 – 2014
Bron 38

Kaart van China met per provincie de buitenlandse investeringen per inwoner in euro’s, gemiddeld 2013-2014. Legenda: minder dan 500; 500 - 1000; 1000 - 3000; 3000 - 6000; 6000 of meer. Schaal 0, 450 en 900 km.

Vraag 40 1 punt

Bekijk bron 38. Beargumenteer of door de buitenlandse investeringen de urbanisatie in het oosten van China afnam of toenam.
Doe het zo:
− Kies eerst urbanisatie nam af of urbanisatie nam toe.
− Geef daarna een argument voor je keuze.

Bekijk het antwoord
  • Kiest urbanisatie nam toe. Juist argument: door de buitenlandse investeringen ontstaat meer werkgelegenheid in het oosten van China, die nieuwe werknemers vanaf het platteland aantrekt. (1p)

Het scorepunt alleen toekennen bij de juiste keuze met een juist argument.

Vraag 40 in het hele examen

Bron 40 De zeebrug tussen Aomen (Macau) en Hongkong

De zeebrug tussen Aomen (Macau) en Hongkong
Bron 40

Foto van een lange zeebrug over het water bij zonsondergang, met schepen in de buurt.

Bron 41 Deel van China

Deel van China
Bron 41

Kaart van een deel van China met Guangdong, Aomen (Macau) en Hongkong. De brug tussen Aomen en Hongkong is met een stippellijn aangegeven. Legenda: brug en tunnel. Schaal 0, 35 en 70 km.

Vraag 43 1 punt

Bekijk bron 40 en bron 41. De enorme brug is een verbinding tussen Aomen (Macau) en Hongkong. De brug is in 2018 geopend. Geef de economische reden waarom deze brug tussen Aomen (Macau) en Hongkong is aangelegd.

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat de Chinese regering door betere bereikbaarheid in deze regio de economie van dit deel van China wil versterken. (1p)

Vraag 43 in het hele examen

2021, tijdvak 3: Bevolking en ruimte

Opgavetekst

Bron 34 Levensverwachting van Nederlandse vrouwen en Nederlandse mannen, 1950 – 2014

Levensverwachting van Nederlandse vrouwen en Nederlandse mannen, 1950 – 2014
Bron 34

Lijngrafiek van de levensverwachting in jaren van Nederlandse vrouwen (bovenste lijn, in 2014: 83 jaar) en Nederlandse mannen (onderste lijn, in 2014: 80 jaar) van 1950 tot en met 2014. Verticale as: levensverwachting, 60 tot 85 jaar.

Bron 42 Dortmunder U

Dortmunder U
Bron 42

De Dortmunder U is een beeldbepalend gebouw voor de skyline van Dortmund. Het imposante gebouw werd gebouwd in 1927 en diende als bierbrouwerij. Nadat de brouwerij wegging, stond het gebouw veertien jaar leeg. In 2008 werd besloten het gebouw een nieuwe functie te geven, omdat het Ruhrgebied in 2010 culturele hoofdstad van Europa zou worden. In het cultuurcentrum vinden veel vernieuwende activiteiten op het gebied van kunst, creativiteit, cultuur, educatie en technologie plaats. Er is een museum, een bioscoop en diverse horecagelegenheden. Er wordt kunst gemaakt en er zijn concerten.

Bron 43 Stadsplattegrond Dortmund

Stadsplattegrond Dortmund
Bron 43

Stadsplattegrond van Dortmund met de Dortmunder U als nummer 1 op de kaart.

Vraag 37 1 punt

Lees bron 42 en bekijk bron 43. Toen de Dortmunder U (nummer 1 op de kaart) nog een grote bierbrouwerij was, lag dit gebouw op een gunstige locatie. Na de functieverandering blijkt de locatie ook gunstig voor zijn nieuwe bestemming. Geef vanuit bron 43 aan waarom de ligging gunstig is voor zo’n groot cultuurcentrum.

Bekijk het antwoord
  • Het cultuurcentrum ligt in het centrum / is gemakkelijk te bereiken. (1p)

Vraag 37 in het hele examen

Bron 44 Routebeschrijving op de Nederlandstalige site van de Dortmunder U

Routebeschrijving op de Nederlandstalige site van de Dortmunder U
Bron 44

Afbeelding van een routebeschrijving zoals die op de Nederlandstalige site van de Dortmunder U staat.

Vraag 38 1 punt

Bekijk bron 44. Over bron 44 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: bron 44 laat zien dat het verzorgingsgebied van de Dortmunder U groter is dan alleen de stad Dortmund. Uitspraak 2: bij een optreden van een internationaal bekende rapper in de Dortmunder U is de gemiddelde reikwijdte van de bezoekers groter dan bij een Disneyfilm in hetzelfde gebouw. Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Bekijk het antwoord
  • Zet bij de uitspraken 1 en 2 juist of onjuist: 1 = juist, 2 = juist. (1p)

Het scorepunt alleen toekennen bij twee juiste antwoorden.

Vraag 38 in het hele examen

Bron 47 Crematie verplicht

De autoriteiten in de snelgroeiende stad Anqing in het oosten van China hebben eind maart een nieuwe wet afgekondigd: de doden mogen er niet meer worden begraven, maar moeten worden gecremeerd. Weigeraars kunnen rekenen op zware straffen en ook de productie en verkoop van grafkisten zal worden beboet.

Krantenartikel, 11 juni 2014

Vraag 43 1 punt

Lees bron 47. In de Chinese stad Anqing mogen overledenen niet meer begraven worden. Geef de reden dat deze maatregel past in het ruimtelijk beleid van een snelgroeiende stad als Anqing.

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat de stad Anqing (vergaande) keuzes moet maken omdat de grond erg schaars is. (1p)

Vraag 43 in het hele examen

Bron 48 Sloop van de wijk Chengzhongcun in Guangzhou

Sloop van de wijk Chengzhongcun in Guangzhou
Bron 48

Foto van de sloop van de wijk Chengzhongcun in Guangzhou.

Vraag 44 2 punten

Bekijk bron 48. Midden in de megastad Guangzhou ligt de oude wijk Chengzhongcun. Deze wijk wordt gesloopt om plaats te maken voor hoogbouwflats. Geef, naast de extra woonruimte die het oplevert, nog twee redenen waarom deze wijk wordt gesloopt.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee juiste redenen. Voorbeelden van juiste redenen zijn: het voorzieningenniveau in de huizen in de oude wijken voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd; de oude wijken zijn brandgevaarlijk; de oude wijken zijn slecht bereikbaar / de infrastructuur is onvoldoende; de grondprijzen in het centrum zijn hoog en daardoor heeft de gemeente hier liever hoogbouw. (2p)

Per juist antwoord 1 punt.

Vraag 44 in het hele examen

Bron 49 Canton Tower

Canton Tower
Bron 49

De blikvanger van Guangzhou is de Canton Tower. Met een hoogte van ruim 600 meter is het een van de hoogste gebouwen ter wereld. Vanuit de gehele stad kun je de toren bewonderen. Plan een bezoek wel in op een dag dat er geen smog (= door rook en uitlaatgassen vervuilde mist) is. Anders zie je niet zo veel.

Bron 50 Weersverwachting Guangzhou voor 30 oktober 2018

Het blijft vandaag zonnig en droog in Guangzhou. De temperatuur loopt op tot ongeveer 22 °C. De wind is matig, windkracht 3 tot 4.

Vraag 45 1 punt

Lees bron 49 en bron 50. Beargumenteer met behulp van bron 50 of er op 30 oktober 2018 rond de Canton Tower smog was.
Doe het zo:
− Kies eerst wel smog of geen smog.
− Geef daarna met behulp van bron 50 een argument voor je keuze.

Bekijk het antwoord
  • Kiest geen smog en geeft een juist argument: er was een matige wind / het was zonnig of onbewolkt. (1p)

Het scorepunt alleen toekennen bij de juiste keuze met een juist argument.

Vraag 45 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Bevolking en ruimte

Opgavetekst

Bron 29 Bevolkingsgroei Nederland, eerste kwartaal van 2017

Bevolkingsgroei Nederland, eerste kwartaal van 2017
Bron 29

Vier cirkels met de aantallen voor het eerste kwartaal van 2017: geboorte 40.237, sterfte 42.482, immigratie 54.031 en emigratie 32.677.

Bron 32 Gemiddelde afstand tot enkele voorzieningen, 2010

Gemiddelde afstand tot enkele voorzieningen, 2010
Bron 32

Liggend staafdiagram per gebied (Nederland, Amsterdam, Amsterdam-Centrum, Aa en Hunze en Anloo), met de gemiddelde afstand in km (0 tot 3,5 km) tot vier voorzieningen: grote supermarkt, basisschool, kinderdagverblijf en huisartsenpraktijk. In Anloo zijn de staven voor de grote supermarkt (ongeveer 2,7 km), het kinderdagverblijf en de huisartsenpraktijk (elk ongeveer 2,6 km) het langst; de staaf voor de basisschool is ongeveer 0,4 km. In Amsterdam-Centrum zijn vrijwel alle staven korter dan 0,5 km.

Vraag 32 1 punt

Bekijk bron 32.
Anloo is een dorpje binnen de gemeente Aa en Hunze in het noorden van Drenthe.
→ Welk verband bestaat er tussen de bevolkingsdichtheid en de nabijheid van de voorzieningen?

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat hoe hoger de bevolkingsdichtheid, hoe kleiner de afstand tot de voorzieningen / hoe lager de bevolkingsdichtheid, hoe groter de afstand tot de voorzieningen. (1p)

Vraag 32 in het hele examen

Vraag 33 2 punten

De overheid wil de ruimte in steden zo optimaal mogelijk gebruiken. Daarom wordt binnen het bestaande stedelijke gebied veel gebouwd voor wonen, werken en recreëren. We noemen dit stedelijke verdichting.
→ Noem een voordeel van stedelijke verdichting voor de ruimtelijke kwaliteit in de stad.
→ Noem een nadeel van stedelijke verdichting voor de ruimtelijke kwaliteit in de stad.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juist voordeel. Voorbeelden van een juist voordeel zijn: vernieuwde inrichting van verpauperde plekken; meer voorzieningen in de stad. (1p)
  • Noemt een juist nadeel. Voorbeelden van een juist nadeel zijn: weinig ruimte voor groenvoorziening; bij een te hoge verdichting kan overlast plaatsvinden. (1p)

Vraag 33 in het hele examen

Vraag 36 1 punt

Over het Ruhrgebied en de Randstad worden twee uitspraken gedaan.
Uitspraak 1: zowel het Ruhrgebied als de Randstad zijn stedelijke zones.
Uitspraak 2: zowel in het Ruhrgebied als in de Randstad werkt het grootste gedeelte van de beroepsbevolking in de dienstensector.
→ Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Bekijk het antwoord
  • Zet bij uitspraak 1 en 2 juist of onjuist: 1 = juist, 2 = juist. (1p)

Het scorepunt alleen toekennen bij twee juiste antwoorden.

Vraag 36 in het hele examen

Bron 37 Hongkong Zhuhai-Macaubrug

Hongkong Zhuhai-Macaubrug
Bron 37

Kaart van de regio met China, Macau, Hongkong en de Zuid-Chinese Zee. De verbinding tussen Macau en Hongkong is aangegeven als brug; op het deel dicht bij Hongkong is een tunnel aangegeven. Schaal 0 - 8 - 16 km.

Vraag 41 1 punt

Bekijk bron 37.
Tussen Macau en Hongkong is een brug gebouwd. De brug verbindt sinds kort Macau met Hongkong.
→ Beargumenteer of het verzorgingsgebied van beide steden na de aanleg van de brug groter of kleiner wordt.
Doe het zo:
− Kies eerst groter of kleiner.
− Geef daarna een argument voor de keuze.

Bekijk het antwoord
  • Kiest groter en geeft een juist argument: de brug verbindt twee gebieden met elkaar die voorheen gescheiden waren door de zee. (1p)

Het scorepunt alleen toekennen bij een juiste keuze met een juist argument.

Vraag 41 in het hele examen

Vraag 42 1 punt

Bekijk bron 37.
De oeververbinding tussen Macau en Hongkong is grotendeels een brug, maar een deel van de verbinding is een tunnel.
→ Geef de reden waarom bij een deel van de verbinding voor een tunnel gekozen is.

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat deze route een belangrijke scheepvaartroute is / dat een tunnel de scheepvaart niet belemmert. (1p)

Vraag 42 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Bevolking en ruimte

Opgavetekst

Bron 32 Demografisch transitiemodel

Demografisch transitiemodel
Bron 32 Legenda: geboortecijfer, sterftecijfer, totale bevolking.

Schema van het demografisch transitiemodel in vijf fasen. Horizontale as: tijd, met fase 1 tot en met fase 5. Verticale as: geboorte en sterfte per duizend per jaar, van 0 tot 40. Volle lijn: geboortecijfer. Gestreepte lijn: sterftecijfer. Stippellijn: totale bevolking.
In fase 1 zijn het geboortecijfer en het sterftecijfer hoog en ongeveer gelijk. In fase 2 daalt het sterftecijfer sterk. In fase 3 daalt het geboortecijfer. In fase 4 zijn geboorte- en sterftecijfer laag. In fase 5 ligt het geboortecijfer onder het sterftecijfer en neemt de totale bevolking af.

Bron 37 Stedelijke vernieuwing, Oberhausen (Duitsland)

Stedelijke vernieuwing, Oberhausen (Duitsland)
Bron 37 Legenda: industrieterrein, stedelijke bebouwing, park, gemeentegrens, spoorweg met station, mijnbouwterrein, stortberg, herbestemming (winkels, horeca, vrije tijd, cultuur). Schaal 0, 450, 900 m.

Twee kaarten van hetzelfde gebied in Oberhausen: boven de situatie rond 1970 en onder de situatie nu. Rond 1970 liggen er veel industrieterreinen, mijnbouwterreinen en een stortberg. Nu liggen er onder meer parken (zoals het OLGA-Park en de Kaisergarten), winkels, horeca en het CentrO.

Vraag 37 2 punten

Bekijk bron 37.
Eén van de doelstellingen van stedelijke vernieuwing is dat de ruimtelijke kwaliteit verbetert.
Geef met behulp van bron 37 twee aanwijzingen dat het in Oberhausen gelukt is om de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee van de volgende aanwijzingen: er is nu meer groen / er zijn nu meer voorzieningen voor horeca, vrije tijd en cultuur / er zijn nu meer winkels/winkelcentra gevestigd / er zijn nu minder goederenspoorlijnen / er zijn nu geen mijnbouwterreinen meer / er zijn nu minder industrieterreinen / de grote stortberg is nu verdwenen / meerdere stortbergen zijn nu verdwenen. (2p)

Per juist antwoord 1 punt, maximaal 2 punten.

Vraag 37 in het hele examen

Bron 40 Shanghai 2016

In 1845 was Shanghai een vissersdorpje aan zee. Nu is het met 23 miljoen inwoners een van de drie grootste steden ter wereld. De grenzen aan de groei zijn bereikt. Volgens staatsmedia lijdt de stad aan de ‘grotestadsziekte’ congestie.

Vraag 39 1 punt

Lees bron 40.
Door de infrastructuur aan te passen kan de congestie en de luchtvervuiling in Shanghai verminderd worden.
Noem een voorbeeld van een aanpassing van de infrastructuur in Shanghai die kan leiden tot minder congestie en minder luchtvervuiling in de stad.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een van de volgende voorbeelden: aan de rand van de stad parkeerplaatsen (transferium) aanleggen met overstapmogelijkheden op openbaar vervoer / meer metro-/tram-/trolley-lijnen aanleggen. (1p)

Vraag 39 in het hele examen

Bron 41 De ‘Rat Community’

De snelle groei van Beijing heeft ook minder leuke kanten. Vijf procent van de inwoners, bekend als de ‘Rat Community’, woont noodgedwongen in een piepkleine ondergrondse ruimte. Het wordt de ‘rattengemeenschap’ genoemd, omdat ze net als ratten ondergronds wonen. Ze hebben niet veel meer dan een stapelbed en delen een kamer met tientallen anderen. Sommigen lieten hun gezin achter op het platteland.

Bron 42 Stedelijke bevolking en plattelandsbevolking China in 2010, 2030 en 2050

Stedelijke bevolking en plattelandsbevolking China in 2010, 2030 en 2050
Bron 42 Legenda: stad; platteland.

Gestapelde staven voor 2010, 2030 en 2050. Elke staaf is 100 procent, verdeeld in stad (boven) en platteland (onder). 2010: stad 50%, platteland 50%, totaal 1.349. 2030: stad 69%, platteland 31%, totaal 1.402. 2050: stad 77%, platteland 23%, totaal 1.306.

Vraag 40 1 punt

Lees bron 41 en bekijk bron 42.
Het is onzeker of het aantal inwoners van de ‘Rat Communities’ in China in de toekomst zal toenemen of afnemen.
Beargumenteer of het aantal inwoners van de ‘Rat Communities’ zal toenemen of afnemen.
Doe het zo:

  • Kies eerst toenemen of afnemen.
  • Geef daarna een argument voor de keuze.
Bekijk het antwoord
  • Kiest toenemen of afnemen met een juist argument. Bij toenemen, bijvoorbeeld: de verwachting is dat de trek naar de stad groot zal blijven waardoor er krapte op de woningmarkt zal blijven / door een grote toestroom van migranten zal er veel vraag zijn naar woonruimte, dit zal de prijs opdrijven en daardoor zullen meer mensen in ‘Rat Communities’ verblijven. Bij afnemen, bijvoorbeeld: de economische groei/de welvaartstijging in China zal zorgen voor meer betaalbare woonruimte / zal woonruimte voor meer mensen betaalbaar maken / de Chinese regering erkent het probleem en gaat meer betaalbare woonruimte creëren. (1p)

Het scorepunt alleen toekennen als bij de keuze een juist argument is gegeven.

Vraag 40 in het hele examen

Bron 43 Hutongs in Beijing

Hutongs verdwijnen sinds de jaren vijftig in een hoog tempo. Volgens het toeristenbureau China Vista waren er in 1944 nog 32.000 hutongs in Beijing. In 2010 waren dat er nog maar 990. Jojje startte samen met zijn Chinese vriend Vencent Houhou een project om de hutongs te redden. Samen maken ze een fotoboek met verhalen en foto’s uit acht verschillende hutongs in Beijing. Ze hopen Chinezen hiermee te laten zien hoe mooi en belangrijk de wijken zijn.

Bron 44 Tekst met keuzemogelijkheden

In een hutong is er … 1 … (veel / weinig) sociale controle. In een hutong is er sprake van een … 2 … (hoge / lage) participatie van de mensen in de wijk. De bevolkingsdichtheid is in een hutong … 3 … (hoger / lager) dan in de nieuwe hoogbouw aan de rand van de stad.

Vraag 41 2 punten

Lees bron 43 en bron 44.
In de tekst van bron 44 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid.
Neem de cijfers 1, 2 en 3 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.

Bekijk het antwoord
  • Geeft de juiste keuzes: 1 = veel, 2 = hoge, 3 = lager. (2p)

Indien drie antwoorden juist: 2 punten. Indien twee antwoorden juist: 1 punt. Indien minder dan twee antwoorden juist: 0 punten.

Vraag 41 in het hele examen

Bron 47 Reisverslag

Van oudsher leven Chinezen het liefst in een overzichtelijke sociale gemeenschap, waarin ze iedereen kennen en vreemdelingen direct opvallen. De traditionele wijken vormden een levendige gemeenschap, waarbinnen plaats was voor winkeltjes, restaurantjes en veel leven op straat. In moderne Chinese woonwijken wordt geprobeerd de kleinschaligheid en het afgesloten karakter te behouden. De moderne wijken zijn afgesloten en er staan bewakers bij de ingang. Deze moderne variant op de traditionele Chinese woonwijk is te groot om echt een gemeenschap te vormen en bestaat alleen maar uit woningen; je ziet werkelijk niemand op straat.

Vraag 44 1 punt

Lees bron 47.
Welk begrip hoort bij de moderne Chinese woonwijk in bron 47?

  1. A concessiegebied
  2. B gated community
  3. C hutong
  4. D meerkernen-groeimodel
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 44 in het hele examen

Bron 48 Skyline Shanghai 1990 en 2010

Skyline Shanghai 1990 en 2010
Bron 48

Twee foto’s van de skyline van Shanghai, boven van 1990 en onder van 2010. Op de foto van 1990 staan vooral lage gebouwen en weinig hoogbouw. Op de foto van 2010 staan veel hoge torens langs de rivier.

Vraag 45 1 punt

Bekijk bron 48.
In bron 48 zijn de veranderingen in Shanghai goed te zien.
Geef een economische reden waarom het in Shanghai noodzakelijk is om steeds meer te kiezen voor hoogbouw.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een economische reden, bijvoorbeeld: de grondprijzen in het centrum zijn hoog/stijgen, waardoor het aantrekkelijker wordt om een wolkenkrabber te bouwen die minder grondoppervlak nodig heeft dan laagbouw / er is schaarste aan grond/ruimtegebrek. (1p)

Vraag 45 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Bevolking en ruimte

Opgavetekst

Bron 30 Nederland, leeftijdssamenstelling bevolking, 1900-2012

Nederland, leeftijdssamenstelling bevolking, 1900-2012
Bron 30

Lijngrafiek van de leeftijdssamenstelling van de bevolking van Nederland van 1900 tot en met 2012, in procenten (%). Verticale as: %, van 0 tot 50. Horizontale as: 1900 tot en met 2010 per tien jaar. De lijnen 20 tot 45 jaar en 65 tot 80 jaar zijn met naam aangegeven; de drie andere lijnen zijn met de cijfers 1, 2 en 3 aangeduid.

Bron 31 Patiënteninformatie van een huisartsenpraktijk

In spoedgevallen moet de huisarts binnen 15 minuten bij de patiënt kunnen zijn. Om aan deze wettelijke eis te kunnen voldoen, leveren wij huisartsenzorg in het postcodegebied 3078, 3079, een deel van 3077 en in een beperkt deel van Barendrecht. Op de kaart staat de regio van onze huisartsenpraktijk omlijnd.

Bron 32 Regio waar huisartsenzorg geleverd wordt door de huisartsenpraktijk

Regio waar huisartsenzorg geleverd wordt door de huisartsenpraktijk
Bron 32

Kaart van de regio rond IJSSELMONDE (I J S S E L M O N D E), met de Nieuwe Maas bovenaan. De regio van de huisartsenpraktijk is met een dikke lijn omlijnd. Legenda: regio van huisartsenpraktijk; spoorlijn; snelweg. Schaal 0 500 1000 m.

Vraag 32 1 punt

Lees bron 31 en bekijk bron 32.
Welk aardrijkskundig begrip hoort bij bron 31 en bron 32?

  1. A congestie
  2. B drempelwaarde
  3. C reikwijdte
  4. D verzorgingsgebied
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 32 in het hele examen

Vraag 33 2 punten

Bij elke periode in de geschiedenis hoort een bepaald overheersend verstedelijkingspatroon met bijbehorende kenmerken.
→ Neem de jaartallen 1900, 1970 en 2000 over op het antwoordblad en zet achter elk jaartal de twee bijbehorende begrippen.
Kies uit: re-urbanisatie, suburbanisatie, urbanisatie, forensisme, herinrichting, industrialisatie.

Bekijk het antwoord
  • Zet bij 1900 de begrippen urbanisatie en industrialisatie, bij 1970 suburbanisatie en forensisme, en bij 2000 re-urbanisatie en herinrichting. (2p)

Vervangen door de aanvulling op het correctievoorschrift (tijdvak 1, 2018-1): indien vijf antwoorden juist 2; indien vier, drie of twee antwoorden juist 1; indien minder dan twee antwoorden juist 0. Toelichting bij de aanvulling: Het begrip re-urbanisatie staat niet in de syllabus en behoort niet tot de examenstof.

Vraag 33 in het hele examen

Bron 33 foto P

foto P
Bron 33

Foto van een woonstraat met rijen huizen aan weerszijden en geparkeerde auto's.

Bron 33 foto Q

foto Q
Bron 33

Foto van woonblokken met moderne gevels aan het water, met een fietser op een brug.

Bron 33 foto R

foto R
Bron 33

Foto van een straathoek met cafés en terrassen, met fietsers en voetgangers op straat.

Bron 33 foto S

foto S
Bron 33

Foto van een straat met een meerlaags flatgebouw en geparkeerde auto's.

Vraag 34 1 punt

Bekijk bron 33.
Elke stad heeft wijken uit verschillende bouwperiodes.
Waar staan de wijken op de foto’s in bron 33 in de juiste volgorde vanuit het centrum naar de buitenwijk?

  1. A P - Q - R - S
  2. B P - Q - S - R
  3. C P - R - S - Q
  4. D R - P - S - Q
  5. E R - Q - S - P
  6. F R - S - Q - P
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 34 in het hele examen

Bron 34 Koningsdaal, nieuwe wijk in Waalfront Nijmegen, 2016

Koningsdaal, nieuwe wijk in Waalfront Nijmegen, 2016
Bron 34

Kaart van de wijk Koningsdaal in Nijmegen, met de wijk Waterkwartier, de Waal, de spoorlijn en een dijk. Legenda: begrenzing wijk; spoorlijn; dijk; weg. Schaal 0 150 300 m.

Bron 35 De wijken Waterkwartier en Koningsdaal in Nijmegen

Het Waterkwartier is een achterstandswijk in Nijmegen. Tegen het Waterkwartier wordt de wijk Koningsdaal gebouwd. Dit deel van Nijmegen, het Waalfront, gaat door de bouw van de wijk Koningsdaal ingrijpend veranderen: van verouderd bedrijventerrein naar levendige woonwijk.
In en om de bouwlocatie is ook nu al het nodige te beleven: een oude fabriek, het Honigcomplex, is veranderd in een plek voor kunst, cultuur, sport, evenementen en horeca. Het Honigcomplex ligt tegen de wijk Koningsdaal aan.
De kopers van de ‘royale herenhuizen’ (vanaf € 265.000) en de stadsvilla’s (tot € 345.000) voelen zich meer thuis in hipstercafé Brebl in het Honigcomplex dan om de hoek in café ’t Woaterkwartiertje in het Waterkwartier.

Vraag 35 2 punten

Bekijk bron 34 en lees bron 35.
→ Geef een argument waarom de wijk Koningsdaal een voorbeeld is van herinrichting.
→ Waaruit blijkt uit bron 35 dat er in dit deel van Nijmegen sprake kan zijn van segregatie?

Bekijk het antwoord
  • Noemt een argument, bijvoorbeeld: een oud industriegebied is omgevormd naar woongebied, of er is sprake van ander grondgebruik. (1p)
  • Noemt uit bron 35 dat de bewoners van de wijk Koningsdaal zich duurdere huizen kunnen veroorloven, een hoger inkomen hebben of een andere levensstijl hebben dan de bewoners van de aanliggende wijk Waterkwartier. (1p)

Vraag 35 in het hele examen

Bron 37 Winkelcentrum CentrO, Oberhausen

De stad Oberhausen ligt in het Ruhrgebied. Sinds 1997 is Oberhausen zich steeds meer gaan richten op het toerisme. In Oberhausen ligt winkelcentrum CentrO. Het is met ongeveer 119.000 m² winkeloppervlakte één van de grootste winkel- en vrijetijdscentra van Duitsland en is bekend vanwege zijn grote jaarlijkse kerstmarkt.

Vraag 37 1 punt

Lees bron 37.
De stad Oberhausen is de laatste tientallen jaren erg van karakter veranderd.
→ Geef de reden waarom herinrichting economisch noodzakelijk was voor Oberhausen en het Ruhrgebied.

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat Oberhausen in een voormalig industriegebied ligt, of dat Oberhausen een gebied is waar de werkloosheid erg hoog was door de sluiting van industrie of mijnbouw. (1p)

Vraag 37 in het hele examen

Bron 38 Beschrijving van vier Duitse steden

Beschrijving 1: deze stad is het belangrijkste financiële centrum van Duitsland. Er zijn veel hoofdkantoren van de grote banken gevestigd. Bij deze stad ligt het grootste vliegveld van Duitsland.
Beschrijving 2: dit is de grootste stad in het Ruhrgebied.
Beschrijving 3: deze stad is de belangrijkste zeehaven van Duitsland.
Beschrijving 4: deze stad is na Berlijn de grootste stad in het voormalige Oost-Duitsland.

Vraag 38 1 punt

Lees bron 38.
Waar staan de cijfers 1, 2, 3 en 4 van de beschrijvingen uit bron 38 juist bij alle vier de steden?

  1. A Dortmund: 1; Frankfurt: 2; Hamburg: 3; Leipzig: 4
  2. B Dortmund: 1; Frankfurt: 3; Hamburg: 2; Leipzig: 4
  3. C Dortmund: 2; Frankfurt: 1; Hamburg: 3; Leipzig: 4
  4. D Dortmund: 2; Frankfurt: 1; Hamburg: 4; Leipzig: 3
  5. E Dortmund: 4; Frankfurt: 1; Hamburg: 2; Leipzig: 3
  6. F Dortmund: 4; Frankfurt: 2; Hamburg: 3; Leipzig: 1
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 38 in het hele examen

Vraag 40 1 punt

Miljoenen Chinezen zijn vanuit het platteland in het westen gaan werken in de steden in het oosten. Ze zijn daar ook gaan wonen.
→ Geef de reden waarom forensisme geen alternatief was voor deze mensen.

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat de afstanden tussen hun vroegere woonplaats en de stad waar zij nu werken te groot zijn om dagelijks te reizen. (1p)

Vraag 40 in het hele examen

Bron 39 Straatnaambord in Beijing

Straatnaambord in Beijing
Bron 39

Foto van een straatnaambord met Chinese tekens en de letters XIBIYING HUTONG.

Bron 40 Plattegrond Beijing

Plattegrond Beijing
Bron 40

Plattegrond van Beijing met vier cijfers (1, 2, 3 en 4) op de kaart. Op de plattegrond staat de naam BEIJING. Legenda: bebouwd gebied; park, bos en groen; vliegveld; hoofdweg. Schaal 0 6,5 13 km.

Vraag 41 1 punt

Bekijk bron 39 en bron 40.
Op de plattegrond in bron 40 staan vier cijfers.
Bij welk cijfer staat een straatnaambord van een hutong zoals in bron 39?

  1. A bij 1
  2. B bij 2
  3. C bij 3
  4. D bij 4
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 41 in het hele examen

Bron 42 China

China
Bron 42

Kaart van China met de stad Chengdu aangegeven. Op de kaart staat de tekst C H I N A. Schaal 0 550 1100 km.

Vraag 44 1 punt

Bekijk bron 42.
Chengdu is een snelgroeiende stad waar veel nieuwe wijken worden gebouwd aan de buitenrand van de stad. De Chinese regering heeft in de loop van de jaren arbeiders verplaatst van de binnenstad naar deze nieuwe woonwijken. Om de wijken te kunnen bouwen moest eerst het bestemmingsplan worden gewijzigd.
→ Geef een politiek argument waarom het in China gemakkelijker is om een bestemmingsplan te wijzigen en mensen te verplaatsen dan bijvoorbeeld in Nederland.

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat China een eenpartijenstelsel heeft waarbij de regering alle beslissingen neemt (en Nederland heeft een meerpartijenstelsel). (1p)

Vraag 44 in het hele examen

Bron 43 De metro in Shanghai in 2016

In 20 jaar tijd is Shanghai Metro uitgegroeid tot het grootste en meest gebruikte metronet ter wereld. Met een groot aantal lijnen, 364 stations, 588 kilometer rails en ruim drie miljard ritjes per jaar is deze metro een wereld op zichzelf. De plaats waar twee of meer metrolijnen samenkomen heet een overstaphub.

Bron 44 Metrolijnen Shanghai

Metrolijnen Shanghai
Bron 44

Kaart van het metronet van Shanghai, met de metrolijnen en de stations, met de koppen Shanghai Metro kaart en: Voor actuele ticketprijzen, snelste routes, tijden en meer, bezoek: exploreshanghai.com. Genummerde lijnen in de legenda: 1 Xinzhuang - Fujin Road; 2 East Xujing - Pudong International Airport; 3 Shanghai South Railway Station - North Jiangyang Road; 4 Loop line; 5 Xinzhuang - Minhang Development Zone; 6 Gangcheng Road - Oriental Sports Center; 7 Huamu Road - Meilan Lake; 8 Shiguang Road - Aerospace Museum; 9 Songjiang Xincheng - Middle Yanggao Road; 10 Hangzhong Road/Hongqiao Railway Station – Xinjiangwancheng; 11 Jiangsu Road - Anting/North Jiading.

Vraag 45 2 punten

Lees bron 43 en bekijk bron 44.
Een overstaphub is belangrijk in het metronetwerk.
→ Noem een aantrekkingsfactor van het wonen bij zo’n overstaphub.
→ Noem een afstotingsfactor van het wonen bij zo’n overstaphub.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste aantrekkingsfactor, bijvoorbeeld: grotere bereikbaarheid of sneller vervoer; hoger voorzieningenniveau. (1p)
  • Noemt een juiste afstotingsfactor, bijvoorbeeld: hogere huurprijzen of grondprijzen; extra drukte door toegenomen mobiliteit van mensen; trillingen of geluidsoverlast. (1p)

Vraag 45 in het hele examen

2018, tijdvak 2: Bevolking en ruimte

Opgavetekst

Bron 32 Demografische gegevens van Nederland in 2015

totale bevolkingsomvang op 1 januari 2015geboortesterfteimmigratieemigratie
16.900.726170.510147.134204.615149.509

Bron 34 Park and Ride (P&R) in Amsterdam

Park and Ride (P&R) in Amsterdam
Bron 34

Kaart van Amsterdam en omgeving met P+R-locaties bij stations en halten, zoals Station Sloterdijk, Station Lelylaan, Station Amstelveenseweg, Station Zuid/WTC en Station Duivendrecht. Verder staan op de kaart het Centraal Station, het Olympisch Stadion, de RAI, de snelwegen A10, A2, A9 en A4, en de sneltramlijnen. Noordpijl. Onderaan: WWW.PARKEREN-AMSTERDAM.COM.

Vraag 36 2 punten

Bekijk bron 34.
Een Park and Ride (Nederlands: Parkeer- en Reisvoorziening) is een parkeervoorziening bij een halte of station die bedoeld is voor automobilisten die vervolgens met het openbaar vervoer verder reizen. Dit leidt tot minder auto’s in het centrum van een stad.
Door de aanleg van P&R-plaatsen is de leefbaarheid in het centrum van Amsterdam verbeterd.
→ Geef hiervoor twee argumenten.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee van de volgende juiste argumenten: de congestie in het centrum van de stad neemt af; er is minder uitstoot van uitlaatgassen in het centrum van de stad; er zijn minder parkeerplaatsen nodig in het centrum van de stad; er is minder geluidsoverlast in het centrum van de stad. (2p)

Per juist antwoord 1 punt.

Vraag 36 in het hele examen

Bron 40 Buitenlandse investeringen in China

Buitenlandse investeringen in China
Bron 40

Kaart van China met per provincie de buitenlandse investeringen per inwoner in euro’s, gemiddeld 2013-2014. Legenda: minder dan 500; 500 tot 1000; 1000 tot 3000; 3000 tot 6000; 6000 of meer; geen gegevens. De donkerste vlakken liggen vooral aan de oostkust. Schaal: 0, 450 en 900 km. Noordpijl.

Bron 41 Tekst over buitenlandse investeringen

Vanaf … 1 … (1960 / 1980) werd China opengesteld voor buitenlandse investeringen. Voor de handel is de … 2 … (goede infrastructuur naar het westen van China / ligging aan zee) belangrijk voor buitenlandse bedrijven. Hierdoor zette de … 3 … (urbanisatie / suburbanisatie) in China door. De migranten zijn voornamelijk … 4 … (economische / politieke) migranten.

Vraag 42 2 punten

Bekijk bron 40 en lees bron 41.
In bron 41 staat achter de cijfers 1, 2, 3 en 4 een keuzemogelijkheid.
→ Neem de cijfers 1, 2, 3 en 4 uit bron 41 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.

Bekijk het antwoord
  • Kiest bij alle vier de cijfers het juiste antwoord: 1 = 1980, 2 = ligging aan zee, 3 = urbanisatie, 4 = economische. (2p)

Indien vier antwoorden juist 2 punten; indien drie of twee antwoorden juist 1 punt; indien minder dan twee antwoorden juist 0 punten.

Vraag 42 in het hele examen

Bron 42 Luchtvervuiling in Beijing

Luchtvervuiling in Beijing
Bron 42

Zwart-witfoto van hoogbouw in Beijing. Het linkerdeel is helder. Het rechterdeel is gehuld in mist en ernstige luchtvervuiling, waardoor de gebouwen vager zijn.

Vraag 43 1 punt

Bekijk bron 42.
De foto in bron 42 bestaat uit twee delen: het linkerdeel is gemaakt op een heldere dag en het rechterdeel met ernstige luchtvervuiling. Ernstige luchtvervuiling komt regelmatig voor in Beijing en vooral in de winter. Deze luchtvervuiling wordt door mensen veroorzaakt.
→ Noem de reden waarom ernstige luchtvervuiling in de winter in Beijing vaker voorkomt dan in de zomer.

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat de verwarming van huizen zorgt voor extra luchtvervuiling in de winter. (1p)

Vraag 43 in het hele examen

Bron 43 China

China
Bron 43

Kaart van China met drie gebieden, aangegeven met de cijfers 1, 2 en 3 in een cirkel: gebied 1 in het noordoosten, gebied 2 in het oosten en gebied 3 in het zuiden van China. Schaal: 0, 450 en 900 km. Noordpijl.

Vraag 44 1 punt

Bekijk bron 43.
Waar staat juist aangegeven in welk gebied Guangzhou en in welk gebied Shanghai ligt?

  1. A Guangzhou in gebied 1, Shanghai in gebied 2
  2. B Guangzhou in gebied 1, Shanghai in gebied 3
  3. C Guangzhou in gebied 2, Shanghai in gebied 1
  4. D Guangzhou in gebied 2, Shanghai in gebied 3
  5. E Guangzhou in gebied 3, Shanghai in gebied 1
  6. F Guangzhou in gebied 3, Shanghai in gebied 2
Bekijk het antwoord

Antwoord: F

Vraag 44 in het hele examen

Bron 44 Bevolking in Guangzhou

Bevolking in Guangzhou
Bron 44

Links: een staafdiagram van het inwoneraantal van Guangzhou. 2010: 12,7 miljoen. 2015: 13 miljoen. Rechts: een cirkeldiagram van de bevolkingsopbouw in 2015: 14 jaar of jonger 13%, 15-64 jaar oud 79%, 65 jaar of ouder 8%. Verder: 4,5 miljoen gezinnen en een gemiddelde gezinsgrootte van 2,75 mensen.

Vraag 45 1 punt

Bekijk bron 44.
De bevolkingsgroei in Guangzhou is voornamelijk te danken aan migratie.
→ Geef hiervoor een aanwijzing vanuit bron 44.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste aanwijzing, bijvoorbeeld: de bevolking groeit vrij snel ondanks dat men gemiddeld maar 0,75 kinderen krijgt; de groep van 65 jaar en ouder vormt maar een klein deel van de totale bevolking (ongeveer 8%); de groep 0-15-jarigen vormt maar een klein deel van de totale bevolking (ongeveer 13%); de groep in de leeftijd van 15 tot en met 64 vormt een onevenredig groot deel van de bevolking. (1p)

Vraag 45 in het hele examen

Bron 45 De wijk Shikumen

De wijk Shikumen
Bron 45

Zwart-witfoto van een smalle straat in de wijk Shikumen. Tussen de oude huizen hangt wasgoed aan lijnen, en er zitten mensen op straat.

Vraag 46 2 punten

Bekijk bron 45.
In het centrum van Chinese steden worden veel oude wijken zoals de wijk Shikumen gesloopt.
→ Noem twee redenen waarom deze wijken worden gesloopt.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee van de volgende juiste redenen: de grondprijzen in het centrum zijn hoog, of de overheid heeft hier liever hoogbouw; het voorzieningenniveau van de huizen in deze oude wijken voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd; deze oude wijken zijn brandgevaarlijk; deze oude wijken zijn slecht bereikbaar, of de infrastructuur is onvoldoende. (2p)

Per juist antwoord 1 punt.

Vraag 46 in het hele examen

Hoe vaak verstedelijking in het examen komt

Vragen over verstedelijking per centraal examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2026, tijdvak 133-37, 40, 42-44, 461022%
2026, tijdvak 235, 39, 43, 47-48510%
2025, tijdvak 134-35, 38-41, 43, 45-46920%
2025, tijdvak 233, 35-36, 39-44920%
2024, tijdvak 135-37, 4149%
2024, tijdvak 28, 35-36, 38-40, 43-461022%
2023, tijdvak 136-37, 39-41, 44, 47715%
2023, tijdvak 26, 33-34, 38, 44-45, 47-48817%
2022, tijdvak 132, 42-4449%
2022, tijdvak 233-34, 4137%
2022, tijdvak 333-34, 41-44614%
2021, tijdvak 136-38, 44, 46511%
2021, tijdvak 25, 32, 35-36, 40, 43614%
2021, tijdvak 337-38, 43-45511%
2019, tijdvak 132-33, 36, 41-42512%
2019, tijdvak 237, 39-41, 44-45613%
2018, tijdvak 132-35, 37-38, 40-41, 44-451022%
2018, tijdvak 236, 42-46613%

In 18 van de 18 ingedeelde examens aardrijkskunde vmbo-gl/tl staat een vraag over verstedelijking, samen 118 vragen (15% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2026, tijdvak 1: 10 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 17% van de vragen over verstedelijking, daarvoor 13%. Het onderwerp krijgt de laatste jaren meer ruimte.

Oefenen met verstedelijking

Maak de 15 nieuwste examenvragen over verstedelijking online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2025, 2024, 2023, 2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over verstedelijking

Andere onderwerpen aardrijkskunde vmbo-gl/tl

Verstedelijking op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Hoe ToetsChecker aardrijkskunde per vraagtype nakijkt, lees je op aardrijkskunde toetsen nakijken met AI.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op aardrijkskunde oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt verstedelijking voor in het eindexamen aardrijkskunde vmbo-gl/tl?

In de 18 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 118 vragen over verstedelijking, 15% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 18 van die examens.

In welk examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl stonden de meeste vragen over verstedelijking?

In het examen van 2026, tijdvak 1, met 10 vragen: 33-37, 40, 42-44, 46.

Hoe oefen ik examenvragen over verstedelijking?

Op deze pagina staan alle vragen over verstedelijking met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.