Eindexamen Griekse taal en cultuur vwo 2022, tijdvak 2: vragen en antwoorden

Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Tekst 1 en Tekst 2, Afbeelding 1 en Tekst 2, Tekst 3 en Tekst 1, Tekst 3, Tekst 4, Afbeelding 2 en Tekst 4, Tekst 5.

Kort antwoord

Het centraal examen Griekse taal en cultuur vwo 2022, tijdvak 2 telt 25 vragen. De meeste vragen gaan over tekstbegrip (14), syntaxis (3) en mythologie (2). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.

Vragen en antwoorden

Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen Griekse taal en cultuur vwo 2022, tijdvak 2. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf, of maak het examen online en laat het nakijken.

Tekst 1 en Tekst 2

Tekst 1 Pandarus, zoon van Lycaon, heeft zijn speer naar Diomedes geworpen.

[283] Luidkeels stond hij te juichen, de roemrijke zoon van Lykaon:
[284] ‘Raak! Je bent recht in je buik getroffen. Jij maakt het niet lang meer,
[285] zou ik zo denken, maar mij heb je grote krijgsroem gegeven.’
[286] Onverschrokken gaf de held Diomedes hem antwoord:
[287] ‘Mis en niet raak, man! Maar ik verwacht dat jullie niet rusten
[288] voor de één of de ander is gesneuveld en zo de
[289] bloeddorst van de god met het taaie schild Ares gestild heeft,’
[290] riep hij en wierp zijn speer gericht door Athene, die trof zijn
[291] neus naast de oogkas, drong verder tussen de blinkende tanden,
[292] daarna sneed het meedogenloos brons bij de wortel de tong nog
[293] door en de punt van de speer kwam onder de kin weer naar buiten.
[294] Pandaros viel van de wagen, zijn wapens kletterden op hem
[295] met geflits en geflonker, het snelvoetig paardenspan deinsde
[296] schichtig opzij, ter plaatse verlieten zijn geest en zijn kracht hem.

Homerus, Ilias 5.283-296

Tekst 2 Patroclus raakt gewond.

[801] Patroklos zag in zijn vuist
zijn hele speer met lange schaduw breken,
[802] de zware, lange, sterke speer met punt
van brons. En op de grond viel van zijn schouders
[803] het schild met mooi bewerkte rand en ook
de bandelier. De vorst en zoon van Zeus
[804] Apollo maakte ook zijn harnas los.
[805] Τὸν δ᾿ ἄτη φρένας εἷλε, λύθεν δ᾿ ὑπὸ φαίδιμα γυῖα,
[806] στῆ δὲ ταφών· ὄπιθεν δὲ μετάφρενον ὀξέϊ δουρὶ
[807] ὤμων μεσσηγὺς σχεδόθεν βάλε Δάρδανος ἀνήρ,
[808] Πανθοΐδης Εὔφορβος, ὃς ἡλικίην ἐκέκαστο
[809] ἔγχεΐ θ᾿ ἱπποσύνῃ τε πόδεσσί τε καρπαλίμοισι·
[810] καὶ γὰρ δὴ τότε φῶτας ἐείκοσι βῆσεν ἀφ᾿ ἵππων,
[811] πρῶτ᾿ ἐλθὼν σὺν ὄχεσφι, διδασκόμενος πολέμοιο·
[812] ὅς τοι πρῶτος ἐφῆκε βέλος, Πατρόκλεες ἱππεῦ,
[813] οὐδὲ δάμασσ᾿· ὁ μὲν αὖτις ἀνέδραμε, μίκτο δ᾿ ὁμίλῳ,
[814] ἐκ χροὸς ἁρπάξας δόρυ μείλινον, οὐδ᾿ ὑπέμεινε
[815] Πάτροκλον γυμνόν περ ἐόντ᾿ ἐν δηϊοτῆτι.
[816] Πάτροκλος δὲ θεοῦ πληγῇ καὶ δουρὶ δαμασθεὶς
[817] ἂψ ἑτάρων εἰς ἔθνος ἐχάζετο κῆρ᾿ ἀλεείνων.
[818] Ἕκτωρ δ᾿ ὡς εἶδεν Πατροκλῆα μεγάθυμον
[819] ἂψ ἀναχαζόμενον, βεβλημένον ὀξέϊ χαλκῷ,
[820] ἀγχίμολόν ῥά οἱ ἦλθε κατὰ στίχας, οὖτα δὲ δουρὶ
[821] νείατον ἐς κενεῶνα, διαπρὸ δὲ χαλκὸν ἔλασσε·
[822] δούπησεν δὲ πεσών, μέγα δ᾿ ἤκαχε λαὸν Ἀχαιῶν.

Aantekeningen:
regel 809: ἡ ἱπποσύνη = rijkunst
regel 821: ὁ κενέων = buik
διαπρό = erdoorheen

Homerus, Ilias 16.801-822

Vraag 1 2 punten

Tekst 1 regel 290 Athene en Tekst 2 regel 804 Apollo.
Steunen deze beide goden dezelfde partij in de oorlog tussen Grieken en Trojanen? Verklaar je antwoord door in te gaan op Athene’s rol in tekst 1 en Apollo’s rol in tekst 2.

Bekijk het antwoord
  • Noemt dat Athene de Grieken steunt en in tekst 1 Diomedes / een Griek helpt met het succesvol richten van zijn speer. (1p)
  • Noemt dat Apollo de Trojanen steunt en in tekst 2 ervoor zorgt dat Patroclus / een Griek verslagen kan worden, doordat hij het harnas van Patroclus losmaakt (of dat hij Euphorbus / Hector / een Trojaan helpt in de strijd tegen Patroclus). (1p)

Het antwoord is nee: de goden steunen niet dezelfde partij. Niet fout rekenen wanneer in een overigens juist antwoord de ontkenning impliciet is gelaten. Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vraag 2 1 punt

Tekst 1 regel 294 Pandaros viel van de wagen.
In de regels 806-815 van tekst 2 (ὄπιθεν t/m δηϊοτῆτι) wordt verteld dat er met andere strijders hetzelfde gebeurd is.
Citeer uit de regels 806-815 van tekst 2 (ὄπιθεν t/m δηϊοτῆτι) het Griekse tekstelement waarmee deze strijders aangeduid worden.

Bekijk het antwoord
  • Citeert φῶτας (ἐείκοσι) uit regel 810. (1p)

Het deel tussen haakjes (ἐείκοσι) hoeft niet geciteerd te worden.

Vraag 3 1 punt

Regel 805 ἄτη φρένας εἷλε.
Citeer uit het vervolg (t/m regel 809 καρπαλίμοισι) het Griekse woord dat inhoudelijk vergelijkbaar is met ἄτη φρένας εἷλε.

Bekijk het antwoord
  • Citeert ταφών (regel 806). (1p)

Vraag 4 1 punt

Regel 808-811 ὃς t/m πολέμοιο.
Verdedig de stelling dat deze beschrijving positief bijdraagt aan Patroclus’ κλέος. Baseer je antwoord op de achtergronden bij de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit dat de beschrijving suggereert dat Patroclus alleen verzwakt of uitgeschakeld kon worden door een voortreffelijke tegenstander, en dat dit hem prestige (roem) oplevert dat na zijn dood voortleeft. (1p)

Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vraag 5 1 punt

Regel 812 πρῶτος.
Door het gebruik van het woord πρῶτος wordt de toehoorder erop voorbereid dat er een vervolg komt op dit deel van het verhaal.
Citeer het Griekse woord waarmee dit vervolg begint.

Bekijk het antwoord
  • Citeert Ἕκτωρ (regel 818). (1p)

Vraag 6 2 punten

Regel 806-815 ὄπιθεν t/m δηϊοτῆτι.
Een commentator merkt op dat Euphorbus beschouwd kan worden als sterk, maar ook als zwak.
Beschrijf in eigen woorden twee acties van Euphorbus uit de regels 806-815 (ὄπιθεν t/m δηϊοτῆτι) waardoor Euphorbus als zwak beschouwd kan worden.

Bekijk het antwoord
  • Beschrijft twee van de volgende acties van Euphorbus: (a) hij doodde Patroclus niet in één keer; (b) hij viel Patroclus in de rug aan; (c) hij trok zich na zijn aanval (meteen) terug, bleef niet staan om met Patroclus te vechten, of wachtte een tegenaanval van Patroclus niet af; (d) hij viel Patroclus aan terwijl die onbeschermd was. (2p)

Per juist antwoord 1 punt, tot maximaal 2. Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vraag 7 2 punten

Regel 819 ἀναχαζόμενον en βεβλημένον.
Beschrijf de verschillende aspectswaarde van deze twee werkwoordsvormen. Ga in je antwoord in op de betekenis van beide werkwoordsvormen.

Bekijk het antwoord
  • Het praesens ἀναχαζόμενον beschrijft een niet-afgesloten handeling, een handeling die gelijktijdig is aan het hoofdwerkwoord (aan het gezien worden door Hector), of een poging: Patroclus is bezig zich terug te trekken / probeert zich terug te trekken. (1p)
  • Het perfectum βεβλημένον beschrijft een toestand (in het heden als resultaat van een handeling): Patroclus is getroffen of verwond / is niet (goed) in staat te vechten. (1p)

Bij elk van de twee delen het scorepunt alleen toekennen wanneer zowel de aspectswaarde als de betekenis juist zijn. Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vraag 8 2 punten

Regel 819 χαλκῷ.
a Noteer de naam van het stilistisch middel dat hier gebruikt is.
b Citeer uit de regels 810-813 (καὶ t/m ὁμίλῳ) het Griekse woord waarmee hetzelfde wordt bedoeld als met χαλκῷ (regel 819).

Bekijk het antwoord
  • a: Noemt metonymia. (1p)
  • b: Citeert βέλος (regel 812). (1p)

Bij a niet fout rekenen wanneer geantwoord is ‘materiaal in plaats van voorwerp’.

Afbeelding 1 en Tekst 2

Tekst 3 De stervende Patroclus spreekt tot Hector.

“[851] Ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δ᾿ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν·
[852] οὔ θην οὐδ᾿ αὐτὸς δηρὸν βέῃ, ἀλλά τοι ἤδη
[853] ἄγχι παρέστηκεν θάνατος καὶ μοῖρα κραταιή,
[854] χερσὶ δαμέντ᾿ Ἀχιλῆος ἀμύμονος Αἰακίδαο.”
[855] Ὣς ἄρα μιν εἰπόντα τέλος θανάτοιο κάλυψε·
[856] ψυχὴ δ᾿ ἐκ ῥεθέων πταμένη Ἄϊδόσδε βεβήκει,
[857] ὃν πότμον γοόωσα, λιποῦσ᾿ ἀνδροτῆτα καὶ ἥβην.
[858] Τὸν καὶ τεθνηῶτα προσηύδα φαίδιμος Ἕκτωρ·
[859] “Πατρόκλεις, τί νύ μοι μαντεύεαι αἰπὺν ὄλεθρον;
[860] Τίς δ᾿ οἶδ᾿ εἴ κ᾿ Ἀχιλεύς, Θέτιδος πάϊς ἠϋκόμοιο,
[861] φθήῃ ἐμῷ ὑπὸ δουρὶ τυπεὶς ἀπὸ θυμὸν ὀλέσσαι;”
[862] Ὣς ἄρα φωνήσας δόρυ χάλκεον ἐξ ὠτειλῆς
[863] εἴρυσε λὰξ προσβάς, τὸν δ᾿ ὕπτιον ὦσ᾿ ἀπὸ δουρός.
[864] Αὐτίκα δὲ ξὺν δουρὶ μετ᾿ Αὐτομέδοντα βεβήκει,
[865] ἀντίθεον θεράποντα ποδώκεος Αἰακίδαο·
[866] ἵετο γὰρ βαλέειν· τὸν δ᾿ ἔκφερον ὠκέες ἵπποι
[867] ἄμβροτοι, οὓς Πηλῆϊ θεοὶ δόσαν ἀγλαὰ δῶρα.

Aantekeningen:
regel 852: βέομαι = ik zal leven
regel 856: τὰ ῥέθεα = ledematen
regel 857: ἡ ἀνδροτής = mannelijke kracht
regel 863: λάξ = met de hiel

Homerus, Ilias 16.851-867

Vraag 9 2 punten

Afbeelding 1 en Tekst 2.
Tussen deze afbeelding in middeleeuwse stijl en de beschrijving in tekst 2 zijn enkele verschillen aan te wijzen met betrekking tot het gevecht tussen Hector en Patroclus.
Beschrijf twee van deze verschillen. Ga in je antwoord bij elk verschil in op zowel afbeelding 1 als de beschrijving in tekst 2.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee van de volgende verschillen, waarbij elk verschil zowel afbeelding 1 als tekst 2 beschrijft: (a) op afbeelding 1 wordt te paard gevochten, in tekst 2 vanuit een strijdwagen / te voet; (b) op afbeelding 1 treft Hector Patroclus met een zwaard, in tekst 2 met een lans; (c) op afbeelding 1 wordt Patroclus doormidden gehakt, in tekst 2 wordt hij doorstoken; (d) op afbeelding 1 komt Patroclus Hector tegemoet, in tekst 2 is hij bezig zich terug te trekken in de linies; (e) op afbeelding 1 heeft Patroclus een harnas aan, in tekst 2 is hij naakt / heeft hij geen borstpantser meer; (f) op afbeelding 1 heeft Patroclus een wapen of zwaard in zijn hand, in tekst 2 heeft hij geen wapens meer. (2p)

Per juist verschil 1 punt, tot maximaal 2. Geen scorepunt voor een verschil waarin een gegeven genoemd wordt dat niet in tekst 2 staat, bijvoorbeeld de vorm van homerische of Myceense harnassen. Of woorden van overeenkomstige strekking.

Tekst 3 en Tekst 1

Afbeelding 1

Afbeelding 1
Afbeelding 1 Hector valt Patroclus aan, illustratie in een vijftiende-eeuws handschrift.

Middeleeuwse miniatuur in grijstinten. Tussen tenten vechten gewapende ruiters in harnas. De ruiters dragen zwaarden. Het midden van de afbeelding wordt ingenomen door een ruiter op een wit paard. Onderaan zijn paarden en gevallen strijders te zien. Er staat geen tekst in de afbeelding; het onderschrift staat eronder.

Vraag 10 1 punt

Tekst 3 en Tekst 1.
Tekst 3 regel 856 ψυχὴ t/m βεβήκει.
Noteer uit tekst 1 het nummer van de regel waarin een opmerking staat die inhoudelijk vergelijkbaar is met ψυχὴ t/m βεβήκει (tekst 3 regel 856).

Bekijk het antwoord
  • Noemt regel 296. (1p)

Tekst 3

Vraag 11 1 punt

Tekst 3 regel 860 Θέτιδος πάϊς ἠϋκόμοιο.
Deze toevoeging kan op verschillende manieren geïnterpreteerd worden: spottend of complimenteus.
Kies een van deze interpretaties en licht je antwoord toe. Betrek in je antwoord de betekenis van Θέτιδος πάϊς ἠϋκόμοιο.

Bekijk het antwoord
  • Kiest spottend of complimenteus, geeft een interpretatie of vertaling van Θέτιδος πάϊς (ἠϋκόμοιο) en legt uit waarom de toevoeging zo te lezen is. (1p)

Een goed antwoord bevat de mededeling dat de toevoeging spottend of complimenteus is, een interpretatie of vertaling van Θέτιδος πάϊς (ἠϋκόμοιο) en een uitleg waarom. Die uitleg mag ook impliciet uit de interpretatie blijken. Voorbeelden van een goed antwoord: Hector spot met Achilles door hem een kind of zoon van zijn moeder te noemen (een moederskindje), en door te zeggen dat zijn moeder mooie lokken heeft, waarmee hij bedoelt dat Achilles alleen een knappe jongen is en geen goede strijder; Hector spot met het feit dat Achilles de zoon van een godin is, want hij zegt dat hij Achilles wellicht zal doden; Hector geeft Achilles het compliment dat hij een halfgod is, om zijn eigen overwinning groter voor te stellen of zijn eigen prestige te verhogen.

Vraag 12 1 punt

Regel 861 φθήῃ.
Dit woord duidt op een volgorde van twee gebeurtenissen.
Beschrijf in eigen woorden deze twee gebeurtenissen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de dood van Achilles en de dood van Hector als de twee gebeurtenissen. (1p)

Het scorepunt alleen toekennen wanneer beide onderdelen juist zijn. De volgorde mag omgedraaid zijn. Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vraag 13 2 punten

Regel 851-861 Ἄλλο t/m ὀλέσσαι.
In een navertelling van dit verhaal doet Imme Dros als volgt verslag van de laatste woorden van Patroclus en Hectors reactie daarop:
‘Achilleus ... zal ... je ... doden,’ bracht hij nog uit.
‘Reken daar maar niet op. Ik zal hém eerder doden,’ snoefde Hektor.
Patroklos gaf geen antwoord meer, zijn schim daalde af naar de graflelieweiden ...
a Leg uit dat Hectors reactie in de versie van Homerus minder stellig is dan in deze navertelling. Ga in je antwoord in op beide versies.
b Citeer uit de regels 851-861 (Ἄλλο t/m ὀλέσσαι) het Griekse tekstelement dat correspondeert met ‘naar de graflelieweiden’.

Bekijk het antwoord
  • a: In Homerus’ versie trekt Hector in twijfel of Achilles hem zal doden en stelt hij dat het waarschijnlijker is dat hij Achilles zal doden; in de navertelling beweert Hector stellig dat (niet Achilles hem, maar) hij Achilles zal doden. (1p)
  • b: Citeert Ἄϊδόσδε (regel 856). (1p)

Bij a het scorepunt alleen toekennen wanneer beide onderdelen van het antwoord juist zijn. Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vraag 14 2 punten

Regel 864 Αὐτίκα δὲ ξὺν δουρὶ μετ᾿ Αὐτομέδοντα βεβήκει.
a Schrijf regel 864 over en scandeer deze regel.
Het woord ξὺν wordt in de Ilias meestal met een sigma gespeld: σὺν.
b Leg op basis van het metrum uit, dat het woord σὺν in deze regel niet op de plek van ξὺν kan staan.

Bekijk het antwoord
  • a: Schrijft regel 864 over en scandeert deze juist: ˉ ˘ ˘ | ˉ ˉ | ˉ ˘ ˘ | ˉ ˘ ˘ | ˉ ˘ ˘ | ˉ ˉ (1p)
  • b: Legt uit dat als δὲ gevolgd wordt door σὺν (een sigma als enige medeklinker), de klinker van δὲ kort blijft, terwijl op deze plaats een lange lettergreep nodig is. Doordat δὲ gevolgd wordt door ξὺν (een xi), wordt de van nature korte klinker van δὲ verlengd; σὺν heeft dat effect niet. (1p)

Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vraag 15 1 punt

Regel 865 Αἰακίδαο.
Beschrijf de aanleiding voor de afwezigheid van deze persoon. Baseer je antwoord op de inhoud van de Ilias. Gebruik in je antwoord bij voorkeur niet meer dan 25 woorden.

Bekijk het antwoord
  • Noemt het conflict met Agamemnon over een slavin: Agamemnon heeft Achilles de slavin (zijn eergeschenk) afgenomen of wilde die aan hem afstaan, waardoor Achilles niet meer wilde meevechten. (1p)

Of woorden van overeenkomstige strekking.

Tekst 4

Tekst 4 Achilles jaagt op Hector.

[188] Ἕκτορα δ᾿ ἀσπερχὲς κλονέων ἔφεπ᾿ ὠκὺς Ἀχιλλεύς.
[189] Ὡς δ᾿ ὅτε νεβρὸν ὄρεσφι κύων ἐλάφοιο δίηται,
[190] ὄρσας ἐξ εὐνῆς, διά τ᾿ ἄγκεα καὶ διὰ βήσσας·
[191] τὸν δ᾿ εἴ πέρ τε λάθῃσι καταπτήξας ὑπὸ θάμνῳ,
[192] ἀλλά τ᾿ ἀνιχνεύων θέει ἔμπεδον, ὄφρα κεν εὕρῃ·
[193] ὣς Ἕκτωρ οὐ λῆθε ποδώκεα Πηλεΐωνα.
[194] Ὁσσάκι δ᾿ ὁρμήσειε πυλάων Δαρδανιάων
[195] ἀντίον ἀΐξασθαι ἐϋδμήτους ὑπὸ πύργους,
[196] εἴ πώς οἱ καθύπερθεν ἀλάλκοιεν βελέεσσι,
[197] τοσσάκι μιν προπάροιθεν ἀποστρέψασκε παραφθὰς
[198] πρὸς πεδίον· αὐτὸς δὲ ποτὶ πτόλιος πέτετ᾿ αἰεί.
[199] Ὡς δ᾿ ἐν ὀνείρῳ οὐ δύναται φεύγοντα διώκειν·
[200] οὔτ᾿ ἄρ᾿ ὁ τὸν δύναται ὑποφεύγειν οὔθ᾿ ὁ διώκειν·
[201] ὣς ὁ τὸν οὐ δύνατο μάρψαι ποσίν, οὐδ᾿ ὃς ἀλύξαι.
[202] Πῶς δέ κεν Ἕκτωρ κῆρας ὑπεξέφυγεν θανάτοιο,
[203] εἰ μή οἱ πύματόν τε καὶ ὕστατον ἤντετ᾿ Ἀπόλλων
[204] ἐγγύθεν, ὅς οἱ ἐπῶρσε μένος λαιψηρά τε γοῦνα;
[205] Λαοῖσιν δ᾿ ἀνένευε καρήατι δῖος Ἀχιλλεύς,
[206] οὐδ᾿ ἔα ἱέμεναι ἐπὶ Ἕκτορι πικρὰ βέλεμνα,
[207] μή τις κῦδος ἄροιτο βαλών, ὁ δὲ δεύτερος ἔλθοι.
[208] Ἀλλ᾿ ὅτε δὴ τὸ τέταρτον ἐπὶ κρουνοὺς ἀφίκοντο,
[209] καὶ τότε δὴ χρύσεια πατὴρ ἐτίταινε τάλαντα,
[210] ἐν δὲ τίθει δύο κῆρε τανηλεγέος θανάτοιο,
[211] τὴν μὲν Ἀχιλλῆος, τὴν δ᾿ Ἕκτορος ἱπποδάμοιο,
[212] ἕλκε δὲ μέσσα λαβών· ῥέπε δ᾿ Ἕκτορος αἴσιμον ἦμαρ,
[213] ᾤχετο δ᾿ εἰς Ἀΐδαο, λίπεν δέ ἑ Φοῖβος Ἀπόλλων.
[214] Πηλεΐωνα δ᾿ ἵκανε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη,
[215] ἀγχοῦ δ᾿ ἱσταμένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
[216] “Νῦν δὴ νῶι ἔολπα, Διῒ φίλε φαίδιμ᾿ Ἀχιλλεῦ,
[217] οἴσεσθαι μέγα κῦδος Ἀχαιοῖσι προτὶ νῆας,
[218] Ἕκτορα δῃώσαντε μάχης ἄατόν περ ἐόντα.
[219] Οὔ οἱ νῦν ἔτι γ᾿ ἔστι πεφυγμένον ἄμμε γενέσθαι,
[220] οὐδ᾿ εἴ κεν μάλα πολλὰ πάθοι ἑκάεργος Ἀπόλλων
[221] προπροκυλινδόμενος πατρὸς Διὸς αἰγιόχοιο.
[222] Ἀλλὰ σὺ μὲν νῦν στῆθι καὶ ἄμπνυε, τόνδε δ᾿ ἐγώ τοι
[223] οἰχομένη πεπιθήσω ἐναντίβιον μαχέσασθαι.”
[224] Ὣς φάτ᾿ Ἀθηναίη, ὁ δ᾿ ἐπείθετο, χαῖρε δὲ θυμῷ,
[225] στῆ δ᾿ ἄρ᾿ ἐπὶ μελίης χαλκογλώχινος ἐρεισθείς.

Aantekeningen:
regel 188: ἀσπερχές = onophoudelijk
τὸ ἄγκος = dal (regel 190)
καταπτήσσω = zich schuil houden (regel 191)
ὁ θάμνος = struik
ἀνιχνεύω = opsporen (regel 192)
ὁσσάκι = zo vaak als (regel 194)
τοσσάκι = zo vaak (regel 197)
παραφθάνω = inhalen
τὰ γοῦνα = knieën (regel 204)
regel 206: τὸ βέλεμνον = pijl
regel 208: ὁ κρουνός = bron
regel 210: τανηλεγής = smartelijk
regel 218: ἄατος = onverzadelijk
regel 221: προπροκυλίνδομαι = zich heen en weer wentelen
regel 225: χαλκογλώχις = met bronzen punt

Homerus, Ilias 22.188-225

Vraag 16 1 punt

Tekst 4. Regel 188 Ἕκτορα t/m Ἀχιλλεύς.
Verdedig de stelling dat de inhoud van deze regel wordt ondersteund door de woordplaatsing.

Bekijk het antwoord
  • Verdedigt dat Hector en Achilles in deze regel (ver) uit elkaar staan, zoals ze in de werkelijkheid ook van elkaar verwijderd zijn: eerst wordt Hector genoemd en een eind daarna Achilles, zodat Achilles in de werkelijkheid ook een eind achter Hector aan komt. (1p)

Het scorepunt alleen toekennen wanneer beide onderdelen van het antwoord juist zijn.

Vraag 17 1 punt

Regel 192 ἀλλά t/m εὕρῃ.
Alle aandacht is in deze regel gericht op de achtervolger.
Leg uit dat ook in regel 191 (τὸν t/m θάμνῳ) de achtervolger extra aandacht krijgt.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit dat τὸν vooraan in regel 191 staat en daarmee de achtervolger (de hond) bedoeld wordt; de achtervolgde wordt in regel 191 niet genoemd, de achtervolger wel. (1p)

Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vraag 18 3 punten

Regel 189-193 Ὡς t/m Πηλεΐωνα.
a Beschrijf in eigen woorden het tertium comparationis van deze vergelijking.
b Citeer uit deze regels het Griekse tekstelement dat in het beeld correspondeert met Ἕκτωρ (regel 193).
In deze regels is een epitheton ornans gebruikt.
c Is dit epitheton ornans qua betekenis in deze context relevant? Citeer in je antwoord het epitheton ornans en ga in op de context.

Bekijk het antwoord
  • a: Beschrijft het tertium comparationis: de achtervolgde kan zich niet verbergen voor of ontsnappen aan de achtervolger. (1p)
  • b: Citeert νεβρὸν (ἐλάφοιο) (regel 189). (1p)
  • c: Citeert het epitheton ποδώκεα (regel 193) en legt uit of het in deze context relevant is, met een onderbouwing die aansluit bij de context. (1p)

Bij a: zich niet kunnen verbergen voor de achtervolger, niet kunnen ontsnappen aan de achtervolger, of dat de achtervolger de achtervolgde goed in het oog heeft. Bij a niet fout rekenen wanneer geantwoord is ‘het (voortdurend) blijven achtervolgen / het voortdurend achtervolgd worden’. Bij a geen scorepunt wanneer alleen geantwoord is ‘het achtervolgen / het achtervolgd worden’. Bij c het scorepunt alleen toekennen wanneer beide onderdelen van het antwoord juist zijn. Voorbeelden van een goed antwoord bij c: (het epitheton ornans is) ποδώκεα (regel 193); dit betekent snel en is relevant voor het succes van de achtervolging (door Achilles), of in de vergelijking van Achilles met een jachthond, of om aan te geven hoe snel ook Hector rent. Ook goed: ποδώκεα is niet relevant, omdat Achilles Hector niet inhaalt of pas inhaalt als Hector stilstaat.

Vraag 19 1 punt

Regel 197-198 τοσσάκι t/m αἰεί.
De ruimtelijke voorstelling van de situatie die beschreven wordt in deze regels kan in een schema weergegeven worden.
Welk schema geeft de situatie in de regels 197-198 (τοσσάκι t/m αἰεί) weer?

  1. A Achilles - stad - vlakte - Hector
  2. B Hector - stad - vlakte - Achilles
  3. C stad - Achilles - Hector - vlakte
  4. D stad - Hector - Achilles - vlakte
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 20 3 punten

Regel 199-200 Ὡς t/m διώκειν.
Deze regels worden door Imme Dros als volgt vertaald:
199 En zoals in een droom de een de ander niet inhaalt
200 en de ander er ook niet in slaagt aan de een te ontkomen
a Citeer uit regel 199 (Ὡς t/m φεύγοντα διώκειν) het Griekse woord dat in de vertaling van regel 199 is weergegeven met ‘de ander’.
Een Grieks tekstelement uit regel 200 (οὔτ᾿ t/m ὁ διώκειν) is in de vertaling niet weergegeven.
b Citeer dit Griekse tekstelement en leg uit dat er een inhoudelijke reden voor is om dit tekstelement in de vertaling niet weer te geven. Ga in je antwoord in op de context.

Bekijk het antwoord
  • a: Citeert φεύγοντα (regel 199). (1p)
  • b: Citeert οὔθ᾿ ὁ διώκειν (regel 200). (1p)
  • b: Legt uit dat dit al in regel 199 staat (‘de een kan de ander niet inhalen’), zodat οὔθ᾿ ὁ διώκειν aan de betekenis niets toevoegt. (1p)

Bij b niet fout rekenen wanneer in plaats van ‘οὔθ᾿ ὁ διώκειν’ is geciteerd ‘ὁ διώκειν’. Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vraag 21 1 punt

Regel 205 Λαοῖσιν.
Noteer in eigen woorden welke groep met dit woord bedoeld wordt.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de (bij Achilles aanwezige) Grieken, of het leger(onderdeel) van Achilles met de strijders die bij hem zijn. (1p)

Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vraag 22 3 punten

Regel 216-223 Νῦν t/m μαχέσασθαι.
Deze bemoedigende toespraak van Athene bestaat uit drie zinnen. Uit elk van deze zinnen is een argument op te maken waarmee Athene Achilles moed inspreekt.
Noteer in eigen woorden deze drie argumenten.

Bekijk het antwoord
  • Eerste argument (uit de eerste zin): het verslaan van Hector levert veel roem op, we gaan dit samen doen, of de overwinning is zeker. (1p)
  • Tweede argument (uit de tweede zin): Hector kan niet meer ontsnappen, Apollo’s steun aan Hector kan niet meer baten, of Zeus is onverbiddelijk: Hector moet sneuvelen. (1p)
  • Derde argument (uit de derde zin): Athene zal Hector ertoe brengen de strijd aan te gaan, of Athene zal Achilles helpen. (1p)

Niet fout rekenen wanneer de delen van het antwoord in een andere volgorde zijn genoteerd. Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vraag 23 1 punt

Regel 222-223 τόνδε t/m μαχέσασθαι.
Hoe brengt Athene dit concreet ten uitvoer? Baseer je antwoord op het vervolg van tekst 4 (niet in dit examen afgedrukt).

Bekijk het antwoord
  • Noemt dat Athene zich vermomt als Deïphobus, als een broer of medestrijder van Hector, of als een Trojaan. (1p)

Of woorden van overeenkomstige strekking.

Afbeelding 2 en Tekst 4

Afbeelding 2

Afbeelding 2
Afbeelding 2 Tekening van een Griekse aardewerkschildering uit ca. 330 voor Christus.

Lijntekening van een Griekse aardewerkschildering met twee scènes, genummerd 1 en 2. Bovenaan staan drie grote figuren. Scène 1 (nummer 1): een weegschaal hangt aan een stok; aan de weegschaal hangen twee kleine figuurtjes, en het figuurtje in de rechter schaal hangt lager. Scène 2 (nummer 2): links een gewapende strijder met helm met pluim en schild, die een lans naar rechts richt; rechts een strijder met een rond schild die voorover zakt terwijl de lans van de linker strijder naar hem toe steekt.

Vraag 24 2 punten

Afbeelding 2 en Tekst 4.
Op afbeelding 2 zijn twee scènes afgebeeld die met elkaar in verband staan.
a Beschrijf scène 1 en scène 2 en ook het inhoudelijke verband tussen beide scènes. Baseer je antwoord op de regels 209-213 van tekst 4 (καὶ t/m Ἀπόλλων). Laat de drie groot afgebeelde personen die op de bovenste rij zijn afgebeeld, buiten beschouwing. Gebruik in je antwoord bij voorkeur niet meer dan 30 woorden.
b Citeer uit de regels 209-211 (καὶ t/m ἱπποδάμοιο) het Griekse woord voor de twee kleine figuurtjes in scène 1.

Bekijk het antwoord
  • a: Beschrijft dat in de weegschaal (scène 1) het lot van beide strijders uit scène 2 ligt en dat de strijder met het zwaarste lot sneuvelt: het figuurtje rechts in de weegschaal is het zwaarst, en de rechts in scène 2 afgebeelde strijder wordt daarom gedood of verwond. (1p)
  • b: Citeert κῆρε (regel 210). (1p)

Bij a niet fout rekenen wanneer in een overigens juist antwoord de strijders op de afbeelding Hector en Achilles genoemd zijn, en wanneer de zittende persoon op de bovenste rij Zeus genoemd is (in plaats van Hermes). Of woorden van overeenkomstige strekking.

Tekst 5

Tekst 5

Achilles heeft besloten weer mee te doen aan de strijd. Hij heeft zijn nieuwe wapenrusting aangetrokken en stapt op zijn strijdwagen die getrokken wordt door zijn twee onsterfelijke paarden. Zij kunnen spreken met menselijke stem. Hij heeft de paarden gevraagd hem na afloop van de strijd veilig terug te brengen naar het scheepskamp.
Een van de paarden, Xanthus (Ξάνθος), geeft hem antwoord:
“[408] Καὶ λίην σ᾿ ἔτι νῦν γε σαώσομεν, ὄβριμ᾿ Ἀχιλλεῦ·
[409] ἀλλά τοι ἐγγύθεν ἦμαρ ὀλέθριον· οὐδέ τοι ἡμεῖς
[410] αἴτιοι, ἀλλὰ θεός τε μέγας καὶ Μοῖρα κραταιή.
[411] Οὐδὲ γὰρ ἡμετέρῃ βραδυτῆτί τε νωχελίῃ τε
[412] Τρῶες ἀπ᾿ ὤμοιιν Πατρόκλου τεύχε᾿ ἕλοντο·
[413] ἀλλὰ θεῶν ὤριστος, ὃν ἠΰκομος τέκε Λητώ,
[414] ἔκταν᾿ ἐνὶ προμάχοισι καὶ Ἕκτορι κῦδος ἔδωκε.
[415] Νῶϊ δὲ καί κεν ἅμα πνοιῇ Ζεφύροιο θέοιμεν,
[416] ἥν περ ἐλαφροτάτην φάσ᾿ ἔμμεναι· ἀλλὰ σοὶ αὐτῷ
[417] μόρσιμόν ἐστι θεῷ τε καὶ ἀνέρι ἶφι δαμῆναι.”
[418] Ὣς ἄρα φωνήσαντος Ἐρινύες ἔσχεθον αὐδήν.
[419] Τὸν δὲ μέγ᾿ ὀχθήσας προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
[420] “Ξάνθε, τί μοι θάνατον μαντεύεαι; Οὐδέ τί σε χρή.
[421] Εὖ νυ τὸ οἶδα καὶ αὐτός, ὅ μοι μόρος ἐνθάδ᾿ ὀλέσθαι,
[422] νόσφι φίλου πατρὸς καὶ μητέρος· ἀλλὰ καὶ ἔμπης
[423] οὐ λήξω πρὶν Τρῶας ἅδην ἐλάσαι πολέμοιο.”

Aantekeningen:
regel 409: ἐγγύθεν Vul aan: ἐστίν
regel 410: αἴτιοι Vul aan: ἐσμέν
Μοῖρα Moira (godin van het noodlot)
regel 411: ἡ νωχελίη = luiheid
regel 412: οἱ Τρῶες = Trojanen
ὤμοιιν = ὤμων
regel 413: ὤριστος = ὁ ἄριστος
regel 414: ἔκταν᾿ Vul aan: αὐτόν
regel 415: Νῶϊ (nominativus) = wij; ἅμα + dativus = even snel als
Ζέφυρος = Zephyrus (god van de westenwind)
regel 416: φάσ᾿ = φασί
regel 417: μόρσιμος = door het lot bepaald
θεῷ = ὑπὸ θεοῦ; ἀνέρι = ὑπὸ ἀνδρός
δαμῆναι = infinitivus aoristus passief van δαμάζω
regel 418: φωνήσαντος Vul aan: Ξάνθου
Ἐρινύες = de Erinyen (Deze godinnen onderbreken Xanthus hier om te voorkomen dat hij nog meer over de toekomst vertelt.)
ἔσχεθον = ἔσχον; ἔχω = tegenhouden
regel 420: Οὐδέ τί = helemaal niet; χρή Vul aan: μαντεύεσθαι
regel 421: ὅ = dat (voegwoord); μόρος Vul aan: ἐστίν
regel 422: καὶ ἔμπης = toch
regel 423: λήξω = Achilles bedoelt: met vechten.
οἱ Τρῶες = Trojanen
ἅδην ἐλάω πολέμοιο + accusativus = (iemand) de strijdlust ontnemen

Homerus, Ilias 19.408-423

Vraag 25 38 punten

Tekst 5. Bestudeer de inleiding en de aantekeningen bij tekst 5.
Vertaal de regels 408 t/m 423 in het Nederlands.

Bekijk het antwoord
  • Kolon 25 (regel 408) „Καὶ λίην σ᾿ ἔτι νῦν γε σαώσομεν, ὄβριμ᾿ Ἀχιλλεῦ·” vertaald als: (En) zeer zeker zullen we je nu nog (wel) in veiligheid brengen / redden, machtige Achilles. Niet fout: σαώσομεν met de onvoltooid tegenwoordige tijd. Nul punten bij: σ᾿ niet als lijdend voorwerp; σαώσομεν als (on)voltooid verleden tijd of voltooid tegenwoordige tijd; ὄβριμ᾿ Ἀχιλλεῦ niet als aanspreekvorm. (2p)
  • Kolon 26 (regel 409) „ἀλλά τοι ἐγγύθεν ἦμαρ ὀλέθριον·” vertaald als: maar de ongelukkige dag, of de dag van het verderf, is nabij, zeg ik je / is voor jou nabij / maar de dag van je verderf is nabij. Nul punten bij: ἀλλά vertaald als vorm van ἄλλος; ὀλέθριον niet verbonden met ἦμαρ. (2p)
  • Kolon 27 (regel 409-410) „οὐδέ τοι ἡμεῖς αἴτιοι,” vertaald als: en/maar niet wij zijn (daaraan) schuldig / (daarvan) de oorzaak, zeg ik je / en/maar niet wij zijn voor jou (daaraan) schuldig. Niet fout: οὐδέ als ‘en’ of ‘ook niet’. Nul punten bij: οὐδέ als ‘niets’ of ‘zelfs niet’. (1p)
  • Kolon 28 (regel 410) „ἀλλὰ θεός τε μέγας καὶ Μοῖρα κραταιή.” vertaald als: maar de/een grote, machtige god en de krachtige Moira. Niet fout: maar er is een grote god en de krachtige Moira; Moira als (de/een) godin van het noodlot. Voor 1 punt: maar de god is groot en (de godin van) het noodlot / Moira (is) krachtig. Nul punten bij: ἀλλά als vorm van ἄλλος; μέγας niet verbonden met θεός; κραταιή niet verbonden met Μοῖρα. (2p)
  • Kolon 29 (regel 411) „Οὐδὲ γὰρ ἡμετέρῃ βραδυτῆτί τε νωχελίῃ τε” vertaald als: want (ook) niet door onze traagheid en luiheid. Nul punten bij: Οὐδὲ als ‘zelfs niet’. (1p)
  • Kolon 30 (regel 412) „Τρῶες ἀπ᾿ ὤμοιιν Πατρόκλου τεύχε᾿ ἕλοντο·” vertaald als: hebben (de) Trojanen de wapenrusting of wapens van de schouders van Patroclus (af)genomen. Niet fout: hebben de Trojanen de wapenrusting van Patroclus van zijn schouders (af)genomen. Voor de woorden: τεύχεα als wapenrustingen (1 punt, anders 0); αἱρέω als verkrijgen of zich meester maken van (1 punt); αἱρέομαι als kiezen (0 punten). Nul punten bij: ἀπό met een andere betekenis dan van(af); ὤμοιιν niet vertaald als vorm van ὦμος. (2p)
  • Kolon 31 (regel 413) „ἀλλὰ θεῶν ὤριστος,” vertaald als: maar de beste van de goden. Niet fout: θεῶν ὤριστος als de beste god. Nul punten bij: ἀλλὰ als vorm van ἄλλος (telt mee in het maximum van 4 punten voor ἀλλά, zie aiContext). (1p)
  • Kolon 32 (regel 413) „ὃν ἠΰκομος τέκε Λητώ,” vertaald als: die Leto met (het/haar) mooie haar / de schoongelokte Leto voortgebracht of gebaard heeft. Niet fout: die gebaard is door Leto met mooi haar. Nul punten bij: ὃν expliciet verbonden met een ander antecedent dan ὤριστος (kolon 31). (2p)
  • Kolon 33 (regel 414) „ἔκταν᾿ ἐνὶ προμάχοισι” vertaald als: heeft hem gedood bij, onder of te midden van de voorvechters. Nul punten bij: ἐνὶ als gedurende, met of door. (1p)
  • Kolon 34 (regel 414) „καὶ Ἕκτορι κῦδος ἔδωκε.” vertaald als: en heeft roem gegeven aan Hector. (1p)
  • Kolon 35 (regel 415) „Νῶϊ δὲ καί κεν ἅμα πνοιῇ Ζεφύροιο θέοιμεν,” vertaald als: (maar/en) wij zouden zelfs even snel als de wind van Zephyrus / als het waaien van Zephyrus kunnen rennen. Niet fout: καί als ‘ook’; κεν θέοιμεν als ‘wij kunnen of zouden rennen’; πνοιή Ζεφύροιο als de adem van Zephyrus; Zephyrus als god van de westenwind. Nul punten bij: κεν θέοιμεν als ‘wij rennen’. (2p)
  • Kolon 36 (regel 416) „ἥν περ ἐλαφροτάτην φάσ᾿ ἔμμεναι·” vertaald als: waarvan men (toch of juist) zegt / ze (toch of juist) zeggen dat die of dat de snelste is / het snelst is / zeer snel is. Nul punten bij: φάσ᾿ als ‘hij zegt’; ἔμμεναι niet vertaald als vorm van εἰμί. (2p)
  • Kolon 37 (regel 416-417) „ἀλλὰ σοὶ αὐτῷ μόρσιμόν ἐστι” vertaald als: maar voor jou(zelf) is (het) door het lot bepaald. Voor 1 punt: σοὶ αὐτῷ als ‘voor jou’; 0 punten voor σοὶ αὐτῷ als ‘door jouzelf’. Nul punten bij: ἀλλά als vorm van ἄλλος (telt mee in het maximum van 4 punten voor ἀλλά, zie aiContext). (2p)
  • Kolon 38 (regel 417) „θεῷ τε καὶ ἀνέρι ἶφι δαμῆναι.”” vertaald als: door een god en door een man met geweld gedood of bedwongen te worden. Voor 1 punt: θεῷ τε καὶ ἀνέρι ἶφι als met geweld van een god en van een man. (2p)
  • Kolon 39 (regel 418) „Ὣς ἄρα φωνήσαντος Ἐρινύες ἔσχεθον αὐδήν.” vertaald als: nadat Xanthus (dan) zo gesproken had, hielden de Erinyen zijn stem tegen; of: de Erinyen hielden de stem van Xanthus tegen, die (dan) zo gesproken had. Voor 1 punt: Ξάνθου als (de) blonde. Nul punten bij: Ὣς als iets anders dan ‘zo’; ἔσχεθον niet vertaald als vorm van ἔχω. (2p)
  • Kolon 40 (regel 419) „Τὸν δὲ μέγ᾿ ὀχθήσας προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·” vertaald als: (en/maar) tot hem sprak de snelvoetige Achilles, nadat hij zeer wrevelig of verontwaardigd geworden was. Nul punten bij: μέγ᾿ ὀχθήσας niet verbonden met Ἀχιλλεύς; πόδας ὠκὺς niet verbonden met Ἀχιλλεύς. (2p)
  • Kolon 41 (regel 420) „“Ξάνθε, τί μοι θάνατον μαντεύεαι;” vertaald als: Xanthus, waarom of wat voorspel je mij de dood / voorspel je mijn dood. Niet fout: μαντεύεαι als ‘je voorspelde’. Voor 1 punt: μαντεύομαι als ‘vermoeden’. Ξάνθε als (de) blonde telt alleen als het in kolon 39 niet al is aangerekend. Nul punten bij: Ξάνθε niet vertaald als vocativus; μαντεύομαι als ‘antwoorden’ of ‘een orakel raadplegen’. (2p)
  • Kolon 42 (regel 420) „Οὐδέ τί σε χρή.” vertaald als: het is helemaal niet nodig dat je voorspellingen doet / dat je voorspelt. Niet fout: dat is helemaal niet nodig. Nul punten bij: μαντεύομαι als ‘vermoeden’ of als ‘antwoorden’ of ‘een orakel raadplegen’; zie ook de opmerking bij kolon 41. (1p)
  • Kolon 43 (regel 421) „Εὖ νυ τὸ οἶδα καὶ αὐτός,” vertaald als: (welnu,) dat weet ik ook zelf goed. (2p)
  • Kolon 44 (regel 421) „ὅ μοι μόρος ἐνθάδ᾿ ὀλέσθαι,” vertaald als: dat het (nood)lot voor mij is, dat ik het (nood)lot heb, of dat (het) mijn (nood)lot is hier te sterven. Niet fout: μόρος als doodslot; ὄλλυμαι als verloren gaan. Voor 1 punt: ἐνθάδ᾿ als ‘nu’ of ‘op dit moment’. Nul punten bij: μόρος als ‘dood’ of ‘dwaas’; ἐνθάδ᾿ als ‘hierheen’; ὀλέσθαι als ‘te doden’. (2p)
  • Kolon 45 (regel 422) „νόσφι φίλου πατρὸς καὶ μητέρος·” vertaald als: ver weg van mijn (eigen, geliefde) vader en moeder. Niet fout: νόσφι als ‘zonder’. Nul punten bij: νόσφι als ‘behalve’ of ‘met uitzondering van’; φίλος als ‘vriend’ of ‘echtgenoot’. (2p)
  • Kolon 46 (regel 422-423) „ἀλλὰ καὶ ἔμπης οὐ λήξω” vertaald als: maar toch zal ik niet ophouden. Niet fout: λήξω als ‘ik houd op’. Nul punten bij: ἀλλά als vorm van ἄλλος (telt mee in het maximum van 4 punten voor ἀλλά, zie aiContext); λήξω niet vertaald als vorm van λήγω. (1p)
  • Kolon 47 (regel 423) „πρὶν Τρῶας ἅδην ἐλάσαι πολέμοιο.”” vertaald als: voordat ik (aan) de Trojanen de strijdlust ontnomen heb, of zal hebben. Niet fout: als ‘voordat ik de strijdlust ontneem’; Τρῶας als ‘van de Trojanen’. Nul punten bij: πρὶν niet vertaald als voegwoord. (1p)

Per kolon één subcriterium met de punten van dat kolon. Een ernstige fout in een kolon geeft 0 punten voor dat kolon. Een ἀλλά die als vorm van ἄλλος is vertaald, is een fout in de kolonnen 26, 28, 31, 37 en 46; die fout wordt telkens aangerekend, maar in totaal niet meer dan 4 punten. Een Grieks woord dat niet is vertaald en niet van essentieel belang is voor de betekenis van het kolon: 1 punt aftrek, tenzij het model anders aangeeft.

Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen vwo Griekse taal en cultuur 2022, tijdvak 2. Figuren en de exacte opmaak staan in het originele examen.

Onderwerpen in dit examen

Onderwerp per vraag in het centraal examen Griekse taal en cultuur vwo 2022, tijdvak 2. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
OnderwerpVragenAantal
Tekstbegrip2-3, 5-6, 9-13, 19-2314
Syntaxis14, 16-173
Mythologie1, 152
Cultuur en geschiedenis4, 242
Stijlfiguren8, 182
Werkwoordsvormen71
Vertalen251

Vergeleken met andere jaren

Vergeleken met de andere 17 examens Griekse taal en cultuur vwo sinds 2018: dit examen vroeg meer over tekstbegrip (56% van de vragen, gemiddeld 40%) en syntaxis (12% van de vragen, gemiddeld 3%). Minder over vertalen (4% van de vragen, gemiddeld 14%) en lezen (0% van de vragen, gemiddeld 9%).

Opgaven en correctievoorschrift

De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.

Oefenen als leerling

Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen Griekse taal en cultuur vwo 2022, tijdvak 2 hier online, het hele examen of één opgave. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift, en je docent keurt het resultaat goed. Daarna krijg je per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen met dit examen

Nakijken als docent

  1. Start gratis vanaf deze pagina

    Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen Griekse taal en cultuur vwo 2022, tijdvak 2 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Andere examens Griekse taal en cultuur vwo

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op Grieks oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoeveel vragen heeft het eindexamen Griekse taal en cultuur vwo 2022, tijdvak 2?

Het centraal examen Griekse taal en cultuur vwo 2022, tijdvak 2 telt 25 vragen. De meeste vragen gaan over tekstbegrip (14), syntaxis (3) en mythologie (2).

Wat zijn de antwoorden van het examen Griekse taal en cultuur vwo 2022, tijdvak 2?

Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.

Waar vind ik het correctievoorschrift van Griekse taal en cultuur vwo 2022, tijdvak 2?

Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2022/vwo/documenten/cse-2/vw-1111-a-22-2-c).

Hoe oefen ik met het examen Griekse taal en cultuur vwo 2022, tijdvak 2 en krijg ik feedback?

Maak het examen online op deze pagina, helemaal of één opgave. Je vult je naam, je e-mailadres en dat van je docent in, zonder account. Het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.