Examenvragen beweging natuurkunde vwo

45 vragen over beweging uit 15 centrale examens van 2018 tot en met 2026.

Kort antwoord

Beweging komt in 15 van de 18 examens natuurkunde vwo voor, met 45 vragen (10% van alle examenvragen). Het meest in 2026, tijdvak 1 (5 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over beweging

Per examen de vragen over beweging, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2026, tijdvak 1: Botsproef

Opgavetekst

Ongeveer 75 jaar geleden onderzocht John Stapp de effecten van grote versnellingen op het menselijk lichaam. In een van zijn experimenten zat hij op een stoel, met een veiligheidsriem over zijn heupen. De stoel hing aan een lange kabel. De stoel werd uit de evenwichtsstand getrokken en vervolgens vanuit stilstand losgelaten. Zie figuur 1. Bij het laagste punt werd een botsing nagebootst. Dit deed men door een andere kabel aan de achterkant van de stoel aan te spannen, waardoor de stoel plotseling vertraagde.

De snelheid van de stoel vlak voor de botsing (het aanspannen van de kabel) is 4,0 m s-1.

Aya zet de posities van de markeringen M en S uit in een (y,x)-diagram. Dit diagram is weergegeven in figuur 3. In het diagram zijn enkele meetpunten genummerd. Beeldje 0 komt overeen met het moment van de botsing. S en M bevinden zich dan recht boven elkaar bij x = 0. De film is opgenomen met 50 beeldjes per seconde. Aya concludeert uit figuur 3 dat S zich na de botsing gedurende 0,34 s rechts van x = 0 bevindt.

Vraag 3 2 punten

Leg met een berekening uit hoe zij deze tijdsduur heeft bepaald.

(y,x)-diagram met de genummerde meetpunten van de markeringen M en S na de botsing. Bekijk in Opgaven, pagina 5

Bekijk het antwoord

voorbeeld van een antwoord:

De tijd T tussen twee opgenomen beeldjes is 1/50 = 0,020 s. Uit het (y,x)-diagram blijkt dat markering S zich gedurende 17 opeenvolgende beeldjes rechts van x = 0 bevindt. De bijbehorende tijdsduur is Δt = 17 · 0,020 = 0,34 s.

Vraag 3 in het hele examen

Figuur 4 toont beeldje 0 en beeldje 5. Hier is te zien dat de schouder na de botsing ten opzichte van de stoel beweegt. De beweging van markering S ten opzichte van markering M duurt volgens Aya 0,34 s.

Vraag 4 2 punten

Leg met behulp van figuur 3 uit of Aya gelijk heeft.

Beeldje 0 en beeldje 5 van de film, met de positie van de schouder van Stapp ten opzichte van de stoel. Bekijk in Opgaven, pagina 5

Bekijk het antwoord

voorbeeld van een antwoord:

Uit de onderlinge afstand tussen de meetpunten in figuur 3 volgt dat de snelheid van markering S rond meetpunt 17 / rond het tijdstip t = 0,34 s groter is dan de snelheid van markering M. Op t = 0,34 s beweegt S dus nog steeds ten opzichte van M. (Aya heeft ongelijk.)

Vraag 4 in het hele examen

Met behulp van software voor videometen bepaalt Aya voor ieder beeldje de snelheid vx van markering S in horizontale richting. In figuur 5 is vx uitgezet tegen de tijd t. Figuur 5 staat ook op de uitwerkbijlage. Aya bekijkt het deel van de beweging waarin S vertraagt, tot aan het moment dat de bewegingsrichting omkeert.

Vraag 5 3 punten

Bepaal met behulp van het diagram op de uitwerkbijlage de gemiddelde horizontale vertraging van S tijdens dit deel van de beweging. Noteer je antwoord in twee significante cijfers.

Diagram van de horizontale snelheid vx van markering S tegen de tijd t, met de vertraging en het omkeerpunt. Bekijk in Opgaven, pagina 6

Bekijk het antwoord

uitkomst: ax,gem = (−)50 m s−2 (met een marge van 6 m s−2)

voorbeeld van een antwoord:

Vlak voor het begin van de vertraging is de snelheid vx = 4,0 m s−1. Het vertragen tot aan het omkeerpunt bij vx = 0 duurt van t = 0,040 s tot t = 0,120 s, dus Δt = 0,080 s. Hieruit volgt ax,gem = Δv/Δt = (0 − 4,0)/0,080 = −50 m s−2. (De gemiddelde vertraging is 50 m s−2.)

Aanvulling: Opmerking. Bij deze vraag hoeven de significanties van de uit figuur 5 bepaalde waarden van vx, t, Δvx en Δt niet beoordeeld te worden.

Vraag 5 in het hele examen

Door de experimenten van Stapp kwam er aandacht voor de vraag hoe inzittenden van een personenauto beschermd kunnen worden tegen de grote vertraging bij een botsing. Men zag in dat de kinetische energie van de inzittenden zo geleidelijk mogelijk moet worden omgezet. De vertraging tijdens het afremmen is in dat geval constant. Voor de horizontale vertraging ax geldt dan:

a_{\mathrm{x}} = \frac{v_{\mathrm{b}}^{2}}{2s} \qquad (1)

Hierin is:

  • vb de horizontale snelheid vlak voor de botsing;
  • s de lengte van de remweg in horizontale richting.

Vraag 6 4 punten

Leid formule (1) af.

Bekijk het antwoord

voorbeelden van een antwoord:

methode 1

Tijdens het vertragen geldt: W = ΔEk. Hierin is W de arbeid die door de (horizontale component van de) remkracht Frem wordt verricht. Er geldt W = Frem · s en Frem = m · ax. Invullen in W = ΔEk geeft: m · ax · s = ½ m vx,eind² − ½ m vx,begin². Met vx,eind = 0 en vx,begin = vb en door de massa weg te delen volgt hieruit ax · s = (−)½ vb². De vertraging tijdens het afremmen is ax = vb²/(2s).

methode 2

De horizontale vertraging tijdens het afremmen is gelijk aan ax = Δvx/Δt. Met vx,eind = 0 en vx,begin = vb volgt hieruit ax = vb/Δt. Uit s = vgem·Δt en vgem = (vbegin + veind)/2 volgt Δt = 2s/vb. Voor de horizontale vertraging ax geldt dus: ax = vb/Δt = vb/(2s/vb) = vb²/(2s).

Vraag 6 in het hele examen

Uit de figuren 3 en 5 blijkt dat de schouder van Stapp na de botsing eerst nog met constante snelheid bewoog, en vanaf ongeveer x = 20 cm begon te vertragen.

Tegenwoordig zijn driepuntsgordels in personenauto's verplicht. Zie figuur 6. De driepuntsgordel wordt steeds strak tegen het lichaam getrokken. De elastische schouderband van een bepaald type driepuntsgordel kan over een horizontale afstand van 18 cm uitrekken. Aya beweert dat de horizontale vertraging ax van de schouder van Stapp kleiner geweest zou zijn als hij deze driepuntsgordel had gebruikt in plaats van de veiligheidsriem.

Vraag 7 3 punten

Leg met behulp van formule (1) uit of Aya gelijk heeft.

Driepuntsgordel in een personenauto (figuur 6). Bekijk in Opgaven, pagina 7

Bekijk het antwoord

voorbeeld van een antwoord:

Uit figuur 3 blijkt dat de vertraging van de schouder plaatsvindt over een (horizontale) remafstand s = 0,33 − 0,20 = 0,13 m. Deze remafstand is kleiner dan de uitrekking van de schouderband van de driepuntsgordel. Volgens formule (1) is ax kleiner bij een grotere remafstand s. De vertraging zou bij gebruik van de driepuntsgordel dus kleiner geweest zijn dan bij gebruik van de veiligheidsriem. (Aya heeft gelijk.)

Opmerking: Het eerste scorepunt kan ook behaald worden als de remafstand wordt geschat met behulp van figuur 5.

Vraag 7 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Shorttrack

Opgavetekst

Tijdens de Olympische Spelen in 2018 won Suzanne Schulting (zie figuur 1) een gouden medaille op de kilometer shorttrack in een tijd van 1 min 29,80 s.

Volgens de reglementen van de Internationale Schaatsunie heeft een shorttrackbaan een lengte van 111,11 m. Bij de kilometer shorttrack schaatst een schaatser negen ronden.

Vraag 1 3 punten

Bereken de gemiddelde snelheid van Schulting tijdens de race. Noteer je antwoord in het juiste aantal significante cijfers.

Bekijk het antwoord

uitkomst: $11{,}14\ \mathrm{m\,s^{-1}}$

voorbeeld van een antwoord:

De afgelegde afstand is $9 \cdot 111{,}11\ \mathrm{m}$ en de daarvoor benodigde tijd bedraagt $89{,}80\ \mathrm{s}$. De gemiddelde snelheid is dan:

v_{\mathrm{gem}} = \frac{\Delta x}{\Delta t} = \frac{999{,}99}{89{,}80} = 11{,}14\ \mathrm{m\,s^{-1}}

Vraag 1 in het hele examen

In figuur 2 zijn de doorkomsttijden van Schulting weergegeven. Deze figuur staat ook op de uitwerkbijlage.

Op de eerste drie ronden na schaatste Schulting rondjes met een vrijwel constante snelheid.

Vraag 2 2 punten

Bepaal met behulp van de figuur op de uitwerkbijlage de tijdwinst die Schulting zou hebben behaald als zij de hele race met deze snelheid had gereden.

x-t-diagram met de doorkomsttijden van Schulting (x in m tegen t in s) Bekijk in Uitwerkbijlage, pagina 1

Bekijk het antwoord

uitkomst: 6 s (met een marge van 1 s)

voorbeeld van een antwoord:

Door de laatste zeven meetpunten kan een rechte lijn worden getrokken, omdat de snelheid hier vrijwel constant was. Deze lijn snijdt de $t$-as bij $t = 6\ \mathrm{s}$. Dit is dus de tijdwinst die Suzanne zou hebben behaald.

Vraag 2 in het hele examen

Tijdens het schaatsen moet een schaatser twee krachten overwinnen: de luchtweerstandskracht en de schuifwrijvingskracht. Voor de schuifwrijvingskracht $F_{\mathrm{w,s}}$ tijdens het schaatsen geldt:

F_{\mathrm{w,s}} = f_{\mathrm{d}} F_{\mathrm{N}} \qquad (1)

Hierin is:

  • $F_{\mathrm{w,s}}$ de schuifwrijvingskracht
  • $f_{\mathrm{d}}$ de dynamische wrijvingscoëfficiënt
  • $F_{\mathrm{N}}$ de normaalkracht

Hieruit volgt dat het nuttige vermogen dat Schulting moet leveren om een constante snelheid $v$ te schaatsen, berekend kan worden met de volgende formule:

P = f_{\mathrm{d}} m g v + \frac{1}{2} c_{\mathrm{w}} A \rho v^3 \qquad (2)

Vraag 3 3 punten

Leid formule (2) af met behulp van formule (1) en formules uit het informatieboek.

Bekijk het antwoord

voorbeeld van een antwoord:

Voor het vermogen dat Schulting ontwikkelt geldt: $P = Fv$

Bij een constante snelheid geldt: $F = F_{\mathrm{w}} = F_{\mathrm{w,s}} + F_{\mathrm{w,l}}$

Voor de luchtweerstandskracht geldt: $F_{\mathrm{w,l}} = \frac{1}{2} c_{\mathrm{w}} \rho A v^2$ en voor de schuifwrijvingskracht geldt formule (1). Dit geeft: $F_{\mathrm{w}} = f_{\mathrm{d}} F_{\mathrm{N}} + \frac{1}{2} c_{\mathrm{w}} \rho A v^2$

De normaalkracht is even groot als de zwaartekracht en dus geldt voor de voorwaartse kracht: $F = f_{\mathrm{d}} m g + \frac{1}{2} c_{\mathrm{w}} \rho A v^2$

Invullen van deze vergelijking in de formule voor het vermogen levert het gegeven resultaat: $P = Fv = \left(f_{\mathrm{d}} m g + \frac{1}{2} c_{\mathrm{w}} \rho A v^2\right) v$, dus $P = f_{\mathrm{d}} m g v + \frac{1}{2} c_{\mathrm{w}} \rho A v^3$

Vraag 3 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Opslag van energie

Opgavetekst

Karel en Bas doen voor hun profielwerkstuk een onderzoek naar alternatieve manieren van energieopslag. Ze vinden op internet een filmpje waarbij zwaarte-energie gebruikt wordt om energie op te slaan: er is een kabelbaan waaraan grote bakken hangen waarin grind vervoerd kan worden. Zie figuur 1.

Wanneer duurzame energiebronnen meer elektrische energie produceren dan nodig is, wordt deze overtollige energie gebruikt om grind naar boven te verplaatsen. Op de momenten dat er extra elektrische energie nodig is, wordt dit grind gebruikt om de kabelbaan aan te drijven. Deze laat weer een dynamo draaien waarmee elektrische energie wordt opgewekt.

Karel en Bas schatten dat de hoogte van de kabelbaan 65 m is en dat de maximale hoeveelheid grind die naar boven gebracht kan worden 1200 ton is. Ze willen de hoeveelheid energie die de kabelbaan kan opslaan vergelijken met een standaard AA-batterij (1,5 V) die een capaciteit van 2200 mAh heeft. De capaciteit geeft aan hoe lang de batterij een bepaalde stroomsterkte kan leveren.

Karel en Bas gebruiken een zelfgemaakte dynamo, waarvan het bovenaanzicht schematisch is weergegeven in figuur 3. Op de draaischijf van de dynamo zijn zes magneten bevestigd. De noordpolen van de magneten zijn gearceerd en met een N aangegeven.

Karel en Bas meten de spanning van de dynamo gedurende enige tijd. Zie figuur 4. Tijdens deze meting heeft de kabelbaan een andere snelheid dan bij de vorige vraag.

Vraag 13 3 punten

Bepaal met behulp van de figuren 3 en 4 de snelheid waarmee de kabelbaan nu beweegt. Noteer je antwoord in twee significante cijfers.

figuur 3: bovenaanzicht van de dynamo met zes magneten; figuur 4: spanning van de dynamo als functie van de tijd Bekijk in Opgaven, pagina 10

Bekijk het antwoord

uitkomst: $0{,}93\ \mathrm{m\,s^{-1}}$ (met een marge van $0{,}01\ \mathrm{m\,s^{-1}}$)

voorbeeld van een antwoord:

Eén periode in figuur 4 is het signaal van één magneet, dus een omwenteling van de dynamo duurt zes periodes. Uit figuur 4 is te bepalen dat drie periodes 0,54 seconde duren, dus een hele omloop duurt 1,08 seconde. De kabel legt dan een afstand af van $s = \pi d = \pi \cdot 0{,}32 = 1{,}01\ \mathrm{m}$.

v = \frac{s}{t} = \frac{1{,}01}{1{,}08} = 0{,}93\ \mathrm{m\,s^{-1}}

Vraag 13 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Snelheidsrecord op de fiets

Vraag 1 3 punten

In 2018 verbrak Denise Mueller-Korenek het wereldsnelheidsrecord op de fiets, op een hooggelegen zoutvlakte in de Verenigde Staten. Tijdens de recordpoging legde ze een afstand van vijf mijl af en werd haar snelheid tijdens de laatste mijl nauwkeurig bepaald. Deze laatste mijl is heel nauwkeurig gemeten, zodat de meetwaarde te schrijven is als 1,000 000 mijl. Denise haalde hier een gemiddelde snelheid van 183,932 mijl per uur. Bereken in hoeveel seconden Denise de laatste mijl afgelegd heeft. Noteer je antwoord in het juiste aantal significante cijfers.

Bekijk het antwoord
  • Gebruikt s = v · t, of t = s / v, met s = 1,000000 mijl en v = 183,932 mijl per uur (1p)
  • Completeert de berekening: t = 19,5725 s (1p)
  • Geeft het antwoord in het juiste aantal significante cijfers (1p)

Uitkomst 19,5725 s. Het laatste scorepunt vervalt bij een ontbrekende of foutieve eenheid.

Vraag 1 in het hele examen

Figuur 3

Figuur 3
Figuur 3

(s,t)-diagram van de recordpoging. Horizontale as: t in min, van 0 tot 2,5. Verticale as: s in km, van 0 tot 9. De lijn begint in (0;0) en loopt steeds steiler omhoog tot ongeveer 8,2 km bij 2 min. Op de uitwerkbijlage staat dit diagram vergroot.

Vraag 4 3 punten

Om bij het begin van de recordpoging snelheid te krijgen, was de fiets van Denise met een kabel vastgemaakt aan de auto. Na één mijl (1609 m) werd deze kabel automatisch losgekoppeld. In figuur 3 staat het (s,t)-diagram van de recordpoging. Deze figuur staat vergroot weergegeven op de uitwerkbijlage. Bepaal met behulp van de figuur op de uitwerkbijlage de snelheid van Denise in km h−1 op het moment van loskoppelen. Noteer je antwoord in twee significante cijfers. Laat in de figuur zien hoe je aan je antwoord komt.

Bekijk het antwoord
  • Tekent een raaklijn aan de grafiek bij s = 1,6 km (1p)
  • Inzicht dat v = (Δs / Δt) van de raaklijn (1p)
  • Completeert de bepaling en de significantie: v = 2,0·10² km h−1 (1p)

Een raaklijn aan de (s,t)-grafiek op het punt waar s = 1,6 km, met daarbij de aflezing van Δs en Δt van die raaklijn (Δs = 8,2 km, Δt = 2,43 min) en de berekening v = Δs / Δt.

Uitkomst 2,0·10² km h−1, met een marge van 0,2·10² km h−1. De raaklijn ligt bij s = 1,6 km, met Δs = 8,2 km en Δt = 2,43 min volgens het correctievoorschrift.

Vraag 4 in het hele examen

2024, tijdvak 2: Elektrische scooter

Opgavetekst

Figuur 1 Elektrische scooter

Elektrische scooter
Figuur 1 Bron: Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling, 2024

Foto van de elektrische scooter van Mees.

Schakelschema op de uitwerkbijlage

Schakelschema op de uitwerkbijlage
Bron: Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling, 2024

Schematische tekening van het stopcontact (ongeveer 230 V), een stroommeter (A) in het midden en de kabels naar de oplader en naar de scooter. Een deel van de kabels is nog niet getekend.

Figuur 4

Figuur 4
Figuur 4 Bron: Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling, 2024

Diagram van de kinetische energie E_k tegen de afstand s, met de trendlijn door de eerste meetpunten.

Vraag 5 2 punten

Mees breidt de tabel uit met een kolom voor de kinetische energie. Hij gebruikt daarbij de totale massa van zichzelf en de scooter samen. Vervolgens maakt hij een (E_k,s)-diagram en tekent hij een trendlijn door de eerste meetpunten om de rolweerstandskracht te bepalen. Zijn resultaat is te vinden in figuur 4. Leg uit waarom Mees alleen de eerste meetpunten kiest voor de trendlijn.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de luchtweerstandskracht zo laag mogelijk moet zijn (1p)
  • Inzicht dat bij lage kinetische energieën (en dus lage snelheden) de luchtweerstandskracht klein is (1p)

Vraag 5 in het hele examen

Figuur 5 (uitwerkbijlage) Motorvermogen tegen snelheid

Motorvermogen tegen snelheid
Figuur 5 (uitwerkbijlage) Bron: Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling, 2024

P_motor (W) tegen snelheid (m s-1), van 0 tot 18 m s-1, met 0 tot 2000 W op de verticale as. Zes lijnen voor de k-waarden 0,25; 0,30; 0,35; 0,40; 0,45 en 0,50.

Vraag 9 3 punten

Het verband tussen het vermogen dat de scooter levert (P_motor) en de snelheid v is te beschrijven met: $P_{motor} = F_{w,rol} \cdot v + k \cdot v^3$ (2). Omdat de bepaling van k in vraag 8 niet erg nauwkeurig is, kan Mees k alleen op één significant cijfer bepalen. Hij maakt met formule (2) figuur 5, waarin het verband tussen P_motor en de snelheid is weergegeven voor verschillende waarden van k. Figuur 5 staat ook op de uitwerkbijlage. Bepaal met behulp van de figuur op de uitwerkbijlage zowel de ondergrens als de bovengrens van de maximumsnelheid van de scooter als die onbegrensd zou zijn. Noteer je antwoorden in drie significante cijfers. Het vermogen van de motor is 1,5 kW.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat k = 0,4 impliceert dat de waarde ligt tussen 0,35 en 0,45 (1p)
  • Inzicht dat bij twee snelheden moet worden afgelezen, bij een motorvermogen van 1,5 kW (1p)
  • Completeren van de bepalingen en significantie: ondergrens 49,3 km/h en bovengrens 53,3 km/h (1p)

Uitkomst: ondergrens 49,3 km/h (13,7 m/s) en bovengrens 53,3 km/h (14,8 m/s), met een marge van 0,7 km/h.

Vraag 9 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Langlaufen in klassieke stijl

Opgavetekst

Figuur 4

Figuur 4
Figuur 4

Grafiek van de snelheid v tegen de tijd t van een langlaufer met de dubbelstoktechniek, een klein gedeelte van de beweging: iets meer dan één volledige bewegingscyclus. Horizontale as: t (s), van 1,5 tot 4,5. Verticale as: v (m s⁻¹), van 0 tot 3,0. Afleesbaar: de snelheid is minimaal 0,30 m s⁻¹ bij het begin van de cyclus (t = 1,97 s), het maximum is 2,43 m s⁻¹ en de cyclus eindigt bij t = 4,10 s, opnieuw met 0,30 m s⁻¹.

Vraag 1 4 punten

In figuur 4 staat een klein gedeelte van de beweging van een langlaufer met de dubbelstoktechniek afgebeeld. De figuur toont iets meer dan één volledige bewegingscyclus. Bepaal met behulp van de figuur op de uitwerkbijlage de afstand die de langlaufer aflegt in één bewegingscyclus. Noteer je antwoord in twee significante cijfers.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de afgelegde weg gelijk is aan de oppervlakte onder de (v,t)-grafiek (1p)
  • Inzicht in de tijdsduur van één bewegingscyclus (1p)
  • Gebruik van een methode om de oppervlakte te bepalen (1p)
  • Completeren van de bepaling en significantie (1p)

Uitkomst: s = 2,9 m (met een marge van 0,3 m). De afgelegde weg is de oppervlakte onder de (v,t)-grafiek. De cyclus loopt van t = 1,97 s tot t = 4,10 s, dus 2,13 s. Met een rechthoek (0,30 m s⁻¹ bij 2,13 s) en een driehoek (½ bij 2,13 s en een snelheidsverschil van 2,13 m s⁻¹) komt de weg op 2,9 m.

Vraag 1 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Poollicht

Vraag 9 4 punten

Het poollicht wordt veroorzaakt door een zogenaamd plasma van positief geladen en negatief geladen deeltjes. Dit plasma verlaat de zon bij een zonne-uitbarsting en bereikt 17 uur later onze dampkring. Het plasma moet een bepaalde minimale snelheid hebben om aan het gravitatieveld van de zon te kunnen ontsnappen. Bereken deze snelheid. Noteer je antwoord in vier significante cijfers.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat $E_k + E_g = 0$ (1p)
  • Gebruik van $E_k = \frac{1}{2} m v^2$ en $E_g = -G \frac{mM}{r}$ (1p)
  • Opzoeken van $M_{zon}$ en $R_{zon}$ (1p)
  • Completeren van de berekening en significantie (1p)

Uitkomst: v = 6,173·10⁵ m s⁻¹. Met R_zon = 6,955·10⁸ m uit ScienceData is de uitkomst 6,177·10⁵ m s⁻¹; ook die is goed.

Vraag 9 in het hele examen

Vraag 10 2 punten

Het plasma van de zonne-uitbarsting bereikt 17 uur later onze dampkring. De afstand die het plasma aflegt van de zon naar de aarde is 1,5·10¹¹ m. Bereken de gemiddelde snelheid van het plasma over dat traject.

Bekijk het antwoord
  • Gebruik van $v_{gem} = \frac{\Delta x}{\Delta t}$ (1p)
  • Completeren van de berekening (1p)

Uitkomst: v_gem = 8,8·10⁶ km h⁻¹ (= 2,5·10⁶ m s⁻¹).

Vraag 10 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Fietshelm

Opgavetekst

Figuur 2

Figuur 2
Figuur 2 Bron: Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling, 2023

Twee tekeningen van een dummyhoofd met fietshelm boven een harde grondplaat. Boven: v = 0. Onder: v = 5,42 m s−1, het hoofd met helm raakt de grondplaat.

Vraag 1 3 punten

Een fietshelm is ontworpen om het hoofd te beschermen tijdens een botsing of val. Tijdens zo'n botsing, ook wel impact genoemd, kan het hoofd blootgesteld worden aan enorm grote versnellingen. Deze kunnen leiden tot ernstig hoofdletsel. Een fietshelm is ontworpen om de grootte van deze versnellingen tijdens een impact zo klein mogelijk te houden. De fietshelm is opgebouwd uit verschillende lagen. Onder de harde schaal aan de buitenkant bevindt zich de zogenaamde absorptielaag. Deze laag bestaat meestal uit piepschuim. Dit piepschuim wordt tijdens een impact ingedrukt.

Fietshelmen moeten voldoen aan een Europese norm, de EN-1078. Daarin staan tests beschreven die de fietshelm met goed succes moet doorlopen. In één van deze tests valt een dummyhoofd met helm op een harde grondplaat met een voorgeschreven impactsnelheid van 5,42 m s−1. Zie figuur 2. Om de voorgeschreven snelheid te bereiken is een bepaalde valhoogte nodig.

Bereken deze valhoogte. Verwaarloos hierbij de invloed van eventuele wrijvingskrachten.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht in de wet van behoud van energie: de zwaarte-energie wordt omgezet in kinetische energie, $\Delta E_z = \Delta E_k$ (1p)
  • Gebruik van $E_z = mgh$ en $E_k = \frac{1}{2}mv^2$ (1p)
  • Completeren van de berekening: $h = \frac{v^2}{2g} = 1{,}50$ m (1p)

Vraag 1 in het hele examen

Vraag 2 4 punten

Een fietshelm moet voldoen aan de Europese norm EN-1078. In één van de tests valt een dummyhoofd met helm op een harde grondplaat met een voorgeschreven impactsnelheid van 5,42 m s−1. In het dummyhoofd zit een versnellingsmeter. Tijdens de impact van het hoofd met de grondplaat mag de verticale versnelling van het hoofd nooit groter worden dan de normwaarde van 250 g. Hierin is g de valversnelling. De absorptielaag in een fietshelm kan maximaal 20 mm indeuken. Deze afstand is groot genoeg om ervoor te zorgen dat de gemiddelde versnelling niet groter is dan de normwaarde.

Toon dit aan.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de verrichte arbeid gelijk is aan de verandering van de kinetische energie: $\Sigma W = \Delta E_k$ (1p)
  • Gebruik van $W = F_{res}\cdot s$ en $F_{res} = m\cdot a$ (1p)
  • Completeren van de berekening van de gemiddelde versnelling: $a_{gem} = 7{,}3 \cdot 10^2$ m s−2 (1p)
  • Vergelijken van de gemiddelde versnelling met de normwaarde: 75 g is minder dan 250 g (1p)

Vraag 2 in het hele examen

Figuur 3

Figuur 3
Figuur 3 Bron: Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling, 2023

Grafiek van de versnelling a in g (verticaal, 0 tot 1000) tegen de tijd t in ms (horizontaal, 0 tot 10). Legenda: zonder helm (doorgetrokken lijn) en met helm (gestreepte lijn). Zonder helm: een smalle piek van ongeveer 800 g rond 1,5 tot 2 ms, die na ongeveer 4 ms weer bij nul is. Met helm: een lagere, bredere bult van ongeveer 190 g rond 5 ms, die tegen 10 ms weer bij nul is. Een gestippelde horizontale lijn bij 250 g geeft de normwaarde aan.

Vraag 3 2 punten

In de praktijk is de beweging van het dummyhoofd tijdens de impact niet eenparig vertraagd. Er zijn dus momenten waarop de versnelling groter is dan de gemiddelde waarde. De maximale versnelling op deze momenten mag niet groter worden dan de normwaarde van 250 g. In figuur 3 zijn de meetresultaten weergegeven van een impact van een dummyhoofd met en zonder helm. De snelheid waarmee het dummyhoofd de plaat raakt is in beide experimenten gelijk.

Leg uit hoe je dit kunt concluderen uit figuur 3.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de oppervlakte onder een (a,t)-grafiek gelijk is aan de snelheidsverandering (1p)
  • Inzicht dat de oppervlakten onder beide grafieken vergeleken moeten worden; die zijn bij benadering gelijk, omdat de snelheidsverandering in beide gevallen gelijk is (1p)

Vraag 3 in het hele examen

Figuur 4

Figuur 4
Figuur 4 Bron: Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling, 2023

Schets van de proefopstelling: een metalen plaat (de vallende plaat) valt op een schijfje piepschuim van 20 mm dik, dat op een grondplaat ligt. Met de letter v is de valrichting van de plaat aangegeven.

Figuur 5

Figuur 5
Figuur 5 Bron: Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling, 2023

Drie grafieken van de kracht F_p in N (verticaal, 0 tot 4000) tegen de indrukking in mm (horizontaal, 0 tot 20), één voor elke dichtheid: 15 kg m−3, 31 kg m−3 en 51 kg m−3. Bij elke dichtheid stijgt de kracht eerst langzaam en daarna steil naarmate de indrukking groter wordt. De kracht loopt op tot ongeveer 3600 N bij 51 kg m−3, tot ongeveer 3100 N bij 31 kg m−3 en tot ongeveer 2200 N bij 15 kg m−3.

Vraag 4 2 punten

Een fietshelm is zo ontworpen dat deze de fietser optimaal beschermt bij een val. Naast de dikte van de absorptielaag moet de ontwerper ook rekening houden met het indrukgedrag van het gebruikte piepschuim. Dit indrukgedrag kan onderzocht worden in een proefopstelling, zie figuur 4. In deze opstelling valt een metalen plaat met een massa van 1,0 kg op een schijfje piepschuim, waardoor het piepschuim ingedrukt wordt. Tijdens deze impact worden zowel de indrukking van het piepschuim als de kracht op de grondplaat gemeten.

Het indrukgedrag van piepschuim is afhankelijk van de dichtheid van het piepschuim. Van piepschuim met drie verschillende dichtheden is het indrukgedrag gemeten. In figuur 5 is voor elk van de drie dichtheden het verband tussen kracht en indrukking weergegeven. Hoewel de maximale remweg in een fietshelm 20 mm bedraagt is het belangrijk om te voorkomen dat deze hele afstand gebruikt wordt tijdens een impact.

Leg met behulp van figuur 5 uit waarom de remweg niet te groot mag worden.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de kracht sterk toeneemt als de indrukking 20 mm nadert (1p)
  • Inzicht in het verband tussen kracht en versnelling: een grote kracht geeft een grote versnelling, en die wil je bij een helm voorkomen (1p)

Vraag 4 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Treinwielen

Opgavetekst

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1 Bron: Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling, 2023

Schets van een wielstel: één as met twee wielen die op de rails rusten. De wielen en de as vormen samen één geheel. Labels: wiel en rail.

Figuur 2

Figuur 2
Figuur 2 Bron: Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling, 2023

Schematisch bovenaanzicht van het wielstel op vijf tijdstippen, a tot en met e, naast elkaar. Bij a staat de as uit het midden. Bij b is de as iets geroteerd en beweegt naar het midden van het spoor. Bij c schiet de as door. Bij d en e herhaalt zich hetzelfde aan de andere kant. Een stippellijn toont de golfvorm van de beweging over het spoor.

Vraag 13 3 punten

Een trein blijft nooit precies in het midden van het spoor rijden. Er is ruimte tussen de wielen en het spoor waardoor de trein enigszins heen en weer kan slingeren. Om te voorkomen dat treinen ontsporen zijn de wielen als volgt ontworpen:
1 Beide wielen zitten vast aan dezelfde as. De wielen en de as vormen een star geheel.
2 Beide wielen hebben een conische vorm: de diameter van het wiel is aan de binnenkant groter dan aan de buitenkant. Zie figuur 1.

Een as die zich niet precies in het midden van het spoor bevindt zal door deze constructie van de wielen tijdens het rijden vanzelf terug naar het midden bewegen. In figuur 2 is een schematisch bovenaanzicht van de treinwielen weergegeven op verschillende tijdstippen (a t/m e). Op tijdstip a staat de as uit het midden. Even later is de as enigszins geroteerd en beweegt richting het midden van het spoor. Zie tijdstip b. Vervolgens schiet de as een stukje door, zie tijdstip c, waarna aan de andere kant hetzelfde effect optreedt. De trein gaat dus een slingerende zijwaartse beweging uitvoeren. Hij waggelt een beetje over het spoor. Men noemt deze golfbeweging de sinusloop.

Leg uit hoe de ontwerpkenmerken 1 en 2 er samen voor zorgen dat een rijdende trein de sinusloop van figuur 2 zal uitvoeren.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de omlooptijd voor beide wielen gelijk is, omdat de wielen en de as een star geheel vormen (1p)
  • Inzicht dat de straal van beide wielen verschilt, en dus ook de afstand die ze per omwenteling afleggen (1p)
  • Completeren van de uitleg: het wiel met de grotere straal legt per omwenteling meer afstand af, waardoor de as terug naar het midden van het spoor stuurt (1p)

Vraag 13 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Vrije worp bij basketbal

Opgavetekst

Figuur 3a

Figuur 3a
Figuur 3a

Grafiek van de horizontale afstand x (m) tegen de tijd t (s). Horizontale as: t (s), van 0 tot 1,2 s. Verticale as: x (m), van 0 tot 5,0 m. De lijn is recht: bij t = 0 s is x = 0,35 m, bij t = 1,2 s is x ongeveer 4,6 m.

t (s)x (m)
00,35
0,21,05
0,41,75
0,62,45
0,83,15
1,03,85
1,24,55

Figuur 3b

Figuur 3b
Figuur 3b

Grafiek van de hoogte y (m) tegen de tijd t (s). Horizontale as: t (s), van 0 tot 1,2 s. Verticale as: y (m), van 0 tot 5,0 m. De lijn is een boog: bij t = 0 s is y = 2,32 m, de hoogste waarde is ongeveer 4,5 m rond t = 0,6 s, en bij t = 1,2 s is y ongeveer 3,1 m.

t (s)y (m)
02,32
0,23,45
0,44,15
0,64,50
0,84,40
1,03,95
1,23,07

Vraag 1 4 punten

Met een videometing is de beweging van de bal na de worp geanalyseerd. De beweging van het middelpunt van de bal is opgesplitst in een horizontale beweging (in de x-richting) en een verticale beweging (in de y-richting). Zie de figuren 3a en 3b op de uitwerkbijlage. Hierin is x de horizontale afstand vanaf de vrijeworplijn en y de hoogte boven de grond. Op t = 0 s verlaat de bal de hand van de speler. Bepaal met behulp van de figuren op de uitwerkbijlage de grootte van de snelheid op het moment dat de bal de hand van de speler verlaat. Noteer je antwoord in twee significante cijfers.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de helling van (de raaklijn aan) de grafiek gelijk is aan de snelheid (1p)
  • Bepalen van vx (met een marge van 0,2 m/s) en van vy (met een waarde tussen 6,2 en 7,7 m/s) (1p)
  • Inzicht dat v = √(vx² + vy²) (1p)
  • Completeren van de bepaling en significantie (1p)

Uitkomst: v = 7,5 m/s (vx = 3,5 m/s, vy = 6,6 m/s). Vy mag ook bepaald worden met Δvy = g·Δt, waarbij Δt de tijd van het begin tot de top van de baan is; dat goed rekenen.

Vraag 1 in het hele examen

Figuur 4

Figuur 4
Figuur 4

Twee foto's van dezelfde vrije worp, naast elkaar. Links: het begin van de worp, met het opschrift 'begin worp'. De speler oefent extra spierkracht uit op de bal om hem een snelheid te geven. Rechts: het einde van de worp, met de opschriften 'begin worp' en 'einde worp'. De bal is net losgekomen van de hand van de speler. De diameter van de bal is op de foto's te meten; de werkelijke diameter van de bal staat in figuur 2 (24 cm).

Figuur 2 Basketbal

basketbal
massa bal600 g
diameter bal24 cm
hoogte ring3,05 m
diameter ring45 cm
horizontale afstand van vrijeworplijn tot midden van de ring4,6 m

Vraag 2 4 punten

Bij deze vrije worp verlaat de bal de hand met een snelheid van 7,1 m/s. In figuur 4 zijn foto's te zien van deze vrije worp. Op de linker foto is het begin van de worp te zien, waarbij de speler extra spierkracht begint uit te oefenen op de bal om hem een snelheid te geven. Op de rechter foto is het einde van de worp te zien, waarbij de bal net is losgekomen van de hand van de speler. Figuur 4 is vergroot weergegeven op de uitwerkbijlage. Voer de volgende opdrachten uit: bepaal met behulp van de foto's op de uitwerkbijlage en figuur 2 de verplaatsing van de bal tijdens de worp, in twee significante cijfers; bereken hiermee het gemiddelde van de resulterende kracht op de bal tijdens de worp.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat s bepaald moet worden aan de hand van de schaal van de foto (1p)
  • Gebruik van W = Fres·s (1p)
  • Gebruik van Ek = ½·m·v² (1p)
  • Completeren van de bepaling en de berekening en significantie van s (1p)

Uitkomst: s = 0,28 m (met een marge van 0,05 m, volgens de aanvulling op het correctievoorschrift) en Fres = 55 N. De methode met F = m·a, met een gemiddelde snelheid en een tijd Δt = s / vgem, telt ook mee.

Vraag 2 in het hele examen

Figuur 5 Vereenvoudigd model

Modelformules: $dx = v_x \cdot dt$, $x = x + dx$, $dv_y = g \cdot dt$, $v_y = v_y + dv_y$, $dy = v_y \cdot dt$, $y = y + dy$ en $t = t + dt$.

Startwaarden: x = 0,35 m, y = 2,32 m, vx = 4,6 m s⁻¹, vy = 5,4 m s⁻¹, g = −9,81 m s⁻², t = 0 s en dt = 0,0001 s.

Figuur 6

Figuur 6
Figuur 6

Vijf (x,y)-banen van de bal, aangeduid met A, B, C, D en E. Horizontale as: x (m), van 0 tot 5. Verticale as: y (m), van 0 tot 4,0. Alle banen beginnen bij x ongeveer 0,35 m en y ongeveer 2,3 m. Resultaat C is de volle lijn; de banen A, B, D en E zijn stippellijnen. Resultaat C eindigt bij x ongeveer 4,6 m en y ongeveer 3,05 m. Het hoogste punt van resultaat E ligt het hoogst, dat van resultaat A het laagst.

Vraag 3 2 punten

Rens en Dyon ontwerpen een vereenvoudigd model van de beweging van de bal. Het model is weergegeven in figuur 5: de modelformules en de startwaarden. In het model is ingebouwd dat de berekeningen stoppen als aan twee voorwaarden is voldaan. Deze voorwaarden worden in de instellingen van het programma ingevoerd. Geef de twee voorwaarden zodat het model stopt zoals in figuur 6 is weergegeven.

Bekijk het antwoord
  • Geeft als voorwaarde dat de y-waarde lager is dan 3,05 m (de hoogte van de ring) (1p)
  • Geeft als voorwaarde dat de verticale snelheid vy negatief is (vy < 0 m/s) (1p)

Het model stopt als de bal van bovenaf de hoogte van de ring bereikt. De formulering hoeft niet volgens de afspraken van een computermodel te zijn. Omdat bij de beoordeling geen rekening gehouden hoeft te worden met significantie, mag bij het eerste scorepunt ook 3 of 3,1 m goed gerekend worden.

Vraag 3 in het hele examen

Vraag 4 2 punten

Bij resultaat C in figuur 6 wordt er gescoord. Leg uit hoe dat blijkt uit figuur 6 in combinatie met figuur 2.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de hoogtes uit figuur 2 en figuur 6 overeenkomen (1p)
  • Inzicht dat de horizontale afstanden uit figuur 2 en figuur 6 overeenkomen (1p)

Uitkomst: bij resultaat C eindigt de bal op x = 4,6 m en y = 3,05 m; daar hangt volgens figuur 2 de ring (hoogte 3,05 m, horizontale afstand 4,6 m). Opmerking uit de aanvulling op het correctievoorschrift: als de kandidaat bij vraag 3 heeft benoemd dat het model moet stoppen op het moment dat de bal de hoogte van de ring bereikt, én bij vraag 4 het inzicht toont dat de horizontale afstanden overeen moeten komen, dan twee scorepunten toekennen.

Vraag 4 in het hele examen

Vraag 5 3 punten

De verschillende resultaten in figuur 6 zijn het gevolg van variaties in de startwaarde van vx door Rens of van variaties in de startwaarde van vy door Dyon. De andere startwaarde blijft steeds gelijk aan de oorspronkelijke waarde. Geef in de tabel op de uitwerkbijlage aan voor de resultaten A, B, D en E of de verschuiving ten opzichte van resultaat C een gevolg is van een variatie in de startwaarde van vx of van vy. Licht je antwoord toe.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat een constante startwaarde van vy een constante maximale hoogte geeft, en dat een variatie in de startwaarde van vy een variatie in de hoogte geeft (1p)
  • Consequente conclusie voor resultaat A en E: een variatie in de startwaarde van vy (1p)
  • Consequente conclusie voor resultaat B en D: een variatie in de startwaarde van vx (1p)

Vraag 5 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Massa meten in de ruimte

Figuur 4

Figuur 4
Figuur 4

x,t-diagram van het model: de uitwijking x (verticale as, van -0,40 tot 0,40 m) tegen de tijd t (horizontale as, van 0 tot 11 s). Afleesbaar: de amplitude is 0,375 m en de trillingstijd is 2,8 s.

Bron 4

Figuur uit het examen

Leeg assenstelsel op de uitwerkbijlage voor het (v,t)-diagram: horizontaal de tijd t van 0 tot 11 s, verticaal de snelheid v in m s-1, met dezelfde tijdsindeling als het (x,t)-diagram erboven.

Vraag 4 5 punten

Jasper en André maken met het model een grafiek voor $x$ als functie van de tijd (figuur 4, ook op de uitwerkbijlage). Voer de volgende opdrachten uit: bepaal met behulp van het $(x,t)$-diagram op de uitwerkbijlage de maximale snelheid van de stoel. Noteer je antwoord in twee significante cijfers. Teken in de figuur op de uitwerkbijlage het bijbehorende $(v,t)$-diagram.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat A en T bepaald moeten worden (1p)
  • Gebruik van $v_{max} = \frac{2\pi A}{T}$ (1p)
  • Completeren van de bepaling en significantie: $v_{max} = 0{,}84$ m s-1 (marge 0,10 m s-1) (1p)
  • Inzicht dat $v = 0$ op $t = 0$ s en vervolgens negatief (1p)
  • Tekenen van het $(v,t)$-diagram (1p)

Een vloeiende sinusvormige kromme over het volledige bereik van 0 tot 11 s. Bij t = 0 s is v = 0 m s-1 en daarna is v negatief. De periode is 2,8 s en de snelheid heeft in absolute waarde een maximum van 0,84 m s-1, in overeenstemming met het (x,t)-diagram.

Het scorepunt voor het tekenen van het (v,t)-diagram kan alleen worden toegekend als het volledige bereik van 11 s is gebruikt, het diagram een vloeiende kromme is, en de elementen v consequent met de berekening, corresponderend met x = 0 en T in overeenstemming met het (x,t)-diagram correct zijn.

Vraag 4 in het hele examen

2022, tijdvak 3: Parasailing

Opgavetekst

Figuur 3

Figuur 3
Figuur 3

(v,t)-diagram van de boot, vergroot op de uitwerkbijlage. Horizontale as: t (s), van 0 tot 14. Verticale as: v (m s⁻¹), van 0 tot 5.

Vraag 15 3 punten

Bij ‘parasailing’ wordt iemand voortgetrokken door een motorboot terwijl hij of zij aan een parachute hangt. In figuur 3 staat het (v,t)-diagram van de beweging van de boot. Figuur 3 is vergroot weergegeven op de uitwerkbijlage. Bepaal met behulp van de figuur op de uitwerkbijlage de afstand die de boot heeft afgelegd op t = 8,0 s. Noteer je antwoord in twee significante cijfers.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de oppervlakte onder een (v,t)-diagram overeenkomt met de verplaatsing (1p)
  • Gebruikt een methode om de oppervlakte te bepalen tussen t = 0 s en t = 8,0 s (1p)
  • Completeert de bepaling en de significantie: s = 13 m, met een marge van 1 m (1p)

Vraag 15 in het hele examen

Figuur 3

Figuur 3
Figuur 3

(v,t)-diagram van de boot, vergroot op de uitwerkbijlage. Horizontale as: t (s), van 0 tot 14. Verticale as: v (m s⁻¹), van 0 tot 5.

Vraag 16 3 punten

Bij ‘parasailing’ wordt iemand voortgetrokken door een motorboot terwijl hij of zij aan een parachute hangt. In figuur 3 staat het (v,t)-diagram van de beweging van de boot. Figuur 3 is vergroot weergegeven op de uitwerkbijlage. Bepaal met behulp van de figuur op de uitwerkbijlage de versnelling van de boot op tijdstip t = 6,0 s. Noteer je antwoord in twee significante cijfers.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de helling van (de raaklijn aan) het (v,t)-diagram overeenkomt met de versnelling (1p)
  • Gebruikt de versnelling a = Δv/Δt, bepaald als helling van de raaklijn op t = 6,0 s (1p)
  • Completeert de bepaling en de significantie: a = 0,88 m s⁻², met een marge van 0,06 m s⁻² (1p)

Vraag 16 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Looping

Opgavetekst

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1

Foto van een achtbaan met een looping. De letters op het traject (A tot en met E) geven punten aan. Punt D is het hoogste punt van de looping. De passagier beweegt in baandeel CDE in een halve cirkel met een diameter van 11,0 m.

Figuur 2

Figuur 2
Figuur 2

(x,t)-diagram van de horizontale beweging van het midden van de middelste wagon (x in m, positief naar rechts). Horizontale as: t (s), van 0 tot 3. Verticale as: x (m), van −8 tot 4. Op t = 0 s passeert het treintje punt B. De kromme heeft een maximum rond 0,6 s en een minimum rond 2 s.

Figuur 2 (uitwerkbijlage)

Figuur 2 (uitwerkbijlage)
Figuur 2 (uitwerkbijlage)

Vergrote versie van figuur 2 (x,t-diagram) op de uitwerkbijlage bij vraag 3. Horizontale as: t (s), van 0 tot 3. Verticale as: x (m), van −8 tot 8. Op t = 0 s passeert het treintje punt B.

Vraag 3 1 punt

Figuur 2 is vergroot weergegeven op de uitwerkbijlage. Op t = 0 s passeert het treintje punt B. Geef in de figuur op de uitwerkbijlage aan op welk tijdstip het treintje punt E passeert.

Bekijk het antwoord
  • Geeft in de figuur aan op welk tijdstip het treintje punt E passeert: het tijdstip horend bij het laagste punt in het (x,t)-diagram. (1p)

Punt E is aangegeven op de kromme in het (x,t)-diagram van de uitwerkbijlage, bij het laagste punt van de kromme (het minimum, rond t = 2 s).

Als de kandidaat het tijdstip horend bij het laagste punt in het (x,t)-diagram noteert in plaats van dit in de figuur aan te geven, dit niet aanrekenen (aanvulling op het correctievoorschrift).

Vraag 3 in het hele examen

2021, tijdvak 3: Kayak-jumping

Opgavetekst

Figuur 3

Figuur 3
Figuur 3

Schets van de baan: vanaf het beginpunt, 12,0 m boven het wateroppervlak, loopt een rechte helling omlaag naar een laagste punt. Daarna volgt een klein horizontaal gedeelte en een eindstuk dat schuin omhoog loopt tot 2,5 m boven het wateroppervlak. Het wateroppervlak is met een stippellijn en golflijnen aangegeven.

Figuur 6 Computermodel

Computermodel
Figuur 6
ModelformulesStartwaarden
1 als s > 17,9 dan alfa = 0 eindalst = 0 (s)
2 als s > 20 dan alfa = −42 eindalsdt = 0,001 (s)
3 Fzlangs = m*g*sin(alfa)s = 0 (m)
4 Fn = ……………………….v = 0 (m s-1)
5 Fw = f*Fnm = 69 + 14,5 (kg)
6 Fres = Fzlangs − Fwalfa = 42 (º)
7 a = Fres / mg = ……….. (m s-2)
8 v = ……………f = 0,25
9 s = s + v*dt
10 als s > 23,8 dan stop eindals
11 t = t + dt

Daaronder staat een diagram van het model met de grootheden Fzlangs, Fn, Fw, Fres, alfa, m, g, f, s en v, verbonden met pijlen.

Vraag 5 4 punten

Casper stelt een model op voor de beweging van het zwaartepunt van zijn kajak op de baan. Zijn model stopt aan het eind van de baan, bij een totale baanlengte van 23,8 m. Na 17,9 m wordt de baan horizontaal en na 20,0 m gaat de baan omhoog. Het computermodel is weergegeven in figuur 6. In het model zijn twee modelformules en een startwaarde niet compleet. Voer de volgende opdrachten uit:
− Geef de formule voor Fn die in het model gebruikt moet worden.
− Geef de formule voor v die in het model gebruikt moet worden.
− Leg uit of in de startwaarden g = 9,81 (m s⁻²) of g = −9,81 (m s⁻²) moet staan.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat $F_n = m \cdot g \cdot \cos\alpha$ (1p)
  • Inzicht dat $v = v + a \cdot dt$ (1p)
  • Inzicht dat Fzlangs positief is voor α = 42° (negatief voor α = −42°), dus dat de richting langs het vlak naar beneden positief is (1p)
  • Consequente conclusie: g = 9,81 m s⁻² moet in de startwaarden staan (1p)

Fn = m·g·cos(α) en v = v + a·dt. De formulering hoeft niet volgens de afspraken van een computermodel te zijn. Tijdens het eerste deel van de beweging versnelt de kajak, dus Fres is positief. Uit Fres = Fzlangs − Fw volgt dan dat Fzlangs positief is voor α = 42°. Uit Fzlangs = m·g·sin α blijkt dan dat g = 9,81 m s⁻² moet staan.

Vraag 5 in het hele examen

Figuur 7

Figuur 7
Figuur 7

Schets van de baan met de kajak. Het startpunt A ligt bovenaan de helling. De stippen geven de positie van de kajak op gelijke tijdstippen weer; na het eindstuk gaat de kajak door de lucht omhoog en weer omlaag. Het hoogste punt van die sprong is punt B.

Vraag 6 2 punten

Het hoogste punt B van de baan door de lucht ligt duidelijk lager dan het startpunt A (zie figuur 7). Volgens Casper komt dat doordat de kajak op de baan een behoorlijke wrijvingskracht ondervindt. Lisa stelt dat punt B, ook al zou er helemaal geen wrijvingskracht zijn, toch altijd lager dan punt A moet liggen. Leg uit of Lisa gelijk heeft.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat in punt B de kajak een snelheid en dus kinetische energie heeft (1p)
  • Inzicht dat de zwaarte-energie in B lager is, en de consequente conclusie dat Lisa gelijk heeft (1p)

Lisa heeft gelijk. In punt A heeft de kajak geen kinetische energie, in punt B wel. Zonder wrijving blijft de totale energie gelijk, dus is de zwaarte-energie in punt B kleiner dan in punt A en ligt punt B lager.

Vraag 6 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Dafne Schippers tegen Ireen Wüst

Vraag 1 2 punten

Het record van Schippers op de 100 m staat op 10,81 s en de snelste tussentijd van Wüst op 100 m is 10,87 s. Bereken het verschil in gemiddelde snelheid.

Bekijk het antwoord
  • Gebruikt de gemiddelde snelheid v = Δx/Δt voor beide atleten (100 m gedeeld door de tijd) (1p)
  • Completeert de berekening: het verschil in gemiddelde snelheid is 0,05 m s-1 (1p)

Uitkomst: het verschil in gemiddelde snelheid is 0,05 m s-1 (voorbeeld: 100/10,81 − 100/10,87 = 9,25 − 9,20 = 0,05 m s-1). Er hoeft geen rekening gehouden te worden met significantie.

Vraag 1 in het hele examen

Figuur 3

Figuur 3
Figuur 3 Uitwerkbijlage

Dezelfde snelheid-tijdgrafiek als figuur 3 op de opgaven: hardloopster Schippers en schaatsster Wüst over de 100 m. Horizontale as: t (s), van 0 tot 12. Verticale as: v (m s-1), van 0 tot 12.

Vraag 2 3 punten

Bepaal met behulp van de figuur op de uitwerkbijlage de versnelling bij de start van hardloopster Schippers die uit de figuur volgt.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de versnelling bij de start gelijk is aan de helling van de raaklijn aan de grafiek (1p)
  • Gebruikt a = Δv/Δt voor de raaklijn (1p)
  • Completeert de bepaling: de versnelling ligt tussen 8,0 en 15 m s-2 (1p)

Uitkomst: 8,0 m s-2 ≤ a ≤ 15 m s-2 (voorbeeld: de raaklijn aan de grafiek bij de start geeft a = Δv/Δt = 12/1,2 ≈ 10 m s-2). De leerling mag de raaklijn in de figuur tekenen.

Vraag 2 in het hele examen

Figuur 3

Figuur 3
Figuur 3

Snelheid-tijdgrafiek van hardloopster Schippers en schaatsster Wüst over de 100 m. Horizontale as: t (s), van 0 tot 12. Verticale as: v (m s-1), van 0 tot 12. De twee lijnen zijn met de naam van de atleet aangegeven.

Vraag 3 3 punten

In figuur 3 zie je het verloop van de snelheden van beide atleten over de 100 m. Voer de volgende opdrachten uit, gebruikmakend van figuur 3: geef aan op welk tijdstip de afstand tussen hardloopster Schippers en schaatsster Wüst maximaal is; geef een toelichting hierbij; geef aan hoe deze maximale afstand bepaald kan worden. (De bepaling hoeft niet uitgevoerd te worden.)

Bekijk het antwoord
  • Leest het tijdstip af: t = 6,0 s (met een marge van 0,2 s) (1p)
  • Geeft als toelichting dat tot het gekozen tijdstip de snelheid van Schippers groter is dan die van Wüst, zodat Schippers een voorsprong opbouwt (1p)
  • Geeft aan dat deze onderlinge afstand gelijk is aan het verschil in de oppervlakten onder de beide grafieken van t = 0 s tot het gekozen tijdstip (1p)

Tijdstip: t = 6,0 s (met een marge van 0,2 s). Voor het laatste scorepunt is het niet voldoende om alleen te noemen dat de oppervlakte onder de grafiek bepaald moet worden. De toelichting moet kloppen voor het gekozen tijdstip.

Vraag 3 in het hele examen

Figuur 4

Figuur 4
Figuur 4

Diagram van het resulterend vermogen P_res (W) tegen de tijd t (s). Horizontale as: t (s), van 0 tot 11. Verticale as: P_res (W), van -200 tot 1400. Schippers (stippellijn): P_res blijft het eerste deel van de race op ongeveer 1200 W en daalt daarna; vanaf ongeveer 6 s ligt de lijn onder 0. Wüst (doorgetrokken lijn): P_res daalt geleidelijk en blijft tot 11 s boven 0.

Vraag 4 2 punten

Uit het diagram is af te lezen dat voor Schippers geldt: $P_{res} < 0$ voor t > 6,0 s. Leg uit dat dit overeenkomt met het diagram in figuur 3.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de snelheid van Schippers na t = 6,0 s afneemt (1p)
  • Inzicht dat de afname van de snelheid overeenkomt met een negatief resulterend vermogen (1p)

Na 6,0 s neemt de snelheid van Schippers af (figuur 3), en een afnemende snelheid hoort bij een negatief resulterend vermogen.

Vraag 4 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Pariser Kanone

Opgavetekst

Figuur 2a (v,t)-diagram van de granaat, uitwerkbijlage

(v,t)-diagram van de granaat, uitwerkbijlage
Figuur 2a

Lijndiagram van v (10^3 m s-1) tegen t (s). Verticale as: v van 0 tot 1,6 met stappen van 0,2 (de lijn loopt door tot ongeveer 1,65 bij 0,04 s). Horizontale as: t van 0 tot 0,04 s met stappen van 0,01 s. De lijn begint in de oorsprong met een horizontale raaklijn, wordt daarna steeds steiler en vlakt vanaf ongeveer 0,02 s weer af.

Vraag 1 3 punten

In figuur 2a en 2b zijn het (v,t)-diagram en het (Fres,t)-diagram van een granaat weergegeven tijdens het afschieten. Op t = 0,04 s verlaat de granaat de loop. Deze figuren staan vergroot op de uitwerkbijlage. Bepaal met behulp van figuur 2a op de uitwerkbijlage de lengte van de loop van het kanon.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de oppervlakte onder de grafieklijn gevraagd wordt (1p)
  • Bepalen van de oppervlakte onder de grafiek (1p)
  • Completeren van de bepaling (1p)

Uitkomst: L = 34 m (met een marge van 2 m). Voorbeeld: de lengte van de loop is gelijk aan de door de granaat afgelegde weg, die volgt uit de oppervlakte onder de grafiek van figuur 2a: L = 34 ± 2 m.

Vraag 1 in het hele examen

Figuur 3 Model

Model
Figuur 3

Stapsgewijs computermodel van de baan van de granaat. Luchtwrijving: v = wortel(vx^2 + vy^2) en Fw = 1/2 rho A cw v^2. Beweging in de x-richting: Fwx = Fw (vx/v), Fx = -Fwx, ax = Fx/m, vx = vx + ax dt, x = x + vx dt. Beweging in de y-richting: Fwy = Fw (vy/v), Fy = ...... - Fwy, ay = Fy/m, vy = vy + ay dt, y = y + vy dt. Verder t = t + dt. Stopconditie: ............

Startwaarden in SI-eenheden

Startwaarden in SI-eenheden

t = 0; dt = 0,1; g = 9,81; m = 106; Fz = m g; rho = 1,28; v = 1640; hoek = 33 (in graden); x = 0; y = 19; vx = v cos(hoek); vy = v sin(hoek); cw = 0,18; A = ....... Daaronder een schema van de afhankelijkheden tussen de grootheden van het model.

Vraag 4 4 punten

Fabian wil met behulp van een model de baan simuleren van een granaat nadat die door het kanon afgeschoten is. Hij beschouwt de baan als een combinatie van een beweging in de x-richting en een beweging in de y-richting. Zie figuur 3 voor het model. De stopconditie bepaalt wanneer het model moet stoppen. Voer de volgende opdrachten uit: beschrijf wat de stopconditie in dit model moet zijn; geef aan wat op de stippellijn moet komen in de regel $F_y = ...... - F_{wy}$; bereken de juiste waarde van A. Zie de tabel met de gegevens van het kanon voor de afmetingen van de granaat.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat het model moet stoppen als de granaat de grond raakt (1p)
  • Inzicht dat F_y = -F_z - F_wy, dus op de stippellijn komt -F_z (de zwaartekracht in negatieve richting) (1p)
  • Gebruik van A = π·r² (1p)
  • Completeren van de berekening van A (1p)

Uitkomst: het model moet stoppen als de granaat de grond raakt. Op de stippellijn hoort -F_z: F_y = -F_z - F_wy. A = π·r² = π·0,10² = 3,1·10^-2 m² (r = 0,10 m, de helft van de diameter van 20 cm; de eenheid hoeft niet gegeven te worden). De formulering hoeft niet volgens de afspraken van een computermodel te zijn en er hoeven geen modelregels gebruikt te worden.

Vraag 4 in het hele examen

Figuur 4a

Figuur 4a
Figuur 4a

Boogvormige lijn in een assenstelsel met als verticale as y (km), van 0 tot 14 (stappen van 2). De horizontale as heeft geen opschrift in het examen. De lijn begint bij y = 0, stijgt steil, bereikt een maximum van ongeveer 13 km links van het midden van de figuur en daalt daarna tot 0. Aan het eind is de lijn minder steil dan aan het begin.

Figuur 4b

Figuur 4b
Figuur 4b

Boogvormige lijn met dezelfde assen als figuur 4a: verticale as y (km), van 0 tot 14. De lijn begint bij y = 0 met een minder steile stijging, bereikt een maximum van ongeveer 13 km rechts van het midden van de figuur en daalt aan het eind steil tot 0.

Vraag 5 2 punten

Met behulp van het model maakt Fabian een (y,t)-diagram en een (y,x)-diagram van de baan van een granaat. Zie figuur 4a en 4b. Leg uit welk diagram (figuur 4a of figuur 4b) het (y,t)-diagram van de granaat weergeeft.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de granaat met een kleinere snelheid in de y-richting terugkomt dan dat hij is weggeschoten (1p)
  • Consequente conclusie dat figuur 4a het (y,t)-diagram is (1p)

Uitkomst: figuur 4a is het (y,t)-diagram. Voorbeeld: de granaat komt terug op de grond met een kleinere snelheid in de y-richting dan waarmee hij is weggeschoten. De absolute waarde van de steilheid van de raaklijn is in figuur 4a aan het eind kleiner dan aan het begin.

Vraag 5 in het hele examen

Figuur 5 (v,t)-diagram van de granaat bij het model van Fabian

(v,t)-diagram van de granaat bij het model van Fabian
Figuur 5

Lijndiagram van v (10^2 m s-1) tegen t (s). Verticale as: v van 0 tot 18 (stappen van 2). Horizontale as: t van 0 tot 200 s (stappen van 20 s). De lijn begint bij ongeveer 16,5, daalt snel tot ongeveer 10 bij 20 s, daalt daarna langzamer tot een minimum van ongeveer 6,3 bij ongeveer 90 s, stijgt tot een lokaal maximum van ongeveer 9,2 bij ongeveer 170 s en eindigt bij 190 s op ongeveer 8.

Vraag 6 3 punten

Fabian breidt zijn model uit met een variabele luchtdichtheid en met dit model simuleert hij de beweging van de granaat. Emily merkt op dat de luchtdichtheid van de atmosfeer afneemt als de hoogte boven zeeniveau toeneemt. Dit levert het (v,t)-diagram van figuur 5. Na 190 s slaat de granaat in. Geef aan waarom de minimale snelheid van de granaat niet gelijk is aan 0. Leg uit waarom de snelheid van de granaat aan het eind van de beweging afneemt.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de granaat gedurende de hele vlucht een snelheid in de x-richting heeft (1p)
  • Inzicht dat de luchtwrijving groot is (bij dezelfde snelheid) doordat de luchtdichtheid toeneemt (1p)
  • Inzicht dat er daardoor (een component van) de resulterende kracht tegen de bewegingsrichting is (1p)

Voorbeeld: de granaat heeft gedurende de hele vlucht een snelheid in de x-richting. Tijdens de val werken er twee krachten op de granaat, de zwaartekracht en de luchtwrijving. Doordat de dichtheid van de atmosfeer bij het naar beneden gaan toeneemt, is de luchtwrijving bij dezelfde snelheid groter. De granaat ondervindt daardoor een resulterende kracht tegen de bewegingsrichting in en vertraagt.

Vraag 6 in het hele examen

Vraag 7 3 punten

Fabian wil nagaan of hij met dit model de vlucht van de granaat van het kanon realistisch heeft gesimuleerd en of de granaat inderdaad 120 km verderop inslaat. In figuur 5 bepaalt hij daarvoor de oppervlakte onder de grafieklijn, tussen t = 0 en t = 190 s. Emily merkt op dat Fabian nu een fout maakt. Leg uit waarom Fabian de afstand tussen het kanon en de inslag van de granaat niet op correcte wijze heeft bepaald. Geef aan of de afstand die Fabian heeft gevonden te groot of te klein is.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de oppervlakte onder de grafieklijn de lengte van de baan van de granaat is (1p)
  • Inzicht dat het niet over deze baanlengte gaat, maar over de horizontale afstand (1p)
  • Consequente conclusie over de afstand die Fabian vindt (1p)

Uitkomst: de afstand die Fabian vindt, is te groot. Voorbeeld: de oppervlakte onder de grafieklijn is de lengte van de baan van de granaat. Fabian wil de horizontale afstand bepalen. Omdat de baan een kromme is, is de baanlengte groter dan de gezochte afstand. Een antwoord dat uitgaat van het inzicht dat v_x < v, is ook goed te rekenen.

Vraag 7 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Uitrijden van een auto

Opgavetekst

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1

Grafiek van de snelheid v (m s−1) tegen de tijd t (s), vergroot op de uitwerkbijlage. Verticale as: v van 0 tot 40 m s−1. Horizontale as: t van −20 tot 200 s. De curve begint bij 33,3 m s−1 op t = 0 s en daalt tot de auto stilstaat (ongeveer t = 150 s). De uitrij-afstand is de oppervlakte onder de curve vanaf t = 0 s tot de stilstand; op het rooster telt dat 18 hokjes.

Vraag 1 3 punten

Een auto (m = 1520 kg) rijdt met een snelheid van 33,3 m s−1 (= 120 km h−1) over een vlakke weg bij windstil weer. Op t = 0 s trapt de bestuurder het koppelingspedaal in, zodat de motor niet meer met de wielen verbonden is. Nu ‘rijdt de auto uit’ en komt de auto een tijdje later tot stilstand. Het (v,t)-diagram van het uitrijden staat in figuur 1. De uitrij-afstand is de afstand die de auto aflegt vanaf het moment dat het uitrijden begint tot het moment dat hij stilstaat. Figuur 1 staat vergroot op de uitwerkbijlage. Bepaal met behulp van de figuur op de uitwerkbijlage de uitrij-afstand.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat de uitrij-afstand gelijk is aan de oppervlakte onder de (v,t)-grafiek vanaf t = 0 s (methode 1), of aan s = v_gem · t (methode 2) (1p)
  • Bepalen van de oppervlakte onder de grafiek van t = 0 s tot t = 150 s (methode 1: 18 hokjes van elk 100 m), of bepalen van de gemiddelde snelheid tussen 10,7 en 13,3 m s−1, dus ongeveer 12 m s−1 (methode 2) (1p)
  • Completeren van de bepaling: de uitrij-afstand is 1,8 km (met een marge van 0,2 km) (1p)

Uitkomst: 1,8 km (met een marge van 0,2 km). Methode 1 en methode 2 zijn beide volledig goed. Bij methode 2 is s = v_gem · t = 12 · 150 = 1800 m. Aan een antwoord uitgaande van s = v · t met een constante snelheid geen scorepunten toekennen.

Vraag 1 in het hele examen

Figuur 3

Figuur 3
Figuur 3

Grafiek van de snelheid v (m s−1) tegen de tijd t (s), met twee reeksen: gemeten (de grafiek van figuur 1) en modelberekening. Verticale as: v van 0 tot 40 m s−1. Horizontale as: t van −20 tot 200 s. Legenda: gemeten; modelbereking.

Vraag 3 4 punten

Het model van figuur 2 geeft met de startwaarden een (v,t)-grafiek die in figuur 3 is weergegeven. In figuur 3 staat ook de grafiek van figuur 1 (de gemeten waarden). De waarden van de parameters k en Frol zijn nog niet goed gekozen, zodat de grafiek met de resultaten van het model niet goed overeenkomt met de gemeten grafiek van figuur 1. Voer de volgende opdrachten uit: − Leg uit of de startwaarde van k groter of kleiner gekozen moet worden om de waarden wel goed overeen te laten komen. − Leg uit of de startwaarde van Frol groter of kleiner gekozen moet worden om de waarden wel goed overeen te laten komen.

Bekijk het antwoord
  • Inzicht dat bij hoge snelheid het effect van k het grootst is, en dat het model daar in het begin te snel daalt (1p)
  • Consequente conclusie voor k: de startwaarde van k moet kleiner gekozen worden (1p)
  • Inzicht dat bij lage snelheid het effect van Frol het grootst is, en dat de helling van het model daar niet groot genoeg is (1p)
  • Consequente conclusie voor Frol: de startwaarde van Frol moet groter gekozen worden (1p)

Methode 1 en methode 2 zijn beide goed. Bij het laatste scorepunt voor de startwaarde van k: de conclusie is kleiner; voor Frol: groter.

Vraag 3 in het hele examen

Vraag 4 2 punten

Het model van figuur 2 kan worden uitgebreid om ook de uitrij-afstand te berekenen, waarbij het model stopt als de uitrij-afstand bereikt is. Voer de volgende opdrachten uit: − Beschrijf welke modelregel(s) moet(en) worden toegevoegd. − Beschrijf welke stopvoorwaarde moet worden toegevoegd.

Bekijk het antwoord
  • Beschrijft de toe te voegen modelregel(s) voor x (en dx), bijvoorbeeld x = x + dx en dx = v · dt (1p)
  • Inzicht dat het model moet stoppen als de snelheid v kleiner dan nul is (v < 0), bijvoorbeeld: als v ≤ 0 dan stop (1p)

De beschrijving hoeft geen modelregel te zijn en mag ook een aanvulling van het grafische model zijn. De formulering hoeft niet volgens de afspraken van een computermodel. Bij het scorepunt voor de stopvoorwaarde: v < 0 goed rekenen, v = 0 niet goed rekenen.

Vraag 4 in het hele examen

2018, tijdvak 2: Gravitron

Opgavetekst

Figuur 3

Figuur 3
Figuur 3

Het toerental (aantal omwentelingen per minuut) stijgt van 0 naar 22 min-1 in 40 s, blijft daarna tot 180 s op 22 min-1 en daalt in 30 s naar 0.

t (s)toerental
00
4022
18022
2100

Vraag 7 4 punten

In figuur 3 staat voor een rit in de Gravitron het toerental (het aantal omwentelingen per minuut) uitgezet tegen de tijd. De Gravitron heeft op de plaats waar de passagiers zich bevinden een diameter van 6,4 m. Figuur 3 staat ook op de uitwerkbijlage. Een passagier die in de Gravitron rondjes draait, legt tijdens de rit een aanzienlijke afstand af langs de cirkelbaan. Bepaal deze afstand met behulp van de figuur op de uitwerkbijlage.

Bekijk het antwoord
  • Omrekenen van het toerental naar omloopfrequentie (in s−1) of omlooptijd (in s), en van tijd naar minuten (1p)
  • Vaststellen van het aantal omwentelingen (met een marge van 5 omwentelingen): n = 64 (1p)
  • Gebruik van de omtrek: π·d of 2πr met r = d/2 (1p)
  • Completeren van de bepaling: s = n·π·d ≈ 1,3·10³ m (1p)

Vraag 7 in het hele examen

Hoe vaak beweging in het examen komt

Vragen over beweging per centraal examen natuurkunde vwo. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2026, tijdvak 13-7520%
2025, tijdvak 11-3, 13417%
2024, tijdvak 11, 428%
2024, tijdvak 25, 927%
2023, tijdvak 11, 9-10312%
2023, tijdvak 21-4, 13519%
2022, tijdvak 11-5520%
2022, tijdvak 2414%
2022, tijdvak 315-1628%
2021, tijdvak 2314%
2021, tijdvak 35-628%
2019, tijdvak 11-4418%
2019, tijdvak 21, 4-7520%
2018, tijdvak 11, 3-4312%
2018, tijdvak 2714%

In 15 van de 18 ingedeelde examens natuurkunde vwo staat een vraag over beweging, samen 45 vragen (10% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2026, tijdvak 1: 5 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 9% van de vragen over beweging, daarvoor 11%. Dat aandeel is dus stabiel.

Oefenen met beweging

Maak de 15 nieuwste examenvragen over beweging online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2024, 2023, 2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over beweging

Andere onderwerpen natuurkunde vwo

Beweging op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen natuurkunde vwo onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Hoe ToetsChecker natuurkunde per vraagtype nakijkt, lees je op natuurkunde toetsen nakijken met AI.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op natuurkunde oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt beweging voor in het eindexamen natuurkunde vwo?

In de 18 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 45 vragen over beweging, 10% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 15 van die examens.

In welk examen natuurkunde vwo stonden de meeste vragen over beweging?

In het examen van 2026, tijdvak 1, met 5 vragen: 3-7.

Hoe oefen ik examenvragen over beweging?

Op deze pagina staan alle vragen over beweging met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.